左传 · 左丘明 · Chapter 98 of 255

文公·文公二年

PinyinModern Translation
Size

jīng

【经】

èr nián chūn wáng èr yuè jiǎ zǐ jìn hóu jí qín shī zhàn yú péng yá qín shī bài jì

二年春,王二月甲子,晋侯及秦师战于彭衙,秦师败绩。

dīng chǒu zuò xī gōng zhǔ

丁丑,作僖公主。

sān yuè yǐ sì jí jìn chù fù méng

三月乙巳,及晋处父盟。

xià liù yuè gōng sūn áo huì sòng gōng chén hóu zhèng bó jìn shì hú méng yú chuí lǒng

夏六月,公孙敖会宋公、陈侯、郑伯、晋士縠盟于垂陇。

zì shí yǒu èr yuè bù yǔ zhì yú qiū qī yuè

自十有二月不雨,至于秋七月。

bā yuè dīng mǎo dà shì yú dà miào jī xī gōng

八月丁卯,大事于大庙,跻僖公。

dōng jìn rén sòng rén chén rén zhèng rén fá qín

冬,晋人、宋人、陈人、郑人伐秦。

gōng zǐ suì rú qí nà bì

公子遂如齐纳币。

chuán

【传】

èr nián chūn qín mèng míng shì shuài shī fá jìn yǐ bào xiáo zhī yì

二年春,秦孟明视帅师伐晋,以报殽之役。

èr yuè jìn hóu yù zhī

二月,晋侯御之。

xiān qiě jū jiāng zhōng jūn zhào shuāi zuǒ zhī

先且居将中军,赵衰佐之。

wáng guān wú dì yù róng hú jū jū wèi yòu

王官无地御戎,狐鞫居为右。

jiǎ zǐ jí qín shī zhàn yú péng yá

甲子,及秦师战于彭衙。

qín shī bài jì

秦师败绩。

jìn rén wèi qín bài cì zhī shī

晋人谓秦“拜赐之师”。

zhàn yú xiáo yě jìn liáng hóng yù róng lái jū wèi yòu

战于殽也,晋梁弘御戎,莱驹为右。

zhàn zhī míng rì jìn xiāng gōng fù qín qiú shǐ lái jū yǐ gē zhǎn zhī

战之明日,晋襄公缚秦囚,使莱驹以戈斩之。

qiú hū lái jū shī gē láng shěn qǔ gē yǐ zhǎn qiú qín zhī yǐ cóng gōng chéng suì yǐ wéi yòu

囚呼,莱驹失戈,狼瞫取戈以斩囚,禽之以从公乘,遂以为右。

jī zhī yì xiān zhěn chù zhī ér lì xù jiǎn bó

箕之役,先轸黜之而立续简伯。

láng shěn nù

狼瞫怒。

qí you yuē hé sǐ zhī

其友曰:“盍死之?

shěn yuē wú wèi huò sǐ suǒ

”瞫曰:“吾未获死所。

qí you yuē wú yǔ nǚ wéi nán

”其友曰:“吾与女为难。

shěn yuē zhōu zhì yǒu zhī yǒng zé hài shàng bù dēng yú míng táng

”瞫曰:“《周志》有之,勇则害上,不登于明堂。

sǐ ér bú yì fēi yǒng yě

死而不义,非勇也。

gòng yòng zhī wèi yǒng

共用之谓勇。

wú yǐ yǒng qiú yòu wú yǒng ér chù yì qí suǒ yě

吾以勇求右,无勇而黜,亦其所也。

wèi shàng bù wǒ zhī chù ér yi nǎi zhī wǒ yǐ

谓上不我知,黜而宜,乃知我矣。

zǐ gū dài zhī

子姑待之。

jí péng yá jì chén yǐ qí shǔ chí qín shī sǐ yān

”及彭衙,既陈,以其属驰秦师,死焉。

jìn shī cóng zhī dà bài qín shī

晋师从之,大败秦师。

jūn zǐ wèi láng shěn yú shì hū jūn zǐ

君子谓:“狼瞫于是乎君子。

shī yuē jūn zǐ rú nù luàn zhù chuán jū

《诗》曰:‘君子如怒,乱庶遄沮。

yòu yuē wáng hè sī nù yuán zhěng qí lǚ

’又曰:‘王赫斯怒,爰整其旅。

nù bù zuò luàn ér yǐ cóng shī

’怒不作乱,而以从师,

qín bó yóu yòng mèng míng

秦伯犹用孟明。

mèng míng zēng xiū guó zhèng zhòng shī yú mín

孟明增修国政,重施于民。

zhào chéng zi yán yú zhū dài fū yuē qín shī yòu zhì jiāng bì pì zhī jù ér zēng dé bù kě dāng yě

赵成子言于诸大夫曰:“秦师又至,将必辟之,惧而增德,不可当也。

shī yuē wú niàn ěr zǔ yù xiū jué dé

《诗》曰:‘毋念尔祖,聿修厥德。

mèng míng niàn zhī yǐ

’孟明念之矣。

niàn dé bù dài qí kě dí hu

念德不怠,其可敌乎。

dīng chǒu zuò xī gōng zhǔ shū bù shí yě

丁丑,作僖公主,书不时也。

jìn rén yǐ gōng bù zhāo lái tǎo

晋人以公不朝来讨。

gōng rú jìn

公如晋。

xià sì yuè jǐ sì jìn rén shǐ yáng chù fù méng gōng yǐ chǐ zhī

夏四月己巳,晋人使阳处父盟公以耻之。

shū yuē jí jìn chù fù méng

书曰:“及晋处父盟。

yǐ yàn zhī yě

”以厌之也。

shì jìn bù shū huì zhī yě

适晋不书,讳之也。

gōng wèi zhì liù yuè mù bó huì zhū hóu jí jìn sī kōng shì hú méng yú chuí lǒng jìn tǎo wèi gù yě

公未至,六月,穆伯会诸侯及晋司空士縠盟于垂陇,晋讨卫故也。

shū shì hú kān qí shì yě

书士縠,堪其事也。

chén hóu wèi wèi qǐng chéng yú jìn zhí kǒng dá yǐ shuō

陈侯为卫请成于晋,执孔达以说。

qiū bā yuè dīng mǎo dà shì yú dà miào jī xī gōng nì sì yě

秋八月丁卯,大事于大庙,跻僖公,逆祀也。

yú shì xià fù fú jì wèi zōng bó zūn xī gōng qiě míng jiàn yuē wú jiàn xīn guǐ dà gù guǐ xiǎo

于是夏父弗忌为宗伯,尊僖公,且明见曰:“吾见新鬼大,故鬼小。

xiān dà hòu xiǎo shùn yě

先大后小,顺也。

jī shèng xián míng yě

跻圣贤,明也。

míng shùn lǐ yě

明顺,礼也。

jūn zǐ yǐ wéi shī lǐ

”君子以为失礼。

lǐ wú bù shùn

礼无不顺。

sì guó zhī dà shì yě ér nì zhī kě wèi lǐ hu

祀,国之大事也,而逆之,可谓礼乎?

zi suī qí shèng bù xiān fù shí jiǔ yǐ

子虽齐圣,不先父食久矣。

gù yǔ bù xiān gǔn tāng bù xiān qì wén wǔ bù xiān bù zhú

故禹不先鲧,汤不先契,文、武不先不窋。

sòng zǔ dì yǐ zhèng zǔ lì wáng yóu shàng zǔ yě

宋祖帝乙,郑祖厉王,犹上祖也。

shì yǐ lǔ sòng yuē chūn qiū fěi jiě xiǎng sì bù tè huáng huáng hòu dì huáng zǔ hòu jì

是以《鲁颂》曰:“春秋匪解,享祀不忒,皇皇后帝,皇祖后稷。

jūn zǐ yuē lǐ wèi qí hòu jì qīn ér xiān dì yě

”君子曰礼,谓其后稷亲而先帝也。

shī yuē wèn wǒ zhū gū suì jí bó zǐ

《诗》曰:“问我诸姑,遂及伯姊。

jūn zǐ yuē lǐ wèi qí zǐ qīn ér xiān gū yě

”君子曰礼,谓其姊亲而先姑也。

zhòng ní yuē zāng wén zhòng qí bù rén zhě sān bù zhī zhě sān

仲尼曰:“臧文仲,其不仁者三,不知者三。

xià zhǎn qín fèi liù guān qiè zhī pú sān bù rén yě

下展禽,废六关,妾织蒲,三不仁也。

zuò xū qì zòng nì sì sì yuán jū sān bù zhī yě

作虚器,纵逆祀,祀爰居,三不知也。

dōng jìn xiān qiě jū sòng gōng zǐ chéng chén yuán xuǎn zhèng gōng zǐ guī shēng fá qín qǔ wāng jí péng yá ér hái yǐ bào péng yá zhī yì

冬,晋先且居、宋公子成、陈辕选、郑公子归生伐秦,取汪,及彭衙而还,以报彭衙之役。

qīng bù shū wèi mù gōng gù zūn qín yě wèi zhī chóng dé

卿不书,为穆公故,尊秦也,谓之崇德。

xiāng zhòng rú qí nà bì lǐ yě

襄仲如齐纳币,礼也。

fán jūn jí wèi hǎo jiù shēng xiū hūn yīn qǔ yuán fēi yǐ fèng zī chéng xiào yě

凡君即位,好舅甥,修昏姻,娶元妃以奉粢盛,孝也。

xiào lǐ zhī shǐ yě

孝,礼之始也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →