yàn wáng kuài jì lì sū qín sǐ yú qí
燕王哙既立,苏秦死于齐。
sū qín zhī zài yàn yě yǔ qí xiāng zi zhī wèi hūn ér sū dài yǔ zi zhī jiāo
苏秦之在燕也,与其相子之为婚,而苏代与子之交。
jí sū qín sǐ ér qí xuān wáng fù yòng sū dài
等到苏秦死后,齐宣王又任用了苏代。
yàn kuài sān nián yǔ chu sān jìn gōng qín bù shèng ér hái
燕哙三年,燕国与楚国、三晋联合攻打秦国,没有取胜就返回了。
zi zhī xiāng yàn guì zhòng zhǔ duàn
子之相燕,贵重主断。
sū dài wéi qí shǐ yú yàn yàn wáng wèn zhī yuē qí xuān wáng hé rú duì yuē bì bù bà
苏代为齐使于燕,燕王问之曰:“齐宣王何如?”对曰:“必不霸。
yàn wáng yuē hé yě duì yuē bù xìn qí chén
”燕王曰:“何也?”对曰:“不信其臣。
sū dài yù yǐ jī yàn wáng yǐ hòu rèn zǐ zhī yě
”苏代欲以激燕王以厚任子之也。
yú shì yàn wáng dà xìn zi zhī
于是燕王大信子之。
zi zhī yīn yí sū dài bǎi jīn tīng qí suǒ shǐ
子之因遗苏代百金,听其所使。
lù máo shòu wèi yàn wáng yuē bù rú yǐ guó ràng zǐ zhī
鹿毛寿谓燕王曰:“不如以国让子之。
rén wèi yáo xián zhě yǐ qí ràng tiān xià yú xǔ yóu yóu bì bù shòu yǒu ràng tiān xià zhī míng shí bù shī tiān xià
人谓尧贤者,以其让天下于许由,由必不受,有让天下之名,实不失天下。
jīn wáng yǐ guó ràng xiāng zi zhī zi zhī bì bù gǎn shòu shì wáng yǔ yáo tóng háng yě
今王以国让相子之,子之必不敢受,是王与尧同行也。
yàn wáng yīn jǔ guó shǔ zi zhī zi zhī dà zhòng
”燕王因举国属子之,子之大重。
huò yuē yǔ shòu yì ér yǐ qǐ wèi lì jí lǎo ér yǐ qǐ wèi bù zú rèn tiān xià chuán zhī yì yě
或曰:“禹授益而以启为吏,及老,而以启为不足任天下,传之益也。
qǐ yǔ zhī dǎng gōng yì ér duó zhī tiān xià shì yǔ míng chuán tiān xià yú yì qí shí lìng qǐ zì qǔ zhī
启与支党攻益而夺之天下,是禹名传天下于益,其实令启自取之。
jīn wáng yán shǔ guó zi zhī ér lì wú fēi tài zǐ rén zhě shì míng shǔ zi zhī ér tài zǐ yòng shì
今王言属国子之,而吏无非太子人者,是名属子之,而太子用事。
wáng yīn shōu yìn zì sān bǎi shí lì ér xiào zhī zǐ zhī
”王因收印自三百石吏而效之子之。
zi zhī nán miàn xíng wáng shì ér kuài lǎo bù tīng zhèng gù wéi chén guó shì jiē jué zi zhī
子之南面行王事,而哙老不听政,顾为臣,国事皆决子之。
zi zhī sān nián yān guó dà luàn bǎi xìng tōng yuàn
子之三年,燕国大乱,百姓恫怨。
jiāng jūn shì bèi tài zǐ píng móu jiāng gōng zi zhī
将军市被、太子平谋,将攻子之。
chǔ zi wèi qí xuān wáng yīn ér pū zhī pò yàn bì yǐ
储子谓齐宣王:“因而仆之,破燕必矣。
wáng yīn lìng rén wèi tài zǐ píng yuē guǎ rén wén tài zǐ zhī yì jiāng fèi sī ér lì gōng chì jūn chén zhī yì zhèng fù zi zhī wèi
”王因令人谓太子平曰:“寡人闻太子之义,将废私而立公,饬君臣之义,正父子之位。
guǎ rén zhī guó xiǎo bù zú xiān hòu
寡人之国小,不足先后。
suī rán zé wéi tài zǐ suǒ yǐ lìng zhī
尽管如此,还是听从太子的命令行事。
tài zǐ yīn shù dǎng jù zhòng jiāng jūn shì bèi wéi gōng gōng gōng zi zhī bù kè
太子因数党聚众,将军市被围公宫,攻子之,不克;
jiāng jūn shì bèi jí bǎi xìng nǎi fǎn gōng tài zǐ píng jiāng jūn shì bèi sǐ yǐ xùn guó gòu nán shù yuè sǐ zhě shù wàn zhòng yàn rén tōng yuàn bǎi xìng lí yì
将军市被及百姓乃反攻太子平,将军市被死已殉,国构难数月,死者数万众,燕人恫怨,百姓离意。
mèng kē wèi qí xuān wáng yuē jīn fá yàn cǐ wén wǔ zhī shí bù kě shī yě
孟轲谓齐宣王曰:“今伐燕,此文、武之时,不可失也。
wáng yīn lìng zhāng zǐ jiāng wǔ dōu zhī bīng yǐ yīn běi dì zhī zhòng yǐ fá yàn
”齐王于是命令章子率领五都的军队,并借助北方地区的民众去攻打燕国。
shì zú bù zhàn chéng mén bù bì yàn wáng kuài sǐ
士卒不战,城门不闭,燕王哙死。
qí dà shèng yàn zi zhī wáng
齐大胜燕,子之亡。
èr nián yàn rén lì gōng zǐ píng shì wèi yān zhāo wáng
二年,燕人立公子平,是为燕昭王。