wèn yuē bìng yǒu huò luàn zhě hé
问曰:病有霍乱者何?
dá yuē ǒu tù ér lì míng yuē huò luàn
答曰:呕吐而利,名曰霍乱。
wèn yuē bìng fā rè tóu tòng shēn téng wù hán tǔ lì zhě cǐ shǔ hé bìng
问曰:病发热,头痛,身疼,恶寒,吐利者,此属何病?
dá yuē cǐ míng huò luàn
答曰:此名霍乱。
zì tǔ xià yòu lì zhǐ fù gèng fā rè yě
自吐下,又利止,复,更发热也。
shāng hán qí mài wēi sè zhě běn shì huò luàn jīn shì shāng hán què sì wǔ rì zhì yīn jīng shàng zhuǎn rù yīn bì lì běn ǒu xià lì zhě bù kě zhì yě
伤寒,其脉微涩者,本是霍乱,今是伤寒,却四五日,至阴经上转入阴,必利,本呕,下利者,不可治也。
yù sì dà biàn ér fǎn shǐ qì réng bù lì zhě shǔ yáng míng yě biàn bì yìng shí sān rì yù suǒ yǐ rán zhě jīng jǐn gù yě
欲似大便而反矢气,仍不利者,属阳明也,便必硬,十三日愈,所以然者,经尽故也。
xià lì hòu dāng biàn yìng yìng zé néng shí zhě yù
下利后,当便硬,硬则能食者愈;
jīn fǎn bù néng shí dào hòu jīng zhōng pō néng shí fù guò yī jīng néng shí guò zhī yī rì dāng yù
今反不能食,到后经中,颇能食,复过一经能食,过之一日,当愈。
bù yù zhě bù shǔ yáng míng yě
不愈者,不属阳明也。
wù hán mài wēi ér fù lì lì zhǐ wáng xuè yě sì nì jiā rén cān tāng zhǔ zhī
恶寒脉微,而复利,利止,亡血也,四逆加人参汤主之。
huò luàn tóu tòng fā rè shēn téng tòng rè duō yù yǐn shuǐ zhě wǔ líng sǎn zhǔ zhī
霍乱,头痛,发热,身疼痛,热多,欲饮水者,五苓散主之;
hán duō bù yòng shuǐ zhě lǐ zhōng wán zhǔ zhī
寒多,不用水者,理中丸主之。
lǐ zhōng wán fāng
理中丸方
rén shēn gān wēn gān cǎo zhì gān píng bái zhú gān wēn gān jiāng xīn rè yǐ shàng gè sān liǎng yòu sì wèi dǎo shāi wèi mò mì huò wán rú jī huáng dà yǐ fèi tāng shù hé hé yī wán yán suì wēn fú zhī
人参(甘温) 甘草(炙,甘平) 白术(甘温) 干姜(辛热)以上各三两右四味,捣筛为末,蜜和丸,如鸡黄大,以沸汤数合,和一丸,研碎,温服之。
rì sān fú yè èr fú fù zhōng wèi rè yì zhì sān sì wán rán bù jí tāng
日三服,夜二服,腹中未热,益至三四丸,然不及汤。
tāng fǎ yǐ sì wù yī liǎng shù qiè yòng shuǐ bā shēng zhǔ qǔ sān shēng qù zǐ wēn fú yī shēng rì sān fú
汤法,以四物,依两数切,用水八升,煮取三升,去滓,温服一升,日三服。
jiā jiǎn fǎ ruò qí shàng zhù zhě shèn qì dòng yě qù shù jiā guì sì liǎng
加减法:若脐上筑者,肾气动也,去术加桂四两。
tǔ duō zhě qù shù jiā shēng jiāng sān liǎng
吐多者,去术,加生姜三两。
xià duō zhě hái yòng shù
下多者,还用术;
jì zhě jiā fú líng èr liǎng
悸者,加茯苓二两。
kě yù de shuǐ zhě jiā shù zú qián chéng sì liǎng bàn
渴欲得水者,加术,足前成四两半。
fù zhōng tòng zhě jiā rén cān zú qián chéng sì liǎng bàn
腹中痛者,加人参,足前成四两半。
hán zhě jiā gān jiāng zú qián chéng sì liǎng bàn
寒者,加干姜,足前成四两半。
fù mǎn zhě qù shù jiā fù zǐ yī méi
腹满者,去术,加附子一枚。
fú tāng hòu rú shí qǐng yǐn rè zhōu yī shēng xǔ wēi zì wēn wù fā jiē yì pī
服汤后,如食顷,饮热粥一升许,微自温,勿发揭衣被。
tǔ lì zhǐ ér shēn tòng bù xiū zhě dāng xiāo xī hé jiě qí wài yi guì zhī tāng xiǎo hé zhī
吐利止而身痛不休者,当消息和解其外,宜桂枝汤小和之。
tǔ lì hàn chū fā rè wù hán sì zhī jū jí shǒu zú jué lěng zhě sì nì tāng zhǔ zhī
吐利汗出,发热恶寒,四肢拘急,手足厥冷者,四逆汤主之。
jì tǔ qiě lì xiǎo biàn fù lì ér dà hán chū xià lì qīng gǔ nèi hán wài rè mài wēi yù jué zhě sì nì tāng zhǔ zhī
既吐且利,小便复利而大汗出,下利清谷,内寒外热,脉微欲绝者,四逆汤主之。
tǔ yǐ xià duàn hàn chū ér jué sì zhī jū jí bù jiě mài wēi yù jué zhě tōng mài sì nì jiā zhū dǎn zhī tāng zhǔ zhī
吐已下断,汗出而厥,四肢拘急不解,脉微欲绝者,通脉四逆加猪胆汁汤主之。
tǔ lì fā hàn mài píng xiǎo fán zhě yǐ xīn xū bù shèng gǔ qì gù yě
吐利发汗,脉平,小烦者,以新虚不胜谷气故也。