wáng mǎng zì jù jūn xiào yuán huáng hòu zhī dì zǐ yě
王莽字巨君，孝元皇后之弟子也。
yuán hòu fù jí xiōng dì jiē yǐ yuán chéng shì fēng hóu jū wèi fǔ zhèng jiā fán jiǔ hòu wǔ dà sī mǎ yǔ zài yuán hòu chuán
元后父及兄弟皆以元、成世封侯，居位辅政，家凡九侯、五大司马，语在《元后传》。
wéi mǎng fù màn zǎo sǐ bù hóu
唯莽父曼蚤死，不侯。
mǎng qún xiōng dì jiē jiāng jūn wǔ hòu zi chéng shí chǐ mí yǐ yú mǎ shēng sè yì yóu xiāng gāo mǎng dú gū pín yīn zhé jié wèi gōng jiǎn
莽群兄弟皆将军五侯子，乘时侈靡，以舆马声色佚游相高，莽独孤贫，因折节为恭俭。
shòu lǐ jīng shī shì pèi jùn chén cān qín shēn bó xué bèi fú rú rú shēng
受《礼经》，师事沛郡陈参，勤身博学，被服如儒生。
shì mǔ jí guǎ sǎo yǎng gū xiōng zi xíng shén chì bèi
事母及寡嫂，养孤兄子，行甚敕备。
yòu wài jiāo yīng jùn nèi shì zhū fù qū yǒu lǐ yì
又外交英俊，内事诸父，曲有礼意。
yáng shuò zhōng shì fù dà jiàng jūn fèng bìng mǎng shì jí qīn cháng yào luàn shǒu gòu miàn bù jiě yī dài lián yuè
阳朔中，世父大将军凤病，莽侍疾，亲尝药，乱首垢面，不解衣带连月。
fèng qiě sǐ yǐ tuō tài hòu jí dì bài wèi huáng mén láng qiān shè shēng xiào wèi
凤且死，以托太后及帝，拜为黄门郎，迁射声校尉。
jiǔ zhī shū fù chéng dū hóu shāng shàng shū yuàn fēn hù yì yǐ fēng mǎng jí cháng lè shào fǔ dài chóng shì zhōng jīn shè hú jì xiào wèi jī hóng shàng gǔ dū wèi yáng bìng zhōng láng chén tāng jiē dāng shì míng shì xián wèi mǎng yán shàng yóu shì xián mǎng
久之，叔父成都侯商上书，愿分户邑以封莽，及长乐少府戴崇、侍中金涉、胡骑校尉箕闳、上谷都尉阳并、中郎陈汤，皆当世名士，咸为莽言，上由是贤莽。
yǒng shǐ yuán nián fēng mǎng wèi xīn dū hóu guó nán yáng xīn yě zhī dōu xiāng qiān wǔ bǎi hù
永始元年，封莽为新都侯，国南阳新野之都乡，千五百户。
qiān qí dū wèi guāng lù dài fu shì zhōng
迁骑都尉、光禄大夫、侍中。
sù wèi jǐn chì jué wèi yì zūn jié cāo yù qiān
宿卫谨敕，爵位益尊，节操愈谦。
sàn yú mǎ yī qiú zhèn shī bīn kè jiā wú suǒ yú
散舆马衣裘，振施宾客，家无所余。
shōu shàn míng shì jiāo jié jiàng xiàng qīng dài fū shén zhòng
收赡名士，交结将相、卿、大夫甚众。
gù zài wèi gèng tuī jiàn zhī yóu zhě wèi zhī tán shuō xū yù lóng qià qīng qí zhū fù yǐ
故在位更推荐之，游者为之谈说，虚誉隆洽，倾其诸父矣。
gǎn wéi jī fā zhī xíng chù zhī bù cán nǜ
敢为激发之行，处之不惭恧。
mǎng xiōng yǒng wèi zhū cáo zǎo sǐ yǒu zi guāng mǎng shǐ xué bó shì mén xià
莽兄永为诸曹，蚤死，有子光，莽使学博士门下。
mǎng xiū mù chū zhèn chē qí fèng yáng jiǔ láo yí qí shī ēn shī xià jìng tóng xué
莽休沐出，振车骑，奉羊酒，劳遗其师，恩施下竟同学。
zhū shēng zòng guān zhǎng lǎo tàn xī
诸生纵观，长老叹息。
guāng nián xiǎo yú mǎng zi yǔ mǎng shǐ tóng rì nèi fù bīn kè mǎn táng
光年小于莽子宇，莽使同日内妇，宾客满堂。
xū yú yī rén yán tài fū rén kǔ mǒu tòng dāng yǐn mǒu yào bǐ kè ba zhě shù qǐ yān
须臾，一人言太夫人苦某痛，当饮某药，比客罢者数起焉。
cháng sī mǎi shì bì kūn dì huò pō wén zhī mǎng yīn yuē hòu jiāng jūn zhū zǐ yuán wú zi mǎng wén cǐ r zhǒng yí zǐ wèi mǎi zhī
尝私买侍婢，昆弟或颇闻知，莽因曰：“后将军朱子元无子，莽闻此儿种宜子，为买之。
jí rì yǐ bì fèng zi yuán
”即日以婢奉子元。
qí nì qíng qiú míng rú cǐ
其匿情求名如此。
shì shí tài hòu zǐ zi chún yú zhǎng yǐ cái néng wèi jiǔ qīng xiān jìn zài mǎng yòu
是时，太后姊子淳于长以材能为九卿，先进在莽右。
mǎng yīn qiú qí zuì guò yīn dà sī mǎ qǔ yáng hóu gēn bái zhī zhǎng fú zhū mǎng yǐ huò zhōng zhí yǔ zài zhǎng chuán
莽阴求其罪过，因大司马曲阳侯根白之，长伏诛，莽以获忠直，语在《长传》。
gēn yīn qǐ hái gǔ jiàn mǎng zì dài shàng suì zhuó wèi dà sī mǎ
根因乞骸骨，荐莽自代，上遂擢为大司马。
shì suì suí hé yuán nián yě nián sān shí bā yǐ
是岁，绥和元年也，年三十八矣。
mǎng jì bá chū tóng liè jì sì fù ér fǔ zhèng yù lìng míng yù guò qián rén suì kè yǐ bù juàn pìn zhū xián liáng yǐ wéi yuàn shǐ shǎng cì yì qián xī yǐ xiǎng shì yù wèi jiǎn yuē
莽既拔出同列，继四父而辅政，欲令名誉过前人，遂克已不倦，聘诸贤良以为掾史，赏赐邑钱悉以享士，愈为俭约。
mǔ bìng gōng qīng liè hóu qiǎn fū rén wèn jí mǎng qī yíng zhī yī bù yè dì bù bì xī
母病，公卿列侯遣夫人问疾，莽妻迎之，衣不曳地，布蔽膝。
jiàn zhī zhě yǐ wéi tóng shǐ wèn zhī qí fū rén jiē jīng
见之者以为僮使，问知其夫人，皆惊。
fǔ zhèng suì yú chéng dì bēng āi dì jí wèi zūn huáng tài hòu wèi tài huáng tài hòu
辅政岁余，成帝崩，哀帝即位，尊皇太后为太皇太后。
tài hòu zhào mǎng jiù dì bì dì wài jiā
太后诏莽就第，避帝外家。
mǎng shàng shū qǐ hái gǔ āi dì qiǎn shàng shū lìng zhào mǎng yuē xiān dì wěi zhèng yú jūn ér qì qún chén zhèn de fèng zōng miào chéng jiā yǔ jūn tóng xīn hé yì
莽上疏乞骸骨，哀帝遣尚书令诏莽曰：“先帝委政于君而弃群臣，朕得奉宗庙，诚嘉与君同心合意。
jīn jūn yí bìng qiú tuì yǐ zhe zhèn zhī bù néng fèng shùn xiān dì zhī yì zhèn shén bēi shāng yān
今君移病求退，以著朕之不能奉顺先帝之意，朕甚悲伤焉。
yǐ zhào shàng shū dài jūn zòu shì
已诏尚书待君奏事。
yòu qiǎn chéng xiàng kǒng guāng dà sī kōng hé wǔ zuǒ jiāng jūn shī dān wèi wèi fu xǐ bái tài hòu yuē huáng dì wén tài hòu zhào shén bēi
”又遣丞相孔光、大司空何武、左将军师丹、卫尉傅喜白太后曰：“皇帝闻太后诏，甚悲。
dà sī mǎ jí bù qǐ huáng dì jí bù gǎn tīng zhèng
大司马即不起，皇帝即不敢听政。
tài hòu fù lìng mǎng shì shì
”太后复令莽视事。
shí āi dì zǔ mǔ dìng táo fu tài hòu mǔ dīng jī zài gāo chāng hòu dǒng hóng shàng shū yán chūn qiū zhī yì mǔ yǐ zǐ guì dīng jī yi shàng zūn hào
时哀帝祖母定陶傅太后、母丁姬在，高昌侯董宏上书言：“《春秋》之义，母以子贵，丁姬宜上尊号。
mǎng yǔ shī dān gòng hé hóng wù cháo bù dào yǔ zài dān chuán
”莽与师丹共劾宏误朝不道，语在《丹传》。
hòu rì wèi yāng gōng zhì jiǔ nèi zhě lìng wèi fu tài hòu zhāng wò zuò yú tài huáng tài hòu zuò páng
后日，未央宫置酒，内者令为傅太后张幄坐于太皇太后坐旁。
mǎng àn xíng zé nèi zhě lìng yuē dìng táo tài hòu fān qiè hé yǐ de yǔ zhì zūn bìng
莽案行，责内者令曰：“定陶太后藩妾，何以得与至尊并！
chè qù gèng shè zuò fu tài hòu wén zhī dà nù bù kěn huì zhòng yuàn huì mǎng
”彻去，更设坐，傅太后闻之，大怒，不肯会，重怨恚莽。
mǎng fù qǐ hái gǔ āi dì cì mǎng huáng jīn wǔ bǎi jīn ān chē sì mǎ ba jiù dì
莽复乞骸骨，哀帝赐莽黄金五百斤，安车驷马，罢就第。
gōng qīng dài fū duō chēng zhī zhě shàng nǎi jiā ēn chǒng zhì shǐ jiā zhōng huáng mén shí rì yī cì cān
公卿大夫多称之者，上乃加恩宠，置使家，中黄门十日一赐餐。
xià zhào yuē xīn dū hóu mǎng yōu láo guó jiā zhí yì jiān gù zhèn shù jī yǔ wèi zhì
下诏曰：“新都侯莽忧劳国家，执义坚固，朕庶几与为治。
tài huáng tài hòu zhào mǎng jiù dì zhèn shén mǐn yān
太皇太后诏莽就第，朕甚闵焉。
qí yǐ huáng yóu jù hù sān bǎi wǔ shí yì fēng mǎng wèi tè jìn jǐ shì zhōng cháo shuò wàng jiàn lǐ rú sān gōng
其以黄邮聚户三百五十益封莽，位特进，给事中，朝朔望见礼如三公。
chē jià chéng lǜ chē cóng
车驾乘绿车从。
hòu èr suì fu tài hòu dīng jī jiē chēng zūn hào chéng xiàng zhū bó zòu mǎng qián bù guǎng zūn zūn zhī yì yì biǎn zūn hào kuī sǔn xiào dào dāng fú xiǎn lù xìng méng shè lìng bù yí yǒu jué tǔ qǐng miǎn wèi shù rén
”后二岁，傅太后、丁姬皆称尊号，丞相朱博奏：“莽前不广尊尊之义，抑贬尊号，亏损孝道，当伏显戮，幸蒙赦令，不宜有爵土，请免为庶人。
shàng yuē yǐ mǎng yǔ tài huáng tài hòu yǒu shǔ wù miǎn qiǎn jiù guó
”上曰：“以莽与太皇太后有属，勿免，遣就国。
mǎng dù mén zì shòu qí zhōng zi huò shā nú mǎng qiè zé huò lìng zì shā
莽杜门自守，其中子获杀奴，莽切责获，令自杀。
zài guó sān suì lì shàng shū yuān sòng mǎng zhě yǐ bǎi shù
在国三岁，吏上书冤讼莽者以百数。
yuán shòu yuán nián rì shí xián liáng zhōu hù sòng chóng děng duì cè shēn sòng mǎng gōng dé shàng yú shì zhēng mǎng
元寿元年，日食，贤良周护、宋崇等对策深颂莽功德，上于是征莽。
shǐ mǎng jiù guó nán yáng tài shǒu yǐ mǎng guì zhòng xuǎn mén xià yuàn wǎn kǒng xiū shǒu xīn dū xiāng
始莽就国，南阳太守以莽贵重，选门下掾宛孔休守新都相。
xiū yè jiàn mǎng mǎng jìn lǐ zì nà xiū yì wén qí míng yǔ xiāng dá
休谒见莽，莽尽礼自纳，休亦闻其名，与相答。
hòu mǎng jí xiū hóu zhī mǎng yuán ēn yì jìn qí yù jù bǎo jiàn yù yǐ wèi hǎo
后莽疾，休侯之，莽缘恩意，进其玉具宝剑，欲以为好。
xiū bù kěn shòu mǎng yīn yuē chéng jiàn jūn miàn yǒu bān měi yù kě yǐ miè bān yù xiàn qí zhuàn ěr
休不肯受，莽因曰：“诚见君面有瘢，美玉可以灭瘢，欲献其瑑耳。
jí jiě qí zhuàn xiū fù cí ràng
”即解其瑑，休复辞让。
mǎng yuē jūn xián qí gǔ yá
莽曰：“君嫌其贾邪？
suì zhuī suì zhī zì guǒ yǐ jìn xiū xiū nǎi shòu
”遂椎碎之，自裹以进休，休乃受。
jí mǎng zhēng qù yù jiàn xiū xiū chēng jí bú jiàn
及莽征去，欲见休，休称疾不见。
mǎng hái jīng shī suì yú āi dì bēng wú zi ér fu tài hòu dīng tài hòu jiē xiān hōng tài huáng tài hòu jí rì jià zhī wèi yāng gōng shōu qǔ xǐ shòu qiǎn shǐ zhě chí zhào mǎng
莽还京师岁余，哀帝崩，无子，而傅太后、丁太后皆先薨，太皇太后即日驾之未央宫收取玺绶，遣使者驰召莽。
zhào shàng shū zhū fā bīng fú jié bǎi guān zòu shì zhōng huáng mén qī mén bīng jiē shǔ mǎng
诏尚书，诸发兵符节，百官奏事，中黄门、期门兵皆属莽。
mǎng bái dà sī mǎ gāo ān hóu dǒng xián nián shào bù hé zhòng xīn shōu yìn shòu
莽白：“大司马高安侯董贤年少，不合众心，收印绶。
xián jí rì zì shā
”贤即日自杀。
tài hòu zhào gōng qīng jǔ kě dà sī mǎ zhě dà sī tú kǒng guāng dà sī kōng péng xuān jǔ mǎng qián jiāng jūn hé wǔ hòu jiāng jūn gōng sūn lù hù xiāng jǔ
太后诏公卿举可大司马者，大司徒孔光、大司空彭宣举莽，前将军何武、后将军公孙禄互相举。
tài hòu bài mǎng wèi dà sī mǎ yǔ yì lì sì
太后拜莽为大司马，与议立嗣。
ān yáng hòu wáng shùn mǎng zhī cóng dì qí rén xiū chì tài hòu suǒ xìn ài yě mǎng bái yǐ shùn wèi chē qí jiāng jūn shǐ yíng zhōng shān wáng fèng chéng dì hòu shì wèi xiào píng huáng dì
安阳侯王舜，莽之从弟，其人修饬，太后所信爱也，莽白以舜为车骑将军，使迎中山王奉成帝后，是为孝平皇帝。
dì nián jiǔ suì tài hòu lín cháo chēng zhì wěi zhèng yú mǎng
帝年九岁，太后临朝称制，委政于莽。
mǎng bái zhào shì qián hài huáng zǐ fu shì jiāo tiě suì fèi xiào chéng zhào huáng hòu xiào āi fu huáng hòu jiē lìng zì shā yǔ zài wài qī chuán
莽白赵氏前害皇子，傅氏骄僣，遂废孝成赵皇后、孝哀傅皇后，皆令自杀，语在《外戚传》。
mǎng yǐ dà sī tú kǒng guāng míng rú xiāng sān zhǔ tài hòu suǒ jìng tiān xià xìn zhī yú shì shèng zūn shì guāng yǐn guāng nǚ xù zhēn hán wèi shì zhōng fèng chē dū wèi
莽以大司徒孔光名儒，相三主，太后所敬，天下信之，于是盛尊事光，引光女婿甄邯为侍中奉车都尉。
zhū āi dì wài qī jí dà chén jū wèi sù suǒ bù shuō zhě mǎng jiē fù zhì qí zuì wèi qǐng zòu lìng hán chí yǔ guāng
诸哀帝外戚及大臣居位素所不说者，莽皆傅致其罪，为请奏，令邯持与光。
guāng sù wèi shèn bù gǎn bù shàng zhī mǎng bái tài hòu zhé kě qí zòu
光素畏慎，不敢不上之，莽白太后，辄可其奏。
yú shì qián jiāng jūn hé wǔ hòu jiāng jūn gōng sūn lù zuò hù xiāng jǔ miǎn dīng fu jí dǒng xián qīn shǔ jiē miǎn guān jué xǐ yuǎn fāng
于是前将军何武、后将军公孙禄坐互相举免，丁、傅及董贤亲属皆免官爵，徙远方。
hóng yáng hóu lì tài hòu qīn dì suī bù jū wèi mǎng yǐ zhū fù nèi jìng dàn zhī wèi lì cóng róng yán tài hòu lìng yǐ bù de sì yì nǎi fù lìng guāng zòu lì jiù è qián zhī dìng líng hóu chún yú zhǎng fàn dà nì zuì duō shòu qí lù wéi yán wù cháo
红阳侯立，太后亲弟，虽不居位，莽以诸父内敬惮之，畏立从容言太后，令已不得肆意，乃复令光奏立旧恶：“前知定陵侯淳于长犯大逆罪，多受其赂，为言误朝；
hòu bái yǐ guān bì yáng jì sī zǐ wèi huáng zǐ zhòng yán yuē lǚ shì shǎo dì fù chū fēn fēn wèi tiān xià suǒ yí nán yǐ shì lái shì chéng qiǎng bǎo zhī gōng
后白以官婢杨寄私子为皇子，众言曰吕氏、少帝复出，纷纷为天下所疑，难以示来世，成襁褓之功。
qǐng qiǎn lì jiù guó
请遣立就国。
tài hòu bù tīng
”太后不听。
mǎng yuē jīn hàn jiā shuāi bǐ shì wú sì tài hòu dú dài yòu zhǔ tǒng zhèng chéng kě wèi jù lì yòng gōng zhèng xiān tiān xià shàng kǒng bù cóng jīn yǐ sī ēn nì dà chén yì rú cǐ qún xià qīng xié luàn cóng cǐ qǐ
莽曰：“今汉家衰，比世无嗣，太后独代幼主统政，诚可畏惧，力用公正先天下，尚恐不从，今以私恩逆大臣议如此，群下倾邪，乱从此起！
yi kě qiě qiǎn jiù guó ān hòu fù zhēng zhào zhī
宜可且遣就国，安后复征召之。
tài hòu bù dé yǐ qiǎn lì jiù guó
”太后不得已，遣立就国。
mǎng zhī suǒ yǐ xié chí shàng xià jiē cǐ lèi yě
莽之所以胁持上下，皆此类也。
yú shì fù shùn zhě bá zhuó wǔ hèn zhě zhū miè
于是附顺者拔擢，忤恨者诛灭。
wáng shùn wáng yì wèi fù xīn zhēn fēng zhēn hán zhǔ jī duàn píng yàn lǐng jī shì liú xīn diǎn wén zhāng sūn jiàn wèi zhǎo yá
王舜、王邑为腹心，甄丰、甄邯主击断，平晏领机事，刘歆典文章，孙建为爪牙。
fēng zi xún xīn zi fēn zhuō jùn cuī fā nán yáng chén chóng jiē yǐ cái néng xìng yú mǎng
丰子寻、歆子棻、涿郡崔发、南阳陈崇皆以材能幸于莽。
mǎng sè lì ér yán fāng yù yǒu suǒ wèi wēi jiàn fēng cǎi dǎng yǔ chéng qí zhǐ yì ér xiǎn zòu zhī mǎng qǐ shǒu tì qì gù tuī ràng yān shàng yǐ huò tài hòu xià yòng shì xìn yú zhòng shù
莽色厉而言方，欲有所为，微见风采，党与承其指意而显奏之，莽稽首涕泣，固推让焉，上以惑太后，下用示信于众庶。
shǐ fēng yì zhōu lìng sāi chù mán yí xiàn bái zhì yuán shǐ yuán nián zhēng yuè mǎng bái tài hòu xià zhào yǐ bái zhì jiàn zōng miào
始，风益州令塞处蛮夷献白雉，元始元年正月，莽白太后下诏，以白雉荐宗庙。
qún chén yīn zòu yán tài hòu wěi rèn dà sī mǎ mǎng dìng cè dìng zōng miào
群臣因奏言太后：“委任大司马莽定策定宗庙。
gù dà sī mǎ huò guāng yǒu ān zōng miào zhī gōng yì fēng sān wàn hù chóu qí jué yì bǐ xiāo xiāng guó
故大司马霍光有安宗庙之功，益封三万户，畴其爵邑，比萧相国。
mǎng yi rú guāng gù shì
莽宜如光故事。
tài hòu wèn gōng qīng yuē chéng yǐ dà sī mǎ yǒu dà gōng dāng zhe zhī yá
”太后问公卿曰：“诚以大司马有大功当著之邪？
jiāng yǐ gǔ ròu gù yù yì zhī yě
将以骨肉故欲异之也？
yú shì qún chén nǎi shèng chén mǎng gōng dé zhì zhōu chéng bái zhì zhī ruì qiān zǎi tóng fú
”于是群臣乃盛陈：“莽功德致周成白雉之瑞，千载同符。
shèng wáng zhī fǎ chén yǒu dà gōng zé shēng yǒu měi hào gù zhōu gōng jí shēn zài ér tuō hào yú zhōu
圣王之法，臣有大功则生有美号，故周公及身在而托号于周。
mǎng yǒu dìng guó ān hàn jiā zhī dà gōng yi cì hào yuē ān hàn gōng yì hù chóu jué yì shàng yīng gǔ zhì xià zhǔn xíng shì yǐ shùn tiān xīn
莽有定国安汉家之大功，宜赐号曰安汉公，益户，畴爵邑，上应古制，下准行事，以顺天心。
tài hòu zhào shàng shū jù qí shì
”太后诏尚书具其事。
mǎng shàng shū yán chén yǔ kǒng guāng wáng shùn zhēn fēng zhēn hán gòng dìng cè jīn yuàn dú tiáo guāng děng gōng shǎng qǐn zhì chén mǎng wù suí bèi liè
莽上书言：“臣与孔光、王舜、甄丰、甄邯共定策，今愿独条光等功赏，寝置臣莽，勿随辈列。
zhēn hán bái tài hòu xià zhào yuē wú piān wú dǎng wáng dào dàng dàng
”甄邯白太后下诏曰：“‘无偏无党，王道荡荡。
shǔ yǒu qīn zhě yì bù dé ā
’属有亲者，义不得阿。
jūn yǒu ān zōng miào zhī gōng bù kě yǐ gǔ ròu gù bì yǐn bù yáng
君有安宗庙之功，不可以骨肉故蔽隐不扬。
jūn qí wù cí
君其勿辞。
mǎng fù shàng shū ràng
”莽复上书让。
tài hòu zhào yè zhě yǐn mǎng dài diàn dōng xiāng mǎng chēng jí bù kěn rù
太后诏谒者引莽待殿东箱，莽称疾不肯入。
tài hòu shǐ shàng shū lìng xún zhào zhī yuē jūn yǐ xuǎn gù ér cí yǐ jí jūn rèn zhòng bù kě quē yǐ shí jí qǐ
太后使尚书令恂诏之曰：“君以选故而辞以疾，君任重，不可阙，以时亟起。
mǎng suì gù cí
”莽遂固辞。
tài hòu fù shǐ cháng xìn tài pú hóng chéng zhì zhào mǎng mǎng gù chēng jí
太后复使长信太仆闳承制召莽，莽固称疾。
zuǒ yòu bái tài hòu yi wù duó mǎng yì dàn tiáo kǒng guāng děng mǎng nǎi kěn qǐ
左右白太后，宜勿夺莽意，但条孔光等，莽乃肯起。
tài hòu xià zhào yuē tài fù bó shān hóu guāng sù wèi sì shì shì wèi fù xiāng zhōng kǎo rén dǔ xíng yì xiǎn zhù jiàn yì dìng cè yì fēng wàn hù yǐ guāng wèi tài shī yǔ sì fǔ zhī zhèng
太后下诏曰：“太傅博山侯光宿卫四世，世为傅相，忠考仁笃，行义显著，建议定策，益封万户，以光为太师，与四辅之政。
chē qí jiāng jūn ān yáng hóu shùn jī lěi rén xiào shǐ yíng zhōng shān wáng zhé chōng wàn lǐ gōng dé mào zhe yì fēng wàn hù yǐ shùn wèi tài bǎo
车骑将军安阳侯舜积累仁孝，使迎中山王，折冲万里，功德茂著，益封万户，以舜为太保。
zuǒ jiāng jūn guāng lù xūn fēng sù wèi sān shì zhōng xìn rén dǔ shǐ yíng zhōng shān wáng fǔ dǎo gòng yǎng yǐ ān zōng miào fēng fēng wèi guǎng yáng hóu shí yì wǔ qiān hù yǐ fēng wèi shǎo fù
左将军光禄勋丰宿卫三世，忠信仁笃，使迎中山王，辅导共养，以安宗庙，封丰为广阳侯，食邑五千户，以丰为少傅。
jiē shòu sì fǔ zhī zhí chóu qí jué yì gè cì dì yī qū
皆授四辅之职，畴其爵邑，各赐第一区。
shì zhōng fèng chē dū wèi hán sù wèi qín láo jiàn yì dìng cè fēng hán wèi chéng yáng hòu shí yì èr qiān sì bǎi hù
侍中奉车都尉邯宿卫勤劳，建议定策，封邯为承阳侯，食邑二千四百户。
sì rén jì shòu shǎng mǎng shàng wèi qǐ qún chén fù shàng yán mǎng suī kè ràng cháo suǒ yí zhāng yǐ shí jiā shǎng míng zhòng yuán gōng wú shǐ bǎi liáo yuán yuán shī wàng
”四人既受赏，莽尚未起，群臣复上言：“莽虽克让，朝所宜章，以时加赏，明重元功，无使百僚元元失望。
tài hòu nǎi xià zhào yuē dà sī mǎ xīn dū hóu mǎng sān shì wèi sān gōng diǎn zhōu gōng zhī zhí jiàn wàn shì cè gōng dé wèi zhōng chén zōng huà liú hǎi nèi yuǎn rén mù yì yuè cháng shì chóng yì xiàn bái zhì
”太后乃下诏曰：“大司马新都侯莽三世为三公，典周公之职，建万世策，功德为忠臣宗，化流海内，远人慕义，越裳氏重译献白雉。
qí yǐ shào líng xīn xī èr xiàn hù èr wàn bā qiān yì fēng mǎng fù qí hòu sì chóu qí jué yì fēng gōng rú xiāo xiāng guó
其以召陵，新息二县户二万八千益封莽，复其后嗣，畴其爵邑，封功如萧相国。
yǐ mǎng wèi tài fù gàn sì fǔ zhī shì hào yuē ān hàn gōng
以莽为太傅，干四辅之事，号曰安汉公。
yǐ gù xiāo xiāng guó jiǎ dì wèi ān hàn gōng dì dìng zhe yú lìng chuán zhī wú qióng
以故萧相国甲第为安汉公第，定著于令，传之无穷。
yú shì mǎng wèi huáng kǒng bù dé yǐ ér qǐ shòu cè
于是莽为惶恐，不得已而起受策。
cè yuē hàn wēi wú sì ér gōng dìng zhī
策曰：“汉危无嗣，而公定之；
sì fǔ zhī zhí sān gōng zhī rèn ér gōng gàn zhī
四辅之职，三公之任，而公干之；
qún liáo zhòng wèi ér gōng zǎi zhī
群僚众位，而公宰之；
gōng dé mào zhe zōng miào yǐ ān gài bái zhì zhī ruì zhōu chéng xiàng yān
功德茂著，宗庙以安，盖白雉之瑞，周成象焉。
gù cì jiā hào yuē ān hàn gōng fǔ yì yú dì qī yú zhì píng wú wéi zhèn yì
故赐嘉号曰安汉公，辅翼于帝，期于致平，毋违朕意。
mǎng shòu tài fù ān hàn gōng hào ràng hái yì fēng chóu jué yì shì yún yuàn xū bǎi xìng jiā jǐ rán hòu jiā shǎng
”莽受太傅安汉公号，让还益封畴爵邑事，云愿须百姓家给，然后加赏。
qún gōng fù zhēng tài hòu zhào yuē gōng zì qī bǎi xìng jiā jǐ shì yǐ tīng zhī
群公复争，太后诏曰：“公自期百姓家给，是以听之。
qí lìng gōng fèng shè rén shǎng cì jiē bèi gù
其令公奉、舍人赏赐皆倍故。
bǎi xìng jiā jǐ rén zú dà sī tú dà sī kōng yǐ wén
百姓家给人足，大司徒、大司空以闻。
mǎng fù ràng bù shòu ér jiàn yán yi lì zhū hóu wáng hòu jí gāo zǔ yǐ lái gōng chén zǐ sūn dà zhě fēng hóu huò cì jué guān nèi hóu shí yì rán hòu jí zhū zài wèi gè yǒu dì xù
”莽复让不受，而建言宜立诸侯王后及高祖以来功臣子孙，大者封侯，或赐爵关内侯食邑，然后及诸在位，各有第序。
shàng zūn zōng miào zēng jiā lǐ yuè
上尊宗庙，增加礼乐；
xià huì shì mín guān guǎ ēn zé zhī zhèng wú suǒ bù shī
下惠士民鳏寡，恩泽之政无所不施。
yǔ zài píng jì
语在《平纪》。
mǎng jì shuō zhòng shù yòu yù zhuān duàn zhī tài hòu yàn zhèng nǎi fēng gōng qīng zòu yán wǎng zhě lì yǐ gōng cì qiān zhì èr qiān dàn jí zhōu bù suǒ jǔ mào cái yì děng lì lǜ duō bù chēng yi jiē jiàn ān hàn gōng
莽既说众庶，又欲专断，知太后厌政，乃风公卿奏言：“往者，吏以功次迁至二千石，及州部所举茂材异等吏，率多不称，宜皆见安汉公。
yòu tài hòu bù yí qīn shěng xiǎo shì
又太后不宜亲省小事。
lìng tài hòu xià zhào yuē huáng dì yòu nián zhèn qiě tǒng zhèng bǐ jiā yuán fú
”令太后下诏曰：“皇帝幼年，朕且统政，比加元服。
jīn zhòng shì fán suì zhèn chūn qiū gāo jīng qì bù kān dài fēi suǒ yǐ ān gōng tǐ ér yù yǎng huáng dì zhě yě
今众事烦碎，朕春秋高，精气不堪，殆非所以安躬体而育养皇帝者也。
gù xuǎn zhōng xián lì sì fǔ qún xià quàn zhí yǒng yǐ kāng níng
故选忠贤，立四辅，群下劝职，永以康宁。
kǒng zǐ yuē wēi wēi hu shùn yǔ zhī yǒu tiān xià ér bù yǔ yān
孔子曰：‘巍巍乎，舜、禹之有天下而不与焉！
zì jīn yǐ lái wéi fēng jué nǎi yǐ wén
’自今以来，惟封爵乃以闻。
tā shì ān hàn gōng sì fǔ píng jué
他事，安汉公、四辅平决。
zhōu mù èr qiān dàn jí mào cái lì chū chú zòu shì zhě zhé yǐn rù zhì jìn shǔ duì ān hàn gōng kǎo gù guān wèn xīn zhí yǐ zhī qí chēng fǒu
州牧、二千石及茂材吏初除奏事者，辄引入至近署对安汉公，考故官，问新职，以知其称否。
yú shì mǎng rén rén yán wèn zhì mì ēn yì hòu jiā zèng sòng qí bù hé zhǐ xiǎn zòu miǎn zhī quán yǔ rén zhǔ móu yǐ
”于是莽人人延问，致密恩意，厚加赠送，其不合指，显奏免之，权与人主侔矣。
mǎng yù yǐ xū míng shuō tài hòu bái yán xīn chéng qián xiào āi dīng fu shē chǐ zhī hòu bǎi xìng wèi shàn zhě duō tài hòu yi qiě yī zēng liàn pō sǔn shàn yǐ shì tiān xià
莽欲以虚名说太后，白言：“新承前孝哀丁、傅奢侈之后，百姓未赡者多，太后宜且衣缯练，颇损膳，以视天下。
mǎng yīn shàng shū yuàn chū qián bǎi wàn xiàn tián sān shí qǐng fù dà sī nóng zhù gěi pín mín
”莽因上书，愿出钱百万，献田三十顷，付大司农助给贫民。
yú shì gōng qīng jiē mù xiào yān
于是公卿皆慕效焉。
mǎng shī qún chén zòu yán bì xià chūn qiū zūn jiǔ yī zhòng liàn jiǎn yù shàn chéng fēi suǒ yǐ fǔ jīng qì yù huáng dì ān zōng miào yě
莽师群臣奏言：“陛下春秋尊，久衣重练，减御膳，诚非所以辅精气，育皇帝，安宗庙也。
chén mǎng shù kòu tóu shěng hù xià bái zhēng wèi jiàn xǔ
臣莽数叩头省户下，白争未见许。
jīn xìng lài bì xià dé zé jiān zhě fēng yǔ shí gān lù jiàng shén zhī shēng míng jiá zhū cǎo jiā hé xiū zhēng tóng shí bìng zhì
今幸赖陛下德泽，间者风雨时，甘露降，神芝生，蓂荚、朱草、嘉禾、休征同时并至。
chén mǎng děng bù shèng dà yuàn yuàn bì xià ài jīng xiū shén kuò lüè sī lǜ zūn dì wáng zhī cháng fú fù tài guān zhī fǎ shàn shǐ chén zi gè de jìn huān xīn bèi gòng yǎng
臣莽等不胜大愿，愿陛下爱精休神，阔略思虑，遵帝王之常服，复太官之法膳，使臣子各得尽欢心，备共养。
wéi āi xǐng chá
惟哀省察！
mǎng yòu lìng tài hòu xià zhào yuē gài wén mǔ hòu zhī yì sī bù chū hū mén yù
”莽又令太后下诏曰：“盖闻母后之义，思不出乎门阈。
guó bù méng yòu huáng dì nián zài qiǎng bǎo wèi rèn qīn zhèng zhàn zhàn jīng jīng jù yú zōng miào zhī bù ān
国不蒙佑，皇帝年在襁褓，未任亲政，战战兢兢，惧于宗庙之不安。
guó jiā zhī dà gāng wēi zhèn shú dāng tǒng zhī
国家之大纲，微朕孰当统之？
shì yǐ kǒng zǐ jiàn nán zǐ zhōu gōng jū shè gài quán shí yě
是以孔子见南子，周公居摄，盖权时也。
qín shēn jí sī yōu láo wèi suí gù guó shē zé shì zhī yǐ jiǎn jiǎo wǎng zhě guò qí zhèng ér zhèn bù shēn shuài jiāng wèi tiān xià hé
勤身极思，忧劳未绥，故国奢则视之以俭，矫枉者过其正，而朕不身帅，将谓天下何！
sù yè mèng xiǎng wǔ gǔ fēng shú bǎi xìng jiā jǐ bǐ huáng dì jiā yuán fú wěi zhèng ér shòu yān
夙夜梦想，五谷丰熟，百姓家给，比皇帝加元服，委政而授焉。
jīn chéng wèi huáng yú qīng mí ér bèi wèi shù jī yǔ bǎi liáo yǒu chéng qí xù zhī zāi
今诚未皇于轻靡而备味，庶几与百僚有成，其勖之哉！
měi yǒu shuǐ hàn mǎng zhé sù shí zuǒ yòu yǐ bái
”每有水旱，莽辄素食，左右以白。
tài hòu qiǎn shǐ zhě zhào mǎng yuē wén gōng cài shí yōu mín shēn yǐ
太后遣使者诏莽曰：“闻公菜食，忧民深矣。
jīn qiū xìng shú gōng qín yú zhí yǐ shí shí ròu ài shēn wèi guó
今秋幸熟，公勤于职，以时食肉，爱身为国。
mǎng niàn zhōng guó yǐ píng wéi sì yí wèi yǒu yì nǎi qiǎn shǐ zhě jī huáng jīn bì bó zhòng lù xiōng nú chán yú shǐ shàng shū yán wén zhōng guó jī èr míng gù míng náng zhī yá sī jīn gēng míng zhī mù cóng shèng zhì
莽念中国已平，唯四夷未有异，乃遣使者赍黄金、币、帛，重赂匈奴单于，使上书言：“闻中国讥二名，故名囊知牙斯今更名知，慕从圣制。
yòu qiǎn wáng zhāo jūn nǚ xū bǔ jū cì rù dài
”又遣王昭君女须卜居次入待。
suǒ yǐ kuáng yào mèi shì tài hòu xià zhì páng cè cháng yù fāng gù wàn duān
所以诳耀媚事太后，下至旁侧长御，方故万端。
mǎng jì zūn zhòng yù yǐ nǚ pèi dì wèi huáng hòu yǐ gù qí quán zòu yán huáng dì jí wèi sān nián cháng qiū gōng wèi jiàn yè tíng yìng wèi chōng
莽既尊重，欲以女配帝为皇后，以固其权，奏言：“皇帝即位三年，长秋宫未建，液廷媵未充。
nǎi zhě guó jiā zhī nán běn cóng wáng sì pèi qǔ bù zhèng
乃者，国家之难，本从亡嗣，配取不正。
qǐng kǎo lùn wǔ jīng dìng qǔ lǐ zhèng shí èr nǚ zhī yì yǐ guǎng jì sì
请考论《五经》，定取礼，正十二女之义，以广继嗣。
bó cǎi èr wáng hòu jí zhōu gōng kǒng zǐ shì liè hóu zài cháng ān zhě shì zǐ nǚ
博采二王后及周公、孔子世列侯在长安者适子女。
shì xià yǒu sī shàng zhòng nǚ míng wáng shì nǚ duō zài xuǎn zhòng zhě
”事下有司，上众女名，王氏女多在选中者。
mǎng kǒng qí yǔ yǐ nǚ zhēng jí shàng yán shēn wáng dé zi cái xià bù yí yǔ zhòng nǚ bìng cǎi
莽恐其与已女争，即上言：“身亡德，子材下，不宜与众女并采。
tài hòu yǐ wéi zhì chéng nǎi xià zhào yuē wáng shì nǚ zhèn zhī wài jiā qí wù cǎi
”太后以为至诚，乃下诏曰：“王氏女，朕之外家，其勿采。
shù mín zhū shēng láng lì yǐ shàng shǒu quē shàng shū zhě rì qiān yú rén gōng qīng dài fū huò yì tíng zhōng huò fú shěng hù xià xián yán míng zhào shèng dé wēi wēi rú bǐ ān hàn gōng shèng xūn táng táng ruò cǐ jīn dāng lì hòu dú nài hé fèi gōng nǚ
”庶民、诸生、郎吏以上守阙上书者日千余人，公卿大夫或诣廷中，或伏省户下，咸言：“明诏圣德巍巍如彼，安汉公盛勋堂堂若此，今当立后，独奈何废公女？
tiān xià ān suǒ guī mìng
天下安所归命！
yuàn de gōng nǚ wèi tiān xià mǔ
愿得公女为天下母。
mǎng qiǎn cháng ān yǐ xià fēn bù xiǎo zhǐ gōng qīng jí zhū shēng ér shàng shū zhě yù shén
”莽遣长安以下分部晓止公卿及诸生，而上书者愈甚。
tài hòu bù dé yǐ tīng gōng qīng cǎi mǎng nǚ
太后不得已，听公卿采莽女。
mǎng fù zì bái yi bó xuǎn zhòng nǚ
莽复自白：“宜博选众女。
gōng qīng zhēng yuē bù yí cǎi zhū nǚ yǐ èr zhèng tǒng
”公卿争曰：“不宜采诸女以贰正统。
mǎng bái yuàn jiàn nǚ
”莽白：“愿见女。
tài hòu qiǎn cháng lè shào fǔ zōng zhèng shàng shū lìng nà cǎi jiàn nǚ hái zòu yán gōng nǚ jiān zì dé huà yǒu yǎo tiǎo zhī róng yi chéng tiān xù fèng jì sì
”太后遣长乐少府、宗正、尚书令纳采见女，还奏言：“公女渐渍德化，有窈窕之容，宜承天序，奉祭祀。
yǒu zhào qiǎn dà sī tú dà sī kōng cè gào zōng miào zá jiā bǔ shì jiē yuē zhào yù jīn shuǐ wáng xiāng fēng yù fù mǔ de wèi suǒ wèi kāng qiáng zhī zhàn féng jí zhī fú yě
”有诏遣大司徒、大司空策告宗庙，杂加卜筮，皆曰：“兆遇金水王相，封遇父母得位，所谓‘康强’之占，‘逢吉’之符也。
xìn xiāng hóu tóng shàng yán chūn qiū tiān zǐ jiāng qǔ yú jì zé bāo jì zi chēng hóu ān hàn gōng guó wèi chēng gǔ zhì
”信乡侯佟上言：“《春秋》，天子将娶于纪，则褒纪子称侯，安汉公国未称古制。
shì xià yǒu sī jiē yuē gǔ zhě tiān zǐ fēng hòu fù bǎi lǐ zūn ér bù chén yǐ zhòng zōng miào xiào zhī zhì yě
事下有司，皆曰：“古者天子封后父百里，尊而不臣，以重宗庙，孝之至也。
tóng yán yīng lǐ kě xǔ
佟言应礼，可许。
qǐng yǐ xīn yě tián èr wàn wǔ qiān liù bǎi qǐng yì fēng mǎng mǎn bǎi lǐ
请以新野田二万五千六百顷益封莽，满百里。
mǎng xiè yuē chén mǎng zǐ nǚ chéng bù zú yǐ pèi zhì zūn fù tīng zhòng yì yì fēng chén mǎng
”莽谢曰：“臣莽子女诚不足以配至尊，复听众议，益封臣莽。
fú zì wéi niàn de tuō fèi fǔ huò jué shì rú shǐ zǐ nǚ chéng néng fèng chēng shèng dé chén mǎng guó yì zú yǐ gòng cháo gòng bù xū fù jiā yì de zhī chǒng
伏自惟念，得托肺腑，获爵士，如使子女诚能奉称圣德，臣莽国邑足以共朝贡，不须复加益地之宠。
yuàn guī suǒ yì
愿归所益。
tài hòu xǔ zhī
”太后许之。
yǒu sī zòu gù shì pìn huáng hòu huáng jīn èr wàn jīn wèi qián èr wàn wàn
有司奏：“故事，聘皇后黄金二万斤，为钱二万万。
mǎng shēn cí ràng shòu sì qiān wàn ér yǐ qí sān qiān sān bǎi wàn yǔ shí yī yìng jiā
”莽深辞让，受四千万，而以其三千三百万予十一媵家。
qún chén fù yán jīn huáng hòu shòu chěng yú qún qiè wáng jǐ
群臣复言：“今皇后受骋，逾群妾亡几。
yǒu zhào fù yì èr qiān sān bǎi wàn hé wéi sān qiān wàn
”有诏，复益二千三百万，合为三千万。
mǎng fù yǐ qí qiān wàn fēn yǔ jiǔ zú pín zhě
莽复以其千万分予九族贫者。
chén chóng shí wéi dà sī tú sī zhí yǔ zhāng chǎng sūn sǒng xiāng shàn
陈崇时为大司徒司直，与张敞孙竦相善。
sǒng zhě bó tōng shì wèi chóng cǎo zòu chēng mǎng gōng dé chóng zòu zhī yuē
竦者博通士，为崇草奏，称莽功德，崇奏之，曰：
qiè jiàn ān hàn gōng zì chū shù xiū zhí shì sú lóng shē lì zhī shí méng liǎng gōng hòu gǔ ròu zhī chǒng bèi zhū fù hè hè zhì guāng cái ráo shì zú wáng suǒ wú yì rán ér zhé jié xíng rén kè xīn lǚ lǐ fú shì jiǎo sú què rán tè lì
窃见安汉公自初束修，值世俗隆奢丽之时，蒙两宫厚骨肉之宠，被诸父赫赫之光，财饶势足，亡所牾意，然而折节行仁，克心履礼，拂世矫俗，确然特立；
è yī è shí lòu chē nú mǎ fēi pǐ wú èr guī mén zhī nèi xiào yǒu zhī dé zhòng mò bù wén
恶衣恶食，陋车驽马，妃匹无二，闺门之内，孝友之德，众莫不闻；
qīng jìng lè dào wēn liáng xià shì huì yú gù jiù dǔ yú shī yǒu
清静乐道，温良下士，惠于故旧，笃于师友。
kǒng zǐ yuē wèi ruò pín ér lè fù ér hǎo lǐ gōng zhī wèi yǐ
孔子曰：“未若贫而乐，富而好礼”，公之谓矣。
jí wèi shì zhōng gù dìng líng hóu chún yú zhǎng yǒu dà nì zuì gōng bù gǎn sī jiàn bái zhū tǎo
及为侍中，故定陵侯淳于长有大逆罪，公不敢私，建白诛讨。
zhōu gōng zhū guǎn cài jì zǐ zhèn shū yá gōng zhī wèi yǐ
周公诛管、蔡，季子鸩叔牙，公之谓矣。
shì yǐ xiào chéng huáng dì mìng gōng dà sī mǎ wěi yǐ guó tǒng
是以孝成皇帝命公大司马，委以国统。
xiào āi jí wèi gāo chāng hòu dǒng hóng xī zhǐ qiú měi zào zuò èr tǒng gōng shǒu hé zhī yǐ dìng dà gāng
孝哀即位，高昌侯董宏希指求美，造作二统，公手劾之，以定大纲。
jiàn bái dìng táo tài hòu bù yí zài shèng yú wò zuò yǐ míng guó tǐ
建白定陶太后不宜在乘舆幄坐，以明国体。
shī yuē róu yì bù rú gāng yì bù tǔ bù wǔ guān guǎ bù wèi qiáng yǔ gōng zhī wèi yǐ
《诗》曰“柔亦不茹，刚亦不吐，不侮鳏寡，不畏强圉”，公之谓矣。
shēn zhí qiān tuì tuī chéng ràng wèi
深执谦退，推诚让位。
dìng táo tài hòu yù lì tiě hào
定陶太后欲立僣号，
dàn bǐ miàn là wò zuò zhī yì
惮彼面剌幄坐之义，
nìng huò zhī xióng
佞惑之雄，
zhū bó zhī chóu
朱博之畴，
chéng cǐ zhǎng hóng shǒu hé zhī shì
惩此长、宏手劾之事，
shàng xià yī xīn
上下一心，
chán zéi jiāo luàn
谗贼交乱，
guǐ pì zhì dù
诡辟制度，
suì chéng cuàn hào
遂成篡号，
chì zhú rén xián
斥逐仁贤，
zhū cán qī shǔ
诛残戚属，
ér gōng bèi xū yuán zhī su
而公被胥、原之诉，
yuǎn qù jiù guó
远去就国，
cháo zhèng bēng huài
朝政崩坏，
gāng jì fèi chí
纲纪废驰，
wēi wáng zhī huò
危亡之祸，
bù suì rú fā
不隧如发。
shī yún rén zhī yún wáng bāng guó tiǎn cuì gōng zhī wèi yǐ
《诗》云“人之云亡，邦国殄顇，”公之谓矣。
dāng cǐ zhī shí
当此之时，
guān wáng chǔ zhǔ
官亡储主，
dǒng xián jù zhòng
董贤据重，
jiā yǐ fu shì yǒu nǚ zhī yuán
加以傅氏有女之援，
jiē zì zhī dé zuì tiān xià
皆自知得罪天下，
jié chóu zhōng shān
结仇中山，
zé bì tóng yōu
则必同忧，
duàn jīn xiāng yì
断金相翼，
jiè jiǎ yí zhào
借假遗诏，
pín yòng shǎng zhū
频用赏诛，
xiān chú suǒ dàn
先除所惮，
jí yǐn suǒ fù
急引所附，
suì wū wǎng yuān
遂诬往冤，
gèng chéng yuǎn shǔ
更惩远属，
shì shì zhāng jiàn
事势张见，
qí bù nán yǐ
其不难矣！
lài gōng fāng rù jí shí tuì xián jí qí dǎng qīn
赖公方入，即时退贤，及其党亲。
dāng cǐ zhī shí
当此之时，
gōng yuǎn dú jiàn zhī míng
公远独见之明，
fèn wáng qián zhī wēi
奋亡前之威，
xū héng lì sè
盱衡厉色，
zhèn yáng wǔ nù
振扬武怒，
chéng qí wèi jiān
乘其未坚，
yàn qí wèi fā
厌其未发，
zhèn qǐ jī dòng
震起机动，
dí rén cuī shé
敌人摧折，
suī yǒu bēn yù bù jí chí là
虽有贲、育不及持剌，
suī yǒu chū lǐ bù jí huí zhī
虽有樗里不及回知，
suī yǒu guǐ gǔ bù jí zào cì
虽有鬼谷不及造次，
shì gù dǒng xián sàng qí hún pò
是故董贤丧其魂魄，
suì zì jiǎo shā
遂自绞杀。
rén bù huán zhǒng rì bù yí guǐ huò rán sì chú gèng wéi níng cháo
人不还踵，日不移晷，霍然四除，更为宁朝。
fēi bì xià mò yǐn lì gōng fēi gōng mò kè cǐ huò
非陛下莫引立公，非公莫克此祸。
shī yún wéi shī shàng fǔ shí wéi yīng yáng liàng bǐ wǔ wáng kǒng zǐ yuē mǐn zé yǒu gōng gōng zhī wèi yǐ
《诗》云“惟师尚父，时惟鹰扬，亮彼武王，”孔子曰“敏则有功，”公之谓矣。
yú shì gōng nǎi bái nèi gù sì shuǐ xiāng fēng lí lìng hán yǔ dà sī tú guāng chē qí jiāng jūn shùn jiàn dìng shè jì fèng jié dōng yíng jiē yǐ gōng dé shòu fēng yì tǔ wèi guó míng chén
于是公乃白内故泗水相丰、斄令邯，与大司徒光、车骑将军舜建定社稷，奉节东迎，皆以功德受封益土，为国名臣。
shū yuē zhī rén zé zhé gōng zhī wèi yě
《书》曰“知人则哲”，公之谓也。
gōng qīng xián tàn gōng dé tóng shèng gōng xūn jiē yǐ zhōu gōng wéi bǐ yi cì hào ān hàn gōng yì fēng èr xiàn gōng jiē bù shòu
公卿咸叹公德，同盛公勋，皆以周公为比，宜赐号安汉公，益封二县，公皆不受。
chuán yuē shēn bāo xū bù shòu cún chǔ zhī bào yàn píng zhòng bù shòu fǔ qí zhī fēng kǒng zǐ yuē néng yǐ lǐ ràng wéi guó hu hé yǒu gōng zhī wèi yě
传曰申包胥不受存楚之报，晏平仲不受辅齐之封，孔子曰“能以礼让为国乎何有”，公之谓也。
jiāng wèi huáng dì dìng lì fēi hòu yǒu sī shàng míng gōng nǚ wéi shǒu gōng shēn cí ràng pò bù dé yǐ rán hòu shòu zhào
将为皇帝定立妃后，有司上名，公女为首，公深辞让，迫不得已然后受诏。
fù zǐ zhī qīn tiān xìng zì rán yù qí róng guì shén yú wéi shēn huáng hòu zhī zūn móu yú tiān zǐ dāng shí zhī huì qiān zǎi xī yǒu rán ér gōng wéi guó jiā zhī tǒng yī dà fú zhī ēn shì shì qiān tuì dòng ér gù cí
父子之亲天性自然，欲其荣贵甚于为身，皇后之尊侔于天子，当时之会千载希有，然而公惟国家之统，揖大福之恩，事事谦退，动而固辞。
shū yuē shùn ràng yú dé bù sì gōng zhī wèi yǐ
《书》曰“舜让于德不嗣，”公之谓矣。
zì gōng shòu cè yǐ zhì yú jīn wěi wěi yì yì rì xīn qí dé zēng xiū yǎ sù yǐ mìng xià guó qūn jiǎn lóng yuē yǐ jiǎo shì sú gē cái sǔn jiā yǐ shuài qún xià mí gōng zhí hu yǐ dǎi gōng qīng jiào zǐ zūn xué yǐ lóng guó huà
自公受策，以至于今，亹亹翼翼，日新其德，增修雅素以命下国，逡俭隆约以矫世俗，割财损家以帅群下，弥躬执乎以逮公卿，教子尊学以隆国化。
tóng nú yī bù mǎ bù mò gǔ shí yǐn zhī yòng bù guò fán shù
僮奴衣布，马不秣谷，食饮之用，不过凡庶。
shī yún wēn wēn gōng rén rú jí yú mù kǒng zǐ yuē shí wú qiú bǎo jū wú qiú ān gōng zhī wèi yǐ
《诗》云“温温恭人，如集于木”，孔子曰：食无求饱，居无求安，”公之谓矣。
kè shēn zì yuē dí shí dǎi gěi wù wù yǎng shì rì què wáng chǔ
克身自约，籴食逮给，物物卬市，日阕亡储。
yòu shàng shū guī xiào āi huáng dì suǒ yì fēng yì rù qián xiàn tián dān jìn jiù yè wèi zhòng chàng shǐ
又上书归孝哀皇帝所益封邑，入钱献田，殚尽旧业，为众倡始。
yú shì xiǎo dà xiāng hé chéng fēng cóng huà wài zé wáng gōng liè hóu nèi zé wéi wò shì yù xī rán tóng shí gè jié suǒ yǒu huò rù jīn qián huò xiàn tián mǔ yǐ zhèn pín qióng shōu shàn bù zú zhě
于是小大乡和，承风从化，外则王公列侯，内则帷幄侍御，翕然同时，各竭所有，或入金钱，或献田亩，以振贫穷，收赡不足者。
xī lìng yǐn zi wén zhāo bù jí xī lǔ gōng yí zi bù gu yuán kuí gōng zhī wèi yǐ
昔令尹子文朝不及夕，鲁公仪子不菇园葵，公之谓矣。
kāi mén yán shì xià jí bái wū lóu shěng cháo zhèng zōng guǎn zhòng zhì qīn jiàn mù shǒu yǐ xià kǎo jì yǎ sù shěn zhī bái hēi
开门延士，下及白屋，娄省朝政，综管众治，亲见牧守以下，考迹雅素，审知白黑。
shī yún sù yè fěi jiě yǐ shì yī rén yì yuē zhōng rì qián qián xī tì ruò lì gōng zhī wèi yǐ
《诗》云“夙夜匪解，以事一人”，《易》曰“终日干干，夕惕若厉”，公之谓矣。
bǐ sān shì wèi sān gōng zài fèng sòng dà xíng bǐng zhǒng zǎi zhí tián ān guó jiā sì hǎi fú còu mǐ bù dé suǒ
比三世为三公，再奉送大行，秉冢宰职，填安国家，四海辐凑，靡不得所。
shū yuē nà yú dà lù liè fēng léi yǔ bù mí gōng zhī wèi yǐ
《书》曰：“纳于大麓，列风雷雨不迷”，公之谓矣。
cǐ jiē shàng shì zhī suǒ xiān yǔ jì zhī suǒ nán ér gōng bāo qí zhōng shǐ yī yǐ guàn zhī kě wèi bèi yǐ
此皆上世之所鲜，禹、稷之所难，而公包其终始，一以贯之，可谓备矣！
shì yǐ sān nián zhī jiān huà xíng rú shén jiā ruì dié lèi qǐ fēi bì xià zhī rén zhī xiào de xián zhī zhì zāi
是以三年之间，化行如神，嘉瑞叠累，岂非陛下知人之效，得贤之致哉！
gù fēi dú jūn zhī shòu mìng yě chén zhī shēng yì bù xū yǐ
故非独君之受命也，臣之生亦不虚矣。
shì yǐ bó yǔ xī xuán guī zhōu gōng shòu jiāo sì gài yǐ dá tiān zhī shǐ bù gǎn shàn tiān zhī gōng yě
是以伯禹锡玄圭，周公受郊祀，盖以达天之使，不敢擅天之功也。
kuí gōng dé xíng wèi tiān xià jì
揆公德行，为天下纪；
guān gōng gōng xūn wèi wàn shì jī
观公功勋，为万世基。
jī chéng ér shǎng bù pèi jì lì ér bāo bù fù chéng fēi suǒ yǐ hòu guó jiā shùn tiān xīn yě
基成而赏不配，纪立而褒不副，诚非所以厚国家，顺天心也。
gāo huáng dì bāo shǎng yuán gōng xiàng guó xiāo hé yì hù jì bèi yòu méng shū lǐ zòu shì bù míng rù diàn bù qū fēng qí qīn shǔ shí yǒu yú rén
高皇帝褒赏元功，相国萧何邑户既倍，又蒙殊礼，奏事不名，入殿不趋，封其亲属十有余人。
lè shàn wú yàn bān shǎng wáng lìn gǒu yǒu yī cè jí bì jué zhī shì gù gōng sūn róng wèi zài chōng láng xuǎn yáo máo tóu yī míng fán kuài fēng èr qiān hù
乐善无厌，班赏亡遴，苟有一策，即必爵之，是故公孙戎位在充郎，选繇旄头，一明樊哙，封二千户。
xiào wén huáng dì bāo shǎng jiàng hòu yì fēng wàn hù cì huáng jīn wǔ qiān jīn
孝文皇帝褒赏绛侯，益封万户，赐黄金五千斤。
xiào wǔ huáng dì xù lù jūn gōng liè sān wàn hù yǐ fēng wèi qīng qīng zǐ sān rén huò zài qiǎng bǎo jiē wèi tōng hóu
孝武皇帝恤录军功，裂三万户以封卫青，青子三人，或在襁褓，皆为通侯。
xiào xuān huáng dì xiǎn zhù huò guāng zēng hù mìng chóu fēng zhě sān rén yán jí xiōng sūn
孝宣皇帝突出表彰霍光，增加封户，规定子孙原样承袭他的爵邑，受封赏的有三个人，延伸到侄孙。
fu jiàng hòu jí yīn hàn fān zhī gù zhàng zhū xū zhī gěng yī zhū jiāng zhī dì jù xiāng fú zhī shì qí shì suī chǒu yào bù néng suì
夫绛侯即因汉藩之固，杖朱虚之鲠，依诸将之递，据相扶之势，其事虽丑，要不能遂。
huò guāng jí xí cháng rèn zhī zhòng chéng dà shèng zhī wēi wèi cháng zāo shí bù xíng xiàn jiǎ lí cháo cháo zhī zhí shì wáng fēi tóng lèi gē duàn lì jiǔ tǒng zhèng kuàng shì suī yuē yǒu gōng suǒ yīn yì yì rán yóu yǒu jì cè bù shěn guò zhēng zhī lèi
霍光即席常任之重，乘大胜之威，未尝遭时不行，陷假离朝，朝之执事，亡非同类，割断历久，统政旷世，虽曰有功，所因亦易，然犹有计策不审过征之累。
jí zhì qīng róng piāo mò zhī gōng yī yán zhī láo rán yóu jiē méng qiū shān zhī shǎng
及至青、戎，摽末之功，一言之劳，然犹皆蒙丘山之赏。
kè gōng jiàng huò zào zhī yǔ yīn yě
课功绛、霍，造之与因也；
bǐ yú qīng róng de zhī yǔ tiān yě
比于青、戎，地之与天也。
ér gōng yòu yǒu zǎi zhì zhī xiào nǎi dāng shàng yǔ bó yǔ zhōu gōng děng shèng qí lóng jiān qí bāo shǎng qǐ tè yǔ ruò yún zhě tóng rì ér lùn zāi
而公又有宰治之效，乃当上与伯禹、周公等盛齐隆，兼其褒赏，岂特与若云者同日而论哉？
rán céng bù dé méng qīng děng zhī hòu chén chéng huò zhī
然曾不得蒙青等之厚，臣诚惑之！
chén wén gōng wáng yuán zhě shǎng bù xiàn dé wáng shǒu zhě bāo bù jiǎn
臣闻功亡原者赏不限，德亡首者褒不检。
shì gù chéng wáng zhī yú zhōu gōng yě
是故成王之于周公也，
dù bǎi lǐ zhī xiàn
度百里之限，
yuè jiǔ cì zhī jiǎn
越九锡之检，
kāi qī bǎi lǐ zhī yǔ
开七百里之宇，
jiān shāng yǎn zhī mín
兼商、奄之民，
cì yǐ fù yōng yīn mín liù zú
赐以附庸殷民六族，
dà lù dà qí
大路大旗，
fēng fù zhī fán ruò
封父之繁弱，
xià hòu zhī huáng
夏后之璜，
zhù zōng bo shǐ
祝宗卜史，
bèi wù diǎn cè
备物典策，
guān sī yí qì
官司彝器，
bái mǔ zhī shēng
白牡之牲，
jiāo wàng zhī lǐ
郊望之礼。
wáng yuē shū fù jiàn ěr yuán zǐ
王曰：“叔父，建尔元子。
zǐ fù jù yán bài ér shòu zhī
”子父俱延拜而受之。
kě wèi bù jiǎn wáng yuán zhě yǐ
可谓不检亡原者矣。
fēi tè zhǐ cǐ liù zǐ jiē fēng
非特止此，六子皆封。
shī yuē wáng yán bù chóu wáng dé bù bào
《诗》曰：“亡言不雠，亡德不报。
bào dāng zhī zhī bù rú fēi bào yě
”报当知之，不如非报也。
jìn guān xíng shì gāo zǔ zhī yuē fēi liú shì bù wáng rán ér fān jūn de wáng cháng shā xià zhào chēng zhōng dìng zhe yú lìng míng yǒu dà xìn bù jū yú zhì yě
近观行事，高祖之约非刘氏不王，然而番君得王长沙，下诏称忠，定著于令，明有大信不拘于制也。
chūn qiū jìn dào gōng yòng wèi jiàng zhī cè zhū xià fú cóng
春秋晋悼公用魏绛之策，诸夏服从。
zhèng bó xiàn lè dào gōng yú shì yǐ bàn cì zhī
郑伯献乐，悼公于是以半赐之。
jiàng shēn cí ràng jìn hóu yuē wēi zǐ guǎ rén bù néng jì hé
绛深辞让，晋侯曰：“微子，寡人不能济河。
fu shǎng guó zhī diǎn bù kě fèi yě
夫赏，国之典，不可废也。
zi qí shòu zhī
子其受之。
wèi jiàng yú shì yǒu jīn shí zhī lè chūn qiū shàn zhī qǔ qí chén jié zhōng yǐ cí gōng jūn zhī chén yǐ suì shǎng yě
”魏绛于是有金石之乐，《春秋》善之，取其臣竭忠以辞功，君知臣以遂赏也。
jīn bì xià jì zhī gōng yǒu zhōu gōng gōng dé bù xíng chéng wáng zhī bāo shǎng suì tīng gōng zhī gù cí bù gù chūn qiū zhī míng yì zé mín chén hé chēng wàn shì hé shù
今陛下既知公有周公功德，不行成王之褒赏，遂听公之固辞，不顾《春秋》之明义，则民臣何称，万世何述？
chéng fēi suǒ yǐ wéi guó yě
诚非所以为国也。
chén yú yǐ wéi yi huī gōng guó lìng rú zhōu gōng jiàn lì gōng zǐ lìng rú bó qín suǒ cì zhī pǐn yì jiē rú zhī
臣愚以为宜恢公国，令如周公，建立公子，令如伯禽，所赐之品，亦皆如之。
zhū zǐ zhī fēng jiē rú liù zǐ
诸子之封，皆如六子。
jí qún xià jiào rán shū zhōng lí shù zhāo rán gǎn dé
即群下较然输忠，黎庶昭然感德。
chén chéng shū zhōng mín chéng gǎn dé zé yú wáng shì hé yǒu
臣诚输忠，民诚感德，则于王事何有？
wéi bì xià shēn wéi zǔ zōng zhī zhòng jìng wèi shàng tiān zhī jiè yí xíng yú zhōu zhī shèng chì jǐn bó qín zhī cì wú lín zhōu gōng zhī bào lìng tiān fǎ yǒu shè hòu shì yǒu zǔ tiān xià xìng shèn
唯陛下深惟祖宗之重，敬畏上天之戒，仪形虞、周之盛，敕尽伯禽之赐，无遴周公之报，令天法有设，后世有祖，天下幸甚！
tài hòu yǐ shì qún gōng qún gōng fāng yì qí shì huì lǚ kuān shì qǐ
太后以视群公，群公方议其事，会吕宽事起。
chū mǎng yù shàn quán bái tài hòu qián āi dì lì bèi ēn yì zì guì wài jiā dīng fu náo luàn guó jiā jǐ wēi shè jì
初，莽欲擅权，白太后：“前哀帝立，背恩义，自贵外家丁、傅，挠乱国家，几危社稷。
jīn dì yǐ yòu nián fù fèng dà zōng wèi chéng dì hòu yi míng yī tǒng zhī yì yǐ jiè qián shì wèi hòu dài fǎ
今帝以幼年复奉大宗，为成帝后，宜明一统之义，以戒前事，为后代法。
yú shì qiǎn zhēn fēng fèng xǐ shòu jí bài dì mǔ wèi jī wèi zhōng shān xiào wáng hòu cì dì jiù wèi bǎo bǎo dì xuán jué guān nèi hóu jiē liú zhōng shān bù dé zhì jīng shī
”于是遣甄丰奉玺绶，即拜帝母卫姬为中山孝王后，赐帝舅卫宝、宝弟玄爵关内侯，皆留中山，不得至京师。
mǎng zi yǔ fēi mǎng gé jué wèi shì kǒng dì zhǎng dà hòu jiàn yuàn
莽子宇，非莽隔绝卫氏，恐帝长大后见怨。
yǔ jí sī qiǎn rén yǔ bǎo děng tōng shū jiào lìng dì mǔ shàng shū qiú rù
宇即私遣人与宝等通书，教令帝母上书求入。
yǔ zài wèi hòu chuán
语在《卫后传》。
mǎng bù tīng
莽不听。
yǔ yǔ shī wú zhāng jí fù xiōng lǚ kuān yì qí gù zhāng yǐ wéi mǎng bù kě jiàn ér hǎo guǐ shén kě wèi biàn guài yǐ jīng jù zhī zhāng yīn tuī lèi shuō lìng guī zhèng yú wèi shì
宇与师吴章及妇兄吕宽议其故，章以为莽不可谏，而好鬼神，可为变怪以惊惧之，章因推类说令归政于卫氏。
yǔ jí shǐ kuān yè chí xuè jiǔ mǎng dì mén lì fā jué zhī mǎng zhí yǔ sòng yù yǐn yào sǐ
宇即使宽夜持血酒莽第门，吏发觉之，莽执宇送狱，饮药死。
yǔ qī yān huái zǐ xì yù xū chǎn zǐ yǐ shā zhī
宇妻焉怀子，系狱，须产子已，杀之。
mǎng zòu yán yǔ wèi lǚ kuān děng suǒ guà wù liú yán huò zhòng yǔ guǎn cài tóng zuì chén bù gǎn yǐn qí zhū
莽奏言：“宇为吕宽等所诖误，流言惑众，与管、蔡同罪，臣不敢隐，其诛。
zhēn hán děng bái tài hòu xià zhào yuē fu táng yáo yǒu dān zhū zhōu wén wáng yǒu guǎn cài cǐ jiē shàng shèng wáng nài xià yú zi hé yǐ qí xìng bù kě yí yě
”甄邯等白太后下诏曰：“夫唐尧有丹朱，周文王有管、蔡，此皆上圣亡奈下愚子何，以其性不可移也。
gōng jū zhōu gōng zhī wèi fǔ chéng wáng zhī zhǔ ér xíng guǎn cài zhī zhū bù yǐ qīn qīn hài zūn zūn zhèn shén jiā zhī
公居周公之位，辅成王之主，而行管、蔡之诛，不以亲亲害尊尊，朕甚嘉之。
xī zhōu gōng zhū sì guó zhī hòu dà huà nǎi chéng zhì yú xíng cuò
昔周公诛四国之后，大化乃成，至于刑错。
gōng qí zhuān yì yì guó qī yú zhì píng
公其专意翼国，期于致平。
mǎng yīn shì zhū miè wèi shì qióng zhì lǚ kuān zhī yù lián yǐn jùn guó háo jié sù fēi yì yǐ zhě nèi jí jìng wǔ gōng zhǔ liáng wáng lì hóng yáng hóu lì píng ā hòu rén shǐ zhě pò shǒu jiē zì shā
”莽因是诛灭卫氏，穷治吕宽之狱，连引郡国豪桀素非议已者，内及敬武公主、梁王立、红阳侯立、平阿侯仁，使者迫守，皆自杀。
sǐ zhě yǐ bǎi shù hǎi nèi zhèn yān
死者以百数，海内震焉。
dà sī mǎ hù jūn bāo zòu yán ān hàn gōng zāo zi yǔ xiàn yú guǎn cài zhī gū zi shòu zhì zhòng wèi dì shì gù bù gǎn gù sī
大司马护军褒奏言：“安汉公遭子宇陷于管、蔡之辜，子受至重，为帝室故不敢顾私。
wéi yǔ zāo zuì kuì rán fèn fā zuò shū bā piān yǐ jiè zǐ sūn
惟宇遭罪，喟然愤发作书八篇，以戒子孙。
yi bān jùn guó lìng xué guān yǐ jiào shòu
宜班郡国，令学官以教授。
shì xià qún gōng qǐng lìng tiān xià lì néng sòng gōng jiè zhě yǐ zhe guān bù bǐ xiào jīng
”事下群公，请令天下吏能诵公戒者，以著官簿，比《孝经》。
sì nián chūn jiāo sì gāo zǔ yǐ pèi tiān zōng sì xiào wén huáng dì yǐ pèi shàng dì
四年春，郊祀高祖以配天，宗祀孝文皇帝以配上帝。
sì yuè dīng wèi mǎng nǚ lì wèi huáng hòu dà shè tiān xià
四月丁未，莽女立为皇后，大赦天下。
qiǎn dà sī tú sī zhí chén chóng děng bā rén fēn háng tiān xià lǎn guān fēng sú
遣大司徒司直陈崇等八人分行天下，览观风俗。
tài bǎo shùn děng zòu yán chūn qiū liè gōng dé zhī yì tài shàng yǒu lì dé qí cì yǒu lì gōng qí cì yǒu lì yán wéi zhì dé dà xián rán hòu néng zhī
太保舜等奏言：“《春秋》列功德之义，太上有立德，其次有立功，其次有立言，唯至德大贤然后能之。
qí zài rén chén zé shēng yǒu dà shǎng zhōng wèi zōng chén yīn zhī yī yǐn zhōu zhī zhōu gōng shì yě
其在人臣，则生有大赏，终为宗臣，殷之伊尹，周之周公是也。
jí mín shàng shū zhě bā qiān yú rén xián yuē yī yǐn wèi ā héng zhōu gōng wèi tài zǎi zhōu gōng xiǎng qī zǐ zhī fēng yǒu guò shàng gōng zhī shǎng
”及民上书者八千余人，咸曰：“伊尹为阿衡，周公为太宰，周公享七子之封，有过上公之赏。
yi rú chén chóng yán
宜如陈崇言。
zhāng xià yǒu sī yǒu sī qǐng hái qián suǒ yì èr xiàn jí huáng yóu jù xīn yě tián cǎi yī yǐn zhōu gōng chēng hào jiā gōng wèi zǎi héng wèi shàng gōng
”章下有司，有司请“还前所益二县及黄邮聚、新野田，采伊尹、周公称号，加公为宰衡，位上公。
yuàn shǐ zhì liù bǎi shí
掾史秩六百石。
sān gōng yán shì chēng gǎn yán zhī
三公言事，称‘敢言之’。
qún lì wú de yǔ gōng tóng míng
群吏毋得与公同名。
chū zhòng qī mén èr shí rén yǔ lín sān shí rén qián hòu dà chē shí chéng
出众期门二十人，羽林三十人，前后大车十乘。
cì gōng tài fū rén hào yuē gōng xiǎn jūn shí yì èr qiān hù huáng jīn yìn chì fú
赐公太夫人号曰功显君，食邑二千户，黄金印赤韨。
fēng gōng zǐ nán èr rén ān wèi bāo xīn hóu lín wèi shǎng dōu hóu
封公子男二人，安为褒新侯，临为赏都侯。
jiā hòu pìn sān qiān qī bǎi wàn hé wéi yī wàn wàn yǐ míng dà lǐ
加后聘三千七百万，合为一万万，以明大礼”。
tài hòu lín qián diàn qīn fēng bài
太后临前殿，亲封拜。
ān hàn gōng bài qián èr zi bài hòu rú zhōu gōng gù shì
安汉公拜前，二子拜后，如周公故事。
mǎng qǐ shǒu cí ràng chū zòu fēng shì yuàn dú shòu mǔ hào hái ān lín yìn fú jí hào wèi hù yì
莽稽首辞让，出奏封事，愿独受母号，还安、临印韨及号位户邑。
shì xià tài shī guāng děng jiē yuē shǎng wèi zú yǐ zhí gōng qiān yuē tuì ràng gōng zhī cháng jié zhōng bù kě tīng
事下太师光等，皆曰：“赏未足以直功，谦约退让，公之常节，终不可听。
mǎng qiú jiàn gù ràng
”莽求见固让。
tài hòu xià zhào yuē gōng měi jiàn kòu tóu liú tì gù cí jīn yí bìng gù dāng tīng qí ràng lìng shì shì yá
太后下诏曰：“公每见，叩头流涕固辞，今移病，固当听其让，令视事邪？
jiāng dāng suì xíng qí shǎng qiǎn guī jiù dì yě
将当遂行其赏，遣归就第也？
guāng děng yuē ān lín qīn shòu yìn fú cè hào tōng tiān qí yì zhāo zhāo
”光等曰：“安、临亲受印韨，策号通天，其义昭昭。
huáng yóu shào líng xīn yě zhī tián wèi rù yóu duō jiē zhǐ yú gōng gōng yù zì sǔn yǐ chéng guó huà yi kě tīng xǔ
黄邮、召陵、新野之田为入尤多，皆止于公，公欲自损以成国化，宜可听许。
zhì píng zhī huà dāng yǐ shí chéng zǎi héng zhī guān bù kě shì jí
治平之化当以时成，宰衡之官不可世及。
nà zhēng qián nǎi yǐ zūn huáng hòu fēi wéi gōng yě
纳征钱，乃以尊皇后，非为公也。
gōng xiǎn jūn hù zhǐ shēn bù chuán
功显君户，止身不传。
bāo xīn shǎng dōu liǎng guó hé sān qiān hù shén shǎo yǐ
褒新、赏都两国合三千户，甚少矣。
zhōng chén zhī jié yì yi zì qū ér xìn zhǔ shàng zhī yì
忠臣之节，亦宜自屈，而信主上之义。
yi qiǎn dà sī xǐ dà sī kōng chí jié chéng zhì zhào gōng jí rù shì shì
宜遣大司徙、大司空持节承制，诏公亟入视事。
zhào shàng shū wù fù shòu gōng zhī ràng zòu
诏尚书勿复受公之让奏。
zòu kě
”奏请得到批准。
mǎng nǎi qǐ shì shì shàng shū yán chén yǐ yuán shòu èr nián liù yuè wù wǔ cāng cù zhī yè yǐ xīn dū hóu yǐn rù wèi yāng gōng
莽乃起视事，上书言：“臣以元寿二年六月戊午仓卒之夜，以新都侯引入未央宫；
yù shēn bài wèi dà sī mǎ chōng sān gōng wèi
瘐申拜为大司马，充三公位；
yuán shǐ yuán nián zhēng yuè bǐng chén bài wèi tài fù cì hào ān hàn gōng bèi sì fǔ guān
元始元年正月丙辰拜为太傅，赐号安汉公，备四辅官；
jīn nián sì yuè jiǎ zǐ fù bài wèi zǎi héng wèi shàng gōng
今年四月甲子复拜为宰衡，位上公。
chén mǎng fú zì wéi jué wèi xīn dū hóu hào wèi ān hàn gōng guān wèi zǎi héng tài fù dà sī mǎ jué guì hào zūn guān zhòng yī shēn méng dà chǒng zhě wǔ chéng fēi bǐ chén suǒ néng kān
臣莽伏自惟，爵为新都侯，号为安汉公，官为宰衡、太傅、大司马，爵贵、号尊、官重，一身蒙大宠者五，诚非鄙臣所能堪。
jù yuán shǐ sān nián tiān xià suì yǐ fù guān shǔ yi jiē zhì
据元始三年，天下岁已复，官属宜皆置。
gǔ liáng chuán yuē tiān zǐ zhī zǎi tōng yú sì hǎi
《谷梁传》曰：‘天子之宰，通于四海。
chén yú yǐ wéi zǎi héng guān yǐ zhèng bǎi liáo píng hǎi nèi wèi zhí ér wú yìn xìn míng shí bù fù
’臣愚以为，宰衡官以正百僚平海内为职，而无印信，名实不副。
chén mǎng wú jiān guān zhī cái jīn shèng cháo jì guò wù ér yòng zhī chén qǐng yù shǐ kè zǎi héng yìn zhāng yuē zǎi héng tài fù dà sī mǎ yìn chéng shòu chén mǎng shàng tài fù yǔ dà sī mǎ zhī yìn
臣莽无兼官之材，今圣朝既过误而用之，臣请御史刻宰衡印章曰‘宰衡太傅大司马印’，成，授臣莽，上太傅与大司马之印。
tài hòu zhào yuē kě
”太后诏曰：“可。
fú rú xiàng guó zhèn qīn lín shòu yān
韨如相国，朕亲临授焉。
mǎng nǎi fù yǐ suǒ yì nà zhēng qián qiān wàn yí yǔ cháng lè cháng yù fèng gòng yǎng zhě
”莽乃复以所益纳征钱千万，遗与长乐长御奉共养者。
tài bǎo shùn zòu yán tiān xià wén gōng bù shòu gàn chéng zhī tǔ cí wàn jīn zhī bì sàn cái shī yǔ qiān wàn shù mò bù xiāng huà
太保舜奏言：“天下闻公不受干乘之土，辞万金之币，散财施予千万数，莫不乡化。
shǔ jùn nán zǐ lù jiàn děng chuò sòng cán zuò ér tuì suī wén wáng què yú ruì hé yǐ jiā
蜀郡男子路建等辍讼惭怍而退，虽文王却虞、芮何以加！
yi bào gào tiān xià
宜报告天下。
zòu kě
”奏请得到批准。
zǎi héng chū cóng dà chē qián hòu gè shí chéng zhí shì shàng shū láng dài yù shǐ yè zhě zhōng huáng mén qī mén yǔ lín
宰衡出，从大车前后各十乘，直事尚书郎、待御史、谒者、中黄门、期门羽林。
zǎi héng cháng chí jié suǒ zhǐ yè zhě dài chí zhī
宰衡常持节，所止，谒者代持之。
zǎi héng yuàn shǐ zhì liù bǎi shí sān gōng chēng gǎn yán zhī
宰衡掾史秩六百石，三公称“敢言之”。
shì suì mǎng zòu qǐ míng táng pì yōng líng tái wéi xué zhě zhù shě wàn qū zuò shì cháng mǎn cāng zhì dù shén shèng
是岁，莽奏起明堂、辟雍、灵台，为学者筑舍万区，作市、常满仓，制度甚盛。
lì yuè jīng yì bó shì yuán jīng gè wǔ rén
立《乐经》，益博士员，经各五人。
zhēng tiān xià tōng yī yì jiào shòu shí yī rén yǐ shàng jí yǒu yì lǐ gǔ shū máo shī zhōu guān ěr yǎ tiān wén tú chèn zhōng lǜ yuè lìng bīng fǎ shǐ piān wén zì tōng zhī qí yì zhě jiē yì gōng chē
征天下通一艺教授十一人以上，及有逸《礼》、古《书》、《毛诗》、《周官》、《尔雅》、天文、图谶、钟律、月令、兵法、《史篇》文字，通知其意者，皆诣公车。
wǎng luó tiān xià yì néng zhī shì zhì zhě qián hòu qiān shù jiē lìng jì shuō tíng zhōng jiàng lìng zhèng guāi liáo yī yì shuō yún
网罗天下异能之士，至者前后千数，皆令记说廷中，将令正乖廖，一异说云。
qún chén zòu yán xī zhōu gōng fèng jì tǐ zhī sì jù shàng gōng zhī zūn rán yóu qī nián zhì dù nǎi dìng
群臣奏言：“昔周公奉继体之嗣，据上公之尊，然犹七年制度乃定。
fu míng táng pì yōng duò fèi qiān zǎi mò néng xìng jīn ān hàn gōng qǐ yú dì jiā fǔ yì bì xià sì nián yú zī gōng dé làn rán
夫明堂、辟雍，堕废千载莫能兴，今安汉公起于第家，辅翼陛下，四年于兹，功德烂然。
gōng yǐ bā yuè zǎi shēng pò gēng zǐ fèng shǐ cháo yòng shū lín fù yíng zhù yuè ruò yì xīn chǒu zhū shēng shù mín dà hé huì shí wàn zhòng bìng jí píng zuò èr xún dà gōng bì chéng
公以八月载生魄庚子奉使，朝用书临赋营筑，越若翊辛丑，诸生、庶民大和会，十万众并集，平作二旬，大功毕成。
táng yú fā jǔ chéng zhōu zào yè chéng wáng yǐ jiā
唐、虞发举，成周造业，诚亡以加。
zǎi héng wèi yi zài zhū hóu wáng shàng cì yǐ shù bó jiā bì dà guó chéng chē ān chē gè yī lí mǎ èr sì
宰衡位宜在诸侯王上，赐以束帛加璧，大国乘车、安车各一，骊马二驷。
zhào yuē kě
”皇帝下诏说：“可以。
qí yì jiǔ cì zhī fǎ
其议九锡之法。
dōng dà fēng chuī cháng ān chéng dōng mén wū wǎ qiě jǐn
冬，大风吹长安城东门屋瓦且尽。
wǔ nián zhēng yuè jiā jì míng táng zhū hóu wáng èr shí bā rén liè hóu bǎi èr shí rén zōng shì zi jiǔ bǎi yú rén zhēng zhù jì
五年正月，袷祭明堂，诸侯王二十八人，列侯百二十人，宗室子九百余人，征助祭。
lǐ bì fēng xiào xuān zēng sūn xìn dì sān shí liù rén wéi liè hóu yú jiē yì hù cì jué jīn bó zhī shǎng gè yǒu shù
礼毕，封孝宣曾孙信第三十六人为列侯，余皆益户赐爵，金、帛之赏各有数。
shì shí lì mín yǐ mǎng bù shòu xīn yě tián ér shàng shū zhě qián hòu sì shí bā wàn qī qiān wǔ bǎi qī shí èr rén jí zhū hóu wáng gōng liè hóu zōng shì jiàn zhě jiē kòu tóu yán yi jí jiā shǎng yú ān hàn gōng
是时，吏民以莽不受新野田而上书者前后四十八万七千五百七十二人，及诸侯、王公、列侯、宗室见者皆叩头言，宜亟加赏于安汉公。
yú shì mǎng shàng shū yuē chén yǐ wài shǔ yuè cì bèi wèi wèi néng fèng chēng
于是莽上书曰：“臣以外属，越次备位，未能奉称。
fú niàn shèng dé chún mào
伏念圣德纯茂。
chéng tiān dāng gǔ zhì lǐ yǐ zhì mín zuò yuè yǐ yí fēng sì hǎi bēn zǒu bǎi mán bìng zhēn cí qù zhī rì mò bù yǔn tì fēi yǒu kuǎn chéng qǐ kě xū zhì
承天当古，制礼以治民，作乐以移风，四海奔走，百蛮并臻，辞去之日，莫不陨涕，非有款诚，岂可虚致？
zì zhū hòu wáng yǐ xià zhì yú lì mín xián zhī chén mǎng shàng yǔ bì xià yǒu jiā fú zhī gù yòu de diǎn zhí měi guī gōng liè dé zhě zhé yǐ chén mǎng wèi yú yán
自诸侯王已下至于吏民，咸知臣莽上与陛下有葭莩之故，又得典职，每归功列德者，辄以臣莽为余言。
chén jiàn zhū hóu miàn yán shì yú qián zhě wèi cháng bù liú hàn ér jiàn kuì yě
臣见诸侯面言事于前者，未尝不流汗而渐愧也。
suī xìng yú bǐ zhì chéng zì zhī dé bó wèi zūn lì shǎo rèn dà sù yè dào lì cháng kǒng wū rǔ shèng cháo
虽性愚鄙，至诚自知，德薄位尊，力少任大，夙夜悼栗，常恐污辱圣朝。
jīn tiān xià zhì píng fēng sú qí fēng bǎi mán shuài fú bì bì xià shèng dé suǒ zì gōng qīn tài shī guāng tài bǎo shùn děng fǔ zhèng zuǒ zhì qún qīng dài fū mò bù zhōng liáng gù néng yǐ wǔ nián zhī jiān zhì zhì cǐ yān
今天下治平，风俗齐风，百蛮率服，毕陛下圣德所自躬亲，太师光、太保舜等辅政佐治，群卿大夫莫不忠良，故能以五年之间至致此焉。
chén mǎng shí wú qí cè yì móu
臣莽实无奇策异谋。
fèng cheng tài hòu shèng zhào xuān zhī yú xià bù néng de shí yī
奉承太后圣诏，宣之于下，不能得什一；
shòu qún xián zhī chóu huà ér shàng yǐ wén bù dé néng shí wǔ
受群贤之筹画，而上以闻，不得能什伍。
dāng bèi wú yì zhī gū suǒ yǐ gǎn qiě bǎo shǒu lǐng xū yú zhě chéng shàng xiū bì xià yú guāng ér xià yī qún gōng zhī gù yě
当被无益之辜，所以敢且保首领须臾者，诚上休陛下余光，而下依群公之故也。
bì xià bù rěn zhòng yán zhé xià qí zhāng yú yì zhě
陛下不忍众言，辄下其章于议者。
chén mǎng qián yù lì zòu zhǐ kǒng qí suì bù kěn zhǐ
臣莽前欲立奏止，恐其遂不肯止。
jīn dà lǐ yǐ xíng zhù jì zhě bì cí bù shèng zhì yuàn yuàn zhū zhāng xià yì zhě jiē qǐn wù shàng shǐ chén mǎng de jìn lì bì zhì lǐ zuò yuè shì
今大礼已行，助祭者毕辞，不胜至愿，愿诸章下议者皆寝勿上，使臣莽得尽力毕制礼作乐事。
shì chéng yǐ chuán shì tiān xià yǔ hǎi nèi píng zhī
事成，以传示天下，与海内平之。
jí yǒu suǒ jiān fēi zé chén mǎng dāng bèi guà shàng wù cháo zhī zuì
即有所间非，则臣莽当被诖上误朝之罪。
rú wú tā qiǎn de quán mìng cì hái gǔ guī jiā bì xián zhě lù shì chén zhī sī yuàn yě
如无他谴，得全命赐骸骨归家，避贤者路，是臣之私愿也。
wéi bì xià āi lián cái xìng
惟陛下哀怜财幸！
zhēn hán děng bái tài hòu zhào yuē kě
甄邯等白太后，诏曰：“可。
wéi gōng gōng dé guāng yú tiān xià shì yǐ zhū hóu wáng gōng liè hóu zōng shì zhū shēng lì mín xī rán tóng cí lián shǒu quē tíng gù xià qí zhāng
惟公功德光于天下，是以诸侯、王公、列侯、宗室、诸生、吏民翕然同辞，连守阙庭，故下其章。
zhū hóu zōng shì cí qù zhī rì fù jiàn qián zhòng chén suī xiǎo yù bà qiǎn yóu bù kěn qù
诸侯、宗室辞去之日，复见前重陈，虽晓喻罢遣，犹不肯去。
gào yǐ mèng xià jiāng xíng jué shǎng mò bù huān yuè chēng wàn suì ér tuì
告以孟夏将行厥赏，莫不欢悦，称万岁而退。
jīn gōng měi jiàn zhé liú tì kòu tóu yán yuàn bù shòu shǎng shǎng jí jiā bù gǎn dāng wèi
今公每见，辄流涕叩头言愿不受赏，赏即加不敢当位。
fāng zhì zuò wèi dìng shì xū gōng ér jué gù qiě tīng gōng
方制作未定，事须公而决，故且听公。
zhì zuò bì chéng qún gōng yǐ wén
制作毕成，群公以闻。
jiū yú qián yì qí jiǔ cì lǐ yí jí zòu
究于前议，其九锡礼仪亟奏。
yú shì gōng qīng dài fū bó shì yì láng liè hóu zhāng chún děng jiǔ bǎi èr rén jiē yuē shèng dì míng wáng zhāo xián quàn néng dé shèng zhě wèi gāo gōng dà zhě shǎng hòu
于是公卿大夫、博士、议郎、列侯张纯等九百二人皆曰：“圣帝明王招贤劝能，德盛者位高，功大者赏厚。
gù zōng chén yǒu jiǔ mìng shàng gōng zhī zūn zé yǒu jiǔ cì dēng děng zhī chǒng
故宗臣有九命上公之尊，则有九锡登等之宠。
jīn jiǔ zú qīn mù bǎi xìng jì zhāng wàn guó hé xié lí mín shí yōng shèng ruì bì zhēn tài píng yǐ qià
今九族亲睦，百姓既章，万国和协，黎民时雍，圣瑞毕溱，太平已洽。
dì zhě zhī shèng mò lóng yú táng yú ér bì xià rèn zhī
帝者之盛莫隆于唐、虞，而陛下任之；
zhōng chén mào gōng mò zhe yú yī zhōu ér zǎi héng pèi zhī
忠臣茂功莫著于伊、周，而宰衡配之。
suǒ wèi yì shí ér xìng rú hé fú zhě yě
所谓异时而兴，如合符者也。
jǐn yǐ liù yì tōng yì jīng wén suǒ jiàn zhōu guān lǐ jì yí yú jīn zhě wèi jiǔ mìng zhī xī
谨以《六艺》通义，经文所见，《周官》、《礼记》宜于今者，为九命之锡。
chén qǐng mìng xī
臣请命锡。
zòu kě
”奏请得到批准。
cè yuē
策曰：
wéi yuán shǐ wǔ nián wǔ yuè gēng yín tài huáng tài hòu lín yú qián diàn yán dēng qīn zhào zhī yuē gōng jìn xū tīng zhèn yán
惟元始五年五月庚寅，太皇太后临于前殿，延登，亲诏之曰：公进，虚听朕言。
qián gōng sù wèi xiào chéng huáng dì shí yǒu liù nián nà cè jìn zhōng bái zhū gù dìng líng hóu chún yú zhǎng yǐ mí luàn fā jiān dēng dà sī mǎ zhí zài nèi fǔ
前公宿卫孝成皇帝十有六年，纳策尽忠，白诛故定陵侯淳于长，以弥乱发奸，登大司马，职在内辅。
xiào āi huáng dì jí wèi jiāo qiè kuī yù jiān chén méng dòng gōng shǒu hé gāo chāng hòu dǒng hóng gǎi zhèng gù dìng táo gòng wáng mǔ zhī tiě zuò
孝哀皇帝即位，骄妾窥欲，奸臣萌动，公手劾高昌侯董宏，改正故定陶共王母之僣坐。
zì shì zhī hòu cháo chén lùn yì mǐ bù jù jīng
自是之后，朝臣论议，靡不据经。
yǐ bìng cí wèi guī yú dì jiā wèi zéi chén suǒ xiàn
以病辞位，归于第家，为贼臣所陷。
jiù guó zhī hòu xiào āi huáng dì jué wù fù huán gōng cháng ān lín bìng jiā jù yóu bù wàng gōng fù tè jìn wèi
就国之后，孝哀皇帝觉寤，复还公长安，临病加剧，犹不忘公，复特进位。
shì yè cāng cù guó wú chǔ zhǔ jiān chén chōng cháo wēi dài shén yǐ
是夜仓卒，国无储主，奸臣充朝，危殆甚矣。
zhèn wéi dìng guó zhī jì mò yí yú gōng yǐn nà yú cháo jí rì bà tuì gāo ān hóu dǒng xián zhuǎn lòu zhī jiān zhōng cè zhé jiàn gāng jì xián zhāng
朕惟定国之计莫宜于公，引纳于朝，即日罢退高安侯董贤，转漏之间，忠策辄建，纲纪咸张。
shòu hé yuán shòu zài zāo dà xíng wàn shì jiē jǔ huò luàn bù zuò
绶和、元寿，再遭大行，万事皆举，祸乱不作。
fǔ zhèn wǔ nián rén lún zhī běn zhèng tiān dì zhī wèi dìng
辅朕五年，人伦之本正，天地之位定。
qīn chéng shén qí jīng wěi sì shí fù qiān zǎi zhī fèi jiáo bǎi shì zhī shī tiān xià hé huì dà zhòng fāng ji
钦承神祇，经纬四时，复千载之废，矫百世之失，天下和会，大众方辑。
shī zhī líng tái shū zhī zuò luò hào jīng zhī zhì shāng yì zhī dù yú jīn fù xīng
《诗》之灵台，《书》之作雒，镐京之制，商邑之度，于今复兴。
zhāo zhāng xiān dì zhī yuán gōng míng zhe zǔ zōng zhī lìng dé tuī xiǎn yán fù pèi tiān zhī yì xiū lì jiāo dì zōng sì zhī lǐ yǐ guāng dà xiào
昭章先帝之元功，明著祖宗之令德，推显严父配天之义，修立郊禘宗祀之礼，以光大孝。
shì yǐ sì hǎi yōng yōng wàn guó mù yì mán yí shū sú bù zhào zì zhì jiàn huà duān miǎn fèng zhēn zhù jì
是以四海雍雍，万国慕义，蛮夷殊俗，不召自至，渐化端冕，奉珍助祭。
xún jiù běn dào zūn shù zhòng gǔ dòng ér yǒu chéng shì de jué zhōng
寻旧本道，遵术重古，动而有成，事得厥中。
zhì dé yào dào tōng yú shén míng zǔ kǎo jiā xiǎng
至德要道，通于神明，祖考嘉享。
guāng yào xiǎn zhāng tiān fú réng zhēn yuán qì dà tóng
光耀显章，天符仍臻，元气大同。
lín fèng guī lóng zhòng xiáng zhī ruì qī bǎi yǒu yú
麟凤龟龙，众祥之瑞，七百有余。
suì zhì lǐ zuò yuè yǒu suí jìng zōng miào shè jì zhī dà xūn
遂制礼作乐，有绥靖宗庙社稷之大勋。
pǔ tiān zhī xià wéi gōng shì lài guān zài zǎi héng wèi wéi shàng gōng
普天之下，惟公是赖，官在宰衡，位为上公。
jīn jiā jiǔ mìng zhī xī qí yǐ zhù jì gòng wén wǔ zhī zhí nǎi suì jí jué zǔ
今加九命之锡，其以助祭，共文武之职，乃遂及厥祖。
wū xì qǐ bù xiū zāi
于戏，岂不休哉！
yú shì mǎng qǐ shǒu zài bài
于是莽稽首再拜，
shòu lǜ fú gǔn miǎn yī shǎng
受绿韨衮冕衣赏，
dàng běng dàng bì
玚琫玚珌，
jù lǚ
句履，
luán lù chéng mǎ
鸾路乘马，
lóng qí jiǔ liú
龙旗九旒，
pí biàn sù jī
皮弁素积，
róng lù chéng mǎ
戎路乘马，
tóng gōng shǐ
彤弓矢，
lú gōng shǐ
卢弓矢，
zuǒ jiàn zhū yuè
左建朱钺，
yòu jiàn jīn qī
右建金戚，
jiǎ zhòu yī jù
甲胄一具，
jù chàng èr yǒu
秬鬯二卣，
guī zàn èr
圭瓒二，
jiǔ mìng qīng yù guī èr
九命青玉珪二，
zhū hù nà bì
朱户纳陛。
shǔ zōng guān zhù guān bǔ guān shǐ guān hǔ bēn sān bǎi rén jiā lìng chéng gè yī rén zōng zhù bo shǐ guān jiē zhì sè fū zuǒ guān hàn gōng
署宗官、祝官、卜官、史官，虎贲三百人，家令丞各一人，宗、祝、卜、史官皆置啬夫，佐官汉公。
zài zhōng fǔ wài dì hǔ bēn wèi mén wèi dāng chū rù zhě fu jí
在中府外第，虎贲为门卫，当出入者傅籍。
zì sì fǔ sān gōng yǒu shì fǔ dì jiē yòng chuán
自四辅、三公有事府第，皆用传。
yǐ chǔ wáng dǐ wèi ān hàn gōng dì dà shàn zhì tōng zhōu wèi
以楚王邸为安汉公第，大缮治，通周卫。
zǔ mí miào jí qǐn jiē wèi zhū hù nà bì
祖祢庙及寝皆为朱户纳陛。
chén chóng yòu zòu ān hàn gōng cí zǔ mí chū chéng mén chéng mén xiào wèi yi jiāng qí shì cóng
陈崇又奏：“安汉公祠祖祢，出城门，城门校尉宜将骑士从。
rù yǒu mén wèi chū yǒu qí shì suǒ yǐ zhòng guó yě
入有门卫，出有骑士，所以重国也。
zòu kě
”奏请得到批准。
qí qiū mǎng yǐ huáng hòu yǒu zǐ sūn ruì tōng zǐ wǔ dào
其秋，莽以皇后有子孙瑞，通子午道。
zǐ wǔ dào cóng dù líng zhí jué nán shān jìng hàn zhōng
子午道从杜陵直绝南山，径汉中。
fēng sú shǐ zhě bā rén hái yán tiān xià fēng sú qí tóng zhà wèi jùn guó zào gē yáo sòng gōng dé fán sān wàn yán
风俗使者八人还，言天下风俗齐同，诈为郡国造歌谣，颂功德，凡三万言。
mǎng zòu dìng zhuó lìng
莽奏定著令。
yòu zòu wéi shì wú èr jiǎ guān wú yù sòng yì wú dào zéi yě wú jī mín dào bù shí yí nán nǚ yì lù zhī zhì fàn zhě xiàng xíng
又奏为市无二贾，官无狱讼，邑无盗贼，野无饥民，道不拾遗，男女异路之制，犯者象刑。
liú xīn chén chóng děng shí èr rén jiē yǐ zhì míng táng xuān jiào huà fēng wèi liè hóu
刘歆、陈崇等十二人皆以治明堂，宣教化，封为列侯。
mǎng jì zhì tài píng běi huà xiōng nú dōng zhì hǎi wài nán huái huáng zhī wéi xī fāng wèi yǒu jiā
莽既致太平，北化匈奴，东致海外，南怀黄支，唯西方未有加。
nǎi qiǎn zhōng láng jiàng píng xiàn děng duō chí jīn bì yòu sài wài qiāng shǐ xiàn de yuàn nèi shǔ
乃遣中郎将平宪等多持金币诱塞外羌，使献地，愿内属。
xiàn děng zòu yán qiāng háo liáng yuàn děng zhǒng rén kǒu kě wàn èr qiān rén yuàn wèi nèi chén xiàn xiān shuǐ hǎi yǔn gǔ yán chí píng dì měi cǎo jiē yǔ hàn mín zì jū xiǎn zǔ chù wèi fān bì
宪等奏言：“羌豪良愿等种，人口可万二千人，愿为内臣，献鲜水海、允谷盐池，平地美草皆予汉民，自居险阻处为藩蔽。
wèn liáng yuàn jiàng yì duì yuē tài huáng tài hòu shèng míng ān hàn gōng zhì rén tiān xià tài píng wǔ gǔ chéng shú huò hé zhǎng zhàng yú huò yī sù sān mǐ huò bù zhǒng zì shēng huò jiǎn bù cán zì chéng gān lù cóng tiān xià lǐ quán zì de chū fèng huáng lái yí shén jué jiàng jí
问良愿降意，对曰：‘太皇太后圣明，安汉公至仁，天下太平，五谷成熟，或禾长丈余，或一粟三米，或不种自生，或茧不蚕自成，甘露从天下，醴泉自地出，凤皇来仪，神爵降集。
cóng sì suì yǐ lái qiāng rén wú suǒ jí kǔ gù sī lè nèi shǔ
从四岁以来，羌人无所疾苦，故思乐内属。
yi yǐ shí chǔ yè zhì shǔ guó lǐng hù
’宜以时处业，置属国领护。
shì xià mǎng mǎng fù zòu yuē tài hòu bǐng tǒng shù nián ēn zé yáng yì hé qì sì sài jué yù shū sú mǐ bù mù yì
”事下莽，莽复奏曰：“太后秉统数年，恩泽洋溢，和气四塞，绝域殊俗，靡不慕义。
yuè cháng shì chóng yì xiàn bái zhì huáng zhī zì sān wàn lǐ gòng shēng xī dōng yí wáng dù dà hǎi fèng guó zhēn xiōng nú chán yú shùn zhì zuò qù èr míng jīn xī yù liáng yuàn děng fù jǔ dì wéi chén qiè xī táng yáo héng bèi sì biǎo yì wáng yǐ jiā zhī
越裳氏重译献白雉，黄支自三万里贡生犀，东夷王度大海奉国珍，匈奴单于顺制作，去二名，今西域良愿等复举地为臣妾，昔唐尧横被四表，亦亡以加之。
jīn jǐn àn yǐ yǒu dōng hǎi nán hǎi běi hǎi jùn wèi yǒu xī hǎi jùn qǐng shòu liáng yuàn děng suǒ xiàn de wèi xī hǎi jùn
今谨案已有东海、南海、北海郡，未有西海郡，请受良愿等所献地为西海郡。
chén yòu wén shèng wáng xù tiān wén dìng dì lǐ yīn shān chuān mín sú yǐ zhì zhōu jiè
臣又闻圣王序天文，定地理，因山川民俗以制州界。
hàn jiā de guǎng èr dì sān wáng fán shí sān zhōu zhōu míng jí jiè duō bù yīng jīng
汉家地广二帝、三王，凡十三州，州名及界多不应经。
yáo diǎn shí yǒu èr zhōu hòu dìng wèi jiǔ zhōu
《尧典》十有二州，后定为九州。
hàn jiā kuò de liáo yuǎn zhōu mù xíng bù yuǎn zhě sān wàn yú lǐ bù kě wèi jiǔ
汉家廓地辽远，州牧行部，远者三万余里，不可为九。
jǐn yǐ jīng yì zhèng shí èr zhōu míng fēn jiè yǐ yīng zhèng shǐ
谨以经义正十二州名分界，以应正始。
zòu kě
”奏请得到批准。
yòu zēng fǎ wǔ shí tiáo fàn zhě xǐ zhī xī hǎi
又增法五十条，犯者徙之西海。
xǐ zhě yǐ qiān wàn shù mín shǐ yuàn yǐ
徙者以千万数，民始怨矣。
quán líng hóu liú qìng shàng shū yán zhōu chéng wáng yòu shǎo chēng rú zǐ zhōu gōng jū shè
泉陵侯刘庆上书言：“周成王幼少，称孺子，周公居摄。
jīn dì fù yú chūn qiū yi lìng ān hàn gōng xíng tiān zǐ shì rú zhōu gōng
今帝富于春秋，宜令安汉公行天子事，如周公。
jùn chén jiē yuē yi rú qìng yán
”郡臣皆曰：“宜如庆言。
dōng yíng huò rù yuè zhōng
冬，荧惑入月中。
píng dì jí mǎng zuò cè qǐng mìng yú tài zhì dài bì bǐng guī yuàn yǐ shēn dài
平帝疾，莽作策，请命于泰畤，戴璧秉圭，愿以身代。
cáng cè jīn téng zhì yú qián diàn chì zhū gōng wù gǎn yán
藏策金滕，置于前殿，敕诸公勿敢言。
shí èr yuè píng dì bēng dà shè tiān xià
十二月，平帝崩，大赦天下。
mǎng zhēng míng lǐ zhě zōng bó fèng děng yǔ dìng tiān xià lì liù bǎi shí yǐ shàng jiē fú sāng sān nián
莽征明礼者宗伯凤等与定天下吏六百石以上皆服丧三年。
zòu zūn xiào chéng miào yuē tǒng zōng xiào píng miào yuē yuán zōng
奏尊孝成庙曰统宗，孝平庙曰元宗。
shí yuán dì shì jué ér xuān dì zēng sūn yǒu jiàn wáng wǔ rén liè hóu guǎng qi hóu xiǎn děng sì shí bā rén mǎng è qí zhǎng dà yuē xiōng dì bù dé xiāng wéi hòu
时元帝世绝，而宣帝曾孙有见王五人，列侯广戚侯显等四十八人，莽恶其长大，曰：“兄弟不得相为后。
nǎi xuǎn xuán sūn zhōng zuì yòu guǎng qi hóu zǐ yīng nián èr suì tuō yǐ wéi bǔ xiāng zuì jí
乃选玄孙中最幼广戚侯子婴，年二岁，托以为卜相最吉。
shì yuè qián huī guāng xiè áo zòu wǔ gōng zhǎng mèng tōng jùn jǐng de bái shí shàng yuán xià fāng yǒu dān shū zhe shí wén yuē gào ān hàn gōng mǎng wèi huáng dì
是月，前辉光谢嚣奏武功长孟通浚井得白石，上圆下方，有丹书著石，文曰：“告安汉公莽为皇帝。
fú mìng zhī qǐ zì cǐ shǐ yǐ
”符命之起，自此始矣。
mǎng mìng qún gōng yǐ bái tài hòu tài hòu yuē cǐ wū wǎng tiān xià bù kě shī xíng
莽命群公以白太后，太后曰：“此诬罔天下，不可施行！
tài bǎo shùn wèi tài hòu shì yǐ rú cǐ wú kě nài hé jū zhī lì bù néng zhǐ
”太保舜谓太后：“事已如此，无可奈何，沮之力不能止。
yòu mǎng fēi gǎn yǒu tā dàn yù chēng shè yǐ zhòng qí quán tián fú tiān xià ěr
又莽非敢有它，但欲称摄以重其权，填服天下耳。
tài hòu tīng xǔ
”太后听许。
shùn děng jí gòng lìng tài hòu xià zhào yuē gài wén tiān shēng zhòng mín bù néng xiāng zhì wèi zhī lì jūn yǐ tǒng lǐ zhī
舜等即共令太后下诏曰：“盖闻天生众民，不能相治，为之立君以统理之。
jūn nián yòu zhì bì yǒu jì tuō ér jū shè yān rán hòu néng fèng tiān shī ér chéng de huà qún shēng mào yù
君年幼稚，必有寄托而居摄焉，然后能奉天施而成地化，群生茂育。
shū bù yún hū
《书》不云乎？
tiān gōng rén qí dài zhī
‘天工，人其代之。
zhèn yǐ xiào píng huáng dì yòu nián qiě tǒng guó zhèng jǐ jiā yuán fú wěi zhèng ér shǔ zhī
’朕以孝平皇帝幼年，且统国政，几加元服，委政而属之。
jīn duǎn mìng ér bēng wū hū āi zāi
今短命而崩，呜呼哀哉！
yǐ shǐ yǒu sī zhēng xiào xuān huáng dì xuán sūn èr shí sān rén chà dù yi zhě yǐ sì xiào píng huáng dì zhī hòu
已使有司征孝宣皇帝玄孙二十三人，差度宜者，以嗣孝平皇帝之后。
xuán sūn nián zài qiǎng bǎo bù dé zhì dé jūn zǐ shú néng ān zhī
玄孙年在襁褓，不得至德君子，孰能安之？
ān hàn gōng mǎng fǔ zhèng sān shì bǐ zāo jì huì ān guāng hàn shì suì tóng shū fēng zhì yú zhì zuò yǔ zhōu gōng yì shì tóng fú
安汉公莽辅政三世，比遭际会，安光汉室，遂同殊风，至于制作，与周公异世同符。
jīn qián huī guāng áo wǔ gōng zhǎng tōng shàng yán dān shí zhī fú zhèn shēn sī jué yì yún wèi huáng dì zhě nǎi shè xíng huáng dì zhī shì yě
今前辉光嚣、武功长通上言丹石之符，朕深思厥意，云‘为皇帝’者，乃摄行皇帝之事也。
fu yǒu fǎ chéng yì fēi shèng rén zhě wáng fǎ
夫有法成易，非圣人者亡法。
qí lìng ān hàn gōng jū shè jiàn zuò rú zhōu gōng gù shì yǐ wǔ gōng xiàn wèi ān hàn gōng cǎi dì míng yuē hàn guāng yì
其令安汉公居摄践祚，如周公故事，以武功县为安汉公采地，名曰汉光邑。
jù lǐ yí zòu
具礼仪奏。
yú shì qún chén zòu yán tài hòu shèng dé zhāo rán shēn jiàn tiān yì zhào lìng ān hàn gōng jū shè
于是群臣奏言：“太后圣德昭然，深见天意，诏令安汉公居摄。
chén wén zhōu chéng wáng yòu shǎo zhōu dào wèi chéng chéng wáng bù néng gòng shì tiān dì xiū wén wǔ zhī liè
臣闻周成王幼少，周道未成，成王不能共事天地，修文、武之烈。
zhōu gōng quán ér jū shè zé zhōu dào chéng wáng shì ān
周公权而居摄，则周道成，王室安；
bù jū shè zé kǒng zhōu duì shī tiān mìng
不居摄，则恐周队失天命。
shū yuē wǒ sì shì zǐ sūn dà bù kè gòng shàng xià è shī qián rén guāng zài jiā bù zhī mìng bù yì
《书》曰：‘我嗣事子孙，大不克共上下，遏失前人光，在家不知命不易。
tiān yìng fěi chén nǎi wáng duì mìng
天应棐谌，乃亡队命。
shuō yuē zhōu gōng fú tiān zǐ zhī miǎn nán miàn ér cháo qún chén fā hào shī lìng cháng chēng wáng mìng
’说曰：周公服天子之冕，南面而朝群臣，发号施令，常称王命。
zhào gōng xián rén bù zhī shèng rén zhī yì gù bù shuō yě
召公贤人，不知圣人之意，故不说也。
lǐ míng táng jì yuē zhōu gōng cháo zhū hóu yú míng táng tiān zǐ fù fǔ yī nán miàn ér lì
《礼·明堂记》曰‘周公朝诸侯于明堂，天子负斧依南面而立。
wèi zhōu gōng jiàn tiān zǐ wèi liù nián cháo zhū hóu zhì lǐ zuò yuè ér tiān xià dà fú yě
’谓‘周公践天子位，六年朝诸侯，制礼作乐，而天下大服’也。
zhào gōng bù shuō
召公不说。
shí wǔ wáng bēng cū wèi chú
时武王崩，■粗未除。
yóu shì yán zhī zhōu gōng shǐ shè zé jū tiān le zhī wèi fēi nǎi liù nián ér jiàn zuò yě
由是言之，周公始摄则居天了之位，非乃六年而践阼也。
shū yì jiā hé piān yuē zhōu gōng fèng chàng lì yú zuò jiē yán dēng zàn yuē jiǎ wáng lì zhèng qín hé tiān xià
《书》逸《嘉禾篇》曰：‘周公奉鬯立于阼阶，延登，赞曰：假王莅政，勤和天下。
cǐ zhōu gōng shè zhèng zàn zhě suǒ chēng
’此周公摄政，赞者所称。
chéng wáng jiā yuán fú zhōu gōng zé zhì zhèng
成王加元服，周公则致政。
shū yuē zhèn fù zǐ míng bì zhōu gōng cháng chēng wáng mìng zhuān xíng bù bào gù yán wǒ fù zǐ míng jūn yě
《书》曰：‘朕复子明辟’，周公常称王命，专行不报，故言我复子明君也。
chén qǐng ān hàn gōng jū shè jiàn zuò fú tiān zǐ fú miǎn bèi fǔ yī yú hù yǒu zhī jiān nán miàn cháo qún chén tīng zhèng shì
臣请安汉公居摄践祚，服天子韨冕，背斧依于户牖之间，南面朝群臣，听政事。
chē fú chū rù jǐng bì mín chén chēng chén qiè jiē rú tiān zǐ zhī zhì
车服出入警跸，民臣称臣妾，皆如天子之制。
jiāo sì tiān dì zōng sì míng táng gòng sì zōng miào xiǎng jì qún shén zàn yuē jiǎ huáng dì mín chén wèi zhī shè huáng dì zì chēng yuē yǔ
郊祀天地，宗祀明堂，共祀宗庙，享祭群神，赞曰‘假皇帝’，民臣谓之‘摄皇帝’，自称曰‘予’。
píng jué cháo shì cháng yǐ huáng dì zhī zhào chēng zhì yǐ fèng shùn huáng tiān zhī xīn fǔ yì hàn shì bǎo ān xiào píng huáng dì zhī yòu sì suì jì tuō zhī yì lóng zhì píng zhī huà
平决朝事，常以皇帝之诏称‘制’、以奉顺皇天之心，辅翼汉室，保安孝平皇帝之幼嗣，遂寄托之义，隆治平之化。
qí cháo jiàn tài huáng tài hòu dì huáng hòu jiē fù chén jié
其朝见太皇太后、帝皇后，皆复臣节。
zì shī zhèng jiào yú qí gōng jiā guó cǎi rú zhū hóu lǐ yí gù shì
自施政教于其宫家国采，如诸侯礼仪故事。
chén mèi sǐ qǐng
臣冒死恳请。
tài hòu zhào yuē kě
”太后诏曰：“可。
míng nián gǎi yuán yuē jū shè
”明年，改元曰“居摄”。
jū shè yuán nián zhēng yuè mǎng sì shàng dì yú nán jiāo yíng chūn yú dōng jiāo xíng dà shè lǐ yú míng táng yǎng sān lǎo wǔ gēng chéng lǐ ér qù
居摄元年正月，莽祀上帝于南郊，迎春于东郊，行大射礼于明堂，养三老五更，成礼而去。
zhì zhù xià wǔ shǐ zhì rú yù shǐ tīng zhèng shì shì páng jì shū yán xíng
置柱下五史，秩如御史，听政事，侍旁记疏言行。
sān yuè jǐ chǒu lì xuān dì xuán sūn yīng wèi huáng tài zǐ hào yuē rú zǐ
三月己丑，立宣帝玄孙婴为皇太子，号曰孺子。
yǐ wáng shùn wèi tài fù zuǒ fǔ zhēn fēng wèi tài ē yòu fú zhēn hán wèi tài bǎo hòu chéng
以王舜为太傅左辅，甄丰为太阿右拂，甄邯为太保后承。
yòu zhì sì shǎo zhì jiē èr qiān dàn
又置四少，秩皆二千石。
sì yuè ān zhòng hóu liú chóng yǔ xiāng zhāng shào móu yuē ān hàn gōng mǎng zhuān zhì cháo zhèng bì wēi liú shì
四月，安众侯刘崇与相张绍谋曰：“安汉公莽专制朝政，必危刘氏。
tiān xià fēi zhī zhě nǎi mò gǎn xiān jǔ cǐ zōng shì chǐ yě
天下非之者，乃莫敢先举，此宗室耻也。
wú shuài zōng zú wèi xiān hǎi nèi bì hé
吾帅宗族为先，海内必和。
shào děng cóng zhě bǎi yú rén suì jìn gōng wǎn bù dé rù ér bài
”绍等从者百余人，遂进攻宛，不得入而败。
shào zhě zhāng sǒng zhī cóng xiōng yě
绍者，张竦之从兄也。
sǒng yǔ chóng zú fù liú jiā yì què zì guī mǎng shè fú zuì
竦与崇族父刘嘉诣阙自归，莽赦弗罪。
sǒng yīn wèi jiā zuò zòu yuē
竦因为嘉作奏曰：
jiàn píng yuán shòu zhī jiān dà tǒng jǐ jué zōng shì jǐ qì
建平、元寿之间，大统几绝，宗室几弃。
lài méng bì xià shèng dé fú fú zhèn jiù zhē gǎn kuāng wèi guó mìng fù yán zōng shì míng mù
赖蒙陛下圣德，扶服振救，遮扞匡卫，国命复延，宗室明目。
lín míng tǒng zhèng fā hào shī lìng dòng yǐ zōng shì wèi shǐ dēng yòng jiǔ zú wèi xiān
临明统政，发号施令，动以宗室为始，登用九族为先。
bìng lù zhī qīn jiàn lì wáng hóu nán miàn zhī gū jì yǐ bǎi shù
并录支亲，建立王侯，南面之孤，计以百数。
shōu fù jué shǔ cún wáng xù fèi de bǐ jiān shǒu fù wéi rén zhě pín rán chéng háng suǒ yǐ fān hàn guó fǔ hàn zōng yě
收复绝属，存亡续废，得比肩首，复为人者，嫔然成行，所以藩汉国，辅汉宗也。
jiàn pì yōng lì míng táng bān tiān fǎ liú shèng huà cháo qún hòu zhāo wén dé zōng shì zhū hóu xián yì tǔ dì
建辟雍，立明堂，班天法，流圣化，朝群后，昭文德，宗室诸侯，咸益土地。
tiān xià yóng yóng yǐn lǐng ér tàn sòng shēng yáng yáng mǎn ěr ér rù
天下喁喁，引领而叹，颂声洋洋，满耳而入。
guó jiā suǒ yǐ fú cǐ měi yīng cǐ míng xiǎng cǐ fú shòu cǐ róng zhě qǐ fēi tài huáng tài hòu rì zè zhī sī bì xià xī tì zhī niàn zāi
国家所以服此美，膺此名，飨此福，受此荣者，岂非太皇太后日昃之思，陛下夕惕之念哉！
hé wèi
何谓？
luàn zé tǒng qí lǐ wēi zé zhì qí ān huò zé yǐn qí fú jué zé jì qí tǒng yòu zé dài qí rèn chén yè xiè xiè hán shǔ qín qín wú shí xiū xī zī zī bù yǐ zhě fán yǐ wéi tiān hòu liú shì yě
乱则统其理，危则致其安，祸则引其福，绝则继其统，幼则代其任，晨夜屑屑，寒暑勤勤，无时休息，孳孳不已者，凡以为天，厚刘氏也。
chén wú yú zhì mín wú nán nǚ jiē yù zhì yì
臣无愚智，民无男女，皆谕至意。
ér ān zhòng hóu chóng nǎi dú huái bèi huò zhī xīn cāo pàn nì zhī lǜ xīng bīng dòng zhòng yù wēi zōng miào è bù rěn wén zuì bù róng zhū chéng chén zi zhī chóu zōng shì zhī chóu guó jiā zhī zéi tiān xià zhī hài yě
而安众侯崇乃独怀悖惑之心，操畔逆之虑，兴兵动众，欲危宗庙，恶不忍闻，罪不容诛，诚臣子之仇，宗室之雠，国家之贼，天下之害也。
shì gù qīn shǔ zhèn luò ér gào qí zuì mín rén kuì pàn ér qì qí bīng jìn bù kuǐ bù tuì fú qí yāng
是故亲属震落而告其罪，民人溃畔而弃其兵，进不跬步，退伏其殃。
bǎi suì zhī mǔ hái tí zhī zǐ tóng shí duàn zhǎn xuán tóu gān miǎo zhū ěr zài ěr shǒu shì yóu cún wèi jì ruò cǐ qǐ bù bèi zāi
百岁之母，孩提之子，同时断斩，悬头竿杪，珠珥在耳，首饰犹存，为计若此，岂不悖哉！
chén wén gǔ zhě pàn nì zhī guó jì yǐ zhū tǎo zé zhū qí gōng shì yǐ wéi wū chí nà gòu zhuó yān míng yuē xiōng xū suī shēng cài rú ér rén bù shí
臣闻古者畔逆之国，既以诛讨，则猪其宫室以为污池，纳垢浊焉，名曰凶虚，虽生菜茹，而人不食。
sì qiáng qí shè fù shàng zhàn xià shì bù dé tōng
四墙其社，复上栈下，示不得通。
biàn shè zhū hóu chū mén jiàn zhī zhe yǐ wéi jiè
辨社诸侯，出门见之，著以为戒。
fāng jīn tiān xià wén chóng zhī fǎn yě xián yù qiān yī shǒu jiàn ér huà zhī
方今天下闻崇之反也，咸欲骞衣手剑而叱之。
qí xiān zhì zhě zé fú qí jǐng chōng qí xiōng rèn qí qū qiè qí jī
其先至者，则拂其颈，冲其匈，刃其躯，切其肌；
hòu zhì zhě yù bá qí mén pū qí qiáng yí qí wū fén qí qì yīng shēng dí de zé shí chéng chuàng
后至者，欲拔其门，仆其墙，夷其屋，焚其器，应声涤地，则时成创。
ér zōng shì yóu shén yán bì qiè chǐ yān
而宗室尤甚，言必切齿焉。
hé zé
为什么呢？
yǐ qí bèi pàn ēn yì ér bù zhī zhòng dé zhī suǒ zài yě
以其背畔恩义，而不知重德之所在也。
zōng shì suǒ jū huò yuǎn jiā xìng de xiān wén bù shèng fèn fèn zhī yuàn yuàn wèi zōng shì chàng shǐ fù zǐ xiōng dì fù lóng hé chā chí zhī nán yáng zhū chóng gōng shì lìng rú gǔ zhì
宗室所居或远，嘉幸得先闻，不胜愤愤之愿，愿为宗室倡始，父子兄弟负笼荷锸，驰之南阳，猪崇宫室，令如古制。
jí chóng shè yi rú háo shè yǐ cì zhū hóu yòng yǒng jiān jiè
及崇社宜如毫社，以赐诸侯，用永监戒。
yuàn xià sì fǔ gōng qīng dài fū yì yǐ míng hào wù shì sì fāng
愿下四辅公卿大夫议，以明好恶，视四方。
yú shì mǎng dà yuè
于是莽大说。
gōng qīng yuē jiē yi rú jiā yán
公卿曰：“皆宜如嘉言。
mǎng bái tài hòu xià zhào yuē wéi jiā fù zǐ xiōng dì suī yǔ chóng yǒu shǔ bù gǎn ā sī huò jiàn méng yá xiāng shuài gào zhī jí qí huò chéng tóng gòng chóu zhī yìng hé gǔ zhì zhōng xiào zhe yān
”莽白太后下诏曰：“惟嘉父子兄弟，虽与崇有属，不敢阿私，或见萌牙，相率告之，及其祸成，同共雠之，应合古制，忠孝著焉。
qí yǐ dù yǎn hù qiān fēng jiā wèi shī lǐ hóu jiā zi qī rén jiē cì jué guān nèi hóu
其以杜衍户千封嘉为师礼侯，嘉子七人皆赐爵关内侯。
hòu yòu fēng sǒng wèi shū dé hóu
”后又封竦为淑德侯。
cháng ān wèi zhī yǔ yuē yù qiú fēng guò zhāng bó sōng
长安为之语曰：“欲求封，过张伯松；
lì zhàn dòu bù rú qiǎo wèi zòu
力战斗，不如巧为奏。
mǎng yòu fēng nán yáng lì mín yǒu gōng zhě bǎi yú rén wū chí liú chóng shì zhái
”莽又封南阳吏民有功者百余人，污池刘崇室宅。
hòu móu fǎn zhě jiē wū chí yún
后谋反者，皆污池云。
qún chén fù bái liú chóng děng móu nì zhě yǐ mǎng quán qīng yě
群臣复白：“刘崇等谋逆者，以莽权轻也。
yi zūn zhòng yǐ tián hǎi nèi
宜尊重以填海内。
wǔ yuè jiǎ chén tài hòu zhào mǎng cháo jiàn tài hòu chēng jiǎ huáng dì
”五月甲辰，太后诏莽朝见太后称“假皇帝。
dōng shí yuè bǐng chén shuò rì yǒu shí zhī
冬十月丙辰朔，日有食之。
shí èr yuè qún chén zòu qǐng yì ān hàn gōng gōng jí jiā lì zhì lǜ gēng lìng miào jiù chú zhǎng chéng zhōng shù zǐ hǔ bēn yǐ xià bǎi yú rén yòu zhì wèi shì sān bǎi rén
十二月，群臣奏请：“益安汉公宫及家吏，置率更令，庙、厩、厨长丞，中庶子，虎贲以下百余人，又置卫士三百人。
ān hàn gōng lú wèi shè shěng fǔ wèi shè diàn dì wèi shè gōng
安汉公庐为摄省，府为摄殿，第为摄宫。
zòu kě
”奏请得到批准。
mǎng bái tài hòu xià zhào yuē gù tài shī guāng suī qián hōng gōng xiào yǐ liè
莽白太后下诏曰：“故太师光虽前薨，功效已列。
tài bǎo shùn dà sī kōng fēng qīng chē jiāng jūn hán bù bīng jiāng jūn jiàn jiē wèi yòu jìn chán yú chóu cè yòu diǎn líng tái míng táng pì yōng sì jiāo dìng zhì dù kāi zǐ wǔ dào yǔ zǎi héng tóng xīn shuō dé hé yì bìng lì gōng dé mào zhe
太保舜、大司空丰、轻车将军邯、步兵将军建皆为诱进单于筹策，又典灵台、明堂、辟雍、四郊，定制度，开子午道，与宰衡同心说德，合意并力，功德茂著。
fēng shùn le kuāng wèi tóng xīn hóu lín wèi shuō dé hóu guāng sūn shòu wèi hé yì hóu fēng sūn kuāng wèi bìng lì hóu
封舜了匡为同心侯，林为说德侯，光孙寿为合意侯，丰孙匡为并力侯。
yì hán jiàn gè sān qiān hù
益邯、建各三千户。
shì suì xī qiāng páng tián fu fān děng yuàn mǎng duó qí de zuò xī hǎi jùn fǎn gōng xī hǎi tài shǒu chéng yǒng yǒng bēn zǒu
是岁，西羌庞恬、傅幡等怨莽夺其地作西海郡，反攻西海太守程永，永奔走。
mǎng zhū yǒng qiǎn hù qiāng xiào wèi dòu kuàng jī zhī
莽诛永，遣护羌校尉窦况击之。
èr nián chūn dòu kuàng děng jī pò xī qiāng
二年春，窦况等击破西羌。
wǔ yuè gēng zào huò cuò dāo yī zhí wǔ qiān
五月，更造货：错刀，一直五千；
qì dāo yī zhí wǔ bǎi
契刀，一直五百；
dà qián yī zhí wǔ shí yǔ wǔ zhū qián bìng xíng
大钱，一直五十，与五铢钱并行。
mín duō dào zhù zhě
民多盗铸者。
jìn liè hóu yǐ xià bù dé xié huáng jīn shū yù fǔ shòu zhí rán zú bù yǔ zhí
禁列侯以下不得挟黄金，输御府受直，然卒不与直。
jiǔ yuè dōng jùn tài shǒu dí yì dū shì lēi chē qí yīn fā bèn mìng lì yán xiāng hòu liú xìn wèi tiān zǐ yí xí jùn guó yán mǎng dú shā píng dì shè tiān zǐ wèi yù jué hàn shì jīn gòng xíng tiān fá zhū mǎng
九月，东郡太守翟义都试，勒车骑，因发奔命，立严乡侯刘信为天子，移檄郡国，言“莽毒杀平帝，摄天子位，欲绝汉室，今共行天罚诛莽”。
jùn guó yí huò zhòng shí yú wàn
郡国疑惑，众十余万。
mǎng huáng jù bù néng shí zhòu yè bào rú zǐ gào dǎo jiāo miào fàng dà gào zuò cè qiǎn jiàn dài fū huán tán děng bān yú tiān xià yù yǐ shè wèi dāng fǎn zhèng rú zǐ zhī yì
莽惶惧不能食，昼夜抱孺子告祷郊庙，放《大诰》作策，遣谏大夫桓谭等班于天下，谕以摄位当反政孺子之意。
qiǎn wáng yì sūn jiàn děng bā jiāng jūn jī yì fēn tún zhū guān shǒu è sāi
遣王邑、孙建等八将军击义，分屯诸关，守厄塞。
huái lǐ nán zǐ zhào míng huò hóng děng qǐ bīng yǐ hé dí yì xiāng yǔ móu yuē zhū jiāng jīng bīng xī dōng jīng shī kōng kě gōng cháng ān
槐里男子赵明、霍鸿等起兵，以和翟义，相与谋曰：“诸将精兵悉东，京师空，可攻长安。
zhòng shāo duō zhì qiě shí wàn rén mǎng kǒng qiǎn jiàng jūn wáng qí wáng jí jiàng bīng jù zhī
”众稍多，至且十万人，莽恐，遣将军王奇、王级将兵拒之。
yǐ tài bǎo zhēn hán wèi dà jiàng jūn shòu yuè gāo miào lǐng tiān xià bīng zuǒ zhàng jié yòu bǎ yuè zhūn chéng wài
以太保甄邯为大将军，受钺高庙，领天下兵，左杖节，右把钺，屯城外。
wáng shùn zhēn fēng zhòu yè xún háng diàn zhōng
王舜、甄丰昼夜循行殿中。
shí èr yuè wáng yì děng pò dí yì yú yǔ
十二月，王邑等破翟义于圉。
sī wēi chén chóng shǐ jiān jūn shàng shū yán bì xià fèng tiān hóng fàn xīn hé bǎo guī yīng shòu yuán mìng yù zhī chéng bài xián yìng zhào zhàn shì wèi pèi tiān
司威陈崇使监军上书言：“陛下奉天洪范，心合宝龟，膺受元命，豫知成败，咸应兆占，是谓配天。
pèi tiān zhī zhǔ lǜ zé yí qì yán zé dòng wù shī zé chéng huà
配天之主，虑则移气，言则动物，施则成化。
chén chóng fú dú zhào shū xià rì qiè jì qí shí shèng sī shǐ fā ér fǎn lǔ réng pò
臣崇伏读诏书下日，窃计其时，圣思始发，而反虏仍破；
zhào wén shǐ shū fǎn lǔ dà bài
诏文始书，反虏大败；
zhì shū shǐ xià fǎn lǔ bì zhǎn zhòng jiāng wèi jí qí qí fēng máng chén chóng wèi jí jǐn gòng yú lǜ ér shì yǐ jué yǐ
制书始下，反虏毕斩，众将未及齐其锋芒，臣崇未及尽共愚虑，而事已决矣。
mǎng dà yuè
”莽大说。
sān nián chūn dì zhèn
三年春，地震。
dà shè tiān xià
大赦天下。
wáng yì děng hái jīng shī xi yǔ wáng jí děng hé jī míng hóng jiē pò miè yǔ zài dí yì chuán
王邑等还京师，西与王级等合击明、鸿，皆破灭，语在《翟义传》。
mǎng dà zhì jiǔ wèi yāng gōng bái hǔ diàn láo cì jiàng shuài zhào chén chóng zhì xiào jūn gōng dì qí gāo xià
莽大置酒未央宫白虎殿，劳赐将帅，诏陈崇治校军功，第其高下。
mǎng nǎi shàng zòu yuē míng shèng zhī shì guó duō xián rén gù táng yú zhī shí kě bǐ wū ér fēng zhì gōng chéng shì jiù zé jiā shǎng yān
莽乃上奏曰：“明圣之世，国多贤人，故唐、虞之时，可比屋而封，至功成事就，则加赏焉。
zhì yú xià hòu tú shān zhī huì zhí yù bó zhě wàn guó zhū hóu zhí yù fù yōng zhí bó
至于夏后涂山之会，执玉帛者万国，诸侯执玉，附庸执帛。
zhōu wǔ wáng mèng jīn zhī shàng shàng yǒu bā bǎi zhū hóu
周武王孟津之上，尚有八百诸侯。
zhōu gōng jū shè jiāo sì hòu jì yǐ pèi tiān zōng sì wén wáng yú míng táng yǐ pèi shàng dì shì yǐ sì hǎi zhī nèi gè yǐ qí zhí lái jì gài zhū hóu qiān bā bǎi yǐ
周公居摄，郊祀后稷以配天，宗祀文王于明堂以配上帝，是以四海之内各以其职来祭，盖诸侯千八百矣。
lǐ jì wáng zhì qiān qī bǎi yú guó shì yǐ kǒng zǐ zhe xiào jīng yuē bù gǎn yí xiǎo guó zhī chén ér kuàng yú gōng hóu bó zi nán hu
《礼记·王制》千七百余国，是以孔子著《孝经》曰：‘不敢遗小国之臣，而况于公、侯、伯、子、男乎？
gù de wàn guó zhī huān xīn yǐ shì qí xiān wáng
故得万国之欢心以事其先王。
cǐ tiān zǐ zhī xiào yě
’此天子之孝也。
qín wèi wáng dào cán miè zhū hóu yǐ wéi jùn xiàn yù shàn tiān xià zhī lì gù èr shì ér wáng
秦为亡道，残灭诸侯以为郡县，欲擅天下之利，故二世而亡。
gāo huáng dì shòu mìng chú cán kǎo gōng shī shǎng jiàn guó shù bǎi hòu shāo shuāi wēi qí yú jǐn cún
高皇帝受命除残，考功施赏，建国数百，后稍衰微，其余仅存。
tài huáng tài hòu gōng tǒng dà gāng guǎng fēng gōng dé yǐ quàn shàn xīng miè jì jué yǐ yǒng shì shì yǐ dà huà liú tōng dàn mù qiě chéng
太皇太后躬统大纲，广封功德以劝善，兴灭继绝以永世，是以大化流通，旦暮且成。
zāo qiāng kòu hài xī hǎi jùn fǎn lǔ liú yán dōng jùn nì zéi huò zhòng xī tǔ zhōng chén xiào zǐ mò bù fèn nù suǒ zhēng tiǎn miè jǐn bèi jué gū tiān xià xián níng
遭羌寇害西海郡，反虏流言东郡，逆贼惑众西土，忠臣孝子莫不奋怒，所征殄灭，尽备厥辜，天下咸宁。
jīn zhì lǐ zuò yuè shí kǎo zhōu jué wǔ děng de sì děng yǒu míng wén
今制礼作乐，实考周爵五等，地四等，有明文；
yīn jué sān děng yǒu qí shuō wú qí wén
殷爵三等，有其说，无其文。
kǒng zǐ yuē zhōu jiān yú èr dài yù yù hu wén zāi
孔子曰：‘周监于二代，郁郁乎文哉！
wú cóng zhōu
我遵从周朝。”
chén qǐng zhū jiàng shuài dāng shòu jué yì zhě jué wǔ děng de sì děng
’臣请诸将帅当受爵邑者爵五等，地四等。
zòu kě
”奏请得到批准。
yú shì fēng zhě gāo wèi hóu bó cì wèi zi nán dāng cì jué guān nèi hòu zhě gēng míng yuē fù chéng fán shù bǎi rén
于是封者高为侯、伯，次为子、男，当赐爵关内侯者更名曰附城，凡数百人。
jī xī hǎi zhě yǐ qiāng wèi hào huái lǐ yǐ wǔ wèi hào dí yì yǐ lǔ wèi hào
击西海者以“羌”为号，槐里以“武”为号，翟义以“虏”为号。
qún chén fù zòu yán tài hòu xiū gōng lù dé yuǎn zhě qiān zǎi jìn zhě dāng shì huò yǐ wén fēng huò yǐ wǔ jué shēn qiǎn dà xiǎo mǐ bù bì jǔ
群臣复奏言：“太后修功录德，远者千载，近者当世，或以文封，或以武爵，深浅大小，靡不毕举。
jīn shè huáng dì bèi yī jiàn zuò yi yì yú zǎi guó zhī shí zhì zuò suī wèi bì yǐ yi jìn èr zǐ jué jiē wèi gōng
今摄皇帝背依践祚，宜异于宰国之时，制作虽未毕已，宜进二子爵皆为公。
chūn qiū shàn shàn jí zǐ sūn xián zhě zhī hòu yi yǒu tǔ de
《春秋》‘善善及子孙’，‘贤者之后，宜有土地’。
chéng wáng guǎng fēng zhōu gōng shù zǐ liù rén jiē yǒu máo tǔ
成王广封周公庶子六人，皆有茅土。
jí hàn jiā míng xiāng dà jiàng xiāo huò zhī shǔ xián jí zhī shù
及汉家名相大将萧、霍之属，咸及支庶。
xiōng zi guāng kě xiān fēng wèi liè hóu
兄子光，可先封为列侯；
zhū sūn zhì dù bì yǐ dà sī tú dà sī kōng shàng míng rú qián zhào shū
诸孙，制度毕已，大司徒、大司空上名，如前诏书。
tài hòu zhào yuē jìn shè huáng dì zi bāo xīn hóu ān wèi xīn jǔ gōng shǎng dōu hóu lín wèi bāo xīn gōng fēng guāng wèi yǎn gōng hóu
”太后诏曰：“进摄皇帝子褒新侯安为新举公，赏都侯临为褒新公，封光为衍功侯。
shì shí mǎng hái guī xīn dū guó qún chén fù bái yǐ fēng mǎng sūn zōng wèi xīn dū hóu
”是时，莽还归新都国，群臣复白以封莽孙宗为新都侯。
mǎng jì miè dí yì zì wèi wēi dé rì shèng huò tiān rén zhù suì móu jí zhēn zhī shì yǐ
莽既灭翟义，自谓威德日盛，获天人助，遂谋即真之事矣。
jiǔ yuè mǎng mǔ gōng xiǎn jūn sǐ yì bù zài āi lìng tài hòu zhào yì qí fú
九月，莽母功显君死，意不在哀，令太后诏议其服。
shǎo ā xī hé liú xīn yǔ bó shì zhū rú qī shí bā rén jiē yuē jū shè zhī yì suǒ yǐ tǒng lì tiān gōng xìng chóng dì dào chéng jiù fǎ dù ān jí hǎi nèi yě
少阿、羲和刘歆与博士诸儒七十八人皆曰：“居摄之义，所以统立天功，兴崇帝道，成就法度，安辑海内也。
xī yīn chéng tāng jì méi ér tài zǐ zǎo yāo qí zi tài jiǎ yòu shǎo bù míng yī yǐn fàng zhū tóng gōng ér jū shè yǐ xìng yīn dào
昔殷成汤既没，而太子蚤夭，其子太甲幼少不明，伊尹放诸桐宫而居摄，以兴殷道。
zhōu wǔ wáng jì méi zhōu dào wèi chéng chéng wáng yòu shǎo zhōu gōng píng chéng wáng ér jū shè yǐ chéng zhōu dào
周武王既没，周道未成，成王幼少，周公屏成王而居摄，以成周道。
shì yǐ yīn yǒu yì yì zhī huà zhōu yǒu xíng cuò zhī gōng
是以殷有翼翼之化，周有刑错之功。
jīn tài huáng tài hòu bǐ zāo jiā zhī bù zào wěi rèn ān hàn gōng zǎi yǐn qún liáo héng píng tiān xià
今太皇太后比遭家之不造，委任安汉公宰尹群僚，衡平天下。
zāo rú zǐ yòu shǎo wèi néng gòng shàng xià huáng tiān jiàng ruì chū dān shí zhī fú shì yǐ tài huáng tài hòu zé tiān míng mìng zhào ān hàn gōng jū shè jiàn zuò jiāng yǐ chéng shèng hàn zhī yè yǔ táng yú sān dài bǐ lóng yě
遭孺子幼少，未能共上下，皇天降瑞，出丹石之符，是以太皇太后则天明命，诏安汉公居摄践祚，将以成圣汉之业，与唐、虞三代比隆也。
shè huáng dì suì kāi mì fǔ huì qún rú zhì lǐ zuò yuè zú dìng shù guān mào chéng tiān gōng
摄皇帝遂开秘府，会群儒，制礼作乐，卒定庶官，茂成天功。
shèng xīn zhōu xī zhuó ěr dú jiàn fā de zhōu lǐ yǐ míng yīn jiān zé tiān jī gǔ ér sǔn yì yān yóu zhòng ní zhī wén sháo rì yuè zhī bù kě jiē fēi shèng zhé zhī zhì shú néng ruò zī
圣心周悉，卓尔独见，发得周礼，以明因监，则天稽古，而损益焉，犹仲尼之闻《韶》，日月之不可阶，非圣哲之至，孰能若兹！
gāng huàn xián zhāng chéng zài yī kuì cǐ qí suǒ yǐ bǎo yòu shèng hàn ān jìng yuán yuán zhī xiào yě
纲幻咸张，成在一匮，此其所以保佑圣汉，安靖元元之效也。
jīn gōng xiǎn jūn hōng lǐ shù zǐ wèi hòu wèi qí mǔ sī
今功显君薨，《礼》：‘庶子为后，为其母缌。
chuán yuē yǔ zūn zhě wèi tǐ bù gǎn fú qí sī qīn yě
’传曰：‘与尊者为体，不敢服其私亲也。
shè huáng dì yǐ shèng dé chéng huáng tiān zhī mìng shòu tài hòu zhī zhào jū shè jiàn zuò fèng hàn dà zōng zhī hòu shàng yǒu tiān dì shè jì zhī zhòng xià yǒu yuán yuán wàn jī zhī yōu bù dé gù qí sī qīn
摄皇帝以圣德承皇天之命，受太后之诏居摄践祚，奉汉大宗之后，上有天地社稷之重，下有元元万机之忧，不得顾其私亲。
gù tài huáng tài hòu jiàn jué yuán sūn bǐ hóu xīn dū wèi āi hóu hòu
故太皇太后建厥元孙，俾侯新都，为哀侯后。
míng shè huáng dì yǔ zūn zhě wèi tǐ chéng zōng miào zhī jì fèng gòng yǎng tài huáng tài hòu bù dé fú qí sī qīn yě
明摄皇帝与尊者为体，承宗庙之祭，奉共养太皇太后，不得服其私亲也。
zhōu lǐ yuē wáng wèi zhū hóu sī cuī biàn ér jiā huán dié tóng xìng zé má yì xìng zé gé
《周礼》曰‘王为诸侯缌缞’，‘弁而加环绖’，同姓则麻，异姓则葛。
shè huáng dì dāng wèi gōng xiǎn jūn sī cuī biàn ér jiā má huán dié rú tiān zǐ diào zhū hóu fú yǐ yīng shèng zhì
摄皇帝当为功显君缌缞，弁而加麻环绖，如天子吊诸侯服，以应圣制。
mǎng suì xíng yān fán yī diào zài huì ér lìng xīn dū hóu zōng wéi zhǔ fú sāng sān nián yún
’莽遂行焉，凡一吊再会，而令新都侯宗为主，服丧三年云。
sī wēi chén chóng zòu yǎn gōng hóu guāng sī bào zhí jīn wú dòu kuàng lìng shā rén kuàng wèi shōu xì zhì qí fǎ
司威陈崇奏，衍功侯光私报执金吾窦况，令杀人，况为收系，致其法。
mǎng dà nù qiè zé guāng
莽大怒，切责光。
guāng mǔ yuē nǚ zì shì shú yǔ zhǎng sūn zhōng sūn
光母曰：“女自视孰与长孙、中孙？
suì mǔ zǐ zì shā jí kuàng jiē sǐ
”遂母子自杀，及况皆死。
chū mǎng yǐ shì mǔ yǎng sǎo fǔ xiōng zi wèi míng jí hòu bèi nüè fù yǐ shì gōng yì yān
初，莽以事母、养嫂、抚兄子为名，及后悖虐，复以示公义焉。
lìng guāng zǐ jiā sì jué wèi hóu
令光子嘉嗣爵为侯。
mǎng xià shū yuē è mì zhī yì qì yú jì dōng zhēng yuè jiāo sì bā yīn dāng zòu
莽下书曰：“遏密之义，讫于季冬，正月郊祀，八音当奏。
wáng gōng qīng shì lè fán jǐ děng
王公卿士，乐凡几等？
wǔ shēng bā yīn tiáo gè yún hé
五声八音，条各云何？
qí yǔ suǒ bù rú shēng gè jǐn jīng sī xī chén qí yì
其与所部儒生各尽精思，悉陈其义。
shì suì guǎng ráo hóu liú jīng chē qí jiāng jūn qiān rén hù yún tài bǎo shǔ zāng hóng zòu fú mìng
是岁，广饶侯刘京，车骑将军千人扈云、太保属臧鸿奏符命。
jīng yán qí jùn xīn jǐng yún yán ba jùn shí niú hóng yán fú fēng yōng shí mǎng jiē yíng shòu
京言齐郡新井，云言巴郡石牛，鸿言扶风雍石，莽皆迎受。
shí yī yuè jiǎ zǐ mǎng shàng zòu tài hòu yuē
十一月甲子，莽上奏太后曰：
bì xià zhì shèng zāo jiā bù zào yù hàn shí èr shì sān qī zhī ě chéng tiān wēi mìng zhào chén mǎng jū shè shòu rú zǐ zhī tuō rèn tiān xià zhī jì
陛下至圣，遭家不造，遇汉十二世三七之厄，承天威命，诏臣莽居摄，受孺子之托，任天下之寄。
chén mǎng jīng jīng yè yè jù yú bù chēng
臣莽兢兢业业，惧于不称。
zōng shì guǎng ráo hóu liú jīng shàng shū yán qī yuè zhōng qí jùn lín zī xiàn chāng xīng tíng cháng xīn dāng yī mù shù mèng yuē wú tiān gōng shǐ yě
宗室广饶侯刘京上书言：“七月中，齐郡临淄县昌兴亭长辛当一暮数梦，曰：‘吾，天公使也。
tiān gōng shǐ wǒ gào tíng cháng yuē shè huáng dì dāng wéi zhēn
天公使我告亭长曰：“摄皇帝当为真。
jí bù xìn wǒ cǐ tíng zhōng dāng yǒu xīn jǐng
即不信我，此亭中当有新井。
tíng cháng chen qǐ shì tíng zhōng chéng yǒu xīn jǐng rù dì qiě bǎi chǐ
’亭长晨起视亭中，诚有新井，入地且百尺。
shí yī yuè rén zǐ zhí jiàn dōng zhì ba jùn shí niú wù wǔ yōng shí wén jiē dào yú wèi yāng gōng zhī qián diàn
”十一月壬子，直建冬至，巴郡石牛，戊午，雍石文，皆到于未央宫之前殿。
chén yǔ tài bǎo ān yáng hóu shùn děng shì tiān fēng qǐ chén míng fēng zhǐ de tóng fú bó tú yú yòu qián wén yuē tiān gào dì fú xiàn zhě fēng hóu
臣与太保安阳侯舜等视，天风起，尘冥，风止，得铜符帛图于右前，文曰：天告帝符，献者封侯。
chéng tiān mìng yòng shén lìng
承天命，用神令。
qí dū wèi cuī fā děng shì shuō
”骑都尉崔发等视说。
jí qián xiào āi huáng dì jiàn píng èr nián liù yuè jiǎ zǐ xià zhào shū gèng wéi tài chū yuán jiāng yuán nián àn qí běn shì gān zhōng kě xià hè liáng chèn shū zāng lán tái
及前孝哀皇帝建平二年六月甲子下诏书，更为太初元将元年，案其本事，甘忠可、夏贺良谶书臧兰台。
chén mǎng yǐ wéi yuán jiāng yuán nián zhě dà jiàng jū shè gǎi yuán zhī wén yě
臣莽以为元将元年者，大将居摄改元之文也。
yú jīn xìn yǐ
于今信矣。
shàng shū kāng gào wáng ruò yuē mèng hòu zhèn qí dì xiǎo zi fēng
《尚书·康诰》“王若曰：‘孟侯，朕其弟，小子封。
cǐ zhōu gōng jū shè chēng wáng zhī wén yě
’”此周公居摄称王之文也。
chūn qiū yǐn gōng bù yán jí wèi shè yě
《春秋》隐公不言即位，摄也。
cǐ èr jīng zhōu gōng kǒng zǐ suǒ dìng gài wèi hòu fǎ
此二经周公、孔子所定，盖为后法。
kǒng zǐ yuē wèi tiān mìng wèi dà rén wèi shèng rén zhī yán
孔子曰：“畏天命，畏大人，畏圣人之言。
chén mǎng gǎn bù chéng yòng
”臣莽敢不承用！
chén qǐng gòng shì shén qí zōng miào zòu yán tài huáng tài hòu xiào píng huáng hòu jiē chēng jiǎ huáng dì
臣请共事神祇宗庙，奏言太皇太后、孝平皇后，皆称假皇帝。
qí hào lìng tiān xià tiān xià zòu yán shì wú yán shè
其号令天下，天下奏言事，毋言“摄”。
yǐ jū shè sān nián wèi chū shǐ yuán nián lòu kè yǐ bǎi èr shí wèi dù yòng yìng tiān mìng
以居摄三年为初始元年，漏刻以百二十为度，用应天命。
chén mǎng sù yè yǎng yù lóng jiù rú zǐ lìng yǔ zhōu zhī chéng wáng bǐ dé xuān míng tài huáng tài hòu wēi dé yú wàn fāng qī yú fù ér jiào zhī
臣莽夙夜养育隆就孺子，令与周之成王比德，宣明太皇太后威德于万方，期于富而教之。
rú zǐ jiā yuán fú fù zǐ míng bì rú zhōu gōng gù shì
孺子加元服，复子明辟，如周公故事。
zòu kě
皇帝批准了奏请。
zhòng shù zhī qí fèng fú mìng zhǐ yì qún chén bó yì bié zòu yǐ shì jí zhēn zhī jiàn yǐ
众庶知其奉符命，指意群臣博议别奏，以视即真之渐矣。
qī mén láng zhāng chōng děng liù rén móu gòng jié mǎng lì chǔ wáng
期门郎张充等六人谋共劫莽，立楚王。
fā jué zhū sǐ
发觉，诛死。
zǐ tóng rén āi zhāng xué wèn cháng ān sù wú xíng hǎo wèi dà yán
梓潼人哀章，学问长安，素无行，好为大言。
jiàn mǎng jū shè jí zuò tóng kuì wèi liǎng jiǎn zhì qí yī yuē tiān dì xíng xǐ jīn guì tú qí yī shǔ yuē chì dì xíng xǐ mǒu chuán yǔ huáng dì jīn cè shū
见莽居摄，即作铜匮，为两检，置其一曰“天帝行玺金匮图’，其一署曰“赤帝行玺某传予黄帝金策书”。
mǒu zhě gāo huáng dì míng yě
某者，高皇帝名也。
shū yán wáng mǎng wéi zhēn tiān zǐ huáng tài hòu rú tiān mìng
书言王莽为真天子，皇太后如天命。
tú shū jiē shū mǎng dà chén bā xìng yòu qǔ lìng míng wáng xìng wáng shèng zhāng yīn zì cuàn xìng míng fán wèi shí yī rén jiē shǔ guān jué wèi fǔ zuǒ
图书皆书莽大臣八兴，又取令名王兴、王盛，章因自窜姓名，凡为十一人，皆署官爵，为辅佐。
zhāng wén qí jǐng shí niú shì xià jí rì jiē shí yī huáng yī chí kuì zhì gāo miào yǐ fù pú yè
章闻齐井、石牛事下，即日皆时，衣黄衣，持匮至高庙，以付仆射。
pú yè yǐ wén
仆射以闻。
wù chén mǎng zhì gāo miào bài shòu jīn guì shén shàn
戊辰，莽至高庙拜受金匮神嬗。
yù wáng guān yè tài hòu hái zuò wèi yāng gōng qián diàn xià shū yuē yǔ yǐ bù dé tuō yú huáng chū zǔ kǎo huáng dì zhī hòu huáng shǐ zǔ kǎo yú dì zhī miáo yì ér tài huáng tài hòu zhī mò shǔ
御王冠，谒太后，还坐未央宫前殿，下书曰：“予以不德，托于皇初祖考黄帝之后，皇始祖考虞帝之苗裔，而太皇太后之末属。
huáng tiān shàng dì lóng xiǎn dà yòu chéng mìng tǒng xù fú qì tú wén jīn guì cè shū shén míng zhào gào shǔ yǔ yǐ tiān xià zhào mín
皇天上帝隆显大佑，成命统序，符契图文，金匮策书，神明诏告，属予以天下兆民。
chì dì hàn shì gāo huáng dì zhī líng chéng tiān mìng chuán guó jīn cè zhī shū yǔ shén qí wèi gǎn bù qīn shòu
赤帝汉氏高皇帝之灵，承天命，传国金策之书，予甚祇畏，敢不钦受！
yǐ wù chén zhí dìng yù wáng guān jí zhēn tiān zǐ wèi dìng yǒu tiān xià zhī hào yuē xīn
以戊辰直定，御王冠，即真天子位，定有天下之号曰‘新’。
qí gǎi zhèng shuò yì fú sè biàn xī shēng shū huī zhì yì qì zhì
其改正朔，易服色，变牺牲，殊徽帜，异器制。
yǐ shí èr yuè shuò guǐ yǒu wèi jiàn guó yuán nián zhēng yuè zhī shuò yǐ jī míng wéi shí
以十二月朔癸酉为建国元年正月之朔，以鸡鸣为时。
fú sè pèi dé shàng huáng xī shēng yīng zhèng yòng bái shǐ jié zhī máo fān jiē chún huáng qí shǔ yuē xīn shǐ wáng wēi jié yǐ chéng huáng tiān shàng dì wēi mìng yě
服色配德上黄，牺牲应正用白，使节之旄幡皆纯黄，其署曰‘新使王威节’，以承皇天上帝威命也。