zì shū qì zhī zuò xiān mín kě de ér wén zhě jīng zhuàn suǒ chēng táng yú yǐ shàng dì wáng yǒu hào shì
自书契之作,先民可得而闻者,经传所称,唐、虞以上,帝王有号谥。
fǔ zuǒ bù kě de ér chēng yǐ ér zhū zǐ pō yán zhī suī bù kǎo hū kǒng shì rán yóu zhe zài piān jí guī hu xiǎn shàn zhāo è quàn jiè hòu rén gù bó cǎi yān
辅佐不可得而称矣,而诸子颇言之,虽不考虖孔氏,然犹著在篇籍,归乎显善昭恶,劝戒后人,故博采焉。
kǒng zǐ yuē ruò shèng yǔ rén zé wú qǐ gǎn
孔子曰:“若圣与仁,则吾岂敢?
yòu yuē hé shì yú rén bì yě shèng hu
”又曰:“何事于仁,必也圣乎!
wèi zhī yān de rén
”“未知,焉得仁?
shēng ér zhī zhī zhě shàng yě
”“生而知之者,上也;
xué ér zhī zhī zhě cì yě
学而知之者,次也;
yīn ér xué zhī yòu qí cì yě
因而学之,又其次也;
kùn ér bù xué mín sī wéi xià yǐ
遇到困难还不学习,这样的人就是最下等的了。
yòu yuē zhōng rén yǐ shàng kě yǐ yǔ shàng yě
”又曰:“中人以上,可以语上也。
wéi shàng zhì yǔ xià yú bù yí
”“唯上智与下愚不移。
chuán yuē pì rú yáo shùn yǔ jì xiè yǔ zhī wéi shàn zé xíng gǔn yán guàn dōu yù yǔ wèi è zé zhū
”传曰:譬如尧、舜,禹、稷、卨与之为善则行,鮌、讠雚兜欲与为恶则诛。
kě yǔ wéi shàn bù kě yǔ wèi è shì wèi shàng zhì
可与为善,不可与为恶,是谓上智。
jié zhòu lóng féng bǐ gàn yù yǔ zhī wéi shàn zé zhū yú shēn chóng hóu yǔ zhī wèi è zé xíng
桀、纣,龙逢、比干欲与之为善则诛,于莘、崇侯与之为恶则行。
kě yǔ wèi è bù kě yǔ wéi shàn shì wèi xià yú
可与为恶,不可与为善,是谓下愚。
qí huán gōng guǎn zhòng xiāng zhī zé bà shù diāo fǔ zhī zé luàn
齐桓公,管仲相之则霸,竖貂辅之则乱。
kě yǔ wéi shàn kě yǔ wèi è shì wèi zhōng rén
可与为善,可与为恶,是谓中人。
yīn cí yǐ liè jiǔ děng zhī xù jiū jí jīng zhuàn jì shì xiāng cì zǒng bèi gǔ jīn zhī lüè yào yún
因兹以列九等之序,究极经传,继世相次,总备古今之略要云。
biǎo lüè
表略