shì míng
释名
yuán dài li gǎo shuō shǔ zhān zi qí yòng yǒu sì zhì fēng shī yǐn zhěn yān hóu fēng rè sàn zhū zhǒng chuāng yáng zhī dú lì níng zhì yāo xī zhī fēng shì yě
元代李杲说:“鼠粘子其用有四:治风湿瘾疹,咽喉风热,散诸肿疮疡之毒,利凝滞腰膝之风是也。
qì wèi
气味
gēn xīn wēn wú dú
(根)辛、温、无毒。
zhǔ zhì
主治
yī qiè shāng hán
一切伤寒。
yòng bái zhǐ yī liǎng shēng gān cǎo bàn liǎng jiāng sān piàn cōng bái sān cùn zǎo yī méi gǔ wǔ shí lì jiā shuǐ èr wǎn jiān yào fú xià fú zhī jiān yào fú xià qǔ hàn
用白芷一两、生甘草半两、姜三片、葱白三寸、枣一枚、鼓五十粒,加水二碗,煎药服下服汁,煎药服下取汗。
bù hàn zài fú
不汗再服。
cǐ fāng míng shén bái sàn huò shèng sēng sàn
此方名“神白散”,或“圣僧散。
yī qiè fēng xié
一切风邪。
zhì fǎ tóng shàng
治法同上。
shāng fēng liú tì
伤风流涕。
yòng bái zhǐ yī liǎng jīng jiè suì yī qián yán xì
用白芷一两、荆芥穗一钱,研细。
měi fú èr qián chá sòng xià
每服二钱,茶送下。
piān zhèng tóu fēng
偏正头风。
yòng bái zhǐ chǎo èr liǎng wǔ qián chuān xiōng chǎo gān cǎo chǎo chuān wū tóu bàn shēng bàn shú gè yī liǎng gòng yán wèi mò
用白芷(炒)二两五钱,川芎(炒)、甘草(炒)、川乌头(半生半熟)各一两,共研为末。
měi fú yī qián xì chá bò hé tāng sòng xià
每服一钱,细茶薄荷汤送下。
tóu yūn
头晕。
yòng bái zhǐ xǐ shài hòu yán xì liàn mì zuò chéng wán zǐ rú dàn zǐ dà
用白芷洗晒后研细,炼蜜做成丸子,如弹子大。
měi jué fú yī wán chá tāng huò jīng jiè tāng sòng xià
每嚼服一丸,茶汤或荆芥汤送下。
fēng rè yá tòng
风热牙痛。
yòng bái zhǐ yī qián dān shā wǔ fēn gòng yán wèi mò jiā mì zuò chéng wán zǐ rú qiàn zi dà
用白芷一钱、丹砂五分,共研为末,加蜜做成丸子,如芡子大。
cháng qǔ yǐ cā yá yǒu xiào
常取以擦牙,有效。
yòu fāng bái zhǐ wú zhū yú děng fēn pào shuǐ sou kǒu tǔ qù yán shuǐ
又方:白芷、吴茱萸等分,泡水嗽口,吐去延水。
yǎn bìng
眼病。
yòng bái zhǐ xióng huáng gòng yán wèi mò jiā liàn mì zuò chéng wán zǐ rú lóng yǎn dà dān shā wèi yī
用白芷、雄黄,共研为末,加炼蜜做成丸子,如龙眼大,丹砂为衣。
měi fú yī wán chá sòng xià
每服一丸,茶送下。
fàn hòu fú yì tiān fú èr cì
饭后服,一天服二次。
cǐ fāng míng hái jing wán
此方名“还睛丸”。
kǒu chǐ qì chòu
口齿气臭。
yòng bái zhǐ qī qián yán xì
用白芷七钱,研细。
měi fú yī qián fàn hòu fú qīng shuǐ sòng xià
每服一钱,饭后服,清水送下。
fù fāng
附方
fèi wèi dà cháng sān jīng de jí bìng
肺、胃、大肠三经的疾病。
lǐ shí zhēn shuō bái zhǐ suǒ zài zhī bìng bù lí sān jīng
李时珍说:白芷“所在之病不离三经。
rú tóu mù méi chǐ zhū bìng sān jīng zhī fēng rè yě
如头目眉齿诸病,三经之风热也;
rú lòu dài yōng jū zhū bìng sān jīng zhī shī rè yě
如漏带痈疽诸病,三经之湿热也。
fēng rè zhě xīn yǐ sàn zhī
风热者,辛以散之;
shī rè zhě wēn yǐ chú zhī
湿热者,温以除之。
wèi yáng míng zhǔ yào gù yòu néng zhì xuè bìng tāi bìng ér pái nóng shēng jī zhǐ tòng
为阳明主药,故又能治血病、胎病,而排脓、生肌、止痛。