本草纲目 · 李时珍 · Chapter 663 of 877

木部·楝

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

kǔ liàn

苦楝。

shí míng jīn líng zǐ

实名金铃子。

qì wèi

气味

kǔ hán yǒu xiǎo dú

苦、寒、有小毒。

zhǔ zhì

主治

rè jué xīn qián huò fā huò zhǐ shēn rè zú hán cháng qī bù yù xiān jiǔ dà xī kūn lún liǎng xué yǐn rè xià xíng rán hòu nèi fú jīn líng sàn yòng jīn líng zǐ yuán hú suǒ gè yī liǎng gòng yán wèi mò měi fú sān qián wēn jiǔ diào xià

热厥心前(或发或止,身热足寒,长期不愈)先灸大溪、昆仑两穴,引热下行,然后内服“金铃散”:用金铃子、元胡索各一两,共研为末,每服三钱,温酒调下。

xiǎo ér lěng shàn qì tòng yīn náng fú zhǒng

小儿冷疝(气痛、阴囊浮肿)。

yòng jīn líng zǐ qù hé wǔ qián wú zhū yú èr qián bàn gòng yán wèi mò jiā jiǔ hu zuò chéng wán zǐ rú shǔ mǐ zài

用金铃子(去核)五钱、吴茱萸二钱半,共研为末,加酒、糊做成丸子,如黍米在。

měi fú èr sān shí wán yán tāng sòng xià

每服二、三十丸,盐汤送下。

zhì shàn zhǒng tòng

治疝肿痛。

yīn náng piān zhuì

阴囊偏坠。

yòng liàn zi ròu wǔ liǎng fēn zuò wǔ fèn yī liǎng yòng pò gù zhǐ èr qián chǎo huáng yī liǎng yòng xiǎo huí xiāng sān qián shí yán bàn qián tóng chǎo yī liǎng yòng lái fú zǐ yī qián tóng chǎo yī liǎng yòng qiān niú zi sān qián tóng chǎo yī liǎng yòng bān máo qī méi qù tóu zú tóng chǎo

用楝子肉五两,分作五份:一两用破故纸二钱炒黄,一两用小茴香三钱、食盐半钱同炒,一两用莱菔子一钱同炒, 一两用牵牛子三钱同炒,一两用斑蝥七枚(去头足)同炒。

chǎo hòu fēn bié jiǎn qù shí yán lái fú qiān niú bān máo zhǐ liú pò gù zhǐ huí xiāng yǔ liàn zi tóng yán wèi mò jiā jiǔ miàn hù wèi wán zǐ rú wú zǐ dà

炒后,分别拣去食盐、莱菔、牵牛、班蝥,只留破故纸、茴香,与楝子同研为末,加酒、面糊为丸子,如梧子大。

měi fú wǔ shí wán qiào zhǔ fú jiǔ sòng xià

每服五十丸,窍主服,酒送下。

yòu fāng yòng liàn zi jīng jiǔ rùn guò qǔ ròu yī jīn fēn zuò sì fèn yī fèn yòng xiǎo mài yī hé bān máo sì shí jiǔ gè tóng chǎo shú qù máo

又方:用楝子经酒润过,取肉一斤,分作四份:一份用小麦一合、斑蝥四十九个同炒熟,去蝥;

yī fèn yòng xiǎo mài hé bā dòu sì shí jiǔ méi tóng chǎo shú qù dòu

一份用小麦合、巴豆四十九枚同炒熟,去豆;

yī fèn yòng xiǎo mài yī hé bā jǐ ròu yī liǎng tóng chǎo shú

一份用小麦一合、巴戟肉一两同炒熟。

qù jǐ

去戟;

yī fèn yòng xiǎo huí xiāng yī hé shí yán yī liǎng tóng chǎo shú qù yán

一份用小茴香一合、食盐一两同炒熟,去盐。

zài jiā pò gù zhǐ jiǔ chǎo yī liǎng guǎng mù xiāng bú jiàn huǒ yī liǎng yì qǐ yán wèi mò jiǔ zhǔ miàn hu chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

再加破故纸(酒炒)一两、广木香(不见火)一两,一起研为末,酒煮面糊成丸子,如梧子大。

měi fú wǔ shí wán kōng xīn fú yán tāng sòng xià

每服五十丸,空心服,盐汤送下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

yòu fāng yǒu liàn zi ròu sì shí jiǔ gè

又方:有楝子肉四十九个,

fēn zuò qī fèn yī fèn yòng xiǎo huí xiāng wǔ qián tóng chǎo

分作七份:一份用小茴香五钱同炒,

yī fēn tóng pò gù zhǐ èr qián bàn tóng chǎo

一分同破故纸二钱半同炒,

yī fèn yòng hēi qiān niú èr qián bàn tóng chǎo

一份用黑牵牛二钱半同炒,

yī fèn yòng shí yán èr qián tóng chǎo

一份用食盐二钱同炒,

yī fèn yòng luó bo zi èr qián bàn tóng chǎo

一份用萝卜子二钱半同炒,

yī fèn yòng bā dòu shí sì gè tóng chǎo

一份用巴豆十四个同炒,

yī fèn yòng bān máo shí sì gè qù tóu zú tóng chǎo

一份用斑蝥十四个(去头足)同炒。

chǎo hòu fēn bié jiǎn qù luó bo zi bā dòu bān máo sān wèi lìng jiā rù qīng mù xiāng wǔ qián nán mù xiāng guān guì gè èr qián bàn gè yào gòng yán wèi mò jiǔ zhǔ miàn hu chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

炒后,分别拣去萝卜子、巴豆、斑蝥三味,另加入青木香五钱,南木香、官桂各二钱半,各药共研为末,酒煮面糊成丸子,如梧子大。

měi fú sān shí wán fàn qián fú yán tāng sòng xià

每服三十丸,饭前服,盐汤送下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

zàng dú xià xuè

脏毒下血。

yòng kǔ liàn zi chǎo huáng bìng yán wèi mò jiā mì zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用苦楝子炒黄并研为末,加蜜做成丸子,如梧子大。

měi fú shí zhì èr shí wán mǐ tāng sòng xià

每服十至二十丸,米汤送下。

fù zhōng yǒu chóng

腹中有虫。

yòng liàn shí zài kǔ jiǔ zhōng jìn yī yè mián guǒ hǎo sāi rù gāng mén nèi

用楝实在苦酒中浸一夜,棉裹好,塞入肛门内。

yì tiān huàn èr cì

一天换二次。

xiǎo biàn rú gāo pái chū kùn nán

小便如膏,排出困难。

yòng kǔ liàn zi huí xiāng děng fēn chǎo yán wèi mò

用苦楝子、茴香等分,炒研为末。

měi fú yī qián wēn jiǔ sòng xià

每服一钱,温酒送下。

xiǎo ér gān jí

小儿疳疾。

yòng kǔ liàn zi chuān xiōng děng fēn wèi mò jiā zhū dǎn zhī diào chéng wán zǐ mǐ tāng dì fú shì liàng

用苦楝子、川芎,等分为末,加猪胆汁调成丸子,米汤帝服适量。

gēn jí mù pí

根及木皮:

xiāo kě yǒu chóng

消渴有虫。

yòng kǔ liàn gēn bái pí yī bǎ

用苦楝根白皮一把。

qiè xì bèi gān jiā shè xiāng shǎo xǔ tiān shuǐ èr wǎn jiān chéng yī wǎn kōng xīn fú xià

切细,焙干,加麝香少许,添水二碗,煎成一碗,空心服下。

dǎ xià chóng hòu qí kě zì zhǐ

打下虫后,其渴自止。

xiǎo ér huí chóng

小儿蛔虫。

yòng liàn mù pí xuē qù cāng pí jiā shuǐ zhǔ zhī suí xiǎo ér nián líng shì liàng yǐn shí

用楝木皮削去苍皮,加水煮汁,随小儿年龄适量饮食。

yòu fāng yòng liàn mù pí yán mò mǐ tāng sòng fú èr qián

又方:用楝木皮研末,米汤送服二钱。

yòu fāng yòng gēn pí tóng jī dàn zhǔ shóu kōng xīn chī jing cì rì kě jiāng chóng dǎ yóu

又方:用根皮同鸡蛋煮熟,空心吃睛,次日可将虫打邮。

yòu fāng yòng kǔ liàn pí èr liǎng bái wú yí bàn liǎng gòng yán wèi mò měi qǔ yī èr qián shuǐ jiān fú

又方:用苦楝皮二两、白芜荑半两,共研为末,每取一、二钱,水煎服。

cǐ fāng dǐ shèng sàn

此方“抵圣散”。

yòu fāng yòng liàn bái pí qù cū èr jīn qiè xì jiā bù yī dòu zhǔ chéng zhī sān shēng zài áo chéng gāo

又方:用楝白皮(去粗)二斤,切细,加不一斗,煮成汁三升,再熬成膏。

wǔ gēng shí wēn jiǔ sòng fú yī chí yǐ chóng xià wèi dù

五更时,温酒送服一匙,以虫下为度。

xiǎo ér zhū chuāng è chuāng tū chuāng qú sōu chuāng jìn yín chuāng děng

小儿诸疮(恶疮、秃疮、蠼螋疮、浸淫疮等)。

yòng liàn shù pí huò zhī shāo huī fū chuāng shàng

用楝树皮或枝烧灰敷疮上。

rú shì gàn chuāng zé yòng zhū yóu diào huī tu chá

如是干疮,则用猪油调灰涂搽。

wú gōng huò fēng shì shāng

蜈蚣或蜂螫伤。

hé liàn shù zhī yè dǎo zhī chá

和楝树枝叶捣汁搽。

✦ You read 木部·楝

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.