jué yīn zhī wèi bìng xiāo kě qì shàng zhuàng xīn xīn zhōng téng rè jī ér bù yù shí shí zé tǔ huí xià zhī lì bù zhǐ
厥阴之为病，消渴，气上撞心，心中疼热，饥而不欲食，食则吐蛔，下之利不止。
jué yīn zhòng fēng mài wēi fú wèi yù yù
厥阴中风，脉微浮，为欲愈；
bù fú wèi wèi yù
不浮，为未愈。
jué yīn bìng yù jiě shí cóng chǒu zhì mǎo shàng
厥阴病，欲解时，从丑至卯上。
jué yīn bìng kě yù yǐn shuǐ zhě shǎo shǎo yǔ zhī yù
厥阴病，渴欲饮水者，少少与之，愈。
zhū sì nì jué zhě bù kě xià zhī xū jiā yì rán
诸四逆厥者，不可下之，虚家亦然。
shāng hán xiān jué hòu fā rè ér lì zhě bì zì zhǐ
伤寒先厥，后发热而利者，必自止。
jiàn jué fù lì
见厥复利。
shāng hán shǐ fā rè liù rì jué fǎn jiǔ rì ér lì
伤寒始发热，六日，厥反九日而利。
fán jué lì zhě dāng bù néng shí jīn fǎn néng shí zhě kǒng wèi chú zhōng shí yǐ suǒ bǐng bù fā rè zhě zhī wèi qì shàng zài bì yù kǒng bào rè lái chū ér fù qù yě
凡厥利者，当不能食，今反能食者，恐为除中，食以索饼，不发热者，知胃气尚在，必愈，恐暴热来出而复去也。
hòu sān rì mài zhī qí rè xù zài zhě qī zhī dàn rì yè bàn yù
后三日脉之，其热续在者，期之旦日夜半愈。
suǒ yǐ rán zhě běn fā rè liù rì jué fǎn jiǔ rì fù fā rè sān rì bìng qián liù rì yì wèi jiǔ rì yǔ jué xiāng yìng gù qī zhī dàn rì yè bàn yù
所以然者，本发热六日，厥反九日，复发热三日，并前六日，亦为九日，与厥相应，故期之旦日夜半愈。
hòu sān rì mài zhī ér mài shù qí rè bù ba zhě cǐ wèi rè qì yǒu yú bì fā yōng nóng yě
后三日脉之而脉数，其热不罢者，此为热气有余，必发痈脓也。
shāng hán mài chí liù qī rì ér fǎn yǔ huáng qín tāng chè qí rè
伤寒脉迟，六七日，而反与黄芩汤彻其热。
mài chí wèi hán jīn yǔ huáng qín tāng fù chú qí rè fù zhōng yīng lěng dāng bù néng shí
脉迟为寒，今与黄芩汤，复除其热，腹中应冷，当不能食；
jīn fǎn néng shí cǐ míng chú zhōng bì sǐ
今反能食，此名除中，必死。
shāng hán xiān jué hòu fā rè xià lì bì zì zhǐ ér fǎn hàn chū yàn zhōng tòng zhě qí hóu wèi bì
伤寒先厥后发热，下利必自止，而反汗出，咽中痛者，其喉为痹。
fā rè wú hàn ér lì bì zì zhǐ ruò bù zhǐ bì biàn nóng xuè
发热无汗而利必自止，若不止，必便脓血。
biàn nóng xuè zhě qí hóu bù bì
便脓血者，其喉不痹。
shāng hán yī èr rì zhì sì wǔ rì ér jué zhě bì fā rè qián rè zhě hòu bì jué jué shēn zhě rè yì shēn jué wēi zhě rè yì wēi jué yīng xià zhī ér fǎn fā hàn zhě bì kǒu shāng làn chì
伤寒一二日，至四五日而厥者，必发热，前热者，后必厥，厥深者，热亦深，厥微者，热亦微，厥应下之，而反发汗者，必口伤烂赤。
shāng hán bìng jué wǔ rì rè yì wǔ rì shè liù rì dāng fù jué bù jué zhě zì yù
伤寒病，厥五日，热亦五日，设六日当复厥，不厥者，自愈。
jué zhōng bù guò wǔ rì yǐ rè wǔ rì gù zhī zì yù
厥终不过五日，以热五日，故知自愈。
fán jué zhě yīn yáng qì bù xiāng shùn jiē biàn wèi jué
凡厥者，阴阳气不相顺接，便为厥。
jué zhě shǒu zú nì lěng shì yě
厥者，手足逆冷是也。
shāng hán mài wēi ér jué zhì qī bā rì fū lěng qí rén zào wú zàn ān shí zhě cǐ wèi cáng jué fēi wéi huí jué yě
伤寒，脉微而厥，至七八日，肤冷，其人躁，无暂安时者，此为藏厥，非为蛔厥也。
huí jué zhě qí rén dāng tǔ huí
蛔厥者其人当吐蛔。
lìng bìng zhě jìng ér fù shí fán cǐ wèi cáng hán
令病者静，而复时烦，此为藏寒。
huí shàng rù gé gù fán xū yú fù zhǐ de shí ér ǒu yòu fán zhě huí wén shí chòu chū qí rén dāng zì tǔ huí
蛔上入膈，故烦，须臾复止，得食而呕，又烦者，蛔闻食臭出，其人当自吐蛔。
huí jué zhě wū méi wán zhǔ zhī
蛔厥者，乌梅丸主之。
yòu zhǔ jiǔ lì fāng
又主久利方。
wū méi wán fāng
乌梅丸方
wū méi sān bǎi gè wèi suān wēn xì xīn liù liǎng xīn rè gān jiāng shí liǎng xīn rè huáng lián yī jīn kǔ hán dāng guī sì liǎng xīn wēn fù zǐ liù liǎng pào
乌梅三百个（味酸温） 细辛六两（辛热） 干姜十两（辛热） 黄连一斤（苦寒） 当归四两（辛温） 附子六两（炮，
xīn rè shǔ jiāo sì liǎng qù hàn
辛热） 蜀椒四两（去汗，
xīn rè guì zhī liù liǎng xīn rè rén shēn liù liǎng gān wēn huáng niè liù liǎng kǔ hán yòu shí wèi
辛热） 桂枝六两（辛热） 人参六两（甘温） 黄蘖六两（苦寒）右十味，
yì dǎo shāi
异捣筛，
hé zhì zhī
合治之，
yǐ kǔ jiǔ zì wū méi yī xiǔ
以苦酒渍乌梅一宿，
qù hé
去核，
zhēng zhī wǔ shēng mǐ xià
蒸之五升米下，
fàn shú
饭熟，
dǎo chéng ní
捣成泥，
huò yào lìng xiāng de
和药令相得，
nèi jiù zhōng
内臼中，
yǔ mì
与蜜，
chǔ èr qiān xià
杵二千下，
wán rú wú tóng zi dà
丸如梧桐子大，
xiān shí yǐn
先食饮，
fú shí wán
服十丸，
rì sān fú
日三服，
shāo jiā zhì èr shí wán
稍加至二十丸。
jìn shēng lěng huá wù chòu shí děng
禁生冷、滑物、臭食等。
shāng hán rè shǎo jué wēi zhǐ tou hán mò mò bù yù shí fán zào shù rì xiǎo biàn lì sè bái zhě cǐ rè chú yě yù de shí qí bìng wèi yù
伤寒，热少厥微，指头寒，默默不欲食，烦躁数日，小便利，色白者，此热除也，欲得食，其病为愈。
ruò jué ér ǒu xiōng xié fán mǎn zhě qí hòu bì biàn xuè
若厥而呕，胸胁烦满者，其后必便血。
bìng zhě shǒu zú jué lěng yán wǒ bù jié xiōng xiǎo fù mǎn àn zhī tòng zhě cǐ lěng jié zài páng guāng guān yuán yě
病者手足厥冷，言我不结胸，小腹满，按之痛者，此冷结在膀胱关元也。
shāng hán fā rè sì rì jué fǎn sān rì fù rè sì rì jué shǎo rè duō qí bìng dāng yù
伤寒发热四日，厥反三日，复热四日，厥少热多，其病当愈。
sì rì zhì qī rì rè bù chú zhě qí hòu bì biàn nóng xuè
四日至七日，热不除者，其后必便脓血。
shāng hán jué sì rì rè fǎn sān rì fù jué wǔ rì qí bìng wèi jìn hán duō rè shǎo yáng qì tuì gù wèi jìn yě
伤寒厥四日，热反三日，复厥五日，其病为进，寒多热少，阳气退，故为进也。
shāng hán liù qī rì mài wēi shǒu zú jué lěng fán zào jiǔ jué yīn jué bù hái zhě sǐ
伤寒六七日，脉微，手足厥冷，烦躁，灸厥阴，厥不还者，死。
shāng hán fā rè xià lì jué nì zào bù dé wò zhě sǐ
伤寒发热，下利，厥逆，躁不得卧者，死。
shāng hán fā rè xià lì zhì shén jué bù zhǐ zhě sǐ
伤寒发热，下利至甚，厥不止者，死。
shāng hán liù qī rì bù lì biàn fā rè ér lì qí rén hàn chū bù zhǐ zhě sǐ
伤寒六七日，不利，便发热而利，其人汗出不止者，死。
yǒu yīn wú yáng gù yě
有阴无阳故也。
shāng hán wǔ liù rì bù jié xiōng fù rú mài xū fù jué zhě bù kě xià cǐ wèi wáng xuè xià zhī sǐ
伤寒五六日，不结胸，腹濡，脉虚，复厥者，不可下，此为亡血，下之死。
fā rè ér jué qī rì xià lì zhě wéi nán zhì
发热而厥，七日，下利者，为难治。
shāng hán mài cù shǒu zú jué nì zhě kě jiǔ zhī
伤寒脉促，手足厥逆者，可灸之。
shāng hán mài huá ér jué zhě lǐ yǒu rè yě bái hǔ tāng zhǔ zhī
伤寒脉滑而厥者，里有热也，白虎汤主之。
shǒu zú jué hán mài xì yù jué zhě dāng guī sì nì tāng zhǔ zhī
手足厥寒，脉细欲绝者，当归四逆汤主之。
dāng guī sì nì tāng fāng
当归四逆汤方
dāng guī sān liǎng xīn wēn guì zhī sān liǎng xīn rè sháo yào sān liǎng suān hán xì xīn sān liǎng xīn rè dà zǎo èr shí wǔ gè gān wēn tōng cǎo èr liǎng gān píng gān cǎo èr liǎng zhì
当归三两（辛温） 桂枝三两（辛热） 芍药三两（酸寒） 细辛三两（辛热） 大枣二十五个（甘温） 通草二两（甘平） 甘草二两（炙，
gān píng yǒu qī wèi
甘平）有七味，
yǐ shuǐ bā shēng
以水八升，
zhǔ qǔ sān shēng
煮取三升，
qù zǐ
去滓，
wēn fú yī shēng
温服一升，
rì sān fú
日三服。
ruò qí rén nèi yǒu jiǔ hán zhě yí dāng guī sì nì jiā wú zhū yú shēng jiāng tāng zhǔ zhī
若其人内有久寒者，宜当归四逆加吴茱萸生姜汤主之。
dà hán chū rè bù qù nèi jū jí sì zhī téng yòu xià lì jué nì ér wù hán zhě sì nì tāng zhǔ zhī
大汗出，热不去，内拘急，四肢疼，又下利，厥逆而恶寒者，四逆汤主之。
dà hán ruò dà xià lì ér jué lěng zhě sì nì tāng zhǔ zhī
大汗，若大下利而厥冷者，四逆汤主之。
bìng rén shǒu zú jué lěng mài zhà jǐn zhě yá jié zài xiōng zhōng
病人手足厥冷，脉乍紧者，邪结在胸中。
xīn zhōng mǎn ér fán jī bù néng shí zhě bìng zài xiōng zhōng dāng xū tǔ zhī yi guā dì sàn
心中满而烦，饥不能食者，病在胸中，当须吐之，宜瓜蒂散。
shāng hán jué ér xīn xià jì zhě yi xiān zhì shuǐ dāng fú fú líng gān cǎo tāng què zhì qí jué
伤寒厥而心下悸者，宜先治水，当服茯苓甘草汤，却治其厥；
bù ěr shuǐ zì rù wèi bì zuò lì yě
不尔，水渍入胃，必作利也。
shāng hán liù qī rì dà xià hòu cùn mài chén ér chí shǒu zú jué nì xià bù mài bù zhì yān hóu bù lì tuò nóng xuè xiè lì bù zhǐ zhě wéi nán zhì
伤寒六七日，大下后，寸脉沉而迟，手足厥逆，下部脉不至，咽喉不利，唾脓血，泄利不止者，为难治。
má huáng shēng má tāng zhǔ zhī
麻黄升麻汤主之。
má huáng shēng má tāng fāng
麻黄升麻汤方
má huáng èr liǎng bàn qù jié
麻黄二两半（去节，
gān wēn shēng má yī liǎng yī fēn gān píng dāng guī yī liǎng yī fēn xīn wēn zhī mǔ kǔ hán huáng qín kǔ hán wěi ruí gān píng gè shí bā zhū shí gāo suì
甘温） 升麻一两一分（甘平） 当归一两一分（辛温） 知母（苦寒） 黄芩（苦寒） 萎蕤（甘平）各十八铢石膏（碎，
mián guǒ
绵裹，
gān hán bái zhú gān wēn gān jiāng xīn rè sháo yào suān píng tiān mén dōng qù xīn
甘寒） 白术（甘温） 干姜（辛热） 芍药（酸平） 天门冬（去心，
gān píng guì zhī xīn rè fú líng gān píng gān cǎo zhì
甘平） 桂枝（辛热）茯苓（甘平） 甘草（炙，
gān píng gè liù zhū yòu shí sì wèi
甘平）各六铢右十四味，
yǐ shuǐ yī dòu
以水一斗，
xiān zhǔ má huáng yī liǎng fèi
先煮麻黄一两沸，
qù shàng mò
去上沫，
nèi zhū yào
内诸药，
zhǔ qǔ sān shēng
煮取三升，
qù zǐ
去滓，
fēn wēn sān fú
分温三服，
xiāng qù rú chuī sān dòu mǐ qǐng
相去如炊三斗米顷，
lìng jǐn hàn chū
令尽汗出，
yù
愈。
shāng hán sì wǔ rì fù zhōng tòng ruò zhuǎn qì xià qù shǎo fù zhě cǐ yù zì lì yě
伤寒四五日，腹中痛，若转气下趣少腹者，此欲自利也。
shāng hán běn zì hán xià yī fù tǔ xià zhī hán gé gèng nì tǔ xià
伤寒本自寒下，医复吐下之，寒格，更逆吐下；
ruò shí rù kǒu jí tǔ gān jiāng huáng lián huáng qín rén shēn tāng zhǔ zhī
若食入口即吐，干姜黄连黄芩人参汤主之。
gān jiāng huáng lián huáng qín rén shēn tāng fāng
干姜黄连黄芩人参汤方
gān jiāng xīn rè huáng lián kǔ hán huáng qín kǔ hán rén shēn gān wēn gè sān liǎng yòu sì wèi yǐ shuǐ liù shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ fēn wēn zài fú
干姜（辛热） 黄连（苦寒） 黄芩（苦寒）人参（甘温）各三两右四味，以水六升，煮取二升，去滓，分温再服。
xià lì yǒu wēi rè ér kě mài ruò zhě jīn zì yù
下利，有微热而渴，脉弱者，今自愈。
xià lì mài shù yǒu wēi rè hàn chū jīn zì yù
下利，脉数，有微热汗出，今自愈。
shè fù jǐn wèi wèi jiě
设复紧，为未解。
xià lì shǒu zú jué lěng wú mài zhě jiǔ zhī bù wēn ruò mài bù hái fǎn wēi chuǎn zhě sǐ
下利，手足厥冷无脉者，灸之不温，若脉不还，反微喘者，死。
shǎo yīn fù fū yáng zhě wèi shùn yě
少阴负趺阳者，为顺也。
xià lì cùn mài fǎn fú shù chǐ zhōng zì sè zhě bì qīng nóng xuè
下利，寸脉反浮数，尺中自涩者，必清脓血。
xià lì qīng gǔ bù kě gōng biǎo hàn chū bì zhàng mǎn
下利清谷，不可攻表，汗出，必胀满。
xià lì mài chén xián zhě xià zhòng yě
下利，脉沉弦者，下重也；
mài dà zhě wèi wèi zhǐ
脉大者，为未止；
mài wēi ruò shù zhě wèi yù zì zhǐ suī fā rè bù sǐ
脉微弱数者，为欲自止，虽发热不死。
xià lì mài chén ér chí qí rén miàn shǎo chì shēn yǒu wēi rè xià lì qīng gǔ zhě bì yù mào hàn chū ér jiě bìng rén bì wēi jué
下利，脉沉而迟，其人面少赤，身有微热，下利清谷者，必郁冒，汗出而解，病人必微厥。
suǒ yǐ rán zhě qí miàn dài yáng xià xū gù yě
所以然者，其面戴阳，下虚故也。
xià lì mài shù ér kě zhě jīn zì yù
下利，脉数而渴者，今自愈；
shè bù chà bì qīng nóng xuè yǐ yǒu rè gù yě
设不差，必清脓血，以有热故也。
xià lì hòu mài jué shǒu zú jué lěng rì zú shí mài hái shǒu zú wēn zhě shēng mài bù hái zhě sǐ
下利后脉绝，手足厥冷，日卒时脉还，手足温者生，脉不还者死。
shāng hán xià lì rì shí yú xíng mài fǎn shí zhě sǐ
伤寒下利，日十余行，脉反实者死。
xià lì qīng gǔ lǐ hán wài rè hàn chū ér jué zhě tōng mài sì nì tāng zhǔ zhī
下利清谷，里寒外热，汗出而厥者，通脉四逆汤主之。
rè lì xià zhòng zhě bái tóu wēng tāng zhǔ zhī
热利下重者，白头翁汤主之。
bái tóu wēng tāng fāng
白头翁汤方
bái tóu wēng èr liǎng kǔ hán huáng lián kǔ hán huáng bò kǔ hán qín pí kǔ hán gè sān liǎng yòu sì wèi yǐ shuǐ qī shēng zhǔ qǔ èr shēng qù zǐ wēn fú yī shēng
白头翁二两（苦寒） 黄连（苦寒） 黄柏（苦寒） 秦皮（苦寒）各三两右四味，以水七升，煮取二升，去滓，温服一升；
bù yù gèng fú yī shēng
不愈，更服一升。
xià lì fù zhàng mǎn shēn tǐ téng tòng zhě xiān wēn qí lǐ nǎi gōng qí biǎo
下利，腹胀满，身体疼痛者，先温其里，乃攻其表。
wēn lǐ sì nì tāng gōng biǎo guì zhī tāng
温里四逆汤，攻表桂枝汤。
xià lì yù yǐn shuǐ zhě yǐ yǒu rè gù yě bái tóu wēng tāng zhǔ zhī
下利，欲饮水者，以有热故也，白头翁汤主之。
xià lì zhān yǔ zhě yǒu zào shǐ yě yi xiǎo chéng qì tāng
下利，谵语者，有燥屎也，宜小承气汤。
xià lì hòu gèng fán àn zhī xīn xià rú zhě wèi xū fán yě yi zhī zǐ chǐ tāng
下利后更烦，按之心下濡者，为虚烦也，宜栀子豉汤。
ǒu jiā yǒu yōng nóng zhě bù kě zhì ǒu nóng jǐn zì yù
呕家有痈脓者，不可治，呕脓尽自愈。
ǒu ér mài ruò xiǎo biàn fù lì shēn yǒu wēi rè jiàn jué zhě nán zhì
呕而脉弱，小便复利，身有微热见厥者难治。
sì nì tāng zhǔ zhī
四逆汤主之。
gān ǒu tǔ xián mò tóu tòng zhě wú zhū yú tāng zhǔ zhī
干呕，吐涎沫，头痛者，吴茱萸汤主之。
ǒu ér fā rè zhě xiǎo chái hú tāng zhǔ zhī
呕而发热者，小柴胡汤主之。
shāng hán dà tǔ dà xià zhī jí xū fù jí hàn chū zhě yǐ qí rén wài qì fú yù fù yǔ zhī shuǐ yǐ fā qí hàn yīn de huì
伤寒大吐大下之，极虚，复极汗出者，以其人外气怫郁，复与之水，以发其汗，因得哕。
suǒ yǐ rán zhě wèi zhōng hán lěng gù yě
所以然者，胃中寒冷故也。
shāng hán huì ér fù mǎn shì qí qián hòu zhī hé bù bù lì lì zhī zé yù
伤寒，哕而腹满，视其前后，知何部不利，利之则愈。