左传 · 左丘明 · Chapter 223 of 255

定公·定公十年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

shí nián chūn wáng sān yuè jí qí píng

十年春,王三月,及齐平。

xià gōng huì qí hóu yú jiā gǔ

夏,公会齐侯于夹谷。

gōng zhì zì jiā gǔ

公至自夹谷。

jìn zhào yāng shuài shī wéi wèi

晋赵鞅帅师围卫。

qí rén lái guī yùn huān guī yīn tián

齐人来归郓、讙、龟阴田。

shū sūn zhōu chóu zhòng sūn hé jì shuài shī wéi hòu

叔孙州仇、仲孙何忌帅师围郈。

qiū shū sūn zhōu chóu zhòng sūn hé jì shuài shī wéi hòu

秋,叔孙州仇、仲孙何忌帅师围郈。

sòng lè dà xīn chū bēn cáo

宋乐大心出奔曹。

sòng gōng zǐ de chū bēn chén

宋公子地出奔陈。

dōng qí hóu wèi hóu zhèng yóu sù huì yú ān fu

冬,齐侯、卫侯、郑游速会于安甫。

shū sūn zhōu chóu rú qí

叔孙州仇如齐。

sòng gōng zhī dì chén jì zhòng tuó shí kōu chū bēn chén

宋公之弟辰暨仲佗、石𫸩出奔陈。

chuán

【传】

shí nián chūn jí qí píng

十年春,及齐平。

xià gōng huì qí hóu yú zhù qí shí jiā gǔ

夏,公会齐侯于祝其,实夹谷。

kǒng qiū xiāng

孔丘相。

lí mí yán yú qí hóu yuē kǒng qiū zhī lǐ ér wú yǒng ruò shǐ lái rén yǐ bīng jié lǔ hóu bì děi zhì yān

犁弥言于齐侯曰:“孔丘知礼而无勇,若使莱人以兵劫鲁侯,必得志焉。

qí hóu cóng zhī

”齐侯从之。

kǒng qiū yǐ gōng tuì yuē shì bīng zhī

孔丘以公退,曰:“士兵之!

liǎng jūn hé hǎo ér yì yí zhī fú yǐ bīng luàn zhī fēi qí jūn suǒ yǐ mìng zhū hóu yě

两君合好,而裔夷之俘,以兵乱之,非齐君所以命诸侯也。

yì bù móu xià yí bù luàn huá fú bù gàn méng bīng bù bī hǎo yú shén wèi bù xiáng yú dé wèi qiān yì yú rén wéi shī lǐ jūn bì bù rán

裔不谋夏,夷不乱华,俘不干盟,兵不偪好,于神为不祥,于德为愆义,于人为失礼,君必不然。

qí hóu wén zhī jù pì zhī

”齐侯闻之,遽辟之。

jiāng méng qí rén jiā yú zǎi shū yuē qí shī chū jìng ér bù yǐ jiǎ chē sān bǎi chéng cóng wǒ zhě yǒu rú cǐ méng

将盟,齐人加于载书曰:“齐师出竟,而不以甲车三百乘从我者,有如此盟。

kǒng qiū shǐ cí wú hái yī duì yuē ér bù fǎn wǒ wèn yáng zhī tián wú yǐ gòng mìng zhě yì rú zhī

”孔丘使兹无还揖对曰:“而不反我汶阳之田,吾以共命者,亦如之。

qí hóu jiāng xiǎng gōng kǒng qiū wèi liáng qiū jù yuē qí lǔ zhī gù wú zǐ hé bù wén yān

”齐侯将享公,孔丘谓梁丘据曰:“齐、鲁之故,吾子何不闻焉?

shì jì chéng yǐ ér yòu xiǎng zhī shì qín zhí shì yě

事既成矣,而又享之,是勤执事也。

qiě xī xiàng bù chū mén jiā lè bù yě hé

且牺象不出门,嘉乐不野合。

xiǎng ér jì jù shì qì lǐ yě

飨而既具,是弃礼也。

ruò qí bù jù yòng bǐ bài yě

若其不具,用秕稗也。

yòng bǐ bài jūn rǔ qì lǐ míng è zi hé tú zhī

用秕稗君辱,弃礼名恶,子盍图之?

fu xiǎng suǒ yǐ zhāo dé yě

夫享,所以昭德也。

bù zhāo bù rú qí yǐ yě

不昭,不如其已也。

nǎi bù guǒ xiǎng

”乃不果享。

qí rén lái guī yùn huān guī yīn zhī tián

齐人来归郓、讙、龟阴之田。

jìn zhào yāng wéi wèi bào yí yí yě

晋赵鞅围卫,报夷仪也。

chū wèi hóu fá hán dān wǔ yú hán shì chéng qí xī běi ér shǒu zhī xiāo chā tú

初,卫侯伐邯郸午于寒氏,城其西北而守之,宵[插图]。

jí jìn wéi wèi wǔ yǐ tú qī shí rén mén yú wèi xī mén shā rén yú mén zhōng yuē qǐng bào hán shì zhī yì

及晋围卫,午以徒七十人门于卫西门,杀人于门中,曰:“请报寒氏之役。

shè tuó yuē fū zǐ zé yǒng yǐ rán wǒ wǎng bì bù gǎn qǐ mén

”涉佗曰:“夫子则勇矣,然我往,必不敢启门。

yì yǐ tú qī shí rén dàn mén yān bù zuǒ yòu jiē zhì ér lì rú zhí

”亦以徒七十人,旦门焉,步左右,皆至而立,如植。

rì zhōng bù qǐ mén nǎi tuì

日中不启门,乃退。

fǎn yì jìn rén tǎo wèi zhī pàn gù yuē yóu shè tuó chéng hé

反役,晋人讨卫之叛故,曰:“由涉佗、成何。

yú shì zhí shè tuó yǐ qiú chéng yú wèi

”于是执涉佗以求成于卫。

wèi rén bù xǔ jìn rén suì shā shè tuó

卫人不许,晋人遂杀涉佗。

chéng hé bēn yàn

成何奔燕。

jūn zǐ yuē cǐ zhī wèi qì lǐ bì bù jūn

君子曰:“此之谓弃礼必不钧。

shī yuē rén ér wú lǐ hú bù chuán sǐ

《诗》曰:‘人而无礼,胡不遄死。

shè tuó yì chuán yǐ zāi

’涉佗亦遄矣哉。

chū shū sūn chéng zi yù lì wǔ shū gōng ruò miǎo gù jiàn yuē bù kě

初,叔孙成子欲立武叔,公若藐固谏曰:“不可。

chéng zi lì zhī ér zú

”成子立之而卒。

gōng nán shǐ zéi shè zhī bù néng shā

公南使贼射之,不能杀。

gōng nán wèi mǎ zhèng shǐ gōng ruò wéi hòu zǎi

公南为马正,使公若为郈宰。

wǔ shū jì dìng shǐ hòu mǎ zhèng hóu fàn shā gōng ruò

武叔既定,使郈马正侯犯杀公若。

fú néng

弗能。

qí yǔ rén yuē wú yǐ jiàn guò cháo gōng ruò bì yuē shuí zhī jiàn yě

其圉人曰:“吾以剑过朝,公若必曰,谁之剑也?

wú chēng zi yǐ gào bì guān zhī

吾称子以告,必观之。

wú wěi gù ér shòu zhī mò zé kě shā yě

吾伪固,而授之末,则可杀也。

shǐ rú zhī

”使如之。

gōng ruò yuē ěr yù wú wáng wǒ hu

公若曰:“尔欲吴王我乎?

suì shā gōng ruò

”遂杀公若。

hóu fàn yǐ hòu pàn

侯犯以郈叛。

wǔ shū yì zi wéi hòu fú kè

武叔懿子围郈,弗克。

qiū èr zi jí qí shī fù wéi hòu fú kè

秋,二子及齐师复围郈,弗克。

shū sūn wèi hòu gōng shī sì chì yuē hòu fēi wéi shū sūn shì zhī yōu shè jì zhī huàn yě

叔孙谓郈工师驷赤曰:“郈非唯叔孙氏之忧,社稷之患也。

jiāng ruò zhī hé

将若之何?

duì yuē chén zhī yè zài yáng shuǐ zú zhāng zhī sì yán yǐ

”对曰:“臣之业,在《扬水》卒章之四言矣。

shū sūn qǐ shǒu

”叔孙稽首。

sì chì wèi hóu fàn yuē jū qí lǔ zhī jì ér wú shì bì bù kě yǐ

驷赤谓侯犯曰:“居齐、鲁之际,而无事,必不可矣。

zi hé qiú shì yú qí yǐ lín mín

子盍求事于齐以临民?

bù rán jiāng pàn

不然,将叛。

hóu fàn cóng zhī

”侯犯从之。

qí shǐ zhì sì chì yǔ hòu rén wéi zhī xuān yán yú hòu zhōng yuē hóu fàn jiāng yǐ hòu yì yú qí qí rén jiāng qiān hòu mín

齐使至,驷赤与郈人为之宣言于郈中曰:“侯犯将以郈易于齐,齐人将迁郈民。

zhòng xiōng jù

”众凶惧。

sì chì wèi hóu fàn yuē zhòng yán yì yǐ zi bù rú yì yú qí

驷赤谓侯犯曰:“众言异矣,子不如易于齐。

yǔ qí sǐ yě yóu shì hòu yě

与其死也,犹是郈也。

ér de shū yān hé bì cǐ

而得纾焉,何必此?

qí rén yù yǐ cǐ bī lǔ bì bèi yǔ zǐ dì

齐人欲以此偪鲁,必倍与子地。

qiě hé duō shě jiǎ yú zi zhī mén yǐ bèi bù yú

且盍多舍甲于子之门,以备不虞?

hóu fàn yuē nuò

”侯犯曰:“诺。

nǎi duō shě jiǎ yān

”乃多舍甲焉。

hóu fàn qǐng yì yú qí qí yǒu sī guān hòu jiāng zhì

侯犯请易于齐,齐有司观郈,将至。

sì chì shǐ zhōu zǒu hū yuē qí shī zhì yǐ

驷赤使周走呼曰:“齐师至矣!

hòu rén dà hài jiè hóu fàn zhī mén jiǎ yǐ wéi hóu fàn

”郈人大骇,介侯犯之门甲,以围侯犯。

sì chì jiāng shè zhī

驷赤将射之。

hóu fàn zhǐ zhī yuē móu miǎn wǒ

侯犯止之曰:“谋免我。

hóu fàn qǐng xíng xǔ zhī

”侯犯请行,许之。

sì chì xiān rú sù hóu fàn diàn

驷赤先如宿,侯犯殿。

měi chū yī mén hòu rén bì zhī

每出一门,郈人闭之。

jí guō mén zhǐ zhī yuē zi yǐ shū sūn shì zhī jiǎ chū yǒu sī ruò zhū zhī qún chén jù sǐ

及郭门,止之曰:“子以叔孙氏之甲出,有司若诛之,群臣惧死。

sì chì yuē shū sūn shì zhī jiǎ yǒu wù wú wèi gǎn yǐ chū

”驷赤曰:“叔孙氏之甲有物,吾未敢以出。

fàn wèi sì chì yuē zi zhǐ ér yǔ zhī shù

”犯谓驷赤曰:“子止而与之数。

sì chì zhǐ ér nà lǔ rén

”驷赤止而纳鲁人。

hóu fàn bēn qí qí rén nǎi zhì hòu

侯犯奔齐,齐人乃致郈。

sòng gōng zǐ de bì qú fù liè shí yī fēn qí shì ér yǐ qí wǔ yǔ zhī

宋公子地嬖蘧富猎,十一分其室,而以其五与之。

gōng zǐ de yǒu bái mǎ sì

公子地有白马四。

gōng bì xiàng tuí

公嬖向魋。

tuí yù zhī

魋欲之。

gōng qǔ ér zhū qí wěi liè yǐ yǔ zhī

公取而朱其尾鬣以与之。

de nù shǐ qí tú chì tuí ér duó zhī

地怒,使其徒抶魋而夺之。

tuí jù jiāng zǒu

魋惧,将走。

gōng bì mén ér qì zhī mù jǐn zhǒng

公闭门而泣之,目尽肿。

mǔ dì chén yuē zi fēn shì yǐ yǔ liè yě ér dú bēi tuí yì yǒu pō yān

母弟辰曰:“子分室以与猎也,而独卑魋,亦有颇焉。

zi wèi jūn lǐ bù guò chū jìng jūn bì zhǐ zi

子为君礼,不过出竟,君必止子。

gōng zǐ de chū bēn chén gōng fú zhǐ

”公子地出奔陈,公弗止。

chén wèi zhī qǐng fú tīng

辰为之请,弗听。

chén yuē shì wǒ wàng wú xiōng yě

辰曰:“是我迋吾兄也。

wú yǐ guó rén chū jūn shuí yǔ chù

吾以国人出,君谁与处?

dōng mǔ dì chén jì zhòng tuó shí kōu chū bēn chén

冬,母弟辰暨仲佗、石𫸩出奔陈。

wǔ shū pìn yú qí

武叔聘于齐。

qí hóu xiǎng zhī yuē zǐ shū sūn

齐侯享之,曰:“子叔孙!

ruò shǐ hòu zài jūn zhī tā jìng guǎ rén hé zhī yān

若使郈在君之他竟,寡人何知焉?

shǔ yǔ bì yì jì gù gǎn zhù jūn yōu zhī

属与敝邑际,故敢助君忧之。

duì yuē fēi guǎ jūn zhī wàng yě

”对曰:“非寡君之望也。

suǒ yǐ shì jūn fēng jiāng shè jì shì yǐ

所以事君,封疆社稷是以。

gǎn yǐ jiā lì qín jūn zhī zhí shì

敢以家隶勤君之执事。

fū bù lìng zhī chén tiān xià zhī suǒ è yě

夫不令之臣,天下之所恶也。

jūn qǐ yǐ wéi guǎ jūn cì

君岂以为寡君赐?

✦ You read 定公·定公十年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.