尚书 · 孔子 · Chapter 3 of 56

虞书·大禹谟

PinyinModern Translation
Size

gāo yáo shǐ jué mó yǔ chéng jué gōng dì shùn shēn zhī

皋陶矢厥谟,禹成厥功,帝舜申之。

zuò dà yǔ gāo yáo mó yì jì

作《大禹》、《皋陶谟》、《益稷》。

yuē ruò jī gǔ dà yǔ yuē wén mìng fū yú sì hǎi zhī chéng yú dì

曰若稽古大禹,曰文命敷于四海,祗承于帝。

yuē hòu kè jiān jué hòu chén kè jiān jué chén zhèng nǎi yì lí mín mǐn dé

曰:“后克艰厥后,臣克艰厥臣,政乃乂,黎民敏德。

dì yuē shù

帝曰:“俞!

yǔn ruò cí jiā yán wǎng yōu fú yě wú yí xián wàn bāng xián níng

允若兹,嘉言罔攸伏,野无遗贤,万邦咸宁。

jī yú zhòng shě jǐ cóng rén bù nüè wú gào bù fèi kùn qióng wéi dì shí kè

稽于众,舍己从人,不虐无告,不废困穷,惟帝时克。

yì yuē dōu dì dé guǎng yùn nǎi shèng nǎi shén nǎi wǔ nǎi wén

益曰:“都,帝德广运,乃圣乃神,乃武乃文。

huáng tiān juàn mìng yǎn yǒu sì hǎi wèi tiān xià jūn

皇天眷命,奄有四海为天下君。

yǔ yuē huì dí jí cóng nì xiōng wéi yǐng xiǎng

禹曰:“惠迪吉,从逆凶,惟影响。

yì yuē xū

益曰:“吁!

jiè zāi

戒哉!

jǐng jiè wú yú wǎng shī fǎ dù

儆戒无虞,罔失法度。

wǎng yóu yú yì wǎng yín yú lè

罔游于逸,罔淫于乐。

rèn xián wù èr qù xié wù yí

任贤勿贰,去邪勿疑。

yí móu wù chéng bǎi zhì wéi xī

疑谋勿成,百志惟熙。

wǎng wéi dào yǐ gàn bǎi xìng zhī yù wǎng fú bǎi xìng yǐ cóng jǐ zhī yù

罔违道以干百姓之誉,罔咈百姓以从己之欲。

wú dài wú huāng sì yí lái wáng

无怠无荒,四夷来王。

yǔ yuē wū

禹曰:“于!

dì niàn zāi

帝念哉!

dé wéi shàn zhèng zhèng zài yǎng mín

德惟善政,政在养民。

shuǐ huǒ jīn mù tǔ gǔ wéi xiū

水、火、金、木、土、谷,惟修;

zhèng dé lì yòng hòu shēng wéi hé

正德、利用、厚生、惟和。

jiǔ gōng wéi xù jiǔ xù wéi gē

九功惟叙,九叙惟歌。

jiè zhī yòng xiū dǒng zhī yòng wēi quàn zhī yǐ jiǔ gē bǐ wù huài

戒之用休,董之用威,劝之以九歌俾勿坏。

dì yuē shù

帝曰:“俞!

dì píng tiān chéng liù fǔ sān shì yǔn zhì wàn shì yǒng lài shí nǎi gōng

地平天成,六府三事允治,万世永赖,时乃功。

dì yuē gé rǔ yǔ

帝曰:“格,汝禹!

zhèn zhái dì wèi sān shí yǒu sān zài mào qī juàn yú qín

朕宅帝位三十有三载,耄期倦于勤。

rǔ wéi bù dài zǒng zhèn shī

汝惟不怠,总朕师。

yǔ yuē zhèn dé wǎng kè mín bù yī

禹曰:“朕德罔克,民不依。

gāo yáo mài zhǒng dé dé nǎi jiàng lí mín huái zhī

皋陶迈种德,德乃降,黎民怀之。

dì niàn zāi

帝念哉!

niàn zī zài zī shì cí zài cí míng yán cí zài cí yǔn chū cí zài cí wéi dì niàn gōng

念兹在兹,释兹在兹,名言兹在兹,允出兹在兹,惟帝念功。

dì yuē gāo yáo wéi cí chén shù wǎng huò gàn yǔ zhèng

帝曰:“皋陶,惟兹臣庶,罔或干予正。

rǔ zuò shì míng yú wǔ xíng yǐ bì wǔ jiào

汝作士,明于五刑,以弼五教。

qī yú yǔ zhì xíng qī yú wú xíng mín xié yú zhōng shí nǎi gōng mào zāi

期于予治,刑期于无刑,民协于中,时乃功,懋哉。

gāo yáo yuē dì dé wǎng qiān lín xià yǐ jiǎn yù zhòng yǐ kuān

皋陶曰:“帝德罔愆,临下以简,御众以宽;

fá fú jí sì shǎng yán yú shì

罚弗及嗣,赏延于世。

yòu guò wú dà xíng gù wú xiǎo

宥过无大,刑故无小;

zuì yí wéi qīng gōng yí wéi zhòng

罪疑惟轻,功疑惟重;

yǔ qí shā bù gū níng shī bù jīng

与其杀不辜,宁失不经;

hào shēng zhī dé qià yú mín xīn cí yòng bù fàn yú yǒu sī

好生之德,洽于民心,兹用不犯于有司。

dì yuē bǐ yǔ cóng yù yǐ zhì sì fāng fēng dòng wéi nǎi zhī xiū

帝曰:“俾予从欲以治,四方风动,惟乃之休。

dì yuē lái yǔ

帝曰:“来,禹!

jiàng shuǐ jǐng yǔ chéng yǔn chéng gōng wéi rǔ xián

降水儆予,成允成功,惟汝贤。

kè qín yú bāng kè jiǎn yú jiā bù zì mǎn jiǎ wéi rǔ xián

克勤于邦,克俭于家,不自满假,惟汝贤。

rǔ wéi bù jīn tiān xià mò yǔ rǔ zhēng néng

汝惟不矜,天下莫与汝争能。

rǔ wéi bù fá tiān xià mò yǔ rǔ zhēng gōng

汝惟不伐,天下莫与汝争功。

yǔ mào nǎi dé jiā nǎi pī jì tiān zhī lì shǔ zài rǔ gōng rǔ zhōng zhì yuán hòu

予懋乃德,嘉乃丕绩,天之历数在汝躬,汝终陟元后。

rén xīn wéi wēi dào xīn wéi wēi wéi jīng wéi yī yǔn zhí jué zhōng

人心惟危,道心惟微,惟精惟一,允执厥中。

wú jī zhī yán wù tīng fú xún zhī móu wù yōng

无稽之言勿听,弗询之谋勿庸。

kě ài fēi jūn

可爱非君?

kě wèi fēi mín

可畏非民?

zhòng fēi yuán hòu hé dài

众非元后,何戴?

hòu fēi zhòng wǎng yǔ shǒu bāng

后非众,罔与守邦?

qīn zāi

钦哉!

shèn nǎi yǒu wèi jìng xiū qí kě yuàn sì hǎi kùn qióng tiān lù yǒng zhōng

慎乃有位,敬修其可愿,四海困穷,天禄永终。

wéi kǒu chū hǎo xīng róng zhèn yán bù zài

惟口出好兴戎,朕言不再。

yǔ yuē méi bǔ gōng chén wéi jí zhī cóng

禹曰:“枚卜功臣,惟吉之从。

dì yuē yǔ

帝曰:“禹!

guān zhàn wéi xiān bì zhì kūn mìng yú yuán guī

官占惟先蔽志,昆命于元龟。

zhèn zhì xiān dìng xún móu qiān tóng guǐ shén qí yī guī shì xié cóng bo bù xí jí

朕志先定,询谋佥同,鬼神其依,龟筮协从,卜不习吉。

yǔ bài qǐ shǒu gù cí

”禹拜稽首,固辞。

dì yuē wú

帝曰:“毋!

wéi rǔ xié

惟汝谐。

zhēng yuè shuò dàn shòu mìng yú shén zōng lǜ bǎi guān ruò dì zhī chū

正月朔旦,受命于神宗,率百官若帝之初。

dì yuē zī yǔ

帝曰:“咨,禹!

wéi shí yǒu miáo fú lǜ rǔ cú zhēng

惟时有苗弗率,汝徂征。

yǔ nǎi huì qún hòu shì yú shī yuē jì jì yǒu zhòng xián tīng zhèn mìng

禹乃会群后,誓于师曰:“济济有众,咸听朕命。

chǔn cí yǒu miáo hūn mí bù gōng wǔ màn zì xián fǎn dào bài dé jūn zǐ zài yě xiǎo rén zài wèi mín qì bù bǎo tiān jiàng zhī jiù sì yǔ yǐ ěr zhòng shì fèng cí fá zuì

蠢兹有苗,昏迷不恭,侮慢自贤,反道败德,君子在野,小人在位,民弃不保,天降之咎,肆予以尔众士,奉辞伐罪。

ěr shàng yī nǎi xīn lì qí kè yǒu xūn

尔尚一乃心力,其克有勋。

sān xún miáo mín nì mìng

三旬,苗民逆命。

yì zàn yú yǔ yuē wéi dé dòng tiān wú yuǎn fú jiè

益赞于禹曰:“惟德动天,无远弗届。

mǎn zhāo sǔn qiān shòu yì shí nǎi tiān dào

满招损,谦受益,时乃天道。

dì chū yú lì shān wǎng yú tián rì hào qì yú mín tiān yú fù mǔ fù zuì yǐn tè

帝初于历山,往于田,日号泣于旻天,于父母,负罪引慝。

zhī zài jiàn gǔ sǒu kuí kuí zhāi lì gǔ yì yǔn ruò

祗载见瞽叟,夔夔斋栗,瞽亦允若。

zhì xián gǎn shén shěn cí yǒu miáo

至𫍯感神,矧兹有苗。

yǔ bài chāng yán yuē shù

禹拜昌言曰:“俞!

bān shī zhèn lǚ

”班师振旅。

dì nǎi dàn fū wén dé wǔ gàn yǔ yú liǎng jiē qī xún yǒu miáo gé

帝乃诞敷文德,舞干羽于两阶,七旬有苗格。

✦ You read 虞书·大禹谟

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.