左传 · 左丘明 · Chapter 63 of 255

闵公·闵公二年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

èr nián chūn wáng zhēng yuè qí rén qiān yáng

二年春,王正月,齐人迁阳。

xià wǔ yuè yǐ yǒu jí dì yú zhuāng gōng

夏五月乙酉,吉禘于庄公。

qiū bā yuè xīn chǒu gōng hōng

秋八月辛丑,公薨。

jiǔ yuè fū rén jiāng shì sūn yú zhū

九月,夫人姜氏孙于邾。

gōng zǐ qìng fǔ chū bēn jǔ

公子庆父出奔莒。

dōng qí gāo zǐ lái méng

冬,齐高子来盟。

shí yǒu èr yuè dí rù wèi

十有二月狄入卫。

zhèng qì qí shī

郑弃其师。

chuán

【传】

èr nián chūn guó gōng bài quǎn róng yú wèi ruì

二年春,虢公败犬戎于渭汭。

zhōu zhī qiáo yuē wú dé ér lù yāng yě

舟之侨曰:“无德而禄,殃也。

yāng jiāng zhì yǐ

殃将至矣。

suì bēn jìn

”遂奔晋。

xià jí dì yú zhuāng gōng sù yě

夏,吉禘于庄公,速也。

chū gōng fu duó bo yǐ tián gōng bù jīn

初,公傅夺卜𬺈田,公不禁。

qiū bā yuè xīn chǒu gòng zhòng shǐ bo yǐ zéi gōng yú wǔ wéi

秋八月辛丑,共仲使卜𬺈贼公于武闱。

chéng jì yǐ xī gōng shì zhū

成季以僖公适邾。

gòng zhòng bēn jǔ nǎi rù lì zhī

共仲奔莒,乃入,立之。

yǐ lù qiú gòng zhòng yú jǔ jǔ rén guī zhī

以赂求共仲于莒,莒人归之。

jí mì shǐ gōng zǐ yú qǐng bù xǔ

及密,使公子鱼请,不许。

kū ér wǎng gòng zhòng yuē xī sī zhī shēng yě

哭而往,共仲曰:“奚斯之声也。

nǎi yì

”乃缢。

mǐn gōng āi jiāng zhī dì shū jiāng zhī zǐ yě gù qí rén lì zhī

闵公,哀姜之娣叔姜之子也,故齐人立之。

gòng zhòng tōng yú āi jiāng āi jiāng yù lì zhī

共仲通于哀姜,哀姜欲立之。

mǐn gōng zhī sǐ yě āi jiāng yǔ zhī zhī gù sūn yú zhū

闵公之死也,哀姜与知之,故孙于邾。

qí rén qǔ ér shā zhī yú yí yǐ qí shī guī

齐人取而杀之于夷,以其尸归。

xī gōng qǐng ér zàng zhī

僖公请而葬之。

chéng jì zhī jiāng shēng yě huán gōng shǐ bo chu qiū zhī fù bo zhī

成季之将生也,桓公使卜楚丘之父卜之。

yuē nán yě

曰:“男也。

qí míng yuē you zài gōng zhī yòu jiān yú liǎng shè wèi gōng shì fǔ

其名曰友,在公之右,间于两社,为公室辅。

jì shì wáng zé lǔ bù chāng

季氏亡则鲁不昌。

yòu shì zhī yù dà yǒu zhī qián yuē tóng fù yú fù jìng rú jūn suǒ

”又筮之,遇《大有》之《干》,曰:“同复于父,敬如君所。

jí shēng yǒu wén zài qí shǒu yuē you suì yǐ mìng zhī

”及生,有文在其手曰“友”,遂以命之。

dōng shí èr yuè dí rén fá wèi

冬十二月,狄人伐卫。

wèi yì gōng hǎo hè hè yǒu chéng xuān zhě

卫懿公好鹤,鹤有乘轩者。

jiāng zhàn guó rén shòu jiǎ zhě jiē yuē shǐ hè hè shí yǒu lù wèi yú yān néng zhàn

将战,国人受甲者皆曰:“使鹤,鹤实有禄位,余焉能战!

gōng yǔ shí qí zi jué yǔ nìng zhuāng zi shǐ shǐ shǒu yuē yǐ cǐ zàn guó zé lì ér wèi zhī

”公与石祁子玦,与宁庄子矢,使守,曰:“以此赞国,择利而为之。

yǔ fū rén xiù yī yuē tīng yú èr zi

”与夫人绣衣,曰:“听于二子。

qú kǒng yù róng zi bó wèi yòu huáng yí qián qū kǒng yīng qí diàn

”渠孔御戎,子伯为右,黄夷前驱,孔婴齐殿。

jí dí rén zhàn yú yíng zé wèi shī bài jì suì miè wèi

及狄人战于荧泽,卫师败绩,遂灭卫。

wèi hòu bù qù qí qí shì yǐ shén bài

卫侯不去其旗,是以甚败。

dí rén qiú shǐ huà lóng huá yǔ lǐ kǒng yǐ zhú wèi rén

狄人囚史华龙滑与礼孔以逐卫人。

èr rén yuē wǒ dà shǐ yě shí zhǎng qí jì bù xiān guó bù kě de yě

二人曰:“我,大史也,实掌其祭,不先,国不可得也。

nǎi xiān zhī

”乃先之。

zhì zé gào shǒu yuē bù kě dài yě

至则告守曰:“不可待也。

yè yǔ guó rén chū

”夜与国人出。

dí rù wèi suì cóng zhī yòu bài zhū hé

狄入卫,遂从之,又败诸河。

chū huì gōng zhī jí wèi yě shǎo qí rén shǐ zhāo bó zhēng yú xuān jiāng

初,惠公之即位也少,齐人使昭伯烝于宣姜。

bù kě qiáng zhī

不可,强之。

shēng qí zi dài gōng wén gōng sòng huán fū rén xǔ mù fū rén

生齐子、戴公、文公、宋桓夫人、许穆夫人。

wén gōng wèi wèi zhī duō huàn yě xiān shì qí

文公为卫之多患也,先适齐。

jí bài sòng huán gōng nì zhū hé xiāo jì

及败,宋桓公逆诸河,宵济。

wèi zhī yí mín nán nǚ qī bǎi yǒu sān shí rén yì zhī yǐ gòng téng zhī mín wèi wǔ qiān rén lì dài gōng yǐ lú yú cáo

卫之遗民男女七百有三十人,益之以共、滕之民为五千人,立戴公以庐于曹。

xǔ mù fū rén fù zài chí

许穆夫人赋《载驰》。

qí hóu shǐ gōng zǐ wú kuī shuài chē sān bǎi chéng jiá shì sān qiān rén yǐ shù cáo

齐侯使公子无亏帅车三百乘、甲士三千人以戍曹。

guī gōng chéng mǎ jì fú wǔ chēng niú yáng shǐ jī gǒu jiē sān bǎi yǔ mén cái

归公乘马,祭服五称,牛羊豕鸡狗皆三百,与门材。

guī fū rén yú xuān zhòng jǐn sān shí liǎng

归夫人鱼轩,重锦三十两。

zhèng rén è gāo kè shǐ shuài shī cì yú hé shàng jiǔ ér fú zhào shī kuì ér guī

郑人恶高克,使帅师次于河上,久而弗召,师溃而归。

gāo kè bēn chén

高克奔陈。

zhèng rén wéi zhī fù qīng rén

郑人为之赋《清人》。

jìn hóu shǐ tài zǐ shēn shēng fá dōng shān gāo luò shì

晋侯使大子申生伐东山皋落氏。

lǐ kè jiàn yuē tài zǐ fèng zhǒng sì shè jì zhī zī chéng yǐ zhāo xī shì jūn shàn zhě yě gù yuē zhǒng zǐ

里克谏曰:“大子奉冢祀社稷之粢盛,以朝夕视君膳者也,故曰冢子。

jūn xíng zé shǒu yǒu shǒu zé cóng cóng yuē fǔ jūn shǒu yuē jiān guó gǔ zhī zhì yě

君主外出时他留守国都,有留守任务时则随从出征,随军出征称为‘抚军’,留守国都称为‘监国’,这是自古以来的制度。

fu shuài shī zhuān xíng móu shì jūn lǚ jūn yǔ guó zhèng zhī suǒ tú yě fēi tài zǐ zhī shì yě

夫帅师,专行谋,誓军旅,君与国政之所图也,非大子之事也。

shī zài zhì mìng ér yǐ

师在制命而已。

bǐng mìng zé bù wēi zhuān mìng zé bù xiào

禀命则不威,专命则不孝。

gù jūn zhī sì shì bù kě yǐ shuài shī

故君之嗣适不可以帅师。

jūn shī qí guān shuài shī bù wēi jiāng yān yòng zhī

君失其官,帅师不威,将焉用之?

qiě chén wén gāo luò shì jiāng zhàn jūn qí shě zhī

且臣闻皋落氏将战,君其舍之。

gōng yuē guǎ rén yǒu zi wèi zhī qí shuí lì yān

”公曰:“寡人有子,未知其谁立焉。

bú duì ér tuì

”不对而退。

jiàn tài zǐ tài zǐ yuē wú qí fèi hu

见大子,大子曰:“吾其废乎?

duì yuē gào zhī yǐ lín mín jiào zhī yǐ jūn lǚ bù gòng shì jù hé gù fèi hu

”对曰:“告之以临民,教之以军旅,不共是惧,何故废乎?

qiě zi jù bù xiào wú jù fú de lì xiū jǐ ér bù zé rén zé miǎn yú nán

且子惧不孝,无惧弗得立,修己而不责人,则免于难。

tài zǐ shuài shī gōng yī zhī piān yī pèi zhī jīn jué

大子帅师,公衣之偏衣,佩之金玦。

hú tū yù róng xiān yǒu wèi yòu

狐突御戎,先友为右。

liáng yú zǐ yǎng yù hǎn yí xiān dān mù wèi yòu

梁馀子养御罕夷,先丹木为右。

yáng shé dài fū wèi wèi

羊舌大夫为尉。

xiān yǒu yuē yī shēn zhī piān wò bīng zhī yào

先友曰:“衣身之偏,握兵之要。

zài cǐ xíng yě zi qí miǎn zhī

在此行也,子其勉之。

piān gōng wú tè bīng yào yuǎn zāi qīn yǐ wú zāi yòu hé huàn yān

偏躬无慝,兵要远灾,亲以无灾,又何患焉!

hú tū tàn yuē shí shì zhī zhēng yě

”狐突叹曰:“时,事之征也。

yī shēn zhī zhāng yě

衣,身之章也。

pèi zhōng zhī qí yě

佩,衷之旗也。

gù jìng qí shì zé mìng yǐ shǐ fú qí shēn zé yī zhī chún yòng qí zhōng zé pèi zhī dù

故敬其事则命以始,服其身则衣之纯,用其衷则佩之度。

jīn mìng yǐ shí zú chā tú qí shì yě

今命以时卒,[插图]其事也;

yī zhī máng fú yuǎn qí gōng yě pèi yǐ jīn jué qì qí zhōng yě

衣之尨服,远其躬也,佩以金玦,弃其衷也。

fú yǐ yuǎn zhī shí yǐ chā tú zhī máng liáng dōng shā jīn hán jué lí hú kě shì yě

服以远之,时以[插图]之,尨凉冬杀,金寒玦离,胡可恃也?

suī yù miǎn zhī dí kě jǐn hu

虽欲勉之,狄可尽乎?

liáng yú zǐ yǎng yuē shuài shī zhě shòu mìng yú miào shòu shèn yú shè yǒu cháng fú yǐ

”梁馀子养曰:“帅师者受命于庙,受脤于社,有常服矣。

bù huò ér máng mìng kě zhī yě

不获而尨,命可知也。

sǐ ér bù xiào bù rú táo zhī

死而不孝,不如逃之。

hǎn yí yuē méng qí wú cháng jīn jué bù fù suī fù hé wéi

”罕夷曰:“尨奇无常,金玦不复,虽复何为?

jūn yǒu xīn yǐ

君有心矣。

xiān dān mù yuē shì fú yě kuáng fū zǔ zhī

”先丹木曰:“是服也,狂夫阻之。

yuē jìn dí ér fǎn dí kě jǐn hu

曰‘尽敌而反’,敌可尽乎!

suī jìn dí yóu yǒu nèi chán bù rú wéi zhī

虽尽敌,犹有内谗,不如违之。

hú tū yù xíng

”狐突欲行。

yáng shé dài fū yuē bù kě

羊舌大夫曰:“不可。

wéi mìng bù xiào qì shì bù zhōng suī zhī qí hán è bù kě qǔ zi qí sǐ zhī

违命不孝,弃事不忠,虽知其寒,恶不可取,子其死之。

tài zǐ jiāng zhàn hú tū jiàn yuē bù kě

”大子将战,狐突谏曰:“不可。

xī xīn bó shěn zhōu huán gōng yún nèi chǒng bìng hòu wài chǒng èr zhèng bì zǐ pèi shì dà dū ǒu guó luàn zhī běn yě

昔辛伯谂周桓公云:‘内宠并后,外宠二政,嬖子配适,大都耦国,乱之本也。

zhōu gōng fú cóng gù jí yú nán

’周公弗从,故及于难。

jīn luàn běn chéng yǐ lì kě bì hu

今乱本成矣,立可必乎?

xiào ér ān mín zi qí tú zhī yǔ qí wēi shēn yǐ sù zuì yě

孝而安民,子其图之,与其危身以速罪也。

chéng fēng wén chéng jì zhī yáo nǎi shì zhī ér shǔ xī gōng yān gù chéng jì lì zhī

成风闻成季之繇,乃事之,而属僖公焉,故成季立之。

xī zhī yuán nián qí huán gōng qiān xíng yú yí yí

僖之元年,齐桓公迁邢于夷仪。

èr nián fēng wèi yú chu qiū

二年,封卫于楚丘。

xíng qiān rú guī wèi guó wàng wáng

邢迁如归,卫国忘亡。

wèi wén gōng dà bù zhī yī dà bó zhī guān wu cái xùn nóng tōng shāng huì gōng jìng jiào quàn xué shòu fāng rèn néng

卫文公大布之衣,大帛之冠,务材训农,通商惠工,敬教劝学,授方任能。

yuán nián gé chē sān shí chéng jì nián nǎi sān bǎi chéng

元年革车三十乘,季年乃三百乘。

✦ You read 闵公·闵公二年

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.