zhēn shì yǐn mèng huàn shi tōng líng gǔ yǔ cūn fēng chén huái guī xiù
甄士隐梦幻识通灵贾雨村风尘怀闺秀
cǐ kāi juàn dì yī huí yě
此开卷第一回也。
zuò zhě zì yún yīn céng lì guò yī fān mèng huàn zhī hòu gù jiāng zhēn shì yǐn qù ér jiè tōng líng zhī shuō zhuàn cǐ shí tou jì yī shū yě
作者自云：因曾历过一番梦幻之后，故将真事隐去，而借“通灵”之说，撰此《石头记》一书也。
gù yuē zhēn shì yǐn yún yún
故曰“甄士隐”云云。
dàn shū zhōng suǒ jì hé shì hé rén
但书中所记何事何人？
zì yòu yún jīn fēng chén lù lù yī shì wú chéng hū niàn jí dāng rì suǒ yǒu zhī nǚ zǐ yī yī xì kǎo jiào qù jué qí xíng zhǐ jiàn shí jiē chū yú wǒ zhī shàng
自又云：“今风尘碌碌，一事无成，忽念及当日所有之女子，一一细考较去，觉其行止见识皆出于我之上。
hé wǒ táng táng xū méi chéng bù ruò bǐ qún chāi zāi
何我堂堂须眉，诚不若彼裙钗哉？
shí kuì zé yǒu yú huǐ yòu wú yì zhī dà wú kě rú hé zhī rì yě
实愧则有馀，悔又无益之大无可如何之日也！
dāng cǐ
当此，
zé zì yù jiāng yǐ wǎng suǒ lài tiān ēn zǔ dé
则自欲将已往所赖天恩祖德，
jǐn yī wán kù zhī shí
锦衣纨袴之时，
yù gān yàn féi zhī rì
饫甘餍肥之日，
bèi fù xiōng jiào yù zhī ēn
背父兄教育之恩，
fù shī yǒu guī xùn zhī dé
负师友规训之德，
yǐ zhì jīn rì yī jì wú chéng
以至今日一技无成，
bàn shēng liáo dǎo zhī zuì
半生潦倒之罪，
biān shù yī jí
编述一集，
yǐ gào tiān xià rén wǒ zhī zuì gù bù miǎn
以告天下人：我之罪固不免，
rán guī gé zhōng běn zì lì lì yǒu rén
然闺阁中本自历历有人，
wàn bù kě yīn wǒ zhī bù xiào
万不可因我之不肖，
zì hù jǐ duǎn
自护己短，
yī bìng shǐ qí mǐn miè yě
一并使其泯灭也。
suī jīn rì zhī máo chuán péng yǒu wǎ zào shéng chuáng qí chén xī fēng lù jiē liǔ tíng huā yì wèi yǒu fáng wǒ zhī jīn huái bǐ mò zhě
虽今日之茅椽蓬牖，瓦灶绳床，其晨夕风露，阶柳庭花，亦未有妨我之襟怀笔墨者。
suī wǒ wèi xué xià bǐ wú wén yòu hé fáng yòng jiǎ yǔ cūn yán fū yǎn chū yī duàn gù shì lái yì kě shǐ guī gé zhāo chuán fù kě yuè shì zhī mù pò rén chóu mèn bù yì yi hu
虽我未学，下笔无文，又何妨用假语村言，敷演出一段故事来，亦可使闺阁昭传，复可悦世之目，破人愁闷，不亦宜乎？
gù yuē gǔ yǔ cūn yún yún
”故曰“贾雨村云云。
cǐ huí zhōng fán yòng mèng yòng huàn děng zì shì tí xǐng yuè zhě yǎn mù yì shì cǐ shū lì yì běn zhǐ
此回中凡用“梦”用“幻”等字，是提醒阅者眼目，亦是此书立意本旨。
liè wèi kàn guān nǐ dào cǐ shū cóng hé ér lái
列位看官：你道此书从何而来？
shuō qǐ gēn yóu suī jìn huāng táng xì àn zé shēn yǒu qù wèi
说起根由虽近荒唐，细按则深有趣味。
dài zài xià jiāng cǐ lái lì zhù míng fāng shǐ yuè zhě liǎo rán bù huò
待在下将此来历注明，方使阅者了然不惑。
yuán lái nǚ wā shì liàn shí bǔ tiān zhī shí yú dà huāng shān wú jī yá liàn chéng gāo jīng shí èr zhàng fāng jīng èr shí sì zhàng wán shí sān wàn liù qiān wǔ bǎi líng yí kuài
原来女娲氏炼石补天之时，于大荒山无稽崖炼成高经十二丈，方经二十四丈顽石三万六千五百零一块。
wā huáng shì zhǐ yòng le sān wàn liù qiān wǔ bǎi kuài zhǐ dān dān shèng le yí kuài wèi yòng biàn qì zài cǐ shān qīng gěng fēng xià
娲皇氏只用了三万六千五百块，只单单剩了一块未用，便弃在此山青埂峰下。
shéi zhī cǐ shí zì jīng duàn liàn zhī hòu líng xìng yǐ tōng yīn jiàn zhòng shí jù de bǔ tiān dú zì jǐ wú cái bù kān rù xuǎn suì zì yuàn zì tàn rì yè bēi hào cán kuì
谁知此石自经煅炼之后，灵性已通，因见众石俱得补天，独自己无材不堪入选，遂自怨自叹，日夜悲号惭愧。
yī rì zhèng dāng jiē dào zhī jì é jiàn yī sēng yī dào yuǎn yuǎn ér lái shēng de gǔ gé bù fán fēng shén jiǒng yì shuō shuo xiào xiào lái zhì fēng xià zuò yú shí biān gāo tán kuài lùn
一日，正当嗟悼之际，俄见一僧一道远远而来，生得骨格不凡，丰神迥异，说说笑笑来至峰下，坐于石边高谈快论。
xiān shì shuō xiē yún shān wù hǎi shén xiān xuán huàn zhī shì hòu biàn shuō dào hóng chén zhōng róng huá fù guì
先是说些云山雾海神仙玄幻之事，后便说到红尘中荣华富贵；
cǐ shí tīng le bù jué dǎ dòng fán xīn yě xiǎng yào dào rén jiān qù xiǎng yī xiǎng zhè róng huá fù guì dàn zì hèn cū chǔn bù dé yǐ biàn kǒu tǔ rén yán xiàng nà sēng dào shuō dào dà shī dì zǐ chǔn wù bù néng jiàn lǐ le
此石听了，不觉打动凡心，也想要到人间去享一享这荣华富贵，但自恨粗蠢，不得已，便口吐人言，向那僧道说道：“大师，弟子蠢物，不能见礼了。
shì wén èr wèi tán nà rén shì jiān róng yào fán huá xīn qiè mù zhī
适闻二位谈那人世间荣耀繁华，心切慕之。
dì zǐ zhì suī cū chǔn xìng què shāo tōng
弟子质虽粗蠢，性却稍通；
kuàng jiàn èr shī xian xíng dào tǐ dìng fēi fán pǐn bì yǒu bǔ tiān jì shì zhī cái lì wù jì rén zhī dé
况见二师仙形道体，定非凡品，必有补天济世之材，利物济人之德。
rú méng fā yì diǎn cí xīn xié dài dì zǐ de rù hóng chén zài nà fù guì chǎng zhōng wēn róu xiāng lǐ shòu xiǎng jǐ nián zì dāng yǒng pèi hóng ēn wàn jié bù wàng yě
如蒙发一点慈心，携带弟子得入红尘，在那富贵场中，温柔乡里受享几年，自当永佩洪恩，万劫不忘也。
èr xiān shī tīng bì qí hān xiào dào shàn zāi shàn zāi
”二仙师听毕，齐憨笑道：“善哉，善哉！
nà hóng chén zhōng yǒu què yǒu xiē lè shì dàn bù néng yǒng yuǎn yī shì kuàng yòu yǒu měi zhōng bù zú hǎo shì duō mó bā gè zì jǐn xiāng lián shǔ shùn xī jiān zé yòu lè jí bēi shēng rén fēi wù huàn jiū jìng shì dào tóu yī mèng wàn jìng guī kōng dào bù rú bù qù de hǎo
那红尘中有却有些乐事，但不能永远依恃，况又有‘美中不足，好事多磨’八个字紧相连属，瞬息间则又乐极悲生，人非物换，究竟是到头一梦，万境归空，倒不如不去的好。
zhè shí fán xīn yǐ chì nà lǐ tīng de jìn zhè huà qù nǎi fù kǔ qiú zài sì
这石凡心已炽，那里听得进这话去，乃复苦求再四。
èr xian zhī bù kě qiáng zhì nǎi tàn dào cǐ yì jìng jí sī dòng wú zhōng shēng yǒu zhī shù yě
二仙知不可强制，乃叹道：“此亦静极思动，无中生有之数也。
jì rú cǐ wǒ men biàn xié nǐ qù shòu xiǎng shòu xiǎng zhǐ shì dào bù dé yì shí qiè mò hòu huǐ
既如此，我们便携你去受享受享，只是到不得意时，切莫后悔。
shí dào zì rán zì rán
”石道：“自然，自然。
nà sēng yòu dào ruò shuō nǐ xìng líng què yòu rú cǐ zhì chǔn bìng gèng wú qí guì zhī chù
”那僧又道：“若说你性灵，却又如此质蠢，并更无奇贵之处。
rú cǐ yě zhǐ hǎo diǎn jiǎo ér yǐ
如此也只好踮脚而已。
yě bà wǒ rú jīn dà shī fó fǎ zhù nǐ zhù dài jié zhōng zhī rì fù huán běn zhì yǐ le cǐ àn
也罢，我如今大施佛法助你助，待劫终之日，复还本质，以了此案。
nǐ dào hǎo fǒu
你道好否？
shí tou tīng le gǎn xiè bù jìn
”石头听了，感谢不尽。
nà sēng biàn niàn zhòu shū fú dà zhǎn huàn shù jiāng yí kuài dà shí dēng shí biàn chéng yí kuài xiān míng yíng jié de měi yù qiě yòu suō chéng shàn zhuì dà xiǎo de kě pèi kě ná
那僧便念咒书符，大展幻术，将一块大石登时变成一块鲜明莹洁的美玉，且又缩成扇坠大小的可佩可拿。
nà sēng tuō yú zhǎng shàng xiào dào xíng tǐ dào yě shì gè bǎo wù le
那僧托于掌上，笑道：“形体倒也是个宝物了！
hái zhī méi yǒu shí zài de hǎo chù xū de zài juān shàng shù zì shǐ rén yī jiàn biàn zhī shì qí wù fāng miào
还只没有实在的好处，须得再镌上数字，使人一见便知是奇物方妙。
rán hòu xié nǐ dào nà chāng míng lóng shèng zhī bāng shī lǐ zān yīng zhī zú huā liǔ fán huá de wēn róu fù guì xiāng qù ān shēn lè yè
然后携你到那昌明隆盛之邦，诗礼簪缨之族，花柳繁华地，温柔富贵乡去安身乐业。
shí tou tīng le xǐ bù néng jìn nǎi wèn bù zhī cì le dì zǐ nà jǐ jiàn qí chù yòu bù zhī xié le dì zǐ dào hé dì fāng
”石头听了，喜不能禁，乃问：“不知赐了弟子那几件奇处，又不知携了弟子到何地方？
wàng qǐ míng shì shǐ dì zǐ bù huò
望乞明示，使弟子不惑。
nà sēng xiào dào nǐ qiě mò wèn rì hòu zì rán míng bái de
”那僧笑道：“你且莫问，日后自然明白的。
shuō zhe biàn xiù le zhè shí tóng nà dào rén piāo rán ér qù jìng bù zhī tóu bèn hé fāng hé shě
”说着，便袖了这石，同那道人飘然而去，竟不知投奔何方何舍。
hòu lái yòu bù zhī guò le jǐ shì jǐ jié yīn yǒu gè kōng kōng dào rén fǎng dào qiú xiān hū cóng zhè dà huāng shān wú jī yá qīng gěng fēng xià jīng guò hū jiàn yī dà kuài shí shàng zì jì fēn míng biān shù lì lì
后来，又不知过了几世几劫，因有个空空道人访道求仙，忽从这大荒山无稽崖青埂峰下经过，忽见一大块石上字迹分明，编述历历。
kōng kōng dào rén nǎi cóng tóu yī kàn yuán lái jiù shì wú cái bǔ tiān huàn xíng rù shì méng máng máng dà shì miǎo miǎo zhēn rén xié rù hóng chén lì jìn lí hé bēi huān yán liáng shì tài de yī duàn gù shì
空空道人乃从头一看，原来就是无材补天，幻形入世，蒙茫茫大士渺渺真人携入红尘，历尽离合悲欢炎凉世态的一段故事。
hòu miàn yòu yǒu yī shǒu jié yún
后面又有一首偈云：
wú cái kě qù bǔ cāng tiān wang rù hóng chén ruò xǔ nián
无材可去补苍天，枉入红尘若许年。
cǐ xì shēn qián shēn hòu shì qiàn shuí jì qù zuò qí chuán
此系身前身后事，倩谁记去作奇传？
shī hòu biàn shì cǐ shí zhuì luò zhī xiāng tóu tāi zhī chù qīn zì jīng lì de yī duàn chén jì gù shì
诗后便是此石坠落之乡，投胎之处，亲自经历的一段陈迹故事。
qí zhōng jiā tíng guī gé suǒ shì yǐ jí xián qíng shī cí dǎo hái quán bèi huò kě shì qù jiě mèn rán cháo dài nián jì dì yú bāng guó què fǎn shī luò wú kǎo
其中家庭闺阁琐事，以及闲情诗词倒还全备，或可适趣解闷，然朝代年纪、地舆邦国，却反失落无考。
kōng kōng dào rén suì xiàng shí tou shuō dào shí xiōng nǐ zhè yī duàn gù shì jù nǐ zì jǐ shuō yǒu xiē qù wèi gù biān xiě zài cǐ yì yù wèn shì chuán qí
空空道人遂向石头说道：“石兄，你这一段故事，据你自己说有些趣味，故编写在此，意欲问世传奇。
jù wǒ kàn lái dì yī jiàn wú cháo dài nián jì kě kǎo
据我看来，第一件，无朝代年纪可考；
dì èr jiàn bìng wú dà xián dà zhōng lǐ cháo tíng zhì fēng sú de shàn zhèng qí zhōng zhǐ bù guò jǐ gè yì yàng nǚ zǐ huò qíng huò chī huò xiǎo cái wēi shàn yì wú bān gū cài nǚ zhī dé néng
第二件，并无大贤大忠理朝廷治风俗的善政，其中只不过几个异样女子，或情或痴，或小才微善，亦无班姑蔡女之德能。
wǒ zòng chāo qù kǒng shì rén bù ài kàn ne
我纵抄去，恐世人不爱看呢。
shí tou xiào dá dào wǒ shī hé tài chī yé
”石头笑答道：“我师何太痴耶！
ruò yún wú cháo dài kě kǎo jīn wǒ shī jìng jiǎ jiè hàn táng děng nián jì tiān zhui yòu yǒu hé nán
若云无朝代可考，今我师竟假借汉唐等年纪添缀，又有何难？
dàn wǒ xiǎng lì lái yě shǐ jiē dǎo yī zhé mò rú wǒ zhè bu jiè cǐ tào zhě fǎn dào xīn qí bié zhì bù guò zhǐ qǔ qí shì tǐ qíng lǐ bà le yòu hé bì jū jū yú cháo dài nián jì zāi
但我想，历来野史，皆蹈一辙，莫如我这不借此套者，反倒新奇别致，不过只取其事体情理罢了，又何必拘拘于朝代年纪哉！
zài zhě shì jǐng sú rén xǐ kàn lǐ zhì zhī shū zhě shén shǎo ài shì qù xián wén zhě tè duō
再者，市井俗人喜看理治之书者甚少，爱适趣闲文者特多。
lì lái yě shǐ huò shàn bàng jūn xiāng huò biǎn rén qī nǚ jiān yín xiōng è bù kě shèng shǔ
历来野史，或讪谤君相，或贬人妻女，奸淫凶恶，不可胜数。
gèng yǒu yī zhǒng fēng yuè bǐ mò qí yín huì wū chòu tú dú bǐ mò huài rén zǐ dì yòu bù kě shèng shǔ
更有一种风月笔墨，其淫秽污臭，屠毒笔墨，坏人子弟，又不可胜数。
zhì ruò jiā rén cái zǐ děng shū
至若佳人才子等书，
zé yòu qiān bù gòng chū yī tào
则又千部共出一套，
qiě qí zhōng zhōng bù néng bù shè yú yín làn
且其中终不能不涉于淫滥，
yǐ zhì mǎn zhǐ pān ān zi jiàn xī zǐ wén jūn bù guò zuò zhě yào xiě chū zì jǐ de nà liǎng shǒu qíng shī yàn fù lái
以致满纸潘安、子建、西子、文君、不过作者要写出自己的那两首情诗艳赋来，
gù jiǎ nǐ chū nán nǚ èr rén míng xìng
故假拟出男女二人名姓，
yòu bì páng chū yī xiǎo rén qí jiān bō luàn
又必旁出一小人其间拨乱，
yì rú jù zhōng zhī xiǎo chǒu rán
亦如剧中之小丑然。
qiě huán bì kāi kǒu jí zhě yě zhī hū fēi wén jí lǐ
且鬟婢开口即者也之乎，非文即理。
gù zhú yī kàn qù xī jiē zì xiāng máo dùn dà bù jìn qíng lǐ zhī huà jìng bù rú wǒ bàn shì qīn dǔ qīn wén de zhè jǐ gè nǚ zǐ suī bù gǎn shuō qiáng sì qián dài shū zhōng suǒ yǒu zhī rén dàn shì jì yuán wěi yì kě yǐ xiāo chóu pò mèn
故逐一看去，悉皆自相矛盾，大不近情理之话，竟不如我半世亲睹亲闻的这几个女子，虽不敢说强似前代书中所有之人，但事迹原委，亦可以消愁破闷；
yě yǒu jǐ shǒu wāi shī shú huà kě yǐ pēn fàn gōng jiǔ
也有几首歪诗熟话，可以喷饭供酒。
zhì ruò lí hé bēi huān xīng shuāi jì yù zé yòu zhuī zōng niè jì bù gǎn shāo jiā chuān záo tú wèi gōng rén zhī mù ér fǎn shī qí zhēn chuán zhě
至若离合悲欢，兴衰际遇，则又追踪蹑迹，不敢稍加穿凿，徒为供人之目而反失其真传者。
jīn zhī rén pín zhě rì wèi yī shí suǒ lèi fù zhě yòu huái bù zú zhī xīn zòng rán yī shí shāo xián yòu yǒu tān yín liàn sè hǎo huò xún chóu zhī shì nà lǐ qù yǒu gōng fū kàn nà lǐ zhì zhī shū
今之人，贫者日为衣食所累，富者又怀不足之心，纵然一时稍闲，又有贪淫恋色，好货寻愁之事，那里去有工夫看那理治之书？
suǒ yǐ wǒ zhè yī duàn gù shì yě bù yuàn shì rén chēng qí dào miào yě bù dìng yào shì rén xǐ yuè jiǎn dú zhǐ yuàn tā men dāng nà zuì yín bǎo wò zhī shí huò bì shì qù chóu zhī jì bǎ cǐ yī wán qǐ bù shěng le xiē shòu mìng jīn lì
所以我这一段故事，也不愿世人称奇道妙，也不定要世人喜悦检读，只愿他们当那醉淫饱卧之时，或避事去愁之际，把此一玩，岂不省了些寿命筋力？
jiù bǐ nà móu xū zhú wàng què yě shěng le kǒu shé shì fēi zhī hài tuǐ jiǎo bēn máng zhī kǔ
就比那谋虚逐妄，却也省了口舌是非之害，腿脚奔忙之苦。
zài zhě yì lìng shì rén huàn xīn yǎn mù bù bǐ nèi xiē hú qiān luàn chě hū lí hū yù mǎn zhǐ cái rén shū nǚ zi jiàn wén jūn hóng niáng xiǎo yù děng tōng gòng shú tào zhī jiù gǎo
再者，亦令世人换新眼目，不比那些胡牵乱扯，忽离忽遇，满纸才人淑女、子建文君红娘小玉等通共熟套之旧稿。
wǒ shī yì wèi hé rú
我师意为何如？
kōng kōng dào rén tīng rú cǐ shuō sī cǔn bàn shǎng jiāng shí tou jì zài jiǎn yuè yī biàn yīn jiàn shàng miàn suī yǒu xiē zhǐ jiān zé nìng biǎn è zhū yá zhī yǔ yì fēi shāng shí mà shì zhī zhǐ
空空道人听如此说，思忖半晌，将《石头记》再检阅一遍，因见上面虽有些指奸责佞贬恶诛邪之语，亦非伤时骂世之旨；
jí zhì jūn rén chén liáng fù cí zǐ xiào fán lún cháng suǒ guān zhī chù jiē shì chēng gōng sòng dé juàn juàn wú qióng shí fēi bié shū zhī kě bǐ
及至君仁臣良父慈子孝，凡伦常所关之处，皆是称功颂德，眷眷无穷，实非别书之可比。
suī qí zhōng dà zhǐ tán qíng yì bù guò shí lù qí shì yòu fēi jiǎ nǐ wàng chēng yī wèi yín yāo yàn yuē sī dìng tōu méng zhī kě bǐ
虽其中大旨谈情，亦不过实录其事，又非假拟妄称，一味淫邀艳约、私订偷盟之可比。
yīn háo bù gān shè shí shì fāng cóng tóu zhì wěi chāo lù huí lái wèn shì chuán qí
因毫不干涉时世，方从头至尾抄录回来，问世传奇。
cóng cǐ kōng kōng dào rén yīn kōng jiàn sè yóu sè shēng qíng chuán qíng rù sè zì sè wù kōng suì yì míng wéi qíng sēng gǎi shí tou jì wèi qíng sēng lù
从此空空道人因空见色，由色生情，传情入色，自色悟空，遂易名为情僧，改《石头记》为《情僧录》。
dōng lǔ kǒng méi xī zé tí yuē fēng yuè bǎo jiàn
东鲁孔梅溪则题曰《风月宝鉴》。
hòu yīn cáo xuě qín yú dào hóng xuān zhōng pī yuè shí zài zēng shān wǔ cì zuǎn chéng mù lù fēn chū zhāng huí zé tí yuē jīn líng shí èr chāi
后因曹雪芹于悼红轩中披阅十载，增删五次，纂成目录，分出章回，则题曰《金陵十二钗》。
bìng tí yī jué yún
并题一绝云：
mǎn zhǐ huāng táng yán yī bǎ xīn suān lèi
满纸荒唐言，一把辛酸泪！
dōu yún zuò zhě chī shuí jiě qí zhōng wèi
都云作者痴，谁解其中味？
chū zé jì míng qiě kàn shí shàng shì hé gù shì
出则既明，且看石上是何故事。
àn nà shí shàng shū yún
按那石上书云：
dāng rì dì xiàn dōng nán zhè dōng nán yī yú yǒu chǔ yuē gū sū yǒu chéng yuē chāng mén zhě zuì shì hóng chén zhōng yī èr děng fù guì fēng liú zhī de
当日地陷东南，这东南一隅有处曰姑苏，有城曰阊门者，最是红尘中一二等富贵风流之地。
zhè chāng mén wài yǒu gè shí lǐ jiē jiē nèi yǒu gè rén qīng xiàng xiàng nèi yǒu gè gǔ miào yīn dì fāng zhǎi xiá rén jiē hū zuò hú lú miào
这阊门外有个十里街，街内有个仁清巷，巷内有个古庙，因地方窄狭，人皆呼作葫芦庙。
miào páng zhù zhe yī jiā xiāng huàn xìng zhēn míng fèi zì shì yǐn
庙旁住着一家乡宦，姓甄，名费，字士隐。
dí qī fēng shì qíng xìng xián shū shēn míng lǐ yì
嫡妻封氏，情性贤淑，深明礼义。
jiā zhōng suī bù shèn fù guì rán běn dì biàn yě tuī tā wèi wàng zú le
家中虽不甚富贵，然本地便也推他为望族了。
yīn zhè zhēn shì yǐn bǐng xìng tián dàn bù yǐ gōng míng wèi niàn měi rì zhǐ yǐ guān huā xiū zhú zhuó jiǔ yín shī wéi lè dǎo shì shén xiān yī liú rén pǐn
因这甄士隐禀性恬淡，不以功名为念，每日只以观花修竹、酌酒吟诗为乐，倒是神仙一流人品。
zhǐ shì yī jiàn bù zú rú jīn nián yǐ bàn bǎi xī xià wú r zhǐ yǒu yī nǚ rǔ míng huàn zuò yīng lián nián fāng sān suì
只是一件不足：如今年已半百，膝下无儿，只有一女，乳名唤作英莲，年方三岁。
yī rì yán xià yǒng zhòu shì yǐn yú shū fáng xián zuò zhì shǒu juàn pāo shū fú jǐ shǎo qì bù jué méng lóng shuì qù
一日，炎夏永昼，士隐于书房闲坐，至手倦抛书，伏几少憩，不觉朦胧睡去。
mèng zhì yī chù bù biàn shì hé dì fāng
梦至一处，不辨是何地方。
hū jiàn nà xiāng lái le yī sēng yī dào qiě xíng qiě tán
忽见那厢来了一僧一道，且行且谈。
zhǐ tīng dào rén wèn dào nǐ xié le zhè chǔn wù yì yù hé wǎng
只听道人问道：“你携了这蠢物，意欲何往？
nà sēng xiào dào nǐ fàng xīn rú jīn xiàn yǒu yī duàn fēng liú gōng àn zhèng gāi liǎo jié zhè yī gān fēng liú yuān jiā shàng wèi tóu tāi rù shì
”那僧笑道：“你放心，如今现有一段风流公案正该了结，这一干风流冤家，尚未投胎入世。
chèn cǐ jī huì jiù jiāng cǐ chǔn wù jiā dài yú zhōng shǐ tā qù jīng lì jīng lì
趁此机会，就将此蠢物夹带于中，使他去经历经历。
nà dào rén dào yuán lái jìn rì fēng liú yuān niè yòu jiāng zào jié lì shì qù bù chéng
”那道人道：“原来近日风流冤孽又将造劫历世去不成？
dàn bù zhī luò yú hé fāng hé chǔ
但不知落于何方何处？
nà sēng xiào dào cǐ shì shuō lái hǎo xiào jìng shì qiān gǔ wèi wén de hǎn shì
”那僧笑道：“此事说来好笑，竟是千古未闻的罕事。
zhǐ yīn xī fāng líng hé àn shàng sān shēng shí pàn yǒu jiàng zhū cǎo yī zhū shí yǒu chì xiá gōng shén yīng shì zhě rì yǐ gān lù guàn gài zhè jiàng zhū cǎo shǐ de jiǔ yán suì yuè
只因西方灵河岸上三生石畔，有绛珠草一株，时有赤瑕宫神瑛侍者，日以甘露灌溉，这绛珠草始得久延岁月。
hòu lái jì shòu tiān dì jīng huá fù de yǔ lù zī yǎng suì de tuō què cǎo tāi mù zhì de huàn rén xíng jǐn xiū chéng gè nǚ tǐ zhōng rì yóu yú lí hèn tiān wài jī zé shí mì qīng guǒ wèi shàn kě zé yǐn guàn chóu hǎi shuǐ wèi tāng
后来既受天地精华，复得雨露滋养，遂得脱却草胎木质，得换人形，仅修成个女体，终日游于离恨天外，饥则食蜜青果为膳，渴则饮灌愁海水为汤。
zhǐ yīn shàng wèi chóu bào guàn gài zhī dé gù qí wǔ nèi biàn yù jié zhe yī duàn chán mián bù jìn zhī yì
只因尚未酬报灌溉之德，故其五内便郁结着一段缠绵不尽之意。
qià jìn rì zhè shén yīng shì zhě fán xīn ǒu chì chéng cǐ chāng míng tài píng cháo shì yì yù xià fán zào lì huàn yuán yǐ zài jǐng huàn xiān zǐ àn qián guà le hào
恰近日这神瑛侍者凡心偶炽，乘此昌明太平朝世，意欲下凡造历幻缘，已在警幻仙子案前挂了号。
jǐng huàn yì céng wèn jí guàn gài zhī qíng wèi cháng chèn cǐ dào kě liǎo jié de
警幻亦曾问及，灌溉之情未偿，趁此倒可了结的。
nà jiàng zhū xiān zǐ dào tā shì gān lù zhī huì wǒ bìng wú cǐ shuǐ kě hái
那绛珠仙子道：‘他是甘露之惠，我并无此水可还。
tā jì xià shì wéi rén wǒ yě qù xià shì wéi rén dàn bǎ wǒ yī shēng suǒ yǒu de yǎn lèi hái tā yě cháng huán dé guò tā le
他既下世为人，我也去下世为人，但把我一生所有的眼泪还他，也偿还得过他了。
yīn cǐ yī shì jiù gōu chū duō shǎo fēng liú yuān jiā lái péi tā men qù liǎo jié cǐ àn
’因此一事，就勾出多少风流冤家来，陪他们去了结此案。
nà dào rén dào guǒ shì hǎn wén
那道人道：“果是罕闻。
shí wèi wén yǒu hái lèi zhī shuō
实未闻有还泪之说。
xiǎng lái zhè yī duàn gù shì bǐ lì lái fēng yuè shì gù gèng jiā suǒ suì xì nì le
想来这一段故事，比历来风月事故更加琐碎细腻了。
nà sēng dào lì lái jǐ gè fēng liú rén wù bù guò chuán qí dà gài yǐ jí shī cí piān zhāng ér yǐ
”那僧道：“历来几个风流人物，不过传其大概以及诗词篇章而已；
zhì jiā tíng guī gé zhōng yī yǐn yī shí zǒng wèi shù jì
至家庭闺阁中一饮一食，总未述记。
zài zhě dà bàn fēng yuè gù shì bù guò tōu xiāng qiè yù àn yuē sī bēn ér yǐ bìng bù céng jiāng ér nǚ zhī zhēn qíng fā xiè yī èr
再者，大半风月故事，不过偷香窃玉，暗约私奔而已，并不曾将儿女之真情发泄一二。
xiǎng zhè yī gān rén rù shì qí qíng chī sè guǐ xián yú bù xiào zhě xī yǔ qián rén chuán shù bù tóng yǐ
想这一干人入世，其情痴色鬼、贤愚不肖者，悉与前人传述不同矣。
nà dào rén dào chèn cǐ hé bù nǐ wǒ yě qù xià shì dù tuō jǐ gè qǐ bù shì yī chǎng gōng dé
”那道人道：“趁此何不你我也去下世度脱几个，岂不是一场功德？
nà sēng dào zhèng hé wú yì nǐ qiě tóng wǒ dào jǐng huàn xiān zǐ gōng zhōng jiāng chǔn wù jiāo gē qīng chǔ dài zhè yī gān fēng liú niè guǐ xià shì yǐ wán nǐ wǒ zài qù
”那僧道：“正合吾意，你且同我到警幻仙子宫中，将蠢物交割清楚，待这一干风流孽鬼下世已完，你我再去。
rú jīn suī yǐ yǒu yī bàn luò chén rán yóu wèi quán jí
如今虽已有一半落尘，然犹未全集。
dào rén dào jì rú cǐ biàn suí nǐ qù lái
”道人道：“既如此，便随你去来。
què shuō zhēn shì yǐn jù tīng de míng bái dàn bù zhī suǒ yún chǔn wù xì hé dōng xī
却说甄士隐俱听得明白，但不知所云“蠢物”系何东西。
suì bù jīn shàng qián shī lǐ xiào wèn dào èr xiān shī qǐng le
遂不禁上前施礼，笑问道：“二仙师请了。
nà sēng dào yě máng dá lǐ xiāng wèn
”那僧道也忙答礼相问。
shì yǐn yīn shuō dào shì wén xiān shī suǒ tán yīn guǒ shí rén shì hǎn wén zhě
士隐因说道：“适闻仙师所谈因果，实人世罕闻者。
dàn dì zǐ yú zhuó bù néng dòng xī míng bái ruò méng dà kāi chī wán bèi xì yī wén dì zǐ zé xǐ ěr dì tīng shāo néng jǐng xǐng yì kě miǎn chén lún zhī kǔ
但弟子愚浊，不能洞悉明白，若蒙大开痴顽，备细一闻，弟子则洗耳谛听，稍能警省，亦可免沉伦之苦。
èr xian xiào dào cǐ nǎi xuán jī bù kě yù xiè zhě
”二仙笑道：“此乃玄机不可预泄者。
dào nà shí bú yào wàng wǒ èr rén biàn kě tiào chū huǒ kēng yǐ
到那时不要忘我二人，便可跳出火坑矣。
shì yǐn tīng le bù biàn zài wèn
”士隐听了，不便再问。
yīn xiào dào xuán jī bù kě yù xiè dàn shì yún chǔn wù bù zhī wèi hé huò kě yī jiàn fǒu
因笑道：“玄机不可预泄，但适云‘蠢物’，不知为何，或可一见否？
nà sēng dào ruò wèn cǐ wù dào yǒu yī miàn zhī yuán
”那僧道：“若问此物，倒有一面之缘。
shuō zhe qǔ chū dì yǔ shì yǐn
”说着，取出递与士隐。
shì yǐn jiē le kàn shí yuán lái shì kuài xiān míng měi yù shàng miàn zì jì fēn míng juān zhe tōng líng bǎo yù sì zì hòu miàn hái yǒu jǐ xíng xiǎo zì
士隐接了看时，原来是块鲜明美玉，上面字迹分明，镌着“通灵宝玉”四字，后面还有几行小字。
zhèng yù xì kàn shí nà sēng biàn shuō yǐ dào huàn jìng biàn qiáng cóng shǒu zhōng duó le qù yǔ dào rén jìng guò yī dà shí pái fāng shàng shū sì gè dà zì nǎi shì tài xū huàn jìng
正欲细看时，那僧便说已到幻境，便强从手中夺了去，与道人竟过一大石牌坊，上书四个大字，乃是“太虚幻境”。
liǎng biān yòu yǒu yī fú duì lián dào shì
两边又有一幅对联，道是：
jiǎ zuò zhēn shí zhēn yì jiǎ wú wéi yǒu chǔ yǒu hái wú
假作真时真亦假，无为有处有还无。
shì yǐn yì yù yě gēn le guò qù fāng jǔ bù shí hū tīng yī shēng pī lì yǒu ruò shān bēng dì xiàn
士隐意欲也跟了过去，方举步时，忽听一声霹雳，有若山崩地陷。
shì yǐn dà jiào yī shēng dìng jīng yī kàn zhī jiàn liè rì yán yán bā jiāo rǎn rǎn suǒ mèng zhī shì biàn wàng le dà bàn
士隐大叫一声，定睛一看，只见烈日炎炎，芭蕉冉冉，所梦之事便忘了大半。
yòu jiàn nǎi mǔ zhèng bào le yīng lián zǒu lái
又见奶母正抱了英莲走来。
shì yǐn jiàn nǚ ér yuè fā shēng de fěn zhuāng yù zhuó guāi jué kě xǐ biàn shēn shǒu jiē lái bào zài huái nèi dòu tā wán shuǎ yī huí yòu dài zhì jiē qián kàn nà guò huì de rè nào
士隐见女儿越发生得粉妆玉琢，乖觉可喜，便伸手接来，抱在怀内，斗他顽耍一回，又带至街前，看那过会的热闹。
fāng yù jìn lái shí zhī jiàn cóng nà biān lái le yī sēng yī dào nà sēng zé lài tóu xiǎn jiǎo nà dào zé bǒ zú péng tóu fēng fēng diān diān huī huò tán xiào ér zhì
方欲进来时，只见从那边来了一僧一道：那僧则癞头跣脚，那道则跛足蓬头，疯疯癫癫，挥霍谈笑而至。
jí zhì dào le tā mén qián kàn jiàn shì yǐn bào zhe yīng lián nà sēng biàn dà kū qǐ lái yòu xiàng shì yǐn dào shī zhǔ nǐ bǎ zhè yǒu mìng wú yùn lěi jí diē niáng zhī wù bào zài huái nèi zuò shén
及至到了他门前，看见士隐抱着英莲，那僧便大哭起来，又向士隐道：“施主，你把这有命无运、累及爹娘之物，抱在怀内作甚？
shì yǐn tīng le zhī shì fēng huà yě bù qù cǎi tā
”士隐听了，知是疯话，也不去睬他。
nà sēng hái shuō shě wǒ ba shě wǒ ba
那僧还说：“舍我罢，舍我罢！
shì yǐn bù nài fán biàn bào nǚ ér chè shēn yào jìn qù nà sēng nǎi zhǐ zhe tā dà xiào kǒu nèi niàn le sì jù yán cí dào
”士隐不耐烦，便抱女儿撤身要进去，那僧乃指着他大笑，口内念了四句言词道：
guàn yǎng jiāo shēng xiào nǐ chī líng huā kōng duì xuě sī sī
惯养娇生笑你痴，菱花空对雪澌澌。
hǎo fáng jiā jié yuán xiāo hòu biàn shì yān xiāo huǒ miè shí
好防佳节元宵后，便是烟消火灭时。
shì yǐn tīng de míng bái xīn xià yóu yù yì yù wèn tā men lái lì
士隐听得明白，心下犹豫，意欲问他们来历。
zhǐ tīng dào rén shuō dào nǐ wǒ bù bì tóng háng jiù cǐ fēn shǒu gè gàn yíng shēng qù ba
只听道人说道：“你我不必同行，就此分手，各干营生去罢。
sān jié hòu wǒ zài běi máng shān děng nǐ huì qí le tóng wǎng tài xū huàn jìng xiāo hào
三劫后，我在北邙山等你，会齐了同往太虚幻境销号。
nà sēng dào zuì miào zuì miào
”那僧道：“最妙，最妙！
shuō bì èr rén yī qù zài bù jiàn gè zōng yǐng le
”说毕，二人一去，再不见个踪影了。
shì yǐn xīn zhōng cǐ shí zì cǔn zhè liǎng gè rén bì yǒu lái lì gāi shì yī wèn rú jīn huǐ què wǎn yě
士隐心中此时自忖：这两个人必有来历，该试一问，如今悔却晚也。
zhè shì yǐn zhèng chī xiǎng hū jiàn gé bì hú lú miào nèi jì jū de yí gè qióng rú xìng gǔ míng huà biǎo zì shí fēi bié hào yǔ cūn zhě zǒu le chū lái
这士隐正痴想，忽见隔壁葫芦庙内寄居的一个穷儒──姓贾名化、表字时飞、别号雨村者走了出来。
zhè gǔ yǔ cūn yuán xì hú zhōu rén shì yě shì shī shū shì huàn zhī zú yīn tā shēng yú mò shì fù mǔ zǔ zōng gēn jī yǐ jǐn rén kǒu shuāi sàng zhǐ shèng de tā yī shēn yī kǒu zài jiā xiāng wú yì yīn jìn jīng qiú qǔ gōng míng zài zhěng jī yè
这贾雨村原系胡州人氏，也是诗书仕宦之族，因他生于末世，父母祖宗根基已尽，人口衰丧，只剩得他一身一口，在家乡无益，因进京求取功名，再整基业。
zì qián suì lái cǐ yòu yān jiǎn zhù le zàn jì miào zhōng ān shēn měi rì mài zì zuò wén wéi shēng gù shì yǐn cháng yǔ tā jiāo jiē
自前岁来此，又淹蹇住了，暂寄庙中安身，每日卖字作文为生，故士隐常与他交接。
dāng xià yǔ cūn jiàn le shì yǐn máng shī lǐ péi xiào dào lǎo xiān shēng yǐ mén zhù wàng gǎn shì jiē shì shàng yǒu shèn xīn wén fǒu
当下雨村见了士隐，忙施礼陪笑道：“老先生倚门伫望，敢是街市上有甚新闻否？
shì yǐn xiào dào fēi yě
”士隐笑道：“非也。
shì yīn xiǎo nǚ tí kū yǐn tā chū lái zuò shuǎ zhèng shì wú liáo zhī shén xiōng lái de zhèng miào qǐng rù xiǎo zhāi yī tán bǐ cǐ jiē kě xiāo cǐ yǒng zhòu
适因小女啼哭，引他出来作耍，正是无聊之甚，兄来得正妙，请入小斋一谈，彼此皆可消此永昼。
shuō zhe biàn lìng rén sòng nǚ r jìn qù zì yǔ yǔ cūn xié shǒu lái zhì shū fáng zhōng
”说着，便令人送女儿进去，自与雨村携手来至书房中。
xiǎo tóng xiàn chá
小童献茶。
fāng tán de sān wǔ jù huà hū jiā rén fēi bào yán lǎo yé lái bài
方谈得三五句话，忽家人飞报：“严老爷来拜。
shì yǐn huāng de máng qǐ shēn xiè zuì dào shù kuáng jià zhī zuì lüè zuò dì jí lái péi
”士隐慌的忙起身谢罪道：“恕诳驾之罪，略坐，弟即来陪。
yǔ cūn máng qǐ shēn yì ràng dào lǎo xiān shēng qǐng biàn
”雨村忙起身亦让道：“老先生请便。
wǎn shēng nǎi cháng zào zhī kè shāo hòu hé fáng
晚生乃常造之客，稍候何妨。
shuō zhe shì yǐn yǐ chū qián tīng qù le
”说着，士隐已出前厅去了。
zhè lǐ yǔ cūn qiě fān nòng shū jí jiě mèn
这里雨村且翻弄书籍解闷。
hū tīng de chuāng wài yǒu nǚ zǐ sou shēng yǔ cūn suì qǐ shēn wǎng chuāng wài yī kàn yuán lái shì yí gè yā huán zài nà lǐ xié huā shēng de yí róng bù sú méi mù qīng míng suī wú shí fēn zī sè què yì yǒu dòng rén zhī chù
忽听得窗外有女子嗽声，雨村遂起身往窗外一看，原来是一个丫鬟，在那里撷花，生得仪容不俗，眉目清明，虽无十分姿色，却亦有动人之处。
yǔ cūn bù jué kàn de dāi le
雨村不觉看的呆了。
nà zhēn jiā yā huán xié le huā fāng yù zǒu shí měng tái tóu jiàn chuāng nèi yǒu rén bì jīn jiù fú suī shì pín jiǒng rán shēng de yāo yuán bèi hòu miàn kuò kǒu fāng gēng jiān jiàn méi xīng yǎn zhí bí quán sāi
那甄家丫鬟撷了花，方欲走时，猛抬头见窗内有人，敝巾旧服，虽是贫窘，然生得腰圆背厚，面阔口方，更兼剑眉星眼，直鼻权腮。
zhè yā huán máng zhuǎn shēn huí bì xīn xià nǎi xiǎng zhè rén shēng de zhè yàng xióng zhuàng què yòu zhè yàng lán lǚ xiǎng tā dìng shì wǒ jiā zhǔ rén cháng shuō de shén me gǔ yǔ cūn le měi yǒu yì bāng zhù zhōu jì zhǐ shì méi shén jī huì
这丫鬟忙转身回避，心下乃想：“这人生的这样雄壮，却又这样褴褛，想他定是我家主人常说的什么贾雨村了，每有意帮助周济，只是没甚机会。
wǒ jiā bìng wú zhè yàng pín jiǒng qīn yǒu xiǎng dìng shì cǐ rén wú yí le
我家并无这样贫窘亲友，想定是此人无疑了。
guài dào yòu shuō tā bì fēi jiǔ kùn zhī rén
怪道又说他必非久困之人。
rú cǐ xiǎng lái bù miǎn yòu huí tóu liǎng cì
”如此想来，不免又回头两次。
yǔ cūn jiàn tā huí le tóu biàn zì wèi zhè nǚ zǐ xīn zhōng yǒu yì yú tā biàn kuáng xǐ bù jìn zì wèi cǐ nǚ zǐ bì shì gè jù yǎn yīng xióng fēng chén zhōng zhī zhī jǐ yě
雨村见他回了头，便自为这女子心中有意于他，便狂喜不尽，自为此女子必是个巨眼英雄，风尘中之知己也。
yī shí xiǎo tóng jìn lái yǔ cūn dǎ tīng de qián miàn liú fàn bù kě jiǔ dài suì cóng jiā dào zhōng zì biàn chū mén qù le
一时小童进来，雨村打听得前面留饭，不可久待，遂从夹道中自便出门去了。
shì yǐn dài kè jì sàn zhī yǔ cūn zì biàn yě bù qù zài yāo
士隐待客既散，知雨村自便，也不去再邀。
yī rì zǎo yòu zhōng qiū jiā jié
一日，早又中秋佳节。
shì yǐn jiā yàn yǐ bì nǎi yòu lìng jù yī xí yú shū fáng què zì jǐ bù yuè zhì miào zhōng lái yāo yǔ cūn
士隐家宴已毕，乃又另具一席于书房，却自己步月至庙中来邀雨村。
yuán lái yǔ cūn zì nà rì jiàn le zhēn jiā zhī bì céng huí gù tā liǎng cì zì wèi shì gè zhī jǐ biàn shí kè fàng zài xīn shàng
原来雨村自那日见了甄家之婢曾回顾他两次，自为是个知己，便时刻放在心上。
jīn yòu zhèng zhí zhōng qiū bù miǎn duì yuè yǒu huái yīn ér kǒu zhàn wǔ yán yī lǜ yún
今又正值中秋，不免对月有怀，因而口占五言一律云：
wèi bǔ sān shēng yuàn pín tiān yī duàn chóu
未卜三生愿，频添一段愁。
mèn lái shí liǎn é xíng qù jǐ huí tóu
闷来时敛额，行去几回头。
zì gù fēng qián yǐng shuí kān yuè xià chóu
自顾风前影，谁堪月下俦？
chán guāng rú yǒu yì xiān shàng yù rén lóu
蟾光如有意，先上玉人楼。
yǔ cūn yín ba yīn yòu sī jí píng shēng bào fù kǔ wèi féng shí nǎi yòu sāo shǒu duì tiān cháng tàn fù gāo yín yī lián yuē
雨村吟罢，因又思及平生抱负，苦未逢时，乃又搔首对天长叹，复高吟一联曰：
yù zài dú zhōng qiú shàn jià chāi yú lián nèi dài shí fēi
玉在椟中求善价，钗于奁内待时飞。
qià zhí shì yǐn zǒu lái tīng jiàn xiào dào yǔ cūn xiōng zhēn bào fù bù qiǎn yě
恰值士隐走来听见，笑道：“雨村兄真抱负不浅也！
yǔ cūn máng xiào dào bù guò ǒu yín qián rén zhī jù hé gǎn kuáng dàn zhì cǐ
”雨村忙笑道：“不过偶吟前人之句，何敢狂诞至此。
yīn wèn lǎo xiān shēng hé xìng zhì cǐ
”因问：“老先生何兴至此？
shì yǐn xiào dào jīn yè zhōng qiū sú wèi tuán yuán zhī jié xiǎng zūn xiōng lǚ jì sēng fáng bù wú jì liáo zhī gǎn gù tè jù xiǎo zhuó yāo xiōng dào bì zhāi yī yǐn bù zhī kě nà qín yì fǒu
”士隐笑道：“今夜中秋，俗谓‘团圆之节’，想尊兄旅寄僧房，不无寂寥之感，故特具小酌，邀兄到敝斋一饮，不知可纳芹意否？
yǔ cūn tīng le bìng bù tuī cí biàn xiào dào jì méng hòu ài hé gǎn fú cǐ shèng qíng
”雨村听了，并不推辞，便笑道：“既蒙厚爱，何敢拂此盛情。
shuō zhe biàn tóng shì yǐn fù guò zhè biān shū yuàn zhōng lái
”说着，便同士隐复过这边书院中来。
xū yú chá bì zǎo yǐ shè xià bēi pán nà měi jiǔ jiā yáo zì bù bì shuō
须臾茶毕，早已设下杯盘，那美酒佳肴自不必说。
èr rén guī zuò xiān shì kuǎn zhēn màn yǐn cì jiàn tán zhì xìng nóng bù jué fēi gōng xiàn jiǎ qǐ lái
二人归坐，先是款斟漫饮，次渐谈至兴浓，不觉飞觥限斝起来。
dāng shí jiē fāng shàng jiā jiā xiāo guǎn hù hù xián gē dāng tóu yī lún míng yuè fēi cǎi níng huī èr rén yù tiān háo xìng jiǔ dào bēi gàn
当时街坊上家家箫管，户户弦歌，当头一轮明月，飞彩凝辉，二人愈添豪兴，酒到杯干。
yǔ cūn cǐ shí yǐ yǒu qī bā fēn jiǔ yì kuáng xīng bù jīn nǎi duì yuè yù huái kǒu hào yī jué yún
雨村此时已有七八分酒意，狂兴不禁，乃对月寓怀，口号一绝云：
shí féng sān wǔ biàn tuán yuán mǎn bǎ qíng guāng hù yù lán
时逢三五便团圆，满把晴光护玉栏。
tiān shàng yī lún cái pěng chū rén jiān wàn xìng yǎng tóu kàn
天上一轮才捧出，人间万姓仰头看。
shì yǐn tīng le dà jiào miào zāi
士隐听了，大叫：“妙哉！
wú měi wèi xiōng bì fēi jiǔ jū rén xià zhě jīn suǒ yín zhī jù fēi téng zhī zhào yǐ jiàn bù rì kě jiē lǚ yú yún ní zhī shàng yǐ
吾每谓兄必非久居人下者，今所吟之句，飞腾之兆已见，不日可接履于云霓之上矣。
kě hè kě hè
可贺，可贺！
nǎi qīn zhēn yī dòu wèi hè
”乃亲斟一斗为贺。
yǔ cūn yīn gàn guò tàn dào fēi wǎn shēng jiǔ hòu kuáng yán ruò lùn shí shàng zhī xué wǎn shēng yě huò kě qù chōng shù gū míng zhǐ shì mù jīn xíng náng lù fèi yī gài wú cuò shén jīng lù yuǎn fēi lài mài zì zhuàn wén jí néng dào zhě
雨村因干过，叹道：“非晚生酒后狂言，若论时尚之学，晚生也或可去充数沽名，只是目今行囊路费一概无措，神京路远，非赖卖字撰文即能到者。
shì yǐn bù dài shuō wán biàn dào xiōng hé bù zǎo yán
”士隐不待说完，便道：“兄何不早言。
yú měi yǒu cǐ xīn dàn měi yù xiōng shí xiōng bìng wèi tán jí yú gù wèi gǎn táng tū
愚每有此心，但每遇兄时，兄并未谈及，愚故未敢唐突。
jīn jì jí cǐ yú suī bù cái yì lì èr zì què hái shí de
今既及此，愚虽不才，‘义利’二字却还识得。
qiě xǐ míng suì zhèng dāng dà bǐ xiōng yi zuò sù rù dōu chūn wéi yī zhàn fāng bù fù xiōng zhī suǒ xué yě
且喜明岁正当大比，兄宜作速入都，春闱一战，方不负兄之所学也。
qí pán fèi yú shì dì zì dài wéi chǔ zhì yì bù wǎng xiōng zhī miù shi yǐ
其盘费馀事，弟自代为处置，亦不枉兄之谬识矣！
dāng xià jí mìng xiǎo tóng jìn qù sù fēng wǔ shí liǎng bái yín bìng liǎng tào dōng yī
”当下即命小童进去，速封五十两白银，并两套冬衣。
yòu yún shí jiǔ rì nǎi huáng dào zhī qī xiōng kě jí mǎi zhōu xī shàng dài xióng fēi gāo jǔ míng dōng zài wù qǐ fēi dà kuài zhī shì yé
又云：“十九日乃黄道之期，兄可即买舟西上，待雄飞高举，明冬再晤，岂非大快之事耶！
yǔ cūn shōu le yín yī bù guò lüè xiè yī yǔ bìng bù jiè yì réng shì chī jiǔ tán xiào
”雨村收了银衣，不过略谢一语，并不介意，仍是吃酒谈笑。
nà tiān yǐ jiāo le sān gēng èr rén fāng sàn
那天已交了三更，二人方散。
shì yǐn sòng yǔ cūn qù hòu huí fáng yī jiào zhí zhì hóng rì sān gān fāng xǐng
士隐送雨村去后，回房一觉，直至红日三竿方醒。
yīn sī zuó yè zhī shì yì yù zài xiě liǎng fēng jiàn shū yǔ yǔ cūn dài zhì shén dōu shǐ yǔ cūn tóu yè gè shì huàn zhī jiā wèi jì zú zhī de
因思昨夜之事，意欲再写两封荐书与雨村带至神都，使雨村投谒个仕宦之家为寄足之地。
yīn shǐ rén guò qù qǐng shí nà jiā rén qù le huí lái shuō hé shàng shuō gǔ ye jīn rì wǔ gǔ yǐ jìn jīng qù le yě zēng liú xià huà yǔ hé shàng zhuǎn dá lǎo yé shuō dú shū rén bù zài huáng dào hēi dào zǒng yǐ shì lǐ wèi yào bù jí miàn cí le
因使人过去请时，那家人去了回来说：“和尚说，贾爷今日五鼓已进京去了，也曾留下话与和尚转达老爷，说‘读书人不在黄道黑道，总以事理为要，不及面辞了。
shì yǐn tīng le yě zhǐ de bà le
’”士隐听了，也只得罢了。
zhēn shì xián chǔ guāng yīn yì guò shū hū yòu shì yuán xiāo jiā jié yǐ
真是闲处光阴易过，倏忽又是元宵佳节矣。
shì yǐn mìng jiā rén huò qǐ bào le yīng lián qù kàn shè huǒ huā dēng bàn yè zhōng huò qǐ yīn yào xiǎo jiě biàn jiāng yīng lián fàng zài yī jiā mén kǎn shàng zuò zhe
士隐命家人霍启抱了英莲去看社火花灯，半夜中，霍启因要小解，便将英莲放在一家门槛上坐着。
dài tā xiǎo jiě wán le lái bào shí nà yǒu yīng lián de zōng yǐng
待他小解完了来抱时，那有英莲的踪影？
jí de huò qǐ zhí xún le bàn yè zhì tiān míng bú jiàn nà huò qǐ yě jiù bù gǎn huí lái jiàn zhǔ rén biàn táo wǎng tā xiāng qù le
急得霍启直寻了半夜，至天明不见，那霍启也就不敢回来见主人，便逃往他乡去了。
nà shì yǐn fū fù jiàn nǚ ér yī yè bù guī biàn zhī yǒu xiē bù tuǒ zài shǐ jǐ rén qù xún zhǎo huí lái jiē yún lián yīn xiǎng jiē wú
那士隐夫妇，见女儿一夜不归，便知有些不妥，再使几人去寻找，回来皆云连音响皆无。
fū qī èr rén bàn shì zhǐ shēng cǐ nǚ yī dàn shī luò qǐ bù sī xiǎng yīn cǐ zhòu yè tí kū jī hū bù céng xín sǐ
夫妻二人，半世只生此女，一旦失落，岂不思想，因此昼夜啼哭，几乎不曾寻死。
kàn kàn de yī yuè shì yǐn xiān jiù dé le yī bìng dāng shí fēng shì rú rén yě yīn sī nǚ gòu jí rì rì qǐng yī liáo zhì
看看的一月，士隐先就得了一病，当时封氏孺人也因思女构疾，日日请医疗治。
bù xiǎng zhè rì sān yuè shí wǔ hú lú miào zhōng zhà gòng nèi xiē hé shàng bù jiā xiǎo xīn zhì shǐ yóu guō huǒ yì biàn shāo zhe chuāng zhǐ
不想这日三月十五，葫芦庙中炸供，那些和尚不加小心，致使油锅火逸，便烧着窗纸。
cǐ fāng rén jiā duō yòng zhú lí mù bì zhě dà dǐ yě yīn jié shù yú shì jiē èr lián sān qiān wǔ guà sì jiāng yī tiáo jiē shāo de rú huǒ yàn shān yì bān
此方人家多用竹篱木壁者，大抵也因劫数，于是接二连三，牵五挂四，将一条街烧得如火焰山一般。
bǐ shí suī yǒu jūn mín lái jiù nà huǒ yǐ chéng le shì rú hé jiù de xià
彼时虽有军民来救，那火已成了势，如何救得下？
zhí shāo le yī yè fāng jiàn jiàn de xī qù yě bù zhī shāo le jǐ jiā
直烧了一夜，方渐渐的熄去，也不知烧了几家。
zhǐ kě lián zhēn jiā zài gé bì zǎo yǐ shāo chéng yī piàn wǎ lì chǎng le
只可怜甄家在隔壁，早已烧成一片瓦砾场了。
zhǐ yǒu tā fū fù bìng jǐ gè jiā rén de xìng mìng bù céng shāng le
只有他夫妇并几个家人的性命不曾伤了。
jí de shì yǐn wéi diē zú cháng tàn ér yǐ
急得士隐惟跌足长叹而已。
zhǐ de yǔ qī zǐ shāng yì qiě dào tián zhuāng shǎng qù ān shēn
只得与妻子商议，且到田庄上去安身。
piān zhí jìn nián shuǐ hàn bù shōu shǔ dào fēng qǐ wú fēi qiǎng tián duó de shǔ qiè gǒu tōu mín bù ān shēng yīn cǐ guān bīng jiǎo bǔ nán yǐ ān shēn
偏值近年水旱不收，鼠盗蜂起，无非抢田夺地，鼠窃狗偷，民不安生，因此官兵剿捕，难以安身。
shì yǐn zhǐ de jiāng tián zhuāng dōu zhé biàn le biàn xié le qī zǐ yǔ liǎng gè yā huán tóu tā yuè zhàng jiā qù
士隐只得将田庄都折变了，便携了妻子与两个丫鬟投他岳丈家去。
tā yuè zhàng míng huàn fēng sù běn guàn dà rú zhōu rén shì suī shì wù nóng jiā zhōng dōu hái yīn shí
他岳丈名唤封肃，本贯大如州人氏，虽是务农，家中都还殷实。
jīn jiàn nǚ xù zhè děng láng bèi ér lái xīn zhōng biàn yǒu xiē bù lè
今见女婿这等狼狈而来，心中便有些不乐。
xìng ér shì yǐn hái yǒu zhé biàn tián dì de yín zi wèi zēng yòng wán ná chū lái tuō tā suí fēn jiù jià báo zhì xiē xū fáng dì wèi hòu rì yī shí zhī jì
幸而士隐还有折变田地的银子未曾用完，拿出来托他随分就价薄置些须房地，为后日衣食之计。
nà fēng sù biàn bàn hōng bàn zhuàn xiē xū yǔ tā xiē bó tián xiǔ wū
那封肃便半哄半赚，些须与他些薄田朽屋。
shì yǐn nǎi dú shū zhī rén bù guàn shēng lǐ jià sè děng shì miǎn qiǎng zhī chí le yī èr nián yuè jué qióng le xià qù
士隐乃读书之人，不惯生理稼穑等事，勉强支持了一二年，越觉穷了下去。
fēng sù měi jiàn miàn shí biàn shuō xiē xiàn chéng huà qiě rén qián rén hòu yòu yuàn tā men bù shàn guò huó zhǐ yī wèi hǎo chī lǎn zuò děng yǔ
封肃每见面时，便说些现成话，且人前人后又怨他们不善过活，只一味好吃懒作等语。
shì yǐn zhī tóu rén bù zháo xīn zhōng wèi miǎn huǐ hèn zài jiān shàng nián jīng hǔ jí fèn yuàn tòng yǐ yǒu jī shāng mù nián zhī rén pín bìng jiāo gōng jìng jiàn jiàn de lù chū nà xià shì de guāng jǐng lái
士隐知投人不着，心中未免悔恨，再兼上年惊唬，急忿怨痛，已有积伤，暮年之人，贫病交攻，竟渐渐的露出那下世的光景来。
kě qiǎo zhè rì zhǔ le guǎi zhàng zhèng cuò dào jiē qián sàn sàn xīn shí hū jiàn nà biān lái le yí gè bǒ zú dào rén fēng diān luò tuō má xǐ chún yī kǒu nèi niàn zhe jǐ jù yán cí dào shì
可巧这日拄了拐杖挣挫到街前散散心时，忽见那边来了一个跛足道人，疯癫落脱，麻屣鹑衣，口内念着几句言词，道是：
shì rén dōu xiǎo shén xiān hǎo wéi yǒu gōng míng wàng bù liǎo
世人都晓神仙好，惟有功名忘不了！
gǔ jīn jiàng xiàng zài hé fāng
古今将相在何方？
huāng zhǒng yī duī cǎo méi le
荒冢一堆草没了。
shì rén dōu xiǎo shén xiān hǎo zhǐ yǒu jīn yín wàng bù liǎo
世人都晓神仙好，只有金银忘不了！
zhōng zhāo zhǐ hèn jù wú duō jí dào duō shí yǎn bì le
终朝只恨聚无多，及到多时眼闭了。
shì rén dōu xiǎo shén xiān hǎo zhǐ yǒu jiāo qī wàng bù liǎo
世人都晓神仙好，只有姣妻忘不了！
jūn shēng rì rì shuō ēn qíng jūn sǐ yòu suí rén qù le
君生日日说恩情，君死又随人去了。
shì rén dōu xiǎo shén xiān hǎo zhǐ yǒu ér sūn wàng bù liǎo
世人都晓神仙好，只有儿孙忘不了！
chī xīn fù mǔ gǔ lái duō xiào shùn ér sūn shuí jiàn le
痴心父母古来多，孝顺儿孙谁见了？
shì yǐn tīng le biàn yíng shàng lái dào nǐ mǎn kǒu shuō xiē shén me
士隐听了，便迎上来道：“你满口说些什么？
zhǐ tīng jiàn xiē hǎo le hǎo le
只听见些‘好’‘了’‘好’‘了’。
nà dào rén xiào dào nǐ ruò guǒ tīng jiàn hǎo le èr zì hái suàn nǐ míng bái
”那道人笑道：“你若果听见‘好’‘了’二字，还算你明白。
kě zhī shì shàng wàn bān hǎo biàn shì le le biàn shì hǎo
可知世上万般，好便是了，了便是好。
ruò bù le biàn bù hǎo
若不了，便不好；
ruò yāo hǎo xū shì le
若要好，须是了。
wǒ zhè gē ér biàn míng hǎo le gē shì yǐn běn shì yǒu sù huì de yī wén cǐ yán xīn zhōng zǎo yǐ chè wù
我这歌儿，便名《好了歌》”士隐本是有宿慧的，一闻此言，心中早已彻悟。
yīn xiào dào qiě zhù
因笑道：“且住！
dài wǒ jiāng nǐ zhè hǎo le gē jiě zhù chū lái hé rú
待我将你这《好了歌》解注出来何如？
dào rén xiào dào nǐ jiě nǐ jiě
”道人笑道：“你解，你解。
shì yǐn nǎi shuō dào
”士隐乃说道：
lòu shì kōng táng dāng nián hù mǎn chuáng shuāi cǎo kū yáng céng wèi gē wǔ chǎng
陋室空堂，当年笏满床，衰草枯杨，曾为歌舞场。
zhū sī r jié mǎn diāo liáng lǜ shā jīn yòu hu zài péng chuāng shàng
蛛丝儿结满雕梁，绿纱今又糊在蓬窗上。
shuō shí mǒ zhī zhèng nóng fěn zhèng xiāng rú hé liǎng bìn yòu chéng shuāng
说什么脂正浓，粉正香，如何两鬓又成霜？
zuó rì huáng tǔ lǒng tóu sòng bái gǔ jīn xiāo hóng dēng zhàng dǐ wò yuān yāng
昨日黄土陇头送白骨，今宵红灯帐底卧鸳鸯。
jīn mǎn xiāng yín mǎn xiāng zhǎn yǎn qǐ gài rén jiē bàng
金满箱，银满箱，展眼乞丐人皆谤。
zhèng tàn tā rén mìng bù zhǎng nǎ zhī zì jǐ guī lái sàng
正叹他人命不长，那知自己归来丧！
xun yǒu fāng bǎo bù dìng rì hòu zuò qiáng liáng
训有方，保不定日后作强梁。
zé gāo liáng shuí chéng wàng liú luò zài yān huā xiàng
择膏粱，谁承望流落在烟花巷！
yīn xián shā mào xiǎo zhì shǐ suǒ jiā gāng
因嫌纱帽小，致使锁枷杠；
zuó lián pò ǎo hán jīn xián zǐ mǎng zhǎng luàn hōng hōng nǐ fāng chàng ba wǒ dēng chǎng
昨怜破袄寒，今嫌紫蟒长：乱烘烘你方唱罢我登场，
fǎn rèn tā xiāng shì gù xiāng
反认他乡是故乡。
shén huāng táng dào tóu lái dōu shì wèi tā rén zuò jià yī shang
甚荒唐，到头来都是为他人作嫁衣裳！
nà fēng bǒ dào rén tīng le pāi zhǎng xiào dào jiě de qiè jiě de qiè
那疯跛道人听了，拍掌笑道：“解得切，解得切！
shì yǐn biàn shuō yī shēng zǒu ba
”士隐便说一声“走罢！
jiāng dào rén jiān shàng dā lian qiǎng le guò lái bēi zhe jìng bù huí jiā tóng le fēng dào rén piāo piāo ér qù
”将道人肩上褡裢抢了过来背着，竟不回家，同了疯道人飘飘而去。
dāng xià hōng dòng jiē fāng zhòng rén dàng zuò yī jiàn xīn wén chuán shuō
当下烘动街坊，众人当作一件新闻传说。
fēng shì wén de cǐ xìn kū gè sǐ qù huó lái zhǐ de yǔ fù qīn shāng yì qiǎn rén gè chù fǎng xún nà tǎo yīn xìn
封氏闻得此信，哭个死去活来，只得与父亲商议，遣人各处访寻，那讨音信？
wú nài hé shào bù dé yī kào zhe tā fù mǔ dù rì
无奈何，少不得依靠着他父母度日。
xìng ér shēn biān hái yǒu liǎng gè jiù rì de yā huán fú shì zhǔ pú sān rén rì yè zuò xiē zhēn xiàn fā mài bāng zhe fù qīn yòng dù
幸而身边还有两个旧日的丫鬟伏侍，主仆三人，日夜作些针线发卖，帮着父亲用度。
nà fēng sù suī rán rì rì bào yuàn yě wú kě nài hé le
那封肃虽然日日抱怨，也无可奈何了。
zhè rì nà zhēn jiā dà yā huán zài mén qián mǎi xiàn hū tīng jiē shàng hè dào zhī shēng zhòng rén dōu shuō xīn tài yé dào rèn
这日，那甄家大丫鬟在门前买线，忽听街上喝道之声，众人都说新太爷到任。
yā huán yú shì yǐn zài mén nèi kàn shí zhī jiàn jūn láo kuài shǒu yī duì yī duì de guò qù é ér dà jiào tái zhe yí gè wū mào xīng páo de guān fǔ guò qù
丫鬟于是隐在门内看时，只见军牢快手，一对一对的过去，俄而大轿抬着一个乌帽猩袍的官府过去。
yā huán dào fā le gè zhēng zì sī zhè guān hǎo miàn shàn dào xiàng zài nà lǐ jiàn guò de
丫鬟倒发了个怔，自思这官好面善，倒像在那里见过的。
yú shì jìn rù fáng zhōng yě jiù diū guò bù zài xīn shàng
于是进入房中，也就丢过不在心上。
zhì wǎn jiān zhèng dài xiē xī zhī shí hū tīng yī piàn shēng dǎ dī mén xiǎng xǔ duō rén luàn rǎng shuō běn fǔ tài yé chāi rén lái chuán rén wèn huà
至晚间，正待歇息之时，忽听一片声打的门响，许多人乱嚷，说：“本府太爷差人来传人问话。
fēng sù tīng le hu de mù dèng kǒu dāi bù zhī yǒu hé huò shì
”封肃听了，唬得目瞪口呆，不知有何祸事。