jīng
【经】
sān shí yǒu yī nián chūn wáng zhēng yuè gōng zài qián hóu
三十有一年春,王正月,公在干侯。
jì sūn yì rú huì jìn xún lì yú shì lì
季孙意如会晋荀跞于适历。
xià sì yuè dīng sì xuē bó gǔ zú
夏四月丁巳,薛伯谷卒。
jìn hóu shǐ xún lì yàn gōng yú qián hóu
晋侯使荀跞唁公于干侯。
qiū zàng xuē xiàn gōng
秋,葬薛献公。
dōng hēi gōng yǐ làn lái bēn
冬,黑肱以滥来奔。
shí yǒu èr yuè xīn hài shuò rì yǒu shí zhī
十有二月辛亥朔,日有食之。
chuán
【传】
sān shí yī nián chūn wáng zhēng yuè gōng zài qián hóu yán bù néng wài nèi yě
三十一年春,王正月,公在干侯,言不能外内也。
jìn hóu jiāng yǐ shī nà gōng
晋侯将以师纳公。
fàn xiàn zǐ yuē ruò zhào jì sūn ér bù lái zé xìn bù chén yǐ
范献子曰:“若召季孙而不来,则信不臣矣。
rán hòu fá zhī ruò hé
然后伐之,若何?
jìn rén zhào jì sūn xiàn zǐ shǐ sī yān yuē zi bì lái wǒ shòu qí wú jiù
”晋人召季孙,献子使私焉,曰:“子必来,我受其无咎。
jì sūn yì rú huì jìn xún lì yú shì lì
”季孙意如会晋荀跞于适历。
xún lì yuē guǎ jūn shǐ lì wèi wú zǐ hé gù chū jūn
荀跞曰:“寡君使跞谓吾子,何故出君?
yǒu jūn bù shì zhōu yǒu cháng xíng
有君不事,周有常刑。
zi qí tú zhī
子其图之!
jì sūn liàn guān má yī xiǎn xíng fú ér duì yuē shì jūn chén zhī suǒ bù dé yě gǎn táo xíng mìng
”季孙练冠麻衣跣行,伏而对曰:“事君,臣之所不得也,敢逃刑命?
jūn ruò yǐ chén wèi yǒu zuì qǐng qiú yú fèi yǐ dài jūn zhī chá yě yì wéi jūn
君若以臣为有罪,请囚于费,以待君之察也,亦唯君。
ruò yǐ xiān chén zhī gù bù jué jì shì ér cì zhī sǐ
若以先臣之故,不绝季氏,而赐之死。
ruò fú shā fú wáng jūn zhī huì yě sǐ qiě bù xiǔ
若弗杀弗亡,君之惠也,死且不朽。
ruò de cóng jūn ér guī zé gù chén zhī yuàn yě
若得从君而归,则固臣之愿也。
gǎn yǒu yì xīn
敢有异心?
xià sì yuè jì sūn cóng zhī bó rú qián hóu
夏四月,季孙从知伯如干侯。
zi jiā zǐ yuē jūn yǔ zhī guī yī cán zhī bù rěn ér zhōng shēn cán hu
子家子曰:“君与之归,一惭之不忍,而终身惭乎?
gōng yuē nuò
齐桓公说:“好吧。”
zhòng yuē zài yī yán yǐ jūn bì zhú zhī
”众曰:“在一言矣,君必逐之。
xún lì yǐ jìn hóu zhī mìng yàn gōng qiě yuē guǎ jūn shǐ lì yǐ jūn mìng tǎo yú yì rú yì rú bù gǎn táo sǐ jūn qí rù yě
”荀跞以晋侯之命唁公,且曰:“寡君使跞以君命讨于意如,意如不敢逃死,君其入也!
gōng yuē jūn huì gù xiān jūn zhī hǎo shī jí wáng rén jiāng shǐ guī fèn chú zōng tiāo yǐ shì jūn zé bù néng jiàn fū rén
”公曰:“君惠顾先君之好,施及亡人,将使归粪除宗祧以事君,则不能见夫人。
jǐ suǒ néng jiàn fū rén zhě yǒu rú hé
己所能见夫人者,有如河!
xún lì yǎn ěr ér zǒu yuē guǎ jūn qí zuì zhī kǒng gǎn yǔ zhī lǔ guó zhī nán
”荀跞掩耳而走,曰:“寡君其罪之恐,敢与知鲁国之难?
chén qǐng fù yú guǎ jūn
臣请复于寡君。
tuì ér wèi jì sūn jūn nù wèi dài zǐ gū guī jì
”退而谓季孙:“君怒未怠,子姑归祭。
zi jiā zǐ yuē jūn yǐ yī chéng rù yú lǔ shī jì sūn bì yǔ jūn guī
”子家子曰:“君以一乘入于鲁师,季孙必与君归。
gōng yù cóng zhī zhòng cóng zhě xié gōng bù dé guī
”公欲从之,众从者胁公,不得归。
xuē bó gǔ zú tóng méng gù shū
薛伯谷卒,同盟故书。
qiū wú rén qīn chu fá yí qīn qián liù
秋,吴人侵楚,伐夷,侵潜、六。
chu chén yǐn xū shuài shī jiù qián wú shī hái
楚沈尹戌帅师救潜,吴师还。
chu shī qiān qián yú nán gāng ér hái
楚师迁潜于南冈而还。
wú shī wéi xián
吴师围弦。
zuǒ sī mǎ xū yòu sī mǎ jī shuài shī jiù xián jí yù zhāng
左司马戌、右司马稽帅师救弦,及豫章。
wú shī hái
吴师还。
shǐ yòng zǐ xū zhī móu yě
始用子胥之谋也。
dōng zhū hēi gōng yǐ làn lái bēn
冬,邾黑肱以滥来奔。
jiàn ér shū míng zhòng dì gù yě
贱而书名,重地故也。
jūn zǐ yuē míng zhī bù kě bù shèn yě rú shì
君子曰:“名之不可不慎也如是。
fu yǒu suǒ yǒu míng ér bù rú qí yǐ
夫有所有名,而不如其已。
yǐ de pàn suī jiàn bì shū de yǐ míng qí rén
以地叛,虽贱,必书地,以名其人。
zhōng wèi bú yì fú kě miè yǐ
终为不义,弗可灭已。
shì gù jūn zǐ dòng zé sī lǐ xíng zé sī yì bù wéi lì huí bù wéi yì jiù
是故君子动则思礼,行则思义,不为利回,不为义疚。
huò qiú míng ér bù dé huò yù gài ér míng zhāng chéng bú yì yě
或求名而不得,或欲盖而名章,惩不义也。
qí bào wèi wèi sī kòu shǒu sì dài fū zuò ér bú yì qí shū wèi dào
齐豹为卫司寇,守嗣大夫,作而不义,其书为‘盗’。
zhū zhù qí jǔ móu yí zhū hēi gōng yǐ tǔ dì chū qiú shí ér yǐ bù qiú qí míng jiàn ér bì shū
邾庶其、莒牟夷、邾黑肱以土地出,求食而已,不求其名,贱而必书。
cǐ èr wù zhě suǒ yǐ chéng sì ér qù tān yě
此二物者,所以惩肆而去贪也。
ruò jiān nán qí shēn yǐ xiǎn wēi dà rén ér yǒu míng zhāng chè gōng nàn zhī shì jiāng bēn zǒu zhī
若艰难其身,以险危大人,而有名章彻,攻难之士,将奔走之。
ruò qiè yì pàn jūn yǐ jiào dà lì ér wú míng tān mào zhī mín jiāng zhì lì yān
若窃邑叛君,以徼大利而无名,贪冒之民,将寘力焉。
shì yǐ chūn qiū shū qí bào yuē dào sān pàn rén míng yǐ chéng bú yì shù è wú lǐ qí shàn zhì yě
是以《春秋》书齐豹曰‘盗’,三叛人名,以惩不义,数恶无礼,其善志也。
gù yuē chūn qiū zhī chēng wēi ér xiǎn wǎn ér biàn
故曰,《春秋》之称:微而显,婉而辨。
shàng zhī rén néng shǐ zhāo míng shàn rén quàn yān yín rén jù yān shì yǐ jūn zǐ guì zhī
上之人能使昭明,善人劝焉,淫人惧焉,是以君子贵之。
shí èr yuè xīn hài shuò rì yǒu shí zhī
十二月辛亥朔,日有食之。
shì yè yě zhào jiǎn zǐ mèng tóng zǐ luǒ ér zhuǎn yǐ gē
是夜也,赵简子梦童子臝而转以歌。
dàn zhàn zhū shǐ mò yuē wú mèng rú shì jīn ér rì shí hé yě
旦占诸史墨,曰:“吾梦如是,今而日食,何也?
duì yuē liù nián jí cǐ yuè yě wú qí rù yǐng hu
”对曰:“六年及此月也,吴其入郢乎!
zhōng yì fú kè
终亦弗克。
rù yǐng bì yǐ gēng chén
入郢,必以庚辰。
rì yuè zài chén wěi gēng wǔ zhī rì rì shǐ yǒu zhé
日月在辰尾,庚午之日,日始有谪。
huǒ shèng jīn gù fú kè
火胜金,故弗克。