wàn zhāng wèn yuē kǒng zǐ zài chén yuē hé guī hū lái
万章问曰:“孔子在陈曰:‘盍归乎来!
wú dǎng zhī shì kuáng jiǎn jìn qǔ bù wàng qí chū
吾党之士狂简,进取,不忘其初。
kǒng zǐ zài chén hé sī lǔ zhī kuáng shì
’孔子在陈,何思鲁之狂士?
mèng zǐ yuē kǒng zǐ bù dé zhōng dào ér yǔ zhī bì yě kuáng juàn hu
孟子曰:“孔子‘不得中道而与之,必也狂獧乎!
kuáng zhě jìn qǔ juàn zhě yǒu suǒ bù wéi yě
狂者进取,獧者有所不为也’。
kǒng zǐ qǐ bù yù zhōng dào zāi
孔子岂不欲中道哉?
bù kě bì děi gù sī qí cì yě
不可必得,故思其次也。
gǎn wèn hé rú sī kě wèi kuáng yǐ
“敢问何如斯可谓狂矣?
yuē rú qín zhāng céng xī mù pí zhě kǒng zǐ zhī suǒ wèi kuáng yǐ
”曰:“如琴张、曾皙、牧皮者,孔子之所谓狂矣。
hé yǐ wèi zhī kuáng yě
“何以谓之狂也?
yuē qí zhì xiāo xiāo rán yuē gǔ zhī rén gǔ zhī rén
”曰:“其志嘐嘐然,曰‘古之人,古之人’。
yí kǎo qí xíng ér bù yǎn yān zhě yě
夷考其行而不掩焉者也。
kuáng zhě yòu bù kě de yù de bù xiè bù jié zhī shì ér yǔ zhī shì juàn yě shì yòu qí cì yě
狂者又不可得,欲得不屑不洁之士而与之,是獧也,是又其次也。
kǒng zǐ yuē guò wǒ mén ér bù rù wǒ shì wǒ bù hàn yān zhě qí wéi xiāng yuán hu
孔子曰:‘过我门而不入我室,我不憾焉者,其惟乡原乎!
xiāng yuán dé zhī zéi yě
乡原,德之贼也。
yuē hé rú sī kě wèi zhī xiāng yuán yǐ
’”曰:“何如斯可谓之乡原矣?
yuē hé yǐ shì xiāo xiāo yě
曰:“何以是嘐嘐也?
yán bù gù xíng xíng bù gù yán zé yuē gǔ zhī rén gǔ zhī rén
言不顾行,行不顾言,则曰:‘古之人,古之人。
xíng hé wéi jǔ jǔ liáng liáng
行何为踽踽凉凉?
shēng sī shì yě wèi sī shì yě shàn sī kě yǐ
生斯世也,为斯世也,善斯可矣。
yān rán mèi yú shì yě zhě shì xiāng yuán yě
’阉然媚于世也者,是乡原也。
wàn zhāng yuē yī xiāng jiē chēng yuán rén yān wú suǒ wǎng ér bù wéi yuán rén kǒng zǐ yǐ wéi dé zhī zéi hé zāi
万章曰:“一乡皆称原人焉,无所往而不为原人,孔子以为德之贼,何哉?
yuē fēi zhī wú jǔ yě cì zhī wú cì yě
曰:“非之无举也,刺之无刺也;
tóng hu liú sú hé hū wū shì
同乎流俗,合乎污世;
jū zhī shì zhōng xìn xíng zhī shì lián jié
居之似忠信,行之似廉洁;
zhòng jiē yuè zhī zì yǐ wéi shì ér bù kě yǔ rù yáo shùn zhī dào gù yuē dé zhī zéi yě
众皆悦之,自以为是,而不可与入尧舜之道,故曰德之贼也。
kǒng zǐ yuē è shì ér fēi zhě è yǒu kǒng qí luàn miáo yě
孔子曰:‘恶似而非者:恶莠,恐其乱苗也;
è nìng kǒng qí luàn yì yě
恶佞,恐其乱义也;
è lì kǒu kǒng qí luàn xìn yě
恶利口,恐其乱信也;
è zhèng shēng kǒng qí luàn lè yě
恶郑声,恐其乱乐也;
è zǐ kǒng qí luàn zhū yě
恶紫,恐其乱朱也;
è xiāng yuán kǒng qí luàn dé yě
恶乡原,恐其乱德也。
jūn zǐ fǎn jīng ér yǐ yǐ
’君子反经而已矣。
jīng zhèng zé shù mín xìng
经正,则庶民兴;
shù mín xìng sī wú xié tè yǐ
庶民兴,斯无邪慝矣。