jīng
【经】
shí yǒu wǔ nián chūn wáng zhēng yuè chéng pàn
十有五年春,王正月,成叛。
xià wǔ yuè qí gāo wú pī chū bēn běi yàn
夏五月,齐高无丕出奔北燕。
zhèng bó fá sòng
郑伯伐宋。
qiū bā yuè dà yú
秋八月,大雩。
jìn zhào yāng shuài shī fá wèi
晋赵鞅帅师伐卫。
dōng jìn hóu fá zhèng
冬,晋侯伐郑。
jí qí píng
及齐平。
wèi gōng mèng kōu chū bēn qí
卫公孟𫸩出奔齐。
chuán
【传】
shí wǔ nián chūn chéng pàn yú qí
十五年春,成叛于齐。
wǔ bó fá chéng bù kè suì chéng shū
武伯伐成,不克,遂城输。
xià chu zi xi zǐ qī fá wú jí tóng ruì
夏,楚子西、子期伐吴,及桐汭。
chén hóu shǐ gōng sūn zhēn zǐ diào yān jí liáng ér zú jiāng yǐ shī rù
陈侯使公孙贞子吊焉,及良而卒,将以尸入。
wú zǐ shǐ dà zǎi pǐ láo qiě cí yuē yǐ shuǐ lǎo zhī bù shí wú nǎi lǐn rán yǔn dài fū zhī shī yǐ zhòng guǎ jūn zhī yōu
吴子使大宰嚭劳,且辞曰:“以水潦之不时,无乃廪然陨大夫之尸,以重寡君之忧。
guǎ jūn gǎn cí shàng jiè
寡君敢辞上介。
yù yǐn gài duì yuē guǎ jūn wén chu wèi bù dào jiàn fá wú guó miè jué mín rén
”芋尹盖对曰:“寡君闻楚为不道,荐伐吴国,灭厥民人。
guǎ jūn shǐ gài bèi shǐ diào jūn zhī xià lì
寡君使盖备使,吊君之下吏。
wú lù shǐ rén féng tiān zhī qī dà mìng yǔn duì jué shì yú liáng fèi rì gòng jī yī rì qiān cì
无禄,使人逢天之戚,大命陨队,绝世于良,废日共积,一日迁次。
jīn jūn mìng nì shǐ rén yuē wú yǐ shī zào yú mén
今君命逆使人曰:‘无以尸造于门。
shì wǒ guǎ jūn zhī mìng wěi yú cǎo mǎng yě
’是我寡君之命委于草莽也。
qiě chén wén zhī yuē shì sǐ rú shēng lǐ yě
且臣闻之曰,事死如生,礼也。
yú shì hū yǒu cháo pìn ér zhōng yǐ shī jiāng shì zhī lǐ yòu yǒu cháo pìn ér zāo sàng zhī lǐ
于是乎有朝聘而终,以尸将事之礼,又有朝聘而遭丧之礼。
ruò bù yǐ shī jiāng mìng shì zāo sàng ér hái yě wú nǎi bù kě hu
若不以尸将命,是遭丧而还也,无乃不可乎!
yǐ lǐ fáng mín yóu huò yú zhī
以礼防民,犹或逾之。
jīn dài fū yuē sǐ ér qì zhī shì qì lǐ yě
今大夫曰,死而弃之,是弃礼也。
qí hé yǐ wèi zhū hóu zhǔ
其何以为诸侯主?
xiān mín yǒu yán yuē wú huì nüè shì
先民有言曰,无秽虐士。
bèi shǐ fèng shī jiāng mìng gǒu wǒ guǎ jūn zhī mìng dá yú jūn suǒ suī yǔn yú shēn yuān zé tiān mìng yě
备使奉尸将命,苟我寡君之命达于君所,虽陨于深渊,则天命也。
fēi jūn yǔ shè rén zhī guò yě
非君与涉人之过也。
wú rén nèi zhī
”吴人内之。
qiū qí chén guàn rú chu
秋,齐陈瓘如楚。
guò wèi zhòng yóu jiàn zhī yuē tiān huò zhě yǐ chén shì wèi fǔ jīn jì zhuó sàng gōng shì ér tā rén yǒu zhī bù kě zhī yě
过卫,仲由见之,曰:“天或者以陈氏为斧斤,既斫丧公室,而他人有之,不可知也。
qí shǐ zhōng xiǎng zhī yì bù kě zhī yě
其使终飨之,亦不可知也。
ruò shàn lǔ yǐ dài shí bù yì kě hu
若善鲁以待时,不亦可乎?
hé bì è yān
何必恶焉?
zi yù yuē rán wú shòu mìng yǐ zǐ shǐ gào wǒ dì
”子玉曰:“然,吾受命矣,子使告我弟。
dōng jí qí píng
冬,及齐平。
zǐ fú jǐng bó rú qí zi gàn wèi jiè jiàn gōng sūn chéng yuē rén jiē chén rén ér yǒu bèi rén zhī xīn
子服景伯如齐,子赣为介,见公孙成,曰:“人皆臣人,而有背人之心。
kuàng qí rén suī wèi zi yì qí yǒu bù èr hu
况齐人虽为子役,其有不贰乎?
zi zhōu gōng zhī sūn yě
子,周公之孙也。
duō xiǎng dà lì yóu sī bú yì
多飨大利,犹思不义。
lì bù kě de ér sàng zōng guó jiāng yān yòng zhī
利不可得,而丧宗国,将焉用之?
chéng yuē shàn zāi wú bù zǎo wén mìng
”成曰:“善哉,吾不早闻命。
chén chéng zi guǎn kè yuē guǎ jūn shǐ héng gào yuē guǎ rén yuàn shì jūn rú shì wèi jūn
”陈成子馆客,曰:“寡君使恒告曰,寡人愿事君如事卫君。
jǐng bó yī zi gàn ér jìn zhī
”景伯揖子赣而进之。
duì yuē guǎ jūn zhī yuàn yě
对曰:“寡君之愿也。
xī jìn rén fá wèi qí wèi wèi gù fá jìn guān shì sàng chē wǔ bǎi yīn yǔ wèi de zì jì yǐ xī zhuó mèi xìng yǐ nán shū shè wǔ bǎi
昔晋人伐卫,齐为卫故,伐晋冠氏,丧车五百,因与卫地,自济以西,禚、媚、杏以南,书社五百。
wú rén jiā bì yì yǐ luàn
吴人加敝邑以乱。
qí yīn qí bìng qǔ huān yǔ chǎn
齐因其病,取讙与阐。
guǎ jūn shì yǐ hán xīn
寡君是以寒心。
ruò de shì wèi jūn zhī shì jūn yě zé gù suǒ yuàn yě
若得视卫君之事君也,则固所愿也。
chéng zi bìng zhī nǎi guī chéng
”成子病之,乃归成。
gōng sūn sù yǐ qí bīng jiǎ rù yú yíng
公孙宿以其兵甲入于嬴。
wèi kǒng yǔ qǔ tài zǐ kuǎi kuì zhī zǐ shēng kuī
卫孔圉取大子蒯聩之姊,生悝。
kǒng shì zhī shù hún liáng fū zhǎng ér měi kǒng wén zi zú tōng yú nèi
孔氏之竖浑良夫,长而美,孔文子卒,通于内。
tài zǐ zài qi kǒng jī shǐ zhī yān
大子在戚,孔姬使之焉。
tài zǐ yǔ zhī yán yuē gǒu shǐ wǒ rù huò guó fú miǎn chéng xuān sān sǐ wú yǔ
大子与之言曰:“苟使我入获国,服冕乘轩,三死无与。
yǔ zhī méng
”与之盟。
wèi qǐng yú bó jī
为请于伯姬。
rùn yuè liáng fū yǔ tài zǐ rù shě yú kǒng shì zhī wài pǔ
闰月,良夫与大子入,舍于孔氏之外圃。
hūn èr rén méng yī ér chéng sì rén luō yù rú kǒng shì
昏,二人蒙衣而乘,寺人罗御,如孔氏。
kǒng shì zhī lǎo luán níng wèn zhī chēng yīn qiè yǐ gào
孔氏之老栾宁问之,称姻妾以告。
suì rù shì bó jī shì
遂入,适伯姬氏。
jì shí kǒng bó jī zhàng gē ér xiān tài zǐ yǔ wǔ rén jiè yú jiā cóng zhī
既食,孔伯姬杖戈而先,大子与五人介,舆豭从之。
pò kǒng kuī yú cè qiáng méng zhī suì jié yǐ dēng tái
迫孔悝于厕,强盟之,遂劫以登台。
luán níng jiāng yǐn jiǔ zhì wèi shú wén luàn shǐ gào jì zǐ
栾宁将饮酒,炙未熟,闻乱,使告季子。
zhào huò jià chéng chē xíng jué shí zhì fèng wèi hóu zhé lái bēn
召获驾乘车,行爵食炙,奉卫侯辄来奔。
jì zǐ jiāng rù yù zi gāo jiāng chū yuē mén yǐ bì yǐ
季子将入,遇子羔将出,曰:“门已闭矣。
jì zǐ yuē wú gū zhì yān
”季子曰:“吾姑至焉。
zi gāo yuē fú jí bù jiàn qí nán
”子羔曰:“弗及,不践其难。
jì zǐ yuē shí yān bù pì qí nán
”季子曰:“食焉,不辟其难。
zi gāo suì chū
”子羔遂出。
zǐ lù rù jí mén gōng sūn gǎn mén yān yuē wú rù wèi yě
子路入,及门,公孙敢门焉,曰:“无入为也。
jì zǐ yuē shì gōng sūn yě qiú lì yān ér táo qí nán
”季子曰:“是公孙也,求利焉而逃其难。
yóu bù rán lì qí lù bì jiù qí huàn
由不然,利其禄,必救其患。
yǒu shǐ zhě chū nǎi rù
”有使者出,乃入。
yuē tài zǐ yān yòng kǒng kuī suī shā zhī bì huò jì zhī
曰:“大子焉用孔悝,虽杀之,必或继之。
qiě yuē tài zǐ wú yǒng ruò fán tái bàn bì shě kǒng shū
”且曰:“大子无勇,若燔台半,必舍孔叔。
tài zǐ wén zhī jù xià shí qǐ yú yǎn dí zǐ lù
”大子闻之惧,下石乞、盂黡敌子路。
yǐ gē jī zhī duàn yīng
以戈击之,断缨。
zǐ lù yuē jūn zǐ sǐ guān bù miǎn
子路说:“君子即使死,也不能让帽子掉下来。
jié yīng ér sǐ
”系好帽带后死去。
kǒng zǐ wén wèi luàn yuē chái yě qí lái yóu yě sǐ yǐ
孔子闻卫乱,曰:“柴也其来,由也死矣。
kǒng kuī lì zhuāng gōng
”孔悝立庄公。
zhuāng gōng hài gù zhèng yù jǐn qù zhī
庄公害故政,欲尽去之。
xiān wèi sī tú mán chéng yuē guǎ rén lí bìng yú wài jiǔ yǐ zi qǐng yì cháng zhī
先谓司徒瞒成曰:“寡人离病于外久矣,子请亦尝之。
guī gào zhě shī bǐ yù yǔ zhī fá gōng bù guǒ
”归告褚师比,欲与之伐公,不果。