礼记 · 戴圣 · Chapter 21 of 49

杂记下

PinyinModern Translation
Size

yǒu fù zhī sàng rú wèi méi sàng ér mǔ sǐ qí chú fù zhī sàng yě fú qí chú fú

有父之丧,如未没丧而母死,其除父之丧也,服其除服。

zú shì fǎn sāng fú

卒事,反丧服。

suī zhū fù kūn dì zhī sàng rú dāng fù mǔ zhī sàng qí chú zhū fù kūn dì zhī sàng yě jiē fú qí chú sàng zhī fú

虽诸父昆弟之丧,如当父母之丧,其除诸父昆弟之丧也,皆服其除丧之服。

zú shì fǎn sāng fú

卒事,反丧服。

rú sān nián zhī sàng zé jì xuǎn qí liàn xiáng jiē tóng

如三年之丧,则既顈,其练祥皆同。

wáng fù sǐ wèi liàn xiáng ér sūn yòu sǐ yóu shì fù yú wáng fù yě

王父死,未练祥而孙又死,犹是附于王父也。

yǒu bìn wén wài sàng kū zhī tā shì

有殡,闻外丧,哭之他室。

rù diàn zú diàn chū gǎi fú jí wèi rú shǐ jí wèi zhī lǐ

入奠,卒奠,出,改服即位,如始即位之礼。

dài fū shì jiāng yǔ jì yú gōng jì shì zhuó ér fù mǔ sǐ zé yóu shì yǔ jì yě cì yú yì gōng

大夫、士将与祭于公,既视濯,而父母死,则犹是与祭也,次于异宫。

jì jì shì fú chū gōng mén wài kū ér guī

既祭,释服出公门外,哭而归。

qí tā rú bēn sāng zhī lǐ

其它如奔丧之礼。

rú wèi shì zhuó zé shǐ rén gào

如未视濯,则使人告。

gào zhě fǎn ér hòu kū

告者反,而后哭。

rú zhū fù kūn dì gū zǐ mèi zhī sàng zé jì sù zé yǔ jì

如诸父昆弟姑姊妹之丧,则既宿,则与祭。

zú shì chū gōng mén shì fú ér hòu guī

卒事,出公门,释服而后归。

qí tā rú bēn sāng zhī lǐ

其它如奔丧之礼。

rú tóng gōng zé cì yú yì gōng

如同宫,则次于异宫。

zēng zǐ wèn yuē qīng dài fū jiāng wèi shī yú gōng shòu sù yǐ ér yǒu qí shuāi nèi sàng zé rú zhī hé

曾子问曰:“卿大夫将为尸于公,受宿矣,而有齐衰内丧,则如之何?

kǒng zǐ yuē chū shè hu gōng gōng yǐ dài shì lǐ yě

”孔子曰:“出舍乎公宫以待事,礼也。

kǒng zǐ yuē shī biàn miǎn ér chū qīng dài fū shì jiē xià zhī

”孔子曰:“尸弁冕而出,卿、大夫、士皆下之。

shī bì shì bì yǒu qián qū

尸必式,必有前驱。

fù mǔ zhī sàng jiāng jì ér kūn dì sǐ

父母之丧,将祭,而昆弟死;

jì bìn ér jì

既殡而祭。

rú tóng gōng zé suī chén qiè zàng ér hòu jì

如同宫,则虽臣妾,葬而后祭。

jì zhǔ rén zhī shēng jiàng sàn děng zhí shì zhě yì sàn děng

祭,主人之升降散等,执事者亦散等。

suī yú fù yì rán

虽虞附亦然。

zì zhū hóu dá zhū shì xiǎo xiáng zhī jì zhǔ rén zhī cù yě jì zhī

自诸侯达诸士,小祥之祭,主人之酢也哜之;

zhòng bīn xiōng dì zé jiē cuì zhī

众宾兄弟,则皆啐之。

dà xiáng zhǔ rén cuì zhī zhòng bīn xiōng dì jiē yǐn zhī kě yě

大祥:主人啐之,众宾兄弟皆饮之,可也。

fán shì jì sàng zhě gào bīn jì jiàn ér bù shí

凡侍祭丧者,告宾祭荐而不食。

zǐ gòng wèn sàng zǐ yuē jìng wéi shàng āi cì zhī jí wéi xià

子贡问丧,子曰:“敬为上,哀次之,瘠为下。

yán sè chēng qí qíng

颜色称其情;

qī róng chēng qí fú

戚容称其服。

qǐng wèn xiōng dì zhī sàng zǐ yuē xiōng dì zhī sàng zé cún hu shū cè yǐ

”请问兄弟之丧,子曰:“兄弟之丧,则存乎书策矣。

jūn zǐ bù duó rén zhī sàng yì bù kě duó sàng yě

”君子不夺人之丧,亦不可夺丧也。

kǒng zǐ yuē shǎo lián dà lián shàn jū sāng sān rì bù dài sān yuè bù jiě qī bēi āi sān nián yōu

孔子曰:“少连、大连善居丧,三日不怠,三月不解,期悲哀,三年忧。

dōng yí zhī zǐ yě

东夷之子也。

sān nián zhī sàng yán ér bù yǔ duì ér bù wèn lú è shì zhī zhōng bù yǔ rén zuò yān

三年之丧,言而不语,对而不问:庐,垩室之中,不与人坐焉;

zài è shì zhī zhōng fēi shí jiàn hu mǔ yě bù rù mén

在垩室之中,非时见乎母也,不入门。

shū shuāi jiē jū è shì bù lú

疏衰皆居垩室不庐。

lú yán zhě yě

庐,严者也。

qī shì shū fù mǔ gū zǐ mèi shì xiōng dì zhǎng zhōng xià shāng shì chéng rén

妻视叔父母,姑姊妹视兄弟,长、中、下殇视成人。

qīn sàng wài chú xiōng dì zhī sàng nèi chú

亲丧外除,兄弟之丧内除。

shì jūn zhī mǔ yǔ qī bǐ zhī xiōng dì

视君之母与妻,比之兄弟。

fā zhū yán sè zhě yì bù yǐn shí yě

发诸颜色者,亦不饮食也。

miǎn sàng zhī wài xíng yú dào lù jiàn shì mù jù wén míng xīn jù

免丧之外,行于道路,见似目瞿,闻名心瞿。

diào sǐ ér wèn jí yán sè qī róng bì yǒu yǐ yì yú rén yě

吊死而问疾,颜色戚容必有以异于人也。

rú cǐ ér hòu kě yǐ fú sān nián zhī sàng

如此而后可以服三年之丧。

qí yú zé zhí dào ér xíng zhī shì yě

其余则直道而行之,是也。

xiáng zhǔ rén zhī chú yě yú xī wéi qī cháo fú

祥,主人之除也,于夕为期,朝服。

xiáng yīn qí gù fú

祥因其故服。

zi yóu yuē jì xiáng suī bù dàng gǎo zhě bì gǎo rán hòu fǎn fú

子游曰:“既祥,虽不当缟者必缟,然后反服。

dāng tǎn dài fū zhì suī dāng yǒng jué yǒng ér bài zhī fǎn gǎi chéng yǒng nǎi xí

”当袒,大夫至,虽当踊,绝踊而拜之,反改成踊,乃袭。

yú shì jì shì chéng yǒng xí ér hòu bài zhī bù gǎi chéng yǒng

于士,既事成踊,袭而后拜之,不改成踊。

shàng dài fū zhī yú yě shào láo

上大夫之虞也,少牢。

zú kū chéng shì fù jiē dà láo

卒哭成事,附,皆大牢。

xià dài fū zhī yú yě tè shēng

下大夫之虞也,特牲。

zú kū chéng shì fù jiē shào láo

卒哭成事,附,皆少牢。

zhù chēng bǔ zàng yú zǐ sūn yuē āi fu yuē nǎi xiōng dì yuē mǒu bǔ zàng qí xiōng dì yuē bǎi zǐ mǒu

祝称卜葬虞,子孙曰哀,夫曰乃,兄弟曰某,卜葬其兄弟曰伯子某。

gǔ zhě guì jiàn jiē zhàng

古者,贵贱皆杖。

shū sūn wǔ shū cháo jiàn lún rén yǐ qí zhàng guān gū ér guǒ lún zhě yú shì yǒu jué ér hòu zhàng yě

叔孙武叔朝,见轮人以其杖关毂而輠轮者,于是有爵而后杖也。

záo jīn yǐ fàn gōng yáng gǔ wèi zhī yě

凿巾以饭,公羊贾为之也。

mào zhě hé yě

冒者何也?

suǒ yǐ yǎn xíng yě

所以掩形也。

zì xí yǐ zhì xiǎo liǎn bù shè mào zé xíng shì yǐ xí ér hòu shè mào yě

自袭以至小敛,不设冒则形,是以袭而后设冒也。

huò wèn yú zēng zǐ yuē fu jì qiǎn ér bāo qí yú yóu jì shí ér guǒ qí yú yǔ

或问于曾子曰:“夫既遣而包其余,犹既食而裹其余与?

jūn zǐ jì shí zé guǒ qí yú hu

君子既食,则裹其余乎?

zēng zǐ yuē wú zǐ bú jiàn dà xiǎng hu

”曾子曰:“吾子不见大飨乎?

fu dà xiǎng jì xiǎng juǎn sān shēng zhī zǔ guī yú bīn guǎn

夫大飨,既飨,卷三牲之俎归于宾馆。

fù mǔ ér bīn kè zhī suǒ yǐ wèi āi yě

父母而宾客之,所以为哀也!

zi bú jiàn dà xiǎng hu

子不见大飨乎!

fēi wéi rén sàng wèn yǔ cì yǔ

”非为人丧,问与赐与?

sān nián zhī sàng yǐ qí sàng bài

三年之丧,以其丧拜;

fēi sān nián zhī sàng yǐ jí bài

非三年之丧,以吉拜。

sān nián zhī sàng rú huò yí zhī jiǔ ròu zé shòu zhī bì sān cí

三年之丧,如或遗之酒肉,则受之必三辞。

zhǔ rén cuī dié ér shòu zhī

主人衰绖而受之。

rú jūn mìng zé bù gǎn cí shòu ér jiàn zhī

如君命,则不敢辞,受而荐之。

sàng zhě bù yí rén rén yí zhī suī jiǔ ròu shòu yě

丧者不遗人,人遗之,虽酒肉,受也。

cóng fù kūn dì yǐ xià jì zú kū yí rén kě yě

从父昆弟以下,既卒哭,遗人可也。

xiàn zǐ yuē sān nián zhī sàng rú zhǎn

县子曰:“三年之丧,如斩。

qī zhī sàng rú yǎn

期之丧,如剡。

sān nián zhī sàng suī gōng shuāi bù diào zì zhū hóu dá zhū shì

”三年之丧,虽功衰不吊,自诸侯达诸士。

rú yǒu fú ér jiāng wǎng kū zhī zé fú qí fú ér wǎng

如有服而将往哭之,则服其服而往。

qī zhī sàng shí yī yuè ér liàn shí sān yuè ér xiáng shí wǔ yuè dàn

期之丧,十一月而练,十三月而祥,十五月禫。

liàn zé diào

练则吊。

jì zàng dà gōng diào kū ér tuì bù tīng shì yān

既葬,大功吊,哭而退,不听事焉。

qī zhī sàng wèi sàng diào yú xiāng rén

期之丧,未丧,吊于乡人。

kū ér tuì bù tīng shì yān

哭而退,不听事焉。

gōng shuāi diào dài shì bù zhí shì

功衰吊,待事不执事。

xiǎo gōng sī zhí shì bù yǔ yú lǐ

小功缌,执事不与于礼。

xiāng qū yě chū gōng ér tuì

相趋也,出宫而退。

xiāng yī yě āi cì ér tuì

相揖也,哀次而退。

xiāng wèn yě jì fēng ér tuì

相问也,既封而退。

xiāng jiàn yě

相见也。

fǎn kū ér tuì

反哭而退。

péng yǒu yú fù ér tuì

朋友,虞附而退。

diào fēi cóng zhǔ rén yě

吊,非从主人也。

sì shí zhě zhí fú xiāng rén wǔ shí zhě cóng fǎn kū sì shí zhě dài yíng kǎn

四十者执綍:乡人五十者从反哭,四十者待盈坎。

sàng shí suī è bì chōng jī jī ér fèi shì fēi lǐ yě

丧食虽恶必充饥,饥而废事,非礼也;

bǎo ér wàng āi yì fēi lǐ yě

饱而忘哀,亦非礼也。

shì bù míng tīng bù cōng xíng bù zhèng bù zhī āi jūn zǐ bìng zhī

视不明,听不聪,行不正,不知哀,君子病之。

gù yǒu jí yǐn jiǔ shí ròu wǔ shí bù zhì huǐ liù shí bù huǐ qī shí yǐn jiǔ shí ròu jiē wèi yí sǐ

故有疾饮酒食肉,五十不致毁,六十不毁,七十饮酒食肉,皆为疑死。

yǒu fú rén zhào zhī shí bù wǎng

有服,人召之食,不往。

dà gōng yǐ xià jì zàng shì rén rén shí zhī qí dǎng yě shí zhī fēi qí dǎng fú shí yě

大功以下,既葬,适人,人食之,其党也食之,非其党弗食也。

gōng shuāi shí cài guǒ yǐn shuǐ jiāng wú yán lào

功衰食菜果,饮水浆,无盐酪。

bù néng shí shí yán lào kě yě

不能食食,盐酪可也。

kǒng zǐ yuē shēn yǒu yáng zé yù shǒu yǒu chuàng zé mù bìng zé yǐn jiǔ shí ròu

孔子曰:“身有疡则浴,首有创则沐,病则饮酒食肉。

huǐ jí wèi bìng jūn zǐ fú wèi yě

毁瘠为病,君子弗为也。

huǐ ér sǐ jūn zǐ wèi zhī wú zi

毁而死,君子谓之无子。

fēi cóng jiù yǔ fǎn kū wú miǎn yú gèng

非从柩与反哭,无免于堩。

fán sàng xiǎo gōng yǐ shàng fēi yú fù liàn xiáng wú mù yù

凡丧,小功以上,非虞附练祥,无沐浴。

shū shuāi zhī sàng jì zàng rén qǐng jiàn zhī zé jiàn

疏衰之丧,既葬,人请见之,则见;

bù qǐng jiàn rén

不请见人。

xiǎo gōng qǐng jiàn rén kě yě

小功,请见人可也。

dà gōng bù yǐ zhí zhì

大功不以执挚。

wéi fù mǔ zhī sàng bù pì tì qì ér jiàn rén

唯父母之丧,不辟涕泣而见人。

sān nián zhī sàng xiáng ér cóng zhèng

三年之丧,祥而从政;

qī zhī sàng zú kū ér cóng zhèng

期之丧,卒哭而从政;

jiǔ yuè zhī sàng jì zàng ér cóng zhèng

九月之丧,既葬而从政;

xiǎo gōng sī zhī sàng jì bìn ér cóng zhèng

小功缌之丧,既殡而从政。

céng shēn wèn yú zēng zǐ yuē kū fù mǔ yǒu cháng shēng hu

曾申问于曾子曰:“哭父母有常声乎?

yuē zhōng lù yīng ér shī qí mǔ yān hé cháng shēng zhī yǒu

”曰:“中路婴儿失其母焉,何常声之有?

zú kū ér huì

卒哭而讳。

wáng fù mǔ xiōng dì shì fù shū fù gū zǐ mèi

王父母兄弟,世父叔父,姑姊妹。

zi yǔ fù tóng huì

子与父同讳。

mǔ zhī huì gōng zhōng huì

母之讳,宫中讳。

qī zhī huì bù jǔ zhū qí cè

妻之讳,不举诸其侧;

yǔ cóng zǔ kūn dì tóng míng zé huì

与从祖昆弟同名则讳。

yǐ sàng guān zhě suī sān nián zhī sàng kě yě

以丧冠者,虽三年之丧,可也。

jì guān yú cì rù kū yǒng sān zhě sān nǎi chū

既冠于次,入哭踊,三者三,乃出。

dà gōng zhī mò kě yǐ guàn zi kě yǐ jià zǐ

大功之末,可以冠子,可以嫁子。

fù xiǎo gōng zhī mò kě yǐ guàn zi kě yǐ jià zǐ kě yǐ qǔ fù

父,小功之末,可以冠子,可以嫁子,可以取妇。

jǐ suī xiǎo gōng jì zú kū kě yǐ guān qǔ qī

己虽小功,既卒哭,可以冠,取妻;

xià shāng zhī xiǎo gōng zé bù kě

下殇之小功,则不可。

fán biàn dié qí shuāi chǐ mèi

凡弁绖,其衰侈袂。

fù yǒu fú gōng zhōng zǐ bù yǔ yú lè

父有服,宫中子不与于乐。

mǔ yǒu fú shēng wén yān bù jǔ lè

母有服,声闻焉不举乐。

qī yǒu fú bù jǔ lè yú qí cè

妻有服,不举乐于其侧。

dà gōng jiāng zhì pì qín sè

大功将至,辟琴瑟。

xiǎo gōng zhì bù jué lè

小功至,不绝乐。

gū zǐ mèi qí fu sǐ ér fū dǎng wú xiōng dì shǐ fu zhī zú rén zhǔ sāng

姑姊妹,其夫死,而夫党无兄弟,使夫之族人主丧。

qī zhī dǎng suī qīn fú zhǔ

妻之党,虽亲弗主。

fu ruò wú zú yǐ zé qián hòu jiā dōng xī jiā

夫若无族矣,则前后家,东西家;

wú yǒu zé lǐ yǐn zhǔ zhī

无有,则里尹主之。

huò yuē zhǔ zhī ér fù yú fu zhī dǎng

或曰:主之,而附于夫之党。

má zhě bù shēn zhí yù bù má

麻者不绅,执玉不麻。

má bù jiā yú cǎi

麻不加于采。

guó jìn kū zé zhǐ zhāo xī zhī diàn

国禁哭,则止朝夕之奠。

jí wèi zì yīn yě

即位自因也。

tóng zǐ kū bù yǐ bù yǒng bù zhàng bù fěi bù lú

童子哭不偯,不踊,不杖,不菲,不庐。

kǒng zǐ yuē bó mǔ shū mǔ shū shuāi yǒng bù jué de

孔子曰:“伯母、叔母,疏衰,踊不绝地。

gū zǐ mèi zhī dà gōng yǒng jué yú de

姑姊妹之大功,踊绝于地。

rú zhī cǐ zhě yóu wén yǐ zāi

如知此者,由文矣哉!

yóu wén yǐ zāi

由文矣哉!

shì liǔ zhī mǔ sǐ xiāng zhě yóu zuǒ

世柳之母死,相者由左。

shì liǔ sǐ qí tú yóu yòu xiāng

世柳死,其徒由右相。

yóu yòu xiāng shì liǔ zhī tú wèi zhī yě

由右相,世柳之徒为之也。

tiān zǐ fàn jiǔ bèi

天子饭,九贝;

zhū hóu qī dài fū wǔ shì sān

诸侯七,大夫五,士三。

shì sān yuè ér zàng shì yuè yě zú kū

士三月而葬,是月也卒哭;

dài fū sān yuè ér zàng wǔ yuè ér zú kū

大夫三月而葬,五月而卒哭;

zhū hóu wǔ yuè ér zàng qī yuè ér zú kū

诸侯五月而葬,七月而卒哭。

shì sān yú dài fū wǔ zhū hóu qī

士三虞,大夫五,诸侯七。

zhū hóu shǐ rén diào qí cì hán suì fèng lín jiē tóng rì ér bì shì zhě yě qí cì rú cǐ yě

诸侯使人吊,其次:含襚赗临,皆同日而毕事者也,其次如此也。

qīng dài fū jí jūn wèn zhī wú suàn

卿大夫疾,君问之无算;

shì yī wèn zhī

士一问之。

jūn yú qīng dài fū bǐ zàng bù shí ròu bǐ zú kū bù jǔ lè

君于卿大夫,比葬不食肉,比卒哭不举乐;

wèi shì bǐ bìn bù jǔ lè

为士,比殡不举乐。

shēng zhèng jiù zhū hóu zhí fú wǔ bǎi rén sì fú jiē xián méi sī mǎ zhí duó zuǒ bā rén yòu bā rén jiàng rén zhí yǔ bǎo yù jiù

升正柩,诸侯执綍五百人,四綍,皆衔枚,司马执铎,左八人,右八人,匠人执羽葆御柩。

dài fū zhī sàng qí shēng zhèng jiù yě zhí yǐn zhě sān bǎi rén zhí duó zhě zuǒ yòu gè sì rén yù jiù yǐ máo

大夫之丧,其升正柩也,执引者三百人,执铎者左右各四人,御柩以茅。

kǒng zǐ yuē guǎn zhòng lòu guǐ ér zhū hóng lǚ shù ér fǎn diàn shān jié ér zǎo tuō

孔子曰:“管仲镂簋而朱纮,旅树而反坫,山节而藻棁。

xián dài fū yě ér nán wéi shàng yě

贤大夫也,而难为上也。

yàn píng zhòng sì qí xiān rén

晏平仲祀其先人。

tún jiān bù yǎn dòu

豚肩不掩豆。

xián dài fū yě ér nán wéi xià yě

贤大夫也,而难为下也。

jūn zǐ shàng bù jiàn shàng xià bù bī xià

君子上不僭上,下不偪下。

fù rén fēi sān nián zhī sàng bù yú fēng ér diào

妇人非三年之丧,不逾封而吊。

rú sān nián zhī sàng zé jūn fū rén guī

如三年之丧,则君夫人归。

fū rén qí guī yě yǐ zhū hóu zhī diào lǐ qí dài zhī yě ruò dài zhū hóu rán

夫人其归也以诸侯之吊礼,其待之也若待诸侯然。

fū rén zhì rù zì wéi mén shēng zì cè jiē jūn zài zuò

夫人至,入自闱门,升自侧阶,君在阼。

qí tā rú bēn sāng lǐ rán

其它如奔丧礼然。

sǎo bù fǔ shū shū bù fǔ sǎo

嫂不抚叔,叔不抚嫂。

jūn zǐ yǒu sān huàn wèi zhī wén huàn fú de wén yě

君子有三患:未之闻,患弗得闻也;

jì wén zhī huàn fú de xué yě

既闻之,患弗得学也;

jì xué zhī huàn fú néng xíng yě

既学之,患弗能行也。

jūn zǐ yǒu wǔ chǐ jū qí wèi wú qí yán jūn zǐ chǐ zhī

君子有五耻:居其位,无其言,君子耻之;

yǒu qí yán wú qí xíng jūn zǐ chǐ zhī

有其言,无其行,君子耻之;

jì dé zhī ér yòu shī zhī jūn zǐ chǐ zhī

既得之而又失之,君子耻之;

de yǒu yú ér mín bù zú jūn zǐ chǐ zhī

地有余而民不足,君子耻之;

zhòng guǎ jūn ér bèi yān jūn zǐ chǐ zhī

众寡均而倍焉,君子耻之。

kǒng zǐ yuē xiōng nián zé chéng nú mǎ

孔子曰:“凶年则乘驽马。

sì yǐ xià shēng

祀以下牲。

xù yóu zhī sàng āi gōng shǐ rú bēi zhī kǒng zǐ xué shì sāng lǐ shì sāng lǐ yú shì hū shū

恤由之丧,哀公使孺悲之孔子学士丧礼,士丧礼于是乎书。

zǐ gòng guān yú là

子贡观于蜡。

kǒng zǐ yuē cì yě lè hu

孔子曰:“赐也乐乎?

duì yuē yī guó zhī rén jiē ruò kuáng cì wèi zhī qí lè yě

”对曰:“一国之人皆若狂,赐未知其乐也!

zǐ yuē bǎi rì zhī là yī rì zhī zé fēi ěr suǒ zhī yě

”子曰:“百日之蜡,一日之泽,非尔所知也。

zhāng ér bù chí wén wǔ fú néng yě

张而不弛,文武弗能也;

chí ér bù zhāng wén wǔ fú wèi yě

弛而不张,文武弗为也。

yī zhāng yī chí wén wǔ zhī dào yě

一张一弛,文武之道也。

mèng xiàn zǐ yuē zhēng yuè rì zhì kě yǐ yǒu shì yú shàng dì

孟献子曰:“正月日至,可以有事于上帝;

qī yuè rì zhì kě yǒu shì yú zǔ

七月日至,可有事于祖。

qī yuè ér dì xiàn zi wèi zhī yě

”七月而禘,献子为之也。

fū rén zhī bù mìng yú tiān zǐ zì lǔ zhāo gōng shǐ yě

夫人之不命于天子,自鲁昭公始也。

wài zōng wèi jūn fū rén yóu nèi zōng yě

外宗为君夫人,犹内宗也。

jiù fén kǒng zǐ bài xiāng rén wèi huǒ lái zhě

厩焚,孔子拜乡人为火来者。

bài zhī shì yī dài fū zài

拜之,士壹,大夫再。

yì xiāng diào zhī dào yě

亦相吊之道也。

kǒng zǐ yuē guǎn zhòng yù dào qǔ èr rén yān shàng yǐ wéi gōng chén yuē qí suǒ yǔ yóu pì yě kě rén yě

孔子曰:“管仲遇盗,取二人焉,上以为公臣,曰:『其所与游辟也,可人也!

guǎn zhòng sǐ huán gōng shǐ wèi zhī fú

』管仲死,桓公使为之服。

huàn yú dài fū zhě zhī wèi zhī fú yě zì guǎn zhòng shǐ yě yǒu jūn mìng yān ěr yě

宦于大夫者之为之服也,自管仲始也,有君命焉尔也。

guò ér jǔ jūn zhī huì zé qǐ

过而举君之讳,则起。

yǔ jūn zhī huì tóng zé chēng zì

与君之讳同,则称字。

nèi luàn bù yǔ yān wài huàn fú pì yě

内乱不与焉,外患弗辟也。

zàn dà xíng yuē guī

赞,大行曰圭。

gōng jiǔ cùn hóu bó qī cùn zi nán wǔ cùn

公九寸,侯、伯七寸,子、男五寸。

bó sān cùn hòu bàn cùn

博三寸,厚半寸。

yǎn shàng zuǒ yòu gè cùn bàn yù yě

剡上,左右各寸半,玉也。

zǎo sān cǎi liù děng

藻三采六等。

āi gōng wèn zi gāo yuē zi zhī shí xī dāng

哀公问子羔曰:“子之食奚当?

duì yuē wén gōng zhī xià zhí shì yě

”对曰:“文公之下执事也。

chéng miào zé xìn zhī

成庙则衅之。

qí lǐ zhù zōng rén zǎi fū yōng rén jiē jué biàn chún yī

其礼:祝、宗人、宰夫、雍人,皆爵弁纯衣。

yōng rén shì yáng zōng rén shì zhī zǎi fū běi miàn yú bēi nán dōng shàng

雍人拭羊,宗人视之,宰夫北面于碑南,东上。

yōng rén jǔ yáng shēng wū zì zhōng zhōng wū nán miàn kuī yáng xuè liú yú qián nǎi jiàng

雍人举羊,升屋自中,中屋南面,刲羊,血流于前,乃降。

mén jiā shì jiē yòng jī

门、夹室皆用鸡。

xiān mén ér hòu jiā shì

先门而后夹室。

qí èr jiē yú wū xià

其衈皆于屋下。

gē jī mén dāng mén jiā shì zhōng shì

割鸡,门当门,夹室中室。

yǒu sī jiē xiāng shì ér lì mén zé yǒu sī dāng mén běi miàn

有司皆乡室而立,门则有司当门北面。

jì shì zōng rén gào shì bì nǎi jiē tuì

既事,宗人告事毕,乃皆退。

fǎn mìng yú jūn yuē xìn mǒu miào shì bì

反命于君曰:“衅某庙事毕。

fǎn mìng yú qǐn jūn nán xiāng yú mén nèi cháo fú

”反命于寝,君南乡于门内朝服。

jì fǎn mìng nǎi tuì

既反命,乃退。

lù qǐn chéng zé kǎo zhī ér bù xìn

路寝成则考之而不衅。

xìn wū zhě jiāo shén míng zhī dào yě

衅屋者,交神明之道也。

fán zōng miào zhī qì

凡宗庙之器。

qí míng zhě chéng zé xìn zhī yǐ jiā tún

其名者成则衅之以豭豚。

zhū hóu chū fū rén fū rén bǐ zhì yú qí guó yǐ fū rén zhī lǐ xíng

诸侯出夫人,夫人比至于其国,以夫人之礼行;

zhì yǐ fū rén rù

至,以夫人入。

shǐ zhě jiāng mìng yuē guǎ jūn bù mǐn bù néng cóng ér shì shè jì zōng miào shǐ shǐ chén mǒu gǎn gào yú zhí shì

使者将命曰:“寡君不敏,不能从而事社稷宗庙,使使臣某,敢告于执事。

zhǔ rén duì yuē guǎ jūn gù qián cí bù jiào yǐ guǎ jūn gǎn bù jìng xū yǐ sì mìng

”主人对曰:“寡君固前辞不教矣,寡君敢不敬须以俟命。

yǒu sī guān chén qì mǐn

”有司官陈器皿;

zhǔ rén yǒu sī yì guān shòu zhī

主人有司亦官受之。

qī chū fu shǐ rén zhì zhī yuē mǒu bù mǐn bù néng cóng ér gòng zī chéng shǐ mǒu yě gǎn gào yú shì zhě

妻出,夫使人致之曰:“某不敏,不能从而共粢盛,使某也敢告于侍者。

zhǔ rén duì yuē mǒu zhī zǐ bù xiào bù gǎn pì zhū gǎn bù jìng xū yǐ sì mìng

”主人对曰:“某之子不肖,不敢辟诛,敢不敬须以俟命。

shǐ zhě tuì zhǔ rén bài sòng zhī

”使者退,主人拜送之。

rú jiù zài zé chēng jiù

如舅在,则称舅;

jiù méi zé chēng xiōng

舅没,则称兄;

wú xiōng zé chēng fu

无兄,则称夫。

zhǔ rén zhī cí yuē mǒu zhī zǐ bù xiào

主人之辞曰:“某之子不肖。

rú gū zǐ mèi yì jiē chēng zhī

”如姑姊妹,亦皆称之。

kǒng zǐ yuē wú shí yú shǎo shī shì ér bǎo shǎo shī shì shí wǒ yǐ lǐ

孔子曰:“吾食于少施氏而饱,少施氏食我以礼。

wú jì zuò ér cí yuē shū shí bù zú jì yě

吾祭,作而辞曰:‘疏食不足祭也。

wú sūn zuò ér cí yuē shū shí yě bù gǎn yǐ shāng wú zǐ

’吾飧,作而辞曰:『疏食也,不敢以伤吾子。

nà bì yī shù shù wǔ liǎng liǎng wǔ xún

纳币一束:束五两,两五寻。

fù jiàn jiù gū xiōng dì gū zǐ mèi jiē lì yú táng xià xī miàn běi shàng shì jiàn yǐ

妇见舅姑,兄弟、姑姊妹,皆立于堂下,西面北上,是见已。

jiàn zhū fù gè jiù qí qǐn

见诸父,各就其寝。

nǚ suī wèi xǔ jià nián èr shí ér jī lǐ zhī fù rén zhí qí lǐ

女虽未许嫁,年二十而笄,礼之,妇人执其礼。

yàn zé quán shǒu

燕则鬈首。

bì cháng sān chǐ xià guǎng èr chǐ shàng guǎng yī chǐ

𫖒:长三尺,下广二尺,上广一尺。

huì qù shàng wǔ cùn pī yǐ jué wéi liù cùn bù zhì xià wǔ cùn

会去上五寸,纰以爵韦六寸,不至下五寸。

chún yǐ sù xún yǐ wǔ cǎi

纯以素,𬘓以五采。

✦ You read 杂记下

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.