本草纲目 · 李时珍 · Chapter 567 of 877

果部·橘

PinyinModern Translation
Size

qì wèi

气味

jú shí gān suān wēn wú dú

橘实:甘、酸、温、无毒。

huáng jú pí hóng pí chén pí xīn kǔ wēn wú dú

黄橘皮:(红皮、陈皮)辛、苦、温、无毒。

qīng jú pí kǔ xīn wēn wú dú

青橘皮:苦、辛、温、无毒。

jú hé kǔ píng wú dú

橘核:苦、平、无毒。

jú yè kǔ píng wú dú

橘叶:苦、平、无毒。

zhǔ zhì

主治

jú yè xiāo zhǒng sàn dú

橘叶:消肿散毒。

zhì fèi yōng rǔ yōng xié tòng

治肺痈、乳痈、胁痛。

jú hé

橘核:

yāo tòng

腰痛。

yòng jú hé dù zhòng gè èr liǎng chǎo yán wèi mò

用橘核、杜仲各二两,炒、研为末。

měi fú èr qián yán jiǔ sòng xià

每服二钱,盐酒送下。

xiǎo cháng shàn qì jí yīn hé zhǒng tòng

小肠疝气及阴核肿痛。

yòng jú hé wǔ qián chǎo yán wèi mò lǎo jiǔ jiān fú huò jiā jiǔ hu zuò wán fú

用橘核五钱,炒、研为末,老酒煎服,或加酒、糊做丸服。

jú ráng shàng jīn mó jú luò kǒu kě tǔ jiǔ

橘瓤上筋膜(橘络):口渴吐酒。

chǎo shú jiān jī fā yǐn shén xiào

炒熟煎激发饮,甚效。

àn xiàn yòng yǐ zhì tán zhì jīng luò ké sòu xiōng xié zuò děng zhèng

(按:现用以治痰滞经络、咳嗽、胸胁作等症。

qīng jú pí

青橘皮:

jiǔ shí hòu bǎo mǎn

酒食后饱满。

yòng qīng jú pí yī jīn fēn zuò sì fēn sì liǎng yòng yán tāng pào sì liǎng yòng bǎi fèi tāng pào sì liǎng yòng cù pào sì liǎng yòng jiǔ pào

用青橘皮一斤,分作四分:四两用盐汤泡,四两用百沸汤泡,四两用醋泡,四两用酒泡。

sān rì hòu qǔ chū qù bái qiè sī yǐ yán yī liǎng chǎo zhì wēi jiāo yán wèi mò

三日后取出,去白切丝,以盐一两炒至微焦,研为末。

měi fú èr qián yòng chá mò sì fēn shuǐ jiān wēn fú

每服二钱,用茶末四分,水煎温服。

cǐ fāng míng kuài gé tāng

此方名“快膈汤”。

lǐ pí kuài qì

理脾快气。

yòng qīng jú pí yī jīn shài gān bèi guò yán wèi mò jiā gān cǎo mò yī liǎng tán xiāng mò bàn liǎng hé yún shōu cún

用青橘皮一斤,晒干,焙过,研为末,加甘草末一两、檀香末半两,和匀收存。

měi yòng yī èr qián fàng yì diǎn yán kāi shuǐ sòng fú

每用一、二钱,放一点盐,开水送服。

jiàn wèi jiě jiǔ

健胃解酒。

yòng qīng pí yī jīn

用青皮一斤,

pào qù gān wèi

泡去甘味,

qù ráng liàn jìng

去瓤炼净,

jiā yán wǔ liǎng zhì gān cǎo liù liǎng bó huí xiāng sì liǎng tián shuǐ yī dòu

加盐五两、炙甘草六两、舶茴香四两、甜水一斗,

gòng zhǔ

共煮,

bù duàn jiǎo bàn

不断搅拌,

shuǐ jǐn hòu

水尽后,

yǐ màn huǒ bǎ yào bèi gān

以慢火把药焙干,

qù diào gān cǎo huí xiāng

去掉甘草、茴香,

zhǐ qǔ qīng pí shōu cún

只取青皮收存,

měi yú fàn hòu jué fú shù piàn

每于饭后嚼服数片,

yǒu yì pí wèi

有益脾胃。

nüè jí jí hán rè

疟疾疾寒热。

yòng qīng pí yī liǎng shāo cún xìng yán wèi mò fā bìng qián yǐ wēn jiǔ sòng fú yī qián lín fā shí zài fú yī cì

用青皮一两烧存性,研为末,发病前以温酒送服一钱,临发时再服一次。

rǔ ái rǔ fáng nèi yǒu hé rú zhǐ tou bù tòng bù yǎng wǔ qī nián chéng yōng míng rǔ ái

乳癌(乳房内有核如指头,不痛不痒,五、七年成痈,名乳癌)。

yòng qīng pí sì qián jiā shuǐ yī wǎn bàn jiān chéng yī wǎn xú xú fú xià

用青皮四钱,加水一碗半煎成一碗,徐徐服下。

yì tiān fú yī cì huò yòng jiǔ sòng fú yì kě

一天服一次,或用酒送服亦可。

ěr chū zhī

耳出汁。

yòng qīng pí shāo guò

用青皮烧过。

yán wèi mò bāo mián zhōng sè ěr nèi

研为末,包棉中,塞耳内。

chún zào shēng chuāng

唇燥生疮。

yòng qīng pí shāo guò yán wèi mò diào zhū yóu tu chá

用青皮烧过,研为末,调猪油涂搽。

huáng jú pí

黄橘皮:

shī tán tíng zhì ké sòu tuò chóu zhān

湿痰停滞,咳嗽唾稠粘。

yòng wǔ hàn jú pí bàn jīn fàng shā guō nèi xià yán wǔ qián huà bù yān guò zhǔ gàn

用武汉橘皮半斤,放砂锅内,下盐五钱,化不淹过煮干;

lìng yòng fěn gān cǎo èr liǎng qù pí mì zhì èr wèi gòng yán wèi mò jiā zhēng bǐng zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

另用粉甘草二两,去皮蜜炙,二味共研为末,加蒸饼做成丸子,如梧子大。

měi fú bǎi wán kāi shuǐ sòng xià

每服百丸,开水送下。

cǐ fāng míng rùn xià wán

此方名“润下丸”。

pí qì zhàng mǎn

脾气胀满。

yòng jú pí sì liǎng bái zhú èr liǎng gòng yán wèi mò jiā jiǔ hu zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用橘皮四两、白术二两,共研为末,加酒、糊做成丸子,如梧子大。

měi fú sān shí wán fàn qián fú mù xiāng tāng sòng xià

每服三十丸,饭前服,木香汤送下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

cǐ fāng míng kuān zhōng wán

此方名“宽中丸”。

shāng hán jí yī qiè zá bìng gān ǒu shǒu zú nì lěng

伤寒及一切杂病,干呕,手足逆冷。

yòng jú pí sì liǎng shēng jiāng yī liǎng jiā shuǐ èr shēng jiān qǔ yī shēng xú xú yǐn fú

用橘皮四两、生姜一两,加水二升,煎取一升,徐徐饮服。

cǐ fāng míng jú pí tāng

此方名“橘皮汤。

huò luàn tù xiè bù jū nán nǚ dàn yǒu yī diǎn wèi qì cún zhě fú zhī zài shēng

霍乱吐泻(不拘男女,但有一点胃气存者,服之再生)。

yòng guǎng chén pí qù bái wǔ qián zhēn huò wǔ qián jiā shuǐ èr wǎn jiān chéng yī wǎn shí shí wēn fú

用广陈皮(去白)五钱,、真藿五钱,加水二碗,煎成一碗,时时温服。

yòu fāng yòng chén pí mò èr qián kāi shuǐ sòng fú

又方:用陈皮末二钱,开水送服。

bù xǐng rén shì zhě kě guàn fú tóng shí shāo zhuān zì cù chéng rè bāo bù zhōng fàng zài xīn xià yùn àn hǎo fù sū

不省人事者可灌服,同时烧砖渍醋,乘热包布中放在心下熨按好复苏。

fǎn wèi tǔ shí

反胃吐食。

yòng jú pí bì tǔ chǎo xiāng yán wèi mò měi fú èr qián

用橘皮(壁土炒香)研为末,每服二钱。

yǐ shēng jiāng sān piàn zǎo ròu yī méi jiā shuǐ èr chōng jiān chéng yī chōng wēn fú

以生姜三片,枣肉一枚,加水二盅,煎成一盅温服。

tán gé qì zhàng

痰膈气胀。

yòng chén pí sān qián shuǐ jiān rè fú

用陈皮三钱,水煎热服。

tū rán shī shēng

突然失声。

yòng jú pí bàn liǎng shuǐ jiān xú yǐn

用橘皮半两,水煎徐饮。

jīng nián qì sou

经年气嗽。

yòng jú pí shén qū shēng jiāng bèi gān děng fēn wèi mò zhēng bǐng hé chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用橘皮、神曲生姜(焙干),等分为末,蒸饼和成丸子,如梧子大。

měi fú sān wǔ shí wán fàn hòu lín xīng shí gè fú yī cì

每服三、五十丸,饭后,临星时各服一次。

yǒu rén yīn jiǔ sou fú cǐ fāng jié guǒ bù dàn zhè gè bìng zhì hǎo le lián yuán huàn de páng guāng qì yě zhì hǎo le

有人因久嗽服此方,结果不但这个病治好了,连原患的膀胱气也治好了。

huà shí xiāo tán

化食消痰。

yǒu jú pí bàn liǎng wēi áo yán wèi mò shuǐ jiān dài chá xì xì yǐn fú

有橘皮半两微熬,研为末,水煎代茶,细细饮服。

dà dàng mì sāi

大砀秘塞。

yòng chén pí lián bái jiǔ zhǔ guò bèi gān yán wèi mò

用陈皮连白,酒煮过,焙干,研为末。

měi fú èr qián wēn jiǔ sòng xià

每服二钱,温酒送下。

fēng tán má mù

风痰麻木。

yòng jú hóng yī jīn shuǐ wǔ wǎn zhǔ làn qù zhā dǎ zài zhǔ zhì yī wǎn yī cì fú xià

用橘红一斤,水五碗,煮烂去渣打,再煮至一碗,一次服下。

qǔ tǔ wèi yù bù tǔ kě jiā guā dì mò

取吐为愈,不吐,可加瓜蒂末。

nüè jí jí

疟疾疾。

yòng jú pí qù bái qiè zài shēng jiāng zì rán zhī zhōng jìn pào yī yè qǔ chū áo zhǔ zài bèi gān yán mò

用橘皮(去白,切)在生姜自然汁中浸泡一夜,取出熬煮,再焙干研末。

měi fú sān qián yǐ chén zǎo shí gè jiā shuǐ yī wǎn jiān chéng bàn wǎn yú fā bìng qián sòng xià tóng shí chī zǎo

每服三钱,以陈枣十个,加水一碗,煎成半碗,于发病前送下,同时吃枣。

chǎn hòu niào bì

产后尿闭。

yòng chén pí yī liǎng qù bái yán wèi mò

用陈皮一两,去白,研为末。

měi fú èr qián kōng xīn fú wēn jiǔ sòng xià yī fù jí tōng

每服二钱,空心服,温酒送下,一服即通。

rǔ yōng wèi chéng zhě jí sàn yǐ miàn zhě hǎo kuì tòng bù kě rěn qián hǎo bù téng

乳痈(未成者即散,已面者好溃,痛不可忍干好不疼)。

yòng chén jú pí pào kāi shuǐ zhōng qù bái shài gān jiā miàn chǎo zhì wēi huáng yán wèi mò měi fú èr qián yǐ shè xiāng tiáo jiǔ sòng xià

用陈橘皮,泡开水中,去白,晒干,加面炒至微黄,研为末,每服二钱,以麝香调酒送下。

chū fā zhě yī fù jiàn xiào

初发者一服见效。

míng jú xiāng sàn

名“橘香散。

ěr chū zhī

耳出汁。

yòng chén pí shāo guò yán wèi mò qǔ yī qián jiā shè xiāng shǎo xǔ měi rì càn fū

用陈皮烧过,研为末,取一钱,加麝香少许,每日掺敷。

cǐ fāng míng lì xiào sàn

此方名“立效散。

zhǐ gāo qì yáng jiǎ qiàn ròu bù lǚ kùn nán

趾高气扬甲嵌肉,步履困难。

yòng nóng jiān chén pí tāng jìn pào huàn chù jiǎ ròu zì lí qīng shǒu jiāng jiǎ jiǎn qù yǐ hǔ gǔ mò fū zhī jí ān

用浓煎陈皮汤浸泡患处,甲肉自离,轻手将甲剪去,以虎骨末敷之即安。

✦ You read 果部·橘

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.