gù yǐ wéi táng yú sān dài shī shū suǒ jí shì yǒu diǎn jí gù suī yáo shùn zhī shèng bì yǒu diǎn mó zhī piān rán hòu yáng míng yú hòu shì guān dé yú bǎi wáng gù yuē wēi wēi hu qí yǒu chéng gōng huàn hu qí yǒu wén zhāng yě
固以为唐虞三代,《诗》、《书》所及,世有典籍,故虽尧,舜之盛,必有典谟之篇,然后扬名于后世,冠德于百王,故曰:“巍巍乎其有成功,焕乎其有文章也!
hàn shào yáo yùn yǐ jiàn dì yè zhì yú liù shì shǐ chén nǎi zhuī shù gōng dé sī zuò běn jì biān yú bǎi wáng zhī mò cè yú qín xiàng zhī liè
”汉绍尧运,以建帝业,至于六世,史臣乃追述功德,私作本纪,编于百王之末,厕于秦、项之列。
tài chū yǐ hòu
太初以后,
quē ér bù lù
阙而不录,
gù tàn zuǎn qián jì
故探纂前记,
chuò ji suǒ wén
辍辑所闻,
yǐ shù hàn shū
以述《汉书》,
qǐ yuán gāo zǔ
起元高祖,
zhōng yú xiào píng wáng mǎng zhī zhū
终于孝平、王莽之诛,
shí yǒu èr shì
十有二世,
èr bǎi sān shí nián
二百三十年,
zōng qí xíng shì
综其行事,
páng guàn wǔ jīng
旁贯《五经》,
shàng xià qià tōng
上下洽通,
wèi chūn qiū kǎo jì biǎo zhì chuán
为春秋考纪、表、志、传,
fán bǎi piān
凡百篇。
qí xù yuē
其叙曰:
huáng yǐ hàn zǔ zuǎn yáo zhī xù shí tiān shēng dé cōng míng shén wǔ
皇矣汉祖,纂尧之绪,实天生德,聪明神武。
qín rén bù gāng wǎng lòu yú chu yuán cí fā jì duàn shé fèn lǚ
秦人不纲,罔漏于楚,爰兹发迹,断蛇奋旅。
shén mǔ gào fú zhū qí nǎi jǔ yuè dǎo qín jiāo yīng lái qǐ shǒu
神母告符,朱旗乃举,粤蹈秦郊,婴来稽首。
gé mìng chuàng zhì sān zhāng shì jì yìng tiān shùn mín wǔ xīng tóng guǐ
革命创制,三章是纪,应天顺民,五星同晷。
xiàng shì pàn huàn chù wǒ ba hàn xī tǔ zhái xīn zhàn shì fèn nù
项氏畔换,黜我巴、汉,西土宅心,战士愤怒。
chéng pàn ér yùn xí juǎn sān qín gē jù hé shān bǎo cǐ huái mín
乘畔而运,席卷三秦,割据河山,保此怀民。
gǔ gōng xiāo cáo shè jì shì jīng zhǎo yá xìn bù fù xīn liáng píng gōng xíng tiān fá hè hè míng míng
股肱萧、曹,社稷是经,爪牙信、布、腹心良、平、龚行天罚,赫赫明明。
shù gāo jì dì yī
述《高纪》第一。
xiào huì duǎn shì gāo shì chēng zhì wǎng gù tiān xiǎn lǚ zōng yǐ bài
孝惠短世,高世称制,罔顾天显,吕宗以败。
shù huì jì dì èr gāo hòu jì dì sān
述《惠纪》第二,《高后纪》第三。
tài zōng mù mù yǔn gōng xuán mò huà mín yǐ gōng shuài xià yǐ dé nóng bù gòng gòng zuì bù shōu nú gōng bù xīn guǎn líng bù chóng mù
太宗穆穆,允恭玄默,化民以躬,帅下以德,农不供贡,罪不收孥,宫不新馆,陵不崇墓。
wǒ dé rú fēng mín yīng rú cǎo guó fù xíng qīng dēng wǒ hàn dào
我德如风,民应如草,国富刑清,登我汉道。
shù wén jì dì sì
述《文纪》第四。
xiào jǐng lì zhèng zhū hóu fāng mìng kè fá qī guó wáng shì yǐ dìng
孝景莅政,诸侯方命,克伐七国,王室以定。
fěi dài fěi huāng wu zài nóng sāng zhe yú jiǎ lìng mín yòng níng kāng
匪怠匪荒,务在农桑,著于甲令,民用宁康。
shù jǐng jì dì wǔ
述《景纪》第五。
shì zōng yè yè sī hóng zǔ yè chóu zī xī zǎi máo jùn bìng zuò
世宗晔晔,思弘祖业,畴咨熙载,髦俊并作。
jué zuò yī hé
厥作伊何?
bǎi mán shì ràng huī wǒ jiāng yǔ wài bó sì huāng
百蛮是攘,恢我疆宇,外博四荒。
wǔ gōng jì kàng yì dí sī wén xiàn zhāng liù xué tǒng yī shèng zhēn
武功既抗,亦迪斯文,宪章六学,统一圣真。
fēng shàn jiāo sì dēng zhì bǎi shén
封禅郊祀,登秩百神;
xié lǜ gǎi zhèng xiǎng cí yǒng nián
协律改正,飨兹永年。
shù wǔ jì dì liù
述《武纪》第六。
xiào zhāo yòu chōng zhǒng zǎi wéi zhōng
孝昭幼冲,冢宰惟忠。
yàn gài zhōu zhāng shí ruì shí cōng zuì rén sī de bāng jiā hé tóng
燕、盖诪张,实睿实聪,罪人斯得,邦家和同。
shù zhāo jì dì qī
述《昭纪》第七。
zhōng zōng míng míng yín yòng xíng míng shí jǔ fù nà tīng duàn wéi jīng róu yuǎn néng ěr chǎn yào wēi líng lóng huāng mù shuò mò bù lái tíng
中宗明明,夤用刑名,时举傅纳,听断惟精,柔远能迩,𬊤耀威灵,龙荒幕朔,莫不来庭。
pī xiǎn zǔ liè shàng yú yǒu chéng
丕显祖烈,尚于有成。
shù xuān jì dì bā
述《宣纪》第八。
xiào yuán yì yì gāo míng róu kè bīn lǐ gù lǎo yōu yáo liàng zhí
孝元翼翼,高明柔克,宾礼故老,优繇亮直。
wài gē jìn yòu nèi sǔn yù fú lí gōng bù wèi shān líng bù yì
外割禁囿,内损御服,离宫不卫,山陵不邑。
yān yǐn zhī cī huì wǒ míng dé
阉尹之疵,秽我明德。
shù yuán jì dì jiǔ
述《元纪》第九。
xiào chéng huáng huáng lín cháo yǒu guāng wēi yí zhī shèng rú guī rú zhāng
孝成煌煌,临朝有光,威仪之盛,如圭如璋。
hú wéi zì zhào cháo zhèng zài wáng yán yán liǎo huǒ yì yǔn bù yáng
壶闱恣赵,朝政在王,炎炎燎火,亦允不阳。
shù chéng jì dì shí
述《成纪》第十。
xiào āi bīn bīn kè lǎn wēi shén diāo luò hóng zhī dǐ wū dǐng chén
孝哀彬彬,克揽威神,雕落洪支,底剭鼎臣。
wǎn luán dǒng gōng wéi liàng tiān gōng dà guò zhī kùn shí ráo shí xiōng
婉娈董公,惟亮天功,《大过》之困,实桡实凶。
shù āi jì dì shí yī
述《哀纪》第十一。
xiào píng bù zào xīn dū zuò zǎi bù zhōu bù yī sàng wǒ sì hǎi
孝平不造,新都作宰,不周不伊,丧我四海。
shù píng jì dì shí èr
述《平纪》第十二。
hàn chū shòu mìng zhū hóu bìng zhèng zhì zì xiàng shì shí yǒu bā xìng
汉初受命,诸侯并政,制自项氏,十有八姓。
shù yì xìng zhū hóu wáng biǎo dì yī
述《异姓诸侯王表》第一。
tài zǔ yuán xūn qǐ lì fǔ chén zhī shù fān píng hòu wáng bìng zūn
太祖元勋,启立辅臣,支庶藩屏,侯王并尊。
shù zhū hóu wáng biǎo dì èr
述《诸侯王表》第二。
hòu wáng zhī zhǐ zuò jí zōng zǐ gōng zú fán zī zhī yè shuò mào
侯王之祉,祚及宗子,公族蕃滋,支叶硕茂。
shù wáng zǐ hóu biǎo dì sān
述《王子侯表》第三。
shòu mìng zhī chū zàn gōng pōu fú yì shì hóng yè jué tǔ nǎi zhāo
受命之初,赞功剖符,奕世弘业,爵土乃昭。
shù gāo huì gāo hòu xiào wén gōng chén hóu biǎo dì sì
述《高惠高后孝文功臣侯表》第四。
jǐng zhǐ wú chu wǔ xīng shī lǚ hòu kūn chéng píng yì yóu yǒu shào
景征吴、楚,武兴师旅,后昆承平,亦犹有绍。
shù jǐng wǔ zhāo xuān yuán chéng āi gōng chén hóu biǎo dì wǔ
述《景武昭宣元成哀功臣侯表》第五。
wáng dé bù bào yuán cún èr dài zǎi xiàng wài qī zhāo wěi jiàn jiè
亡德不报,爰存二代,宰相外戚,昭韪见戒。
shù wài qī ēn zé hòu biǎo dì liù
述《外戚恩泽侯表》第六。
hàn dí yú qín yǒu gé yǒu yīn cū jǔ liáo zhí bìng liè qí rén
汉朝上承秦朝,制度有变革也有因循,大略列举官职,同时指出任职者姓名。
shù bǎi guān gōng qīng biǎo dì qī
述《百官公卿表》第七。
piān zhāng bó jǔ tōng yú shàng xià
篇章博举,通于上下。
lüè chà míng hào jiǔ pǐn zhī xù
略差名号,九品之叙。
shù gǔ jīn rén biǎo dì bā
述《古今人表》第八。
yuán yuán běn běn shù shǐ yú yī chǎn qì huáng zhōng zào jì miǎo hū
元元本本,数始于一,产气黄钟,造计秒忽。
bā yīn qī shǐ wǔ shēng liù lǜ dù liàng quán héng lì suàn yōu chū guān shī xué wēi liù jiā fēn guāi yī bǐ yī cǐ zhù yán qí jǐ
八音七始,五声六律,度量权衡,历算逌出,官失学微,六家分乖,一彼一此,庶研其几。
shù lǜ lì zhì dì yī
述《律历志》第一。
shàng tiān xià zé chūn léi fèn zuò xiān wáng guān xiàng yuán zhì lǐ yuè
上天下泽,春雷奋作,先王观象,爰制礼乐。
jué hòu bēng huài zhèng wèi huāng yín fēng liú mín huà miǎn miǎn fēn fēn
厥后崩坏,郑、卫荒淫,风流民化,湎湎纷纷。
lüè cún dà gāng yǐ tǒng jiù wén
略存大纲,以统旧文。
shù lǐ yuè zhì dì èr
述《礼乐志》第二。
léi diàn jiē zhì tiān wēi zhèn yào wǔ xíng zhī zuò shì zé shì xiào wēi shí fǔ dé xíng yì zhù jiào
雷电皆至,天威震耀,五刑之作,是则是效,威实辅德,刑亦助教。
jì shì bù xiáng bèi běn zhēng mò wú sūn jū zhà shēn shāng kù liè hàn zhāng jiǔ fǎ tài zōng gǎi zuò qīng zhòng zhī chà shì yǒu dìng jí
季世不详,背本争末,吴、孙狙诈,申、商酷烈,汉章九法,太宗改作,轻重之差,世有定籍。
shù xíng fǎ zhì dì sān
述《刑法志》第三。
jué chū shēng mín shí huò wéi xiān
厥初生民,食货惟先。
gē zhì lú jǐng dìng ěr tǔ tián shí yī gòng gòng xià fù shàng zūn
割制庐井,定尔土田,什一供贡,下富上尊。
shāng yǐ zú yòng mào qiān yǒu wú huò zì guī bèi zhì cǐ wǔ zhū
商以足用,茂迁有无,货自龟贝,至此五铢。
yáng què gǔ jīn jiān shì yíng xū
扬榷古今,监世盈虚。
shù shí huò zhì dì sì
于是撰写了《食货志》第四。
xī zài shàng shèng zhāo shì bǎi shén
昔在上圣,昭事百神。
lèi dì yīn zōng wàng zhì shān chuān míng dé wéi xīn yǒng shì fēng nián
类帝禋宗,望秩山川,明德惟馨,永世丰年。
jì mò yín sì yíng xìn wū shǐ dài fū lú dài hòu bó tiě zhì fàng dàn zhī tú yuán jiān ér qǐ
季末淫祀,营信巫史,大夫胪岱,侯伯僣畤,放诞之徒,缘间而起。
zhān qián gù hòu zhèng qí zhōng shǐ
瞻前顾后,正其终始。
shù jiāo sì zhì dì wǔ
述《郊祀志》第五。
xuàn xuàn shàng tiān xiàn xiàng zhe míng rì yuè zhōu huī xīng chén chuí jīng
炫炫上天,县象著明,日月周辉,星辰垂精。
bǎi guān lì fǎ gōng shì hùn chéng jiàng yìng wáng zhèng jǐng yǐ zhú xíng
百官立法,宫室混成,降应王政,景以烛形。
sān jì zhī hòu jué shì fàng fēn jǔ qí zhàn yīng lǎn gù kǎo xīn
三季之后,厥事放纷,举其占应,览故考新。
shù tiān wén zhì dì liù
述《天文志》第六。
hé tú mìng páo luò shū cì yǔ bā guà chéng liè jiǔ chóu yōu xù
《河图》命庖,《洛书》赐禹,八卦成列,九畴逌叙。
shì dài shí bǎo guāng yǎn wén wǔ chūn qiū zhī zhàn jiù zhēng shì jǔ
世代实宝,光演文、武,《春秋》之占,咎征是举。
gào wǎng zhī lái wáng shì zhī biǎo
告往知来,王事之表。
shù wǔ xíng zhì dì qī
述《五行志》第七。
kūn zuò dì shì gāo xià jiǔ zé zì xī huáng táng jīng lüè wàn guó xiè dìng dōng xī jiāng lǐ nán běi
《坤》作地势,高下九则,自昔黄、唐,经略万国,燮定东西,疆理南北。
sān dài sǔn yì jiàng jí qín hàn gé chǎn wǔ děng zhì lì jùn xiàn
三代损益,降及秦、汉,革铲五等,制立郡县。
lüè biǎo shān chuān zhāng qí pōu pàn
略表山川,彰其剖判。
shù dì lǐ zhì dì bā
述《地理志》第八。
xià chéng sì zài bǎi chuān shì dǎo
夏乘四载,百川是导。
wéi hé wèi jiān zāi jí hòu dài
唯河为艰,灾及后代。
shāng jié zhōu yí qín jué nán yá zì cí jù hàn běi wáng bā zhī
商竭周移,秦决南涯,自兹歫汉,北亡八支。
wén yīn zǎo yě wǔ zuò hù gē chéng yǒu píng nián hòu suì pāng tuó
文陻枣野,武作《瓠歌》,成有平年,后遂滂沱。
yuán jí gōu qú lì wǒ guó jiā
爰及沟渠,利我国家。
shù gōu xù zhì dì jiǔ
述《沟洫志》第九。
fú xī huà guà shū qì hòu zuò yú xià shāng zhōu kǒng zuǎn qí yè zuǎn shū shān shī zhui lǐ zhèng lè tuàn xì dà yì yīn shǐ lì fǎ
虙羲画卦,书契后作,虞夏商周,孔纂其业,纂《书》删《诗》,缀《礼》正《乐》,彖系大《易》,因史立法。
liù xué jì dēng zāo shì wǎng hóng qún yán fēn luàn zhū zǐ xiāng téng
六学既登,遭世罔弘,群言纷乱,诸子相腾。
qín rén shì miè hàn xiū qí quē liú xiàng sī jí jiǔ liú yǐ bié
秦人是灭,汉修其缺,刘向司籍,九流以别。
yuán zhe mù lù lüè xù hóng liè
爰著目录,略序洪烈。
shù yì wén zhì dì shí
述《艺文志》第十。
shàng màn xià bào wéi dào shì fá shèng guǎng biāo qǐ liáng jí shàn liè
上嫚下暴,惟盗是伐,胜、广熛起,梁、籍扇烈。
hè hè yán yán suì fén xián yáng zǎi gē zhū xià mìng lì hòu wáng zhū yīng fàng huái zhà nüè yǐ wáng
赫赫炎炎,遂焚咸阳,宰割诸夏,命立侯王,诛婴放怀,诈虐以亡。
shù chén shèng xiàng jí chuán dì yī
述《陈胜项籍传》第一。
zhāng chén zhī jiāo liú rú fù zǐ xié shǒu dùn qín fǔ yì jù qǐ
张、陈之交,斿如父子,携手遁秦,拊翼俱起。
jù guó zhēng quán hái wèi chái hǔ ěr móu gān gōng zuò hàn fān fǔ
据国争权,还为豺虎,耳谋甘公,作汉藩辅。
shù zhāng ěr chén yú chuán dì èr
述《张耳陈馀传》第二。
sān niè zhī qǐ běn gēn jì xiǔ kū yáng shēng huá hé wéi qí jiù
三枿之起,本根既朽,枯杨生华,曷惟其旧!
héng suī xióng cái fú yú hǎi dǎo mù yù shī xiāng běi miàn fèng shǒu lǚ rén mù xùn yì guò huáng niǎo
横虽雄材,伏于海隝,沐浴尸乡,北面奉首,旅人慕殉,义过《黄鸟》。
shù wèi bào tián dān hán xìn chuán dì sān
述《魏豹田儋韩信传》第三。
xìn wéi è lì bù shí qíng tú yuè yì gǒu dào ruì yǐn jiāng hú
信惟饿隶,布实黥徒,越亦狗盗,芮尹江湖。
yún qǐ lóng xiāng huà wèi hòu wáng gē yǒu qí chu kuà zhì huái liáng
云起龙襄,化为侯王,割有齐、楚,跨制淮、梁。
wǎn zì tóng hàn zhèn wǒ běi jiāng dé bó wèi zūn fēi zuò wéi yāng
绾自同闬,镇我北疆,德薄位尊,非胙惟殃。
wú kè zhōng xìn yìn sì nǎi zhǎng
吴克忠信,胤嗣乃长。
shù hán péng yīng lú wú chuán dì sì
述《韩彭英卢吴传》第四。
gǔ jǐn cóng lǚ wèi zhèn huái chu
贾廑从旅,为镇淮、楚。
zé wáng láng yá quán jī zhū lǚ
泽王琅邪,权激诸吕。
pì zhī shòu wú jiāng tǔ yú jǔ suī jiè dōng nán zhōng yòng zī fǔ
濞之受吴,疆土逾矩,虽戒东南,终用齐斧。
shù jīng yàn wú chuán dì wǔ
述《荆燕吴传》第五。
tài shàng sì zǐ bó xī zǎo yāo zhòng shì wáng dài liú zhái yú chu
太上四子:伯兮早夭,仲氏王代,斿宅于楚。
wù shí yín píng lù nǎi shào
戊实淫,平陆乃绍。
qí zài yú jīng yì shì zōng zhèng qú láo wáng shì yòng hóu yáng chéng
其在于京,奕世宗正,劬劳王室,用侯阳成。
zi zhèng bó xué sān shì chéng míng shù chu yuán wáng chuán dì liù
子政博学,三世成名,述《楚元王传》第六。
jì shì zhī qū rǔ shēn huǐ jié xìn yú shàng jiàng yì chén zhèn lì
季氏之诎,辱身毁节,信于上将,议臣震栗。
luán gōng kū liáng tián shū xùn zhào jiàn wēi shòu mìng yì dòng míng zhǔ bù lì yàn qí shū yì xiāng lǔ mín sī qí zhèng huò jīn huò shè
栾公哭梁,田叔殉赵,见危授命,谊动明主,布历燕、齐,叔亦相鲁,民思其政,或金或社。
shù jì bù luán bù tián shū chuán dì qī
述《季布栾布田叔传》第七。
gāo zǔ bā zǐ èr dì liù wáng
高祖八子,二帝六王。
sān zhào bù gū huái lì zì wáng yàn líng jué sì qí dào tè chāng
三赵不辜,淮厉自亡,燕灵绝嗣,齐悼特昌。
yǎn yǒu dōng tǔ zì dài cú hǎi zhī shù fēn wáng qián hòu jiǔ zǐ
掩有东土,自岱徂海,支庶分王,前后九子。
liù guó zhū bì shì qí wáng sì
六国诛毙,适齐亡祀。
chéng yáng jì běi hòu chéng wǒ guó
城阳、济北,后承我国。
jiū jiū jǐng wáng kuāng hàn shè jì
赳赳景王,匡汉社稷。
shù gāo wǔ wáng chuán dì bā
述《高五王传》第八。
yī yǔ yuán xūn bāo hàn jǔ xìn zhèn shǒu guān zhōng zú shí chéng jūn yíng dōu lì gōng dìng zhì xiū wén
猗与元勋,包汉举信,镇守关中,足食成军,营都立宫,定制修文。
píng yáng xuán mò jì ér fú gé mín yòng zuò gē huà wǒ chún dé hàn zhī zōng chén shì wèi xiàng guó
平阳玄默,继而弗革,民用作歌,化我淳德,汉之宗臣,是谓相国。
shù xiāo hé cáo cān chuán dì jiǔ
述《萧何曹参传》第九。
liú hòu xí qín zuò hàn fù xīn tú zhé wǔ guān jiě è hóng mén
留侯袭秦,作汉腹心,图折武关,解厄鸿门。
tuī qí xiāo yìn qū zhì yuè xìn
推齐销印,驱至越、信;
zhāo bīn sì lǎo wéi níng sì jūn
招宾四老,惟宁嗣君。
chén gōng rǎo rǎng guī hàn nǎi ān bì fàn wáng xiàng zǒu dí qín hán liù qí jì shè wǒ wǎng jiān nán
陈公扰攘,归汉乃安,毙范亡项,走狄擒韩,六奇既设,我罔艰难。
ān guó tíng zhēng zhì shì dù mén
安国廷争,致仕杜门。
jiàng hòu jiǎo jiǎo zhū lǚ zūn wén
绛侯矫矫,诛吕尊文。
yà fu shǒu jié wú chu yǒu xūn
亚夫守节,吴、楚有勋。
shù zhāng chén wáng zhōu chuán dì shí
述《张陈王周传》第十。
wǔ yáng gǔ dāo téng gōng jiù zōu yǐng yīn shāng fàn qǔ zhōu yōng fū pān lóng fù fèng bìng chéng tiān qú
舞阳鼓刀,滕公厩驺,颍阴商贩,曲周庸夫,攀龙附凤,并乘天衢。
shù fán lì téng guàn fu jìn zhōu chuán dì shí yī
述《樊郦滕灌傅靳周传》第十一。
běi píng zhì gǔ sī qín zhù xià dìng hàn zhāng chéng lǜ dù zhī xù
北平志古,司秦柱下,定汉章程,律度之绪。
jiàn píng zhì zhí fàn shàng gàn sè
建平质直,犯上干色;
guǎng ā zhī jǐn shí jué jiù dé
广阿之廑,食厥旧德。
gù ān zhí jié zé tōng qǐng cuò jiǎn jiǎn dì chén fěi gōng zhī gù
故安执节,责通请错,蹇蹇帝臣,匪躬之故。
shù zhāng zhōu zhào rèn shēn tú chuán dì shí èr
述《张周赵任申屠传》第十二。
shí qí jiān mén cháng yī hàn wáng huà xí chén liú jìn shōu áo cāng hán ài dù jīn wáng jī yǐ zhāng
食其监门,长揖汉王,画袭陈留,进收敖仓,寒隘杜津,王基以张。
jiǎ zuò xíng rén bǎi yuè lái bīn cóng róng fēng yì bó wǒ yǐ wén
贾作行人,百越来宾,从容风议,博我以文。
jìng yáo yì fu qiān jīng dìng dū nèi qiáng guān zhōng wài hé xiōng nú
敬繇役夫,迁京定都,内强关中,外和匈奴。
shū sūn fèng cháng yǔ shí yì yáng shuì jiè miǎn zhòu lǐ yì shì chuàng
叔孙奉常,与时抑扬,税介免胄,礼义是创。
huò zhé huò móu guān guó zhī guāng shù lì lù zhū lóu shū sūn chuán dì shí sān
或哲或谋,观国之光,述《郦陆朱娄叔孙传》第十三。
huái nán tiě kuáng èr zi shòu yāng
淮南僣狂,二子受殃。
ān biàn ér yá cì wán yǐ huāng gǎn xíng chēng luàn jiǒng shì jiàn wáng
安辩而邪,赐顽以荒,敢行称乱,窘世荐亡。
shù huái nán héng shān jì běi chuán dì shí sì
述《淮南衡山济北传》第十四。
kuǎi tōng yī shuō sān xióng shì bài fù lì jiāo hán tián héng diān pèi
蒯通一说,三雄是败,覆郦骄韩,田横颠沛。
bèi zhī jū xì nǎi chéng huàn hài
被之拘系,乃成患害。
chōng gōng wǎng jí jiāo luàn hóng dà
充、躬罔极,交乱弘大。
shù kuǎi wu jiāng xī fū chuán dì shí wǔ
述《蒯伍江息夫传》第十五。
wàn dàn wēn wēn yòu wù shèng jūn yi ěr zǐ sūn yāo yāo shēn shēn qìng shè yú qí bù yán dòng mín
万石温温,幼寤圣君,宜尔子孙,夭夭伸伸,庆社于齐,不言动民。
wèi zhí zhōu zhāng shū shèn qí shēn
卫、直、周、张,淑慎其身。
shù wàn dàn wèi zhí zhōu zhāng chuán dì shí liù
述《万石卫直周张传》第十六。
xiào wén sān wáng dài xiào èr liáng huái zhé wáng sì xiào nǎi zūn guāng
孝文三王,代孝二梁,怀折亡嗣,孝乃尊光。
nèi wèi mǔ dì wài hàn wú chu hù chǒng jīn gōng tiě yù shī suǒ sī xīn jì méng niú huò gào yāo
内为母弟,外扞吴、楚,怙宠矜功,僣欲失所,思心既霿,牛祸告妖。
dì yōng qīn qīn jué guó wǔ fēn dé bù kān chǒng sì zhī bù chuán
帝庸亲亲,厥国五分,德不堪宠,四支不传。
shù wén sān wáng chuán dì shí qī
述《文三王传》第十七。
jiǎ shēng jiāo jiāo ruò guàn dēng cháo
贾生娇娇,弱冠登朝。
zāo wén ruì shèng lǚ kàng qí shū bào qín zhī jiè sān dài shì jù
遭文睿圣,屡抗其疏,暴秦之戒,三代是据。
jiàn shè fān píng yǐ qiáng shǒu yǔ wú chu hé zòng lài yì zhī lǜ
建设藩屏,以强守圉,吴、楚合从,赖谊之虑。
shù jiǎ yì chuán dì shí bā
述《贾谊传》第十八。
zi sī kāng kǎi jī cí nà shuō lǎn pèi zhèng xí xiǎn chén chéng bài
子丝慷慨,激辞纳说,揽辔正席,显陈成败。
cuò zhī suǒ cái zhì xiǎo móu dà huò rú fā jī xiān kòu shòu hài
错之琐材,智小谋大,祸如发机,先寇受害。
shù yuán àng cháo cuò chuán dì shí jiǔ
述《爰盎朝错传》第十九。
shì zhī diǎn xíng guó xiàn yǐ píng
释之典刑,国宪以平。
féng gōng jiáo wèi zēng zhǔ zhī míng
冯公矫魏,增主之明。
zhǎng rú gāng zhí yì xíng yú sè xià zhé huái nán shàng zhèng yuán fú
长孺刚直,义形于色,下折淮南,上正元服。
zhuāng zhī tuī xián yú zī wèi dé
庄之推贤,于兹为德。
shù zhāng féng jí zhèng chuán dì èr shí
述《张冯汲郑传》第二十。
róng rú rǔ rú yǒu jī yǒu shū zì xià mó shàng wéi dé zhī yú
荣如辱如,有机有枢,自下摩上,惟德之隅。
lài yī zhōng zhèng jūn zǐ cǎi zhū
赖依忠正,君子采诸。
shù gǔ zōu méi lù chuán dì èr shí yī
述《贾邹枚路传》第二十一。
wèi qí piān piān hǎo jié mù shēng guàn fu jīn yǒng wǔ ān jiāo yíng xiōng dé xiāng shān huò bài yòng chéng
魏其翩翩,好节慕声,灌夫矜勇,武安骄盈,凶德相挻,祸败用成。
ān guó zhuàng zhǐ wáng huī bīng shǒu bǐ ruò tiān mìng cǐ jìn rén jiù
安国壮趾,王恢兵首,彼若天命,此近人咎。
shù dòu tián guàn hán chuán dì èr shí èr
述《窦田灌韩传》第二十二。
jǐng shí sān wáng chéng wén zhī qìng
景十三王,承文之庆。
lǔ gōng guǎn shì jiāng dū miǎo qīng
鲁恭馆室,江都訬轻;
zhào jìng xiǎn bì zhōng shān yín yòng
赵敬险诐,中山淫蒏;
cháng shā jì mò guǎng chuān wáng shēng
长沙寂漠,广川亡声;
jiāo dōng bù liàng cháng shān jiāo yíng
胶东不亮,常山骄盈。
sì guó jué sì hé jiān xián míng lǐ yuè shì xiū wèi hàn zōng yīng
四国绝祀,河间贤明,礼乐是修,为汉宗英。
shù jǐng shí sān wáng chuán dì èr shí sān
述《景十三王传》第二十三。
lǐ guǎng xún xún shí huò shì kòng xián guàn shí wēi dòng běi lín gōng zhàn qī shí suì sǐ yú jūn
李广恂恂,实获士,控弦贯石,威动北邻,躬战七十,遂死于军。
gǎn yuàn wèi qīng jiàn tǎo qù bìng
敢怨卫青,见讨去病。
líng bù yǐn jué tiǎn shì miè xìng
陵不引决,忝世灭姓。
sū wǔ xìn jié bù qū wáng mìng
苏武信节,不诎王命。
shù lǐ guǎng sū jiàn chuán dì èr shí sì
述《李广苏建传》第二十四。
cháng píng huán huán shàng jiàng zhī yuán báo fá xiǎn yǔn huī wǒ shuò biān róng chē qī zhēng chōng péng xián xián hé wéi chán yú běi dēng tián yán
长平桓桓,上将之元,薄伐猃允,恢我朔边,戎车七征,冲輣闲闲,合围单于,北登阗颜。
piào qí guàn jūn biāo yǒng fēn yún cháng qū liù jǔ diàn jī léi zhèn yìn mǎ hàn hǎi fēng láng jū shān xi guī dà hé liè jùn qí lián
票骑冠军,猋勇纷纭,长驱六举,电击雷震,饮马翰海,封狼居山,西规大河,列郡祁连。
shù wèi qīng huò qù bìng chuán dì èr shí wǔ
述《卫青霍去病传》第二十五。
yì yì zhòng shū zài xiāng zhū hóu shēn xiū guó zhì zhì shì xuán chē xià wéi tán sī lùn dào shǔ shū dǎng yán fǎng duì wèi shì chún rú
抑抑仲舒,再相诸侯,身修国治,致仕县车,下帷覃思,论道属书,谠言访对,为世纯儒。
shù dǒng zhòng shū chuán dì èr shí liù
述《董仲舒传》第二十六。
wén yàn yòng guǎ zǐ xū wū yǒu yù yán yín lì tuō fēng zhōng shǐ jiàn shí bó wù yǒu kě guān cǎi wèi wéi cí zōng fù sòng zhī shǒu
文艳用寡,子虚乌有,寓言淫丽,托风终始,见识博物,有可观采,蔚为辞宗,赋颂之首。
shù sī mǎ xiàng rú chuán dì èr shí qī
述《司马相如传》第二十七。
píng jīn jīn jīn wǎn jī jīn mén jì dēng jué wèi lù cì yí xián bù qīn shū shí yòng jiǎn chì shēn
平津斤斤,晚跻金门,既登爵位,禄赐颐贤,布衾疏食,用俭饬身。
bo shì gēng mù yǐ qiú qí zhì zhōng wù míng jūn nǎi jué nǎi shì
卜式耕牧,以求其志,忠寤明君,乃爵乃试。
mào shēng dǎn shù fà xiū xué xié liè míng chén cóng zhèng fǔ zhì
皃生亶,束发修学,偕列名臣,从政辅治。
shù gōng sūn hóng bo shì mào kuān chuán dì èr shí bā
述《公孙弘卜式皃宽传》第二十八。
zhāng tāng suì dá yòng shì rèn zhí mèi cí yī rén rì gàn wàng lìng jì chéng chǒng lù yì luō jiù tè
张汤遂达,用事任职,媚兹一人,日旰忘令,既成宠禄,亦罗咎慝。
ān shì wēn liáng sāi yuān qí dé zǐ sūn zūn yè quán zuò bǎo guó
安世温良,塞渊其德,子孙遵业,全祚保国。
shù zhāng tāng chuán dì èr shí jiǔ
述《张汤传》第二十九。
dù zhōu zhì wén wéi shàng qiǎn shēn yòng qǔ shì zī xìng ér miǎn shēn
杜周治文,唯上浅深,用取世资,幸而免身。
yán nián kuān hé liè yú míng chén
延年宽和,列于名臣。
qīn yòng cái móu yǒu yì jué lún
钦用材谋,有异厥伦。
shù dù zhōu chuán dì sān shí
述《杜周传》第三十。
bó wàng zhàng jié shōu gōng dà xià
博望杖节,收功大夏;
èr shī bǐng yuè shēn pàn hú shè
贰师秉钺,身畔胡社。
zhì sǐ wèi fú měi shēng zuò huò
致死为福,每生作祸。
shù zhāng qiān lǐ guǎng lì chuán dì sān shí yī
述《张骞李广利传》第三十一。
wū hū shǐ qiān xūn xū yǐ xíng
乌呼史迁,薰胥以刑!
yōu ér fā fèn nǎi sī nǎi jīng cuò zōng qún yán gǔ jīn shì jīng lēi chéng yī jiā dà lüè kǒng míng
幽而发愤,乃思乃精,错综群言,古今是经,勒成一家,大略孔明。
shù sī mǎ qiān chuán dì sān shí èr
述《司马迁传》第三十二。
xiào wǔ liù zǐ zhāo qí wáng sì
孝武六子,昭、齐亡嗣。
yàn cì móu nì guǎng líng zhòu zǔ
燕刺谋逆,广陵祝诅。
chāng yì duǎn mìng hūn hè shī jù lì yuán bù xìng xuān chéng tiān xù
昌邑短命,昏贺失据,戾园不幸,宣承天序。
shù wǔ wǔ zǐ chuán dì sān shí sān
述《武五子传》第三十三。
liù shì dān dān qí yù yóu fāng wǔ fāng zuò shì yōng sì kè
六世耽耽,其欲浟々,方武方作,是庸四克。
zhù yǎn huái nán shù zi zhī dé bù zhōng qí shēn shàn móu yú guó
助、偃、淮南,数子之德,不忠其身,善谋于国。
shù yán zhū wú qiū zhǔ fù xú yán zhōng wáng gǔ chuán dì sān shí sì
述《严朱吾丘主父徐严终王贾传》第三十四。
dōng fāng shàn cí huī xié chàng yōu jī yuàn hàn yǎn zhèng jiàn jǔ yóu huái ròu wū diàn chí zhāng chén fú
东方赡辞,诙谐倡优,讥苑扞偃,正谏举邮,怀肉污殿,弛张沉浮。
shù dōng fāng shuò chuán dì sān shí wǔ
述《东方朔传》第三十五。
gé yì nèi chǒng qū máo wáng zǐ
葛绎内宠,屈牦王子。
qiān qiū shí fā yí chūn jiù shì
千秋时发,宜春旧仕。
chang yì yī huò shù jī yún yǐ
敞、义依霍,庶几云已。
hóng wéi zhèng shì wàn nián róng jǐ
弘惟政事,万年容己。
xián shuì jué huì shú wèi bù zǐ
咸睡厥诲,熟为不子?
shù gōng sūn liú tián yáng wáng cài chén zhèng chuán dì sān shí liù
述《公孙刘田杨王蔡陈郑传》第三十六。
wáng sūn luǒ zàng jiàn nǎi zhǎn jiāng
王孙裸葬,建乃斩将。
yún tíng jié yǔ fú yú cì fèng shì wèi kuáng juàn chang jìn qí zhōng
云廷讦禹,福逾刺凤,是谓狂狷,敞近其衷。
shù yáng hú zhū méi yún chuán dì sān shí qī
述《杨胡朱梅云传》第三十七。
bó lù táng táng shòu yí wǔ huáng yōng yù xiào zhāo mò mìng dǎo yáng
博陆堂堂,受遗武皇,拥毓孝昭,末命导扬。
cáo jiā bù zào lì dì fèi wáng quán dìng shè jì pèi zhōng ā héng
曹家不造,立帝废王,权定社稷,配忠阿衡。
huái lù dān chǒng jiàn huà bù xiáng yīn qī zhī nì zhì zi ér wáng
怀禄耽宠,渐化不详,阴妻之逆,至子而亡。
dù hóu dí nú qián gōng zhōng xìn yì shì zǎi dé bèi yě yú zǐ sūn
秺侯狄孥,虔恭忠信,奕世载德,<贝也>于子孙。
shù huò guāng jīn rì dī chuán dì sān shí bā
述《霍光金日䃅传》第三十八。
bīng jiā zhī cè wéi zài bù zhàn
兵家之策,惟在不战。
yíng píng pó pó lì gōng lì lùn yǐ fǒu jì kě shàng yù qí xìn
营平皤皤,立功立论,以不济可,上谕其信。
wǔ xián fù zǐ hǔ chén zhī jùn
武贤父子,虎臣之俊。
shù zhào chōng guó xīn qìng jì chuán dì sān shí jiǔ
述《赵充国辛庆忌传》第三十九。
yì yáng lóu lán zhǎng luō kūn mí ān yuǎn rì zhú yì chéng zhì zhī
义阳楼兰,长罗昆弥,安远日逐,义成郅支。
chén tāng dàn jié jiù zài sān zhé
陈汤诞节,救在三哲;
huì zōng qín shì jiāng wài zhī jié
会宗勤事,疆外之桀。
shù fu cháng zhèng gān chén duàn chuán dì sì shí
述《傅常郑甘陈段传》第四十。
bù yí fū mǐn yìng biàn dāng lǐ cí huò bù hūn qūn dùn zhì shì
不疑肤敏,应变当理,辞霍不婚,逡遁致仕。
shū kè yǒu zhōng sàn jīn yú lǎo
疏克有终,散金娱老。
dìng guó zhī zuò yú qí rén kǎo
定国之祚,于其仁考。
guǎng dé dāng xuān jìn yú zhī chǐ
广德、当、宣,近于知耻。
shù juàn shū yú bì píng péng chuán dì sì shí yī
述《隽疏于薜平彭传》第四十一。
sì hào dùn qín gǔ zhī yì mín bù yíng bù bá yán píng zhèng zhēn
四皓遁秦,古之逸民,不营不拔,严平、郑真。
jí yīn yú hè niè ér bù zī
吉因于贺,涅而不缁;
yǔ jì huáng fà yǐ dé lái shì
禹既黄发,以德来仕。
shě wéi zhèng shēn shèng sǐ shàn dào
舍惟正身,胜死善道;
guō qīn jiǎng xǔ jìn dùn zhī hǎo
郭钦、蒋诩,近遁之好。
shù wáng gòng liǎng gōng bào chuán dì sì shí èr
述《王贡两龚鲍传》第四十二。
fú yáng jì jì wén shī wén lǐ
扶阳济济,闻《诗》闻《礼》。
xuán chéng tuì ràng réng shì zuò xiāng
玄成退让,仍世作相。
hàn zhī zōng miào shū sūn shì mó gé zì xiào yuán zhū rú biàn dù
汉之宗庙,叔孙是谟,革自孝元,诸儒变度。
guó zhī dàn zhāng bó zài qí lù
国之诞章,博载其路。
shù wéi xián zhuàn dì sì shí sān
述《韦贤传》第四十三。
gāo píng shī shī wéi pì zuò wēi tú chù xiōng hài tiān zǐ shì pí
高平师师,惟辟作威,图黜凶害,天子是毗。
bó yáng bù fá hán hóng guāng dà tiān yòu qí zhōng qìng liú miáo yì
博阳不伐,含弘光大,天诱其衷,庆流苗裔。
shù wèi xiāng bǐng jí chuán dì sì shí sì
述《魏相丙吉传》第四十四。
zhàn wǎng zhī lái yōu zàn shén míng gǒu fēi qí rén dào bù xū xíng
占往知来,幽赞神明,苟非其人,道不虚行。
xué wēi shù mèi huò jiàn fǎng fú yí dài fěi quē wéi zhòng wǔ shì qiǎn wèi yóu hǎi shēn zuò dūn hài
学微术昧,或见仿佛,疑殆匪阙,违众迕世,浅为尤海,深作敦害。
shù huī liǎng xià hóu jīng yì li chuán dì sì shí wǔ
述《眭两夏侯京翼李传》第四十五。
guǎng hàn yǐn jīng kè cōng kè míng
广汉尹京,克聪克明;
yán shòu zuò yì jì hé qiě píng
延寿作翊,既和且平。
jīn néng jié shàng jù xiàn jí xíng
矜能讦上,俱陷极刑。
wēng guī chéng fēng dì yáng jué shēng
翁归承风,帝扬厥声。
chang yì píng píng wén yǎ zì zàn
敞亦平平,文雅自赞;
zūn shí jiū jiū bāng jiā zhī yàn
尊实赳赳,邦家之彦;
zhāng sǐ fēi zuì shì mín suǒ tàn
章死非罪,士民所叹。
shù zhào yǐn hán zhāng liǎng wáng chuán dì sì shí liù
述《赵尹韩张两王传》第四十六。
kuān ráo zhèng sè guó zhī sī zhí
宽饶正色,国之司直。
fēng yī hǎo gāng fǔ yì mù zhí
丰繄好刚,辅亦慕直。
jiē xiàn kuáng juàn bù diǎn bù shì
皆陷狂狷,不典不式。
chóng zhí yán zé lóng chí guān shǒu
崇执言责,隆持官守。
bǎo qū dìng líng bìng yǒu lì zhì
宝曲定陵,并有立志。
shù gài zhū gě liú zhèng wú jiāng sūn hé chuán dì sì shí qī
述《盖诸葛刘郑毋将孙何传》第四十七。
zhǎng qiàn yǔ dí huò bù jǔ yù xuān nǎi bá fu yuán zuò fǔ bù tú bù lǜ jiàn zhì shí xǔ
长倩懙々,觌霍不举,遇宣乃拔,傅元作辅,不图不虑,见踬石、许。
shù xiāo wàng zhī chuán dì sì shí bā
述《萧望之传》第四十八。
zǐ míng guāng guāng fā jì xī jiāng liè yú yù wǔ jué zi yì liáng
子明光光,发迹西疆,列于御侮,厥子亦良。
shù féng fèng shì chuán dì sì shí jiǔ
述《冯奉世传》第四十九。
xuān zhī sì zǐ huái yáng cōng mǐn jiù shì qú chú jǐ xiàn dà lǐ
宣之四子,淮阳聪敏,舅氏蘧蒢,几陷大理。
chu xiào è jí dōng píng shī guǐ zhōng shān xiōng duǎn mǔ guī róng lǐ
楚孝恶疾,东平失轨,中山凶短,母归戎里。
yuán zhī èr wáng sūn hòu dà zōng zhāo ér bù mù dà mìng gèng dēng
元之二王,孙后大宗,昭而不穆,大命更登。
shù xuān yuán liù wáng chuán dì wǔ shí
述《宣元六王传》第五十。
lè ān xiù xiù gǔ zhī wén xué mín jù ěr zhān kùn yú èr sī
乐安袖袖,古之文学,民具尔瞻,困于二司。
ān chāng huò zhí zhū yún zuò qī
安昌货殖,朱云作娸。
bó shān xin xiǎng shèn shòu mǎng zhī jiù
博山忄享慎,受莽之疚。
shù kuāng zhāng kǒng mǎ chuán dì wǔ shí yī
述《匡张孔马传》第五十一。
lè chāng dǔ shí bù ráo bù qū gòu mǐn jì duō shì yòng fèi chù
乐昌笃实,不桡不诎,遘闵既多,是用废黜。
wǔ yáng yīn qín fǔ dǎo fù jūn jì zhōng qiě móu xiǎng cí jiù xūn
武阳殷勤,辅导副君,既忠且谋,飨兹旧勋。
gāo wǔ shǒu wáng yīn yòng jì shēn
高武守王,因用济身。
shù wáng shāng shǐ dān fu xǐ chuán dì wǔ shí èr
述《王商史丹傅喜传》第五十二。
gāo yáng wén fǎ yáng xiāng wǔ lüè zhèng shì zhī cái dào dé wéi báo wèi guò jué rèn xiān zhōng qí lù
高阳文法,扬乡武略,政事之材,道德惟薄,位过厥任,鲜终其禄。
bó zhī hàn yīn gǔ yāo xiān zuò
博之翰音,鼓妖先作。
shù bì xuān zhū bó chuán dì wǔ shí sān
述《薜宣朱博传》第五十三。
gāo líng xiū rú rèn xíng yǎng wēi yòng hé shí yí qì zhōu shì zī
高陵修儒,任刑养威,用合时宜,器周世资。
yì de qí yǒng rú hǔ rú pí jìn bù kuǐ bù zōng wèi jīng ní
义得其勇,如虎如貔,进不跬步,宗为鲸鲵。
shù dí fāng jìn chuán dì wǔ shí sì
述《翟方进传》第五十四。
tǒng wēi zhèng quē zāi shěng lǚ fā
统微政缺,灾眚屡发。
yǒng chén jué jiù jiè zài sān qī
永陈厥咎,戒在三七。
qiū zhǐ dīng fu lüè kuī zhàn shù
邺指丁、傅,略窥占术。
shù gǔ yǒng dù qiū chuán dì wǔ shí wǔ
述《谷永杜邺传》第五十五。
āi píng zhī xù dīng fu mǎng xián
哀、平之恤,丁、傅、莽、贤。
wǔ jiā qi zhī nǎi sàng jué shēn
武、嘉戚之,乃丧厥身。
gāo lè fèi chù xián liè zhēn chén
高乐废黜,咸列贞臣。
shù hé wǔ wáng jiā shī dān chuán dì wǔ shí liù
述《何武王嘉师丹传》第五十六。
yuān zāi ruò rén
渊哉若人!
shí hǎo sī wén
实好斯文。
chū nǐ xiàng rú xiàn fù huáng mén chuò ér tán sī cǎo fǎ zuǎn xuán zhēn zhuó liù jīng fàng yì xiàng lùn qián yú piān jí yǐ zhāng jué shēn
初拟相如,献赋黄门,辍而覃思,草《法》纂《玄》,斟酌《六经》,放《易》象《论》,潜于篇籍,以章厥身。
shù yáng xióng chuán dì wǔ shí qī
述《扬雄传》第五十七。
guǎng guǎng wáng qín miè wǒ shèng wén hàn cún qí yè liù xué xī fēn
犷犷亡秦,灭我圣文,汉存其业,六学析分。
shì zōng shì lǐ shì gāng shì jì shī tú mí sàn zhe qí zhōng shǐ shù rú lín chuán dì wǔ shí bā
是综是理,是纲是纪,师徒弥散,著其终始,述《儒林传》第五十八。
shuí huǐ shuí yù yù qí yǒu shì
谁毁谁誉,誉其有试。
mǐn mǐn qún lí huà chéng liáng lì
泯泯群黎,化成良吏。
shū rén jūn zǐ shí tóng gōng yì
淑人君子,时同功异。
mò shì yí ài mín yǒu yú sī
没世遗爱,民有余思。
shù dùn lì chuán dì wǔ shí jiǔ
述《遁吏传》第五十九。
shàng tì xià líng jiān guǐ bù shèng měng zhèng héng zuò xíng fá yòng xìng
上替下陵,奸轨不胜,猛政横作,刑罚用兴。
céng shì qiáng yǔ póu kè wèi xióng bào nüè yǐ wēi yāng yì xiōng zhōng
曾是强圉,掊克为雄,报虐以威,殃亦凶终。
shù kù lì chuán dì liù shí
述《酷吏传》第六十。
sì mín shí lì wǎng yǒu jiān yè dà bù yín chǐ xì bù kuì fá gài jūn wú pín zūn wáng zhī fǎ
四民食力,罔有兼业,大不淫侈,细不匮乏,盖均无贫,遵王之法。
mǐ fǎ mǐ dù mín sì qí zhà bī shàng bìng xià huāng zhí qí huò
靡法靡度,民肆其诈,逼上并下,荒殖其货。
hóu fú yù shí bài sú shāng huà
侯服玉食,败俗伤化。
shù huò zhí chuán dì liù shí yī
述《货殖传》第六十一。
kāi guó chéng jiā yǒu fǎ yǒu zhì jiā bù zāng jiǎ guó bù zhuān shā
开国承家,有法有制,家不臧甲,国不专杀。
shěn nǎi qí mín zuò wēi zuò huì rú yí bù kuāng lǐ fǎ shì wèi
矧乃齐民,作威作惠,如台不匡,礼法是谓!
shù yóu xiá chuán dì liù shí èr
述《游侠传》第六十二。
bǐ hé rén sī qiè cǐ fù guì
彼何人斯,窃此富贵!
yíng sǔn gāo míng zuò jiè hòu shì
营损高明,作戒后世。
shù nìng xìng chuán dì liù shí sān
述《佞幸传》第六十三。
yú wéi dì diǎn róng yí huá xià
于惟帝典,戎夷猾夏!
zhōu xuān ràng zhī yì liè fēng yā
周宣攘之,亦列《风》、《雅》。
zōng yōu jì hūn yín yú bāo nǚ róng bài wǒ lí suì wáng fēng hào
宗幽既昏,淫于褒女,戎败我骊,遂亡酆鄗。
dà hàn chū dìng xiōng nú qiáng shèng wéi wǒ píng chéng kòu qīn biān jìng
大汉初定,匈奴强盛,围我平城,寇侵边境。
zhì yú xiào wǔ yuán hè sī nù wáng shī léi qǐ tíng jī shuò yě
至于孝武,爰赫斯怒,王师雷起,霆击朔野。
xuān chéng qí mò nǎi shī hóng dé zhèn wǒ wēi líng wǔ shì lái fú
宣承其末,乃施洪德,震我威灵,五世来服。
wáng mǎng qiè mìng shì qīng shì fù bèi qí biàn lǐ wèi shì diǎn shì
王莽窃命,是倾是覆,备其变理,为世典式。
shù xiōng nú chuán dì liù shí sì
述《匈奴传》第六十四。
xī nán wài yí zhǒng bié yù shū
西南外夷,种别域殊。
nán yuè wèi tuó zì wáng pān yú
南越尉佗,自王番禺。
yōu yōu wài yù mǐn yuè dōng ōu
攸攸外寓,闽越、东瓯。
yuán jì cháo xiǎn yàn zhī wài qū
爰洎朝鲜,燕之外区。
hàn xìng róu yuǎn yǔ ěr pōu fú
汉兴柔远,与尔剖符。
jiē shì qí qū zhà chén zhà jiāo xiào wǔ xíng shī zhū miè hǎi yú
皆恃其岨,乍臣乍骄,孝武行师,诛灭海隅。
shù xī nán yí liǎng yuè cháo xiǎn chuán dì liù shí wǔ
述《西南夷两越朝鲜传》第六十五。
xī róng jí xù xià hòu shì biǎo
西戎即序,夏后是表。
zhōu mù guān bīng huāng fú bù lǚ
周穆观兵,荒服不旅。
hàn wǔ láo shén tú yuǎn shén qín
汉武劳神,图远甚勤。
wáng shī tuó zhì zhū dà yuān
王师驒々,致诛大宛。
shí gōng zhǔ nǎi nǚ wū sūn shǐ mìng nǎi tōng tiáo zhī zhī bīn
姼々公主,乃女乌孙,使命乃通,条支之濒。
zhāo xuān chéng yè dū hù shì lì zǒng dū chéng guō sān shí yǒu liù xiū fèng cháo gòng gè yǐ qí zhí
昭、宣承业,都护是立,总督城郭,三十有六,修奉朝贡,各以其职。
shù xī yù chuán dì liù shí liù
述《西域传》第六十六。
guǐ yǐ huò fú xíng yú wài qī gāo hòu shǒu mìng lǚ zōng diān fù
诡矣祸福,刑于外戚,高后首命,吕宗颠覆。
báo jī zhuì wèi zōng wén chǎn dé
薄姬坠魏,宗文产德。
dòu hòu wéi yì kǎo pán yú dài
窦后违意,考盘于代。
wáng shì zè wēi shì wǔ zuò sì
王氏仄微,世武作嗣。
zi fu jì xìng shàn ér bù zhōng
子夫既兴,扇而不终。
gōu yì yōu shāng xiào zhāo yǐ dēng
钩弋忧伤,孝昭以登。
shàng guān yòu zūn lèi mà jué zōng
上官幼尊,类祃厥宗。
shǐ dì wáng dào shēn yù bù xiáng jí xuān xiǎng guó èr zú hòu guāng
史娣、王悼,身遇不祥,及宣飨国,二族后光。
gōng āi chǎn yuán yāo ér bù suí
恭哀产元,夭而不遂。
qióng chéng chéng xù lǚ zūn sān shì
邛成乘序,履尊三世。
fēi yàn zhī yāo huò chéng jué mèi
飞燕之妖,祸成厥妹。
dīng fu tiě zì zì qiú xiōng hài
丁、傅僣恣,自求凶害。
zhōng shān wú gū nǎi sàng féng wèi
中山无辜,乃丧冯、卫。
huì zhāng jǐng báo wǔ chén xuān huò chéng xǔ āi fu píng wáng zhī zuò shì suī xīn xiàn fēi tiān suǒ dù
惠张、景薄,武陈、宣霍,成许、哀傅,平王之作,事虽歆羡,非天所度。
yuàn jiù ruò zī rú hé bù kè
怨咎若兹,如何不恪!
jìn wài qī chuán dì liù shí qī
进《外戚传》第六十七。
yuán hòu shēn mǔ yuè jīng jiàn biǎo
元后娠母,月精见表。
zāo chéng zhī yì zhèng zì zhū jiù
遭成之逸,政自诸舅。
yáng píng zuò wēi zhū jiā qīng zǎi
阳平作威,诛加卿宰。
chéng dū huáng huáng jiǎ wǒ míng guāng
成都煌煌,假我明光。
qǔ yáng xiāo xiāo yì zhū qí táng
曲阳歊歊,亦朱其堂。
xīn dū gāng jí zuò luàn yǐ wáng
新都亢极,作乱以亡。
shù yuán hòu chuán dì liù shí bā
述《元后传》第六十八。
zī ěr zéi chén cuàn hàn tāo tiān xíng jiāo xià guǐ nüè liè shāng xīn
咨尔贼臣,篡汉滔天,行骄夏癸,虐烈商辛。
wěi jī huáng yú miào chēng diǎn wén zhòng yuàn shén nù è fù zhū zhēn
伪稽黄、虞,缪称典文,众怨神怒,恶复诛臻。
bǎi wáng zhī jí jiū qí jiān hūn
百王之极,究其奸昏。
shù wáng mǎng chuán dì liù shí jiǔ
述《王莽传》第六十九。
fán hàn shū xù dì huáng liè guān sī jiàn hòu wáng
凡《汉书》,叙帝皇,列官司,建侯王。
zhǔn tiān dì tǒng yīn yáng chǎn yuán jí bù sān guāng
准天地,统阴阳,阐元极,步三光。
fēn zhōu yù wù tǔ jiāng qióng rén lǐ gāi wàn fāng
分州域,物土疆,穷人理,该万方。
wěi liù jīng zhui dào gāng zǒng bǎi shì zàn piān zhāng
纬《六经》,缀道纲,总百氏,赞篇章。
hán yǎ gù tōng gǔ jīn zhèng wén zì wéi xué lín
函雅故,通古今,正文字,惟学林。
shù xù chuán dì qī shí
述《叙传》第七十。