左传 · 左丘明 · Chapter 244 of 255

哀公·哀公十六年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

shí yǒu liù nián chūn wáng zhēng yuè jǐ mǎo wèi shì zǐ kuǎi kuì zì qi rù yú wèi

十有六年春,王正月己卯,卫世子蒯聩自戚入于卫。

wèi hóu zhé lái bēn

卫侯辄来奔。

èr yuè wèi zǐ hái chéng chū bēn sòng

二月,卫子还成出奔宋。

xià sì yuè jǐ chǒu kǒng qiū zú

夏四月己丑,孔丘卒。

chuán

【传】

shí liù nián chūn mán chéng zhě shī bǐ chū bēn sòng

十六年春,瞒成、褚师比出奔宋。

wèi hóu shǐ yān wǔ zi gào yú zhōu yuē kuǎi kuì dé zuì yú jūn fù jūn mǔ bū cuàn yú jìn

卫侯使鄢武子告于周,曰:“蒯聩得罪于君父君母,逋窜于晋。

jìn yǐ wáng shì zhī gù bù qì xiōng dì tián zhū hé shàng

晋以王室之故,不弃兄弟,寘诸河上。

tiān yòu qí zhōng huò sì shǒu fēng yān

天诱其衷,获嗣守封焉。

shǐ xià chén xī gǎn gào zhí shì

使下臣肸敢告执事。

wáng shǐ dān píng gōng duì yuē xī yǐ jiā mìng lái gào yú yī rén

”王使单平公对曰:“肸以嘉命,来告余一人。

wǎng wèi shū fù yú jiā nǎi chéng shì fù ěr lù cì jìng zhī zāi

往谓叔父,余嘉乃成世,复尔禄次,敬之哉。

fāng tiān zhī xiū fú jìng fú xiū huǐ qí kě zhuī

方天之休,弗敬弗休,悔其可追?

xià sì yuè jǐ chǒu kǒng qiū zú

夏四月己丑,孔丘卒。

gōng lěi zhī yuē mín tiān bù diào bù yìn yí yī lǎo

公诔之曰:“旻天不吊,不慭遗一老。

bǐ píng yú yī rén yǐ zài wèi qióng qióng yú zài jiù

俾屏余一人以在位,茕茕余在疚。

wū hū āi zāi

多么悲痛啊!

ní fù wú zì lǜ

尼父,无自律。

zi gàn yuē jūn qí bù méi yú lǔ hu

”子赣曰:“君其不没于鲁乎。

fū zǐ zhī yán yuē lǐ shī zé hūn míng shī zé qiān

夫子之言曰:‘礼失则昏,名失则愆。

shī zhì wèi hūn shī suǒ wèi qiān

’失志为昏,失所为愆。

shēng bù néng yòng sǐ ér lěi zhī fēi lǐ yě

生不能用,死而诔之,非礼也。

chēng yī rén fēi míng yě

称一人,非名也。

jūn liǎng shī zhī

君两失之。

liù yuè wèi hóu yǐn kǒng kuī jiǔ yú píng yáng zhòng chou zhī dài fū jiē yǒu nà yān

六月,卫侯饮孔悝酒于平阳,重酬之,大夫皆有纳焉。

zuì ér sòng zhī yè bàn ér qiǎn zhī

醉而送之,夜半而遣之。

zài bó jī yú píng yáng ér xíng

载伯姬于平阳而行。

jí xī mén shǐ èr chē fǎn shí yú xi pǔ

及西门,使贰车反祏于西圃。

zi bó jì zi chū wèi kǒng shì chén xīn dēng yú gōng

子伯季子初为孔氏臣,新登于公。

qǐng zhuī zhī yù zài shí zhě shā ér chéng qí chē

请追之,遇载祏者,杀而乘其车。

xǔ gōng wèi fǎn shí yù zhī yuē yǔ bù rén rén zhēng míng wú bù shèng

许公为反祏,遇之,曰:“与不仁人争,明无不胜。

bì shǐ xiān shè shè sān fā jiē yuǎn xǔ wèi

”必使先射,射三发,皆远许为。

xǔ wèi shè zhī yì

许为射之,殪。

huò yǐ qí chē cóng de shí yú tuó zhōng

或以其车从,得祏于橐中。

kǒng kuī chū bēn sòng

孔悝出奔宋。

chu tài zǐ jiàn zhī yù chán yě zì chéng fù bēn sòng

楚大子建之遇谗也,自城父奔宋。

yòu pì huá shì zhī luàn yú zhèng zhèng rén shén shàn zhī

又辟华氏之乱于郑,郑人甚善之。

yòu shì jìn yǔ jìn rén móu xí zhèng nǎi qiú fù yān

又适晋,与晋人谋袭郑,乃求复焉。

zhèng rén fù zhī rú chū

郑人复之如初。

jìn rén shǐ dié yú zi mù qǐng xíng ér qī yān

晋人使谍于子木,请行而期焉。

zi mù bào nüè yú qí sī yì yì rén su zhī

子木暴虐于其私邑,邑人诉之。

zhèng rén shěng zhī de jìn dié yān

郑人省之,得晋谍焉。

suì shā zi mù

遂杀子木。

qí zǐ yuē shèng zài wú

其子曰胜,在吴。

zi xi yù zhào zhī

子西欲召之。

yè gōng yuē wú wén shèng yě zhà ér luàn wú nǎi hài hu

叶公曰:“吾闻胜也诈而乱,无乃害乎。

zi xi yuē wú wén shèng yě xìn ér yǒng bù wéi bù lì shě zhū biān jìng shǐ wèi fān yān

”子西曰:“吾闻胜也信而勇,不为不利,舍诸边竟,使卫藩焉。

yè gōng yuē zhōu rén zhī wèi xìn lǜ yì zhī wèi yǒng

”叶公曰:“周仁之谓信,率义之谓勇。

wú wén shèng yě hǎo fù yán ér qiú sǐ shì dài yǒu sī hu

吾闻胜也好复言,而求死士,殆有私乎?

fù yán fēi xìn yě

复言,非信也。

qī sǐ fēi yǒng yě

期死,非勇也。

zi bì huǐ zhī

子必悔之。

fú cóng

鲁昭公没有听从。

zhào zhī shǐ chù wú jìng wèi bái gōng

召之使处吴竟,为白公。

qǐng fá zhèng

请伐郑。

zi xi yuē chu wèi jié yě

子西曰:“楚未节也。

bù rán wú bù wàng yě

不然,吾不忘也。

tā rì yòu qǐng xǔ zhī

”他日,又请,许之。

wèi qǐ shī

未起师。

jìn rén fá zhèng chu jiù zhī yǔ zhī méng

晋人伐郑,楚救之,与之盟。

shèng nù yuē zhèng rén zài cǐ chóu bù yuǎn yǐ

胜怒曰:“郑人在此,仇不远矣。

shèng zì lì jiàn zǐ qī zhī zǐ píng jiàn zhī yuē wáng sūn hé zì lì yě

”胜自厉剑,子期之子平见之,曰:“王孙何自厉也?

yuē shèng yǐ zhí wén bù gào nǚ yōng wèi zhí hu

”曰:“胜以直闻,不告女,庸为直乎?

jiāng yǐ shā ěr fù

将以杀尔父。

píng yǐ gào zi xi

”平以告子西。

zi xi yuē shèng rú luǎn yú yì ér zhǎng zhī

子西曰:“胜如卵,余翼而长之。

chǔ guó dì wǒ sǐ lìng yǐn sī mǎ fēi shèng ér shuí

楚国第,我死,令尹、司马,非胜而谁?

shèng wén zhī yuē lìng yǐn zhī kuáng yě de sǐ nǎi fēi wǒ

”胜闻之曰:“令尹之狂也,得死,乃非我。

zi xi bù quān

”子西不悛。

shèng wèi shí qǐ yuē wáng yǔ èr qīng shì jiē wǔ bǎi rén dāng zhī zé kě yǐ

胜谓石乞曰:“王与二卿士,皆五百人当之,则可矣。

qǐ yuē bù kě de yě

”乞曰:“不可得也。

yuē shì nán yǒu xióng yí liáo zhě ruò de zhī kě yǐ dāng wǔ bǎi rén yǐ

”曰:“市南有熊宜僚者,若得之,可以当五百人矣。

nǎi cóng bái gōng ér jiàn zhī

”乃从白公而见之。

yǔ zhī yán shuō

与之言,说。

gào zhī gù cí

告之故,辞。

chéng zhī yǐ jiàn bù dòng

承之以剑,不动。

shèng yuē bù wéi lì chǎn bù wéi wēi tì bù yì rén yán yǐ qiú mèi zhě qù zhī

胜曰:“不为利谄,不为威惕,不泄人言以求媚者,去之。

wú rén fá shèn bái gōng bài zhī

吴人伐慎,白公败之。

qǐng yǐ zhàn bèi xiàn xǔ zhī

请以战备献,许之。

suì zuò luàn

遂作乱。

qiū qī yuè shā zi xi zǐ qī yú cháo ér jié huì wáng

秋七月,杀子西、子期于朝,而劫惠王。

zi xi yǐ mèi yǎn miàn ér sǐ

子西以袂掩面而死。

zǐ qī yuē xī zhě wú yǐ lì shì jūn bù kě yǐ fú zhōng

子期曰:“昔者吾以力事君,不可以弗终。

jué yù zhāng yǐ shā rén ér hòu sǐ

”抉豫章以杀人而后死。

shí qǐ yuē fén kù shì wáng bù rán bù jì

石乞曰:“焚库弑王,不然不济。

bái gōng yuē bù kě

”白公曰:“不可。

shì wáng bù xiáng fén kù wú jù jiāng hé yǐ shǒu yǐ

弑王不祥,焚库无聚,将何以守矣?

qǐ yuē yǒu chǔ guó ér zhì qí mín yǐ jìng shì shén kě yǐ de xiáng qiě yǒu jù yǐ hé huàn

”乞曰:“有楚国而治其民,以敬事神,可以得祥,且有聚矣,何患?

fú cóng

鲁昭公没有听从。

yè gōng zài cài fāng chéng zhī wài jiē yuē kě yǐ rù yǐ

叶公在蔡,方城之外皆曰:“可以入矣。

zi gāo yuē wú wén zhī yǐ xiǎn jiǎo xìng zhě qí qiú wú yàn piān zhòng bì lí

”子高曰:“吾闻之,以险徼幸者,其求无餍,偏重必离。

wén qí shā qí guǎn xiū yě ér hòu rù

”闻其杀齐管修也而后入。

bái gōng yù yǐ zi lǘ wèi wáng

白公欲以子闾为王。

zi lǘ bù kě suì jié yǐ bīng

子闾不可,遂劫以兵。

zi lǘ yuē wáng sūn ruò ān jìng chǔ guó kuāng zhèng wáng shì ér hòu bì yān qǐ zhī yuàn yě gǎn bù tīng cóng

子闾曰:“王孙若安靖楚国,匡正王室,而后庇焉,启之愿也,敢不听从?

ruò jiāng zhuān lì yǐ qīng wáng shì bù gù chǔ guó yǒu sǐ bù néng

若将专利以倾王室,不顾楚国,有死不能。

suì shā zhī ér yǐ wáng rú gāo fǔ shí qǐ yǐn mén

”遂杀之,而以王如高府,石乞尹门。

yǔ gōng yáng xué gōng fù wáng yǐ rú zhāo fū rén zhī gōng

圉公阳穴宫,负王以如昭夫人之宫。

yè gōng yì zhì jí běi mén huò yù zhī yuē jūn hú bù zhòu

叶公亦至,及北门,或遇之,曰:“君胡不胄?

guó rén wàng jūn rú wàng cí fù mǔ yān

国人望君如望慈父母焉。

dào zéi zhī shǐ ruò shāng jūn shì jué mín wàng yě

盗贼之矢若伤君,是绝民望也。

ruò zhī hé bù zhòu

若之何不胄?

nǎi zhòu ér jìn

”乃胄而进。

yòu yù yī rén yuē jūn hú zhòu

又遇一人曰:“君胡胄?

guó rén wàng jūn rú wàng suì yān rì rì yǐ jǐ

国人望君如望岁焉,日日以几。

ruò jiàn jūn miàn shì de ài yě

若见君面,是得艾也。

mín zhī bù sǐ qí yì fu yǒu fèn xīn

民知不死,其亦夫有奋心。

yóu jiāng jīng jūn yǐ xùn yú guó ér yòu yǎn miàn yǐ jué mín wàng bù yì shén hu

犹将旌君以徇于国,而又掩面以绝民望,不亦甚乎?

nǎi miǎn zhòu ér jìn

”乃免胄而进。

yù zhēn yǐn gù shuài qí shǔ jiāng yǔ bái gōng

遇箴尹固,帅其属将与白公。

zi gāo yuē wēi èr zi zhě chu bù guó yǐ

子高曰:“微二子者,楚不国矣。

qì dé cóng zéi qí kě bǎo hu

弃德从贼,其可保乎?

nǎi cóng yè gōng

”乃从叶公。

shǐ yǔ guó rén yǐ gōng bái gōng

使与国人以攻白公。

bái gōng bēn shān ér yì qí tú wēi zhī

白公奔山而缢,其徒微之。

shēng jū shí qǐ ér wèn bái gōng zhī sǐ yān duì yuē yú zhī qí sǐ suǒ ér zhǎng zhě shǐ yú wù yán

生拘石乞而问白公之死焉,对曰:“余知其死所,而长者使余勿言。

yuē bù yán jiāng pēng

”曰:“不言将烹。

qǐ yuē cǐ shì kè zé wèi qīng bù kè zé pēng gù qí suǒ yě

”乞曰:“此事克则为卿,不克则烹,固其所也。

hé hài

何害?

nǎi pēng shí qǐ

”乃烹石乞。

wáng sūn yàn bēn chā tú huáng shì

王孙燕奔 [插图]黄氏。

chén zhū liáng jiān èr shì guó níng nǎi shǐ níng wèi lìng yǐn shǐ kuān wèi sī mǎ ér lǎo yú yè

沈诸梁兼二事,国宁,乃使宁为令尹,使宽为司马,而老于叶。

wèi hóu zhān mèng bì rén qiú jiǔ yú dà shū xī zi

卫侯占梦嬖人,求酒于大叔僖子。

bù dé yǔ bǔ rén bǐ ér gào gōng yuē jūn yǒu dà chén zài xī nán yú fú qù jù hài

不得,与卜人比而告公曰:“君有大臣在西南隅,弗去,惧害。

nǎi zhú dà shū yí

”乃逐大叔遗。

yí bēn jìn

遗奔晋。

wèi hóu wèi hún liáng fū yuē wú jì xiān jūn ér bù dé qí qì ruò zhī hé

卫侯谓浑良夫曰:“吾继先君而不得其器,若之何?

liáng fū dài zhí huǒ zhě ér yán yuē jí yǔ wáng jūn jiē jūn zhī zǐ yě

”良夫代执火者而言曰:“疾与亡君,皆君之子也。

zhào zhī ér zé cái yān kě yě

召之而择材焉可也。

ruò bù cái qì kě de yě

若不材,器可得也。

shù gào tài zǐ

”竖告大子。

tài zǐ shǐ wǔ rén yú jiā cóng jǐ jié gōng ér qiáng méng zhī

大子使五人舆豭从己,劫公而强盟之。

qiě qǐng shā liáng fū

且请杀良夫。

gōng yuē qí méng miǎn sān sǐ

公曰:“其盟免三死。

yuē qǐng sān zhī hòu yǒu zuì shā zhī

”曰:“请三之后,有罪杀之。

gōng yuē nuò zāi

”公曰:“诺哉!

✦ You read 哀公·哀公十六年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.