gài kuān ráo zì cì gōng wèi jùn rén yě
盖宽饶字次公,魏郡人也。
míng jīng wèi jùn wén xué yǐ xiào lián wèi láng
明经为郡文学,以孝廉为郎。
jǔ fāng zhèng duì cè gāo dì qiān jiàn dài fū xíng láng zhōng hù jiāng shì
举方正,对策高第,迁谏大夫,行郎中户将事。
hé zòu wèi jiāng jūn zhāng ān shì zǐ shì zhōng yáng dōu hóu péng zǔ bù xià diàn mén bìng lián jí ān shì jū wèi wú bǔ
劾奏卫将军张安世子侍中阳都侯彭祖不下殿门,并连及安世居位无补。
péng zǔ shí shí xià mén kuān ráo zuò jǔ zòu dà chén fēi shì zuǒ qiān wèi wèi sī mǎ
彭祖时实下门,宽饶坐举奏大臣非是,左迁为卫司马。
xiān shì shí wèi sī mǎ zài bù jiàn wèi wèi bài yè cháng wèi wèi guān yáo shǐ shì mǎi
先是时,卫司马在部,见卫尉拜谒,常为卫官繇使市买。
kuān ráo shì shì àn jiù lìng suì yī guān shǔ yǐ xià xíng wèi zhě
宽饶视事,案旧令,遂揖官属以下行卫者。
wèi wèi sī shǐ kuān ráo chū kuān ráo yǐ lìng yì guān fǔ mén shàng yè cí
卫尉私使宽饶出,宽饶以令诣官府门上谒辞。
shàng shū zé wèn wèi wèi yóu shì wèi guān bù fù sī shǐ hou sī mǎ
尚书责问卫尉,由是卫官不复私使候、司马。
hou sī mǎ bù bài chū xiān zhì wèi zhé shàng zòu cí zì cǐ zhèng yān
候、司马不拜,出先置卫,辄上奏辞,自此正焉。
kuān ráo chū bài wèi sī mǎ wèi chū diàn mén duàn qí chán yī lìng duǎn lí de guān dà guān dài cháng jiàn gōng àn xíng shì zú lú shì shì qí yǐn shí jū chǔ yǒu jí bìng zhě shēn zì fǔ xún lín wèn jiā zhì yī yào yù zhī shén yǒu ēn
宽饶初拜为司马,未出殿门,断其禅衣,令短离地,冠大冠,带长剑,躬案行士卒庐室,视其饮食居处,有疾病者身自抚循临问,加致医药,遇之甚有恩。
jí suì jǐn jiāo dài shàng lín xiǎng ba wèi zú wèi zú shù qiān rén jiē kòu tóu zì qǐng yuàn fù liú gòng gèng yī nián yǐ bào kuān ráo hòu dé
及岁尽交代,上临飨罢卫卒,卫卒数千人皆叩头自请,愿复留共更一年,以报宽饶厚德。
xuān dì jiā zhī yǐ kuān ráo wèi tài zhōng dài fū shǐ xíng fēng sú duō suǒ chēng jǔ biǎn chù fèng shǐ chēng yì
宣帝嘉之,以宽饶为太中大夫,使行风俗,多所称举贬黜,奉使称意。
zhuó wèi sī lì xiào wèi cì jǔ wú suǒ huí bì xiǎo dà zhé jǔ suǒ hé zòu zhòng duō tíng wèi chù qí fǎ bàn yòng bàn bù yòng gōng qīng guì qī jí jùn guó lì yáo shǐ zhì cháng ān jiē kǒng jù mò gǎn fàn jìn jīng shī wèi qīng
擢为司隶校尉,刺举无所回避,小大辄举,所劾奏众多,廷尉处其法,半用半不用,公卿贵戚及郡国吏繇使至长安,皆恐惧莫敢犯禁,京师为清。
píng ēn hóu xǔ bó rù dì chéng xiàng yù shǐ jiāng jūn zhōng èr qiān dàn jiē hè kuān ráo bù xíng
平恩侯许伯入第,丞相、御史、将军、中二千石皆贺,宽饶不行。
xǔ bó qǐng zhī nǎi wǎng cóng xī jiē shàng dōng xiāng tè zuò
许伯请之,乃往,从西阶上,东乡特坐。
xǔ bó zì zhuó yuē gài jūn hòu zhì
许伯自酌曰:“盖君后至。
kuān ráo yuē wú duō zhuó wǒ wǒ nǎi jiǔ kuáng
”宽饶曰:“无多酌我,我乃酒狂。
chéng xiàng wèi hóu xiào yuē cì gōng xǐng ér kuáng hé bì jiǔ yě
”丞相魏侯笑曰:“次公醒而狂,何必酒也?
zuò zhě bì zhǔ mù bēi xià zhī
”坐者毕属目卑下之。
jiǔ hān lè zuò cháng xìn shào fǔ tán zhǎng qīng qǐ wǔ wèi mù hóu yǔ gǒu dòu zuò jiē dà xiào
酒酣乐作,长信少府檀长卿起舞,为沐猴与狗斗,坐皆大笑。
kuān ráo bù shuō yǎng shì wū ér tàn yuē měi zāi
宽饶不说,卬视屋而叹曰:“美哉!
rán fù guì wú cháng hū zé yì rén cǐ rú chuán shè suǒ yuè duō yǐ
然富贵无常,忽则易人,此如传舍,所阅多矣。
wéi jǐn shèn wèi de jiǔ jūn hòu kě bù jiè zāi
唯谨慎为得久,君侯可不戒哉!
yīn qǐ qū chū hé zòu cháng xìn shào fǔ yǐ liè qīng ér mù hóu wǔ shī lǐ bù jìng
”因起趋出,劾奏长信少府以列卿而沐猴舞,失礼不敬。
shàng yù zuì shào fǔ xǔ bó wèi xiè liáng jiǔ shàng nǎi jiě
上欲罪少府,许伯为谢,良久,上乃解。
kuān ráo wéi rén gāng zhí gāo jié zhì zài fèng gōng
宽饶为人刚直高节,志在奉公。
jiā pín
家里很穷。
fèng qián yuè shù qiān bàn yǐ gěi lì mín wèi ěr mù yán shì zhě
奉钱月数千,半以给吏民为耳目言事者。
shēn wéi sī lì zi cháng bù xíng zì shù běi biān gōng lián rú cǐ
身为司隶,子常步行自戍北边,公廉如此。
rán shēn kè xǐ xiàn hài rén zài wèi jí guì qī rén yǔ wèi yuàn yòu hǎo yán shì cì jī jiān fàn shàng yì
然深刻喜陷害人,在位及贵戚人与为怨,又好言事刺讥,奸犯上意。
shàng yǐ qí rú zhě yōu róng zhī rán yì bù dé qiān
上以其儒者,优容之,然亦不得迁。
tóng liè hòu jìn huò zhì jiǔ qīng kuān ráo zì yǐ xíng qīng néng gāo yǒu yì yú guó ér wèi fán yōng suǒ yuè yù shī yì bù kuài shù shàng shū jiàn zhēng
同列后进或至九卿,宽饶自以行清能高,有益于国,而为凡庸所越,愈失意不快,数上疏谏争。
tài zǐ shù zǐ wáng shēng gāo kuān ráo jié ér fēi qí rú cǐ yǔ shū yuē míng zhǔ zhī jūn jié bái gōng zhèng bù wèi qiáng yù gù mìng jūn yǐ sī chá zhī wèi shàn jūn yǐ fèng shǐ zhī quán zūn guān hòu lù yǐ shī yú jūn yǐ
太子庶子王生高宽饶节,而非其如此,予书曰:“明主知君洁白公正,不畏强御,故命君以司察之位,擅君以奉使之权,尊官厚禄已施于君矣。
jūn yi sù yè wéi sī dāng shì zhī wu fèng fǎ xuān huà yōu láo tiān xià suī rì yǒu yì yuè yǒu gōng yóu wèi zú yǐ chèn zhí ér bào ēn yě
君宜夙夜惟思当世之务,奉法宣化,忧劳天下,虽日有益,月有功,犹未足以称职而报恩也。
zì gǔ zhī zhì sān wáng zhī shù gè yǒu zhì dù
自古之治,三王之术各有制度。
jīn jūn bù wu xún zhí ér yǐ nǎi yù yǐ tài gǔ jiǔ yuǎn zhī shì kuāng fú tiān zǐ shù jìn bù yòng nán tīng zhī yǔ yǐ mó qiē zuǒ yòu fēi suǒ yǐ yáng lìng míng quán shòu mìng zhě yě
今君不务循职而已,乃欲以太古久远之事匡拂天子,数进不用难听之语以摩切左右,非所以扬令名全寿命者也。
fāng jīn yòng shì zhī rén jiē míng xí fǎ lìng yán zú yǐ shì jūn zhī cí wén zú yǐ chéng jūn zhī guò jūn bù wéi qú shì zhī gāo zōng ér mù zǐ xū zhī mò xíng yòng bù zī zhī qū lín bù cè zhī xiǎn qiè wèi jūn tòng zhī
方今用事之人皆明习法令,言足以饰君之辞,文足以成君之过,君不惟蘧氏之高踪,而慕子胥之末行,用不訾之躯,临不测之险,窃为君痛之。
fū jūn zi zhí ér bù tǐng qū ér bù qū
夫君子直而不挺,曲而不诎。
dà yá yún jì míng qiě zhé yǐ bǎo qí shēn
《大雅》云:‘既明且哲,以保其身。
kuáng fū zhī yán shèng rén zé yān
’狂夫之言,圣人择焉。
wéi cái shěng lǎn
唯裁省览。
kuān ráo bù nà qí yán
”宽饶不纳其言。
shì shí shàng fāng yòng xíng fǎ xìn rèn zhōng shàng shū huàn guān kuān ráo zòu fēng shì yuē fāng jīn shèng dào jìn fèi rú shù bù xíng yǐ xíng yú wèi zhōu zhào yǐ fǎ lǜ wèi shī shū
是时,上方用刑法,信任中尚书宦官,宽饶奏封事曰:“方今圣道浸废,儒术不行,以刑余为周、召,以法律为《诗》、《书》。
yòu yǐn hán shì yì zhuàn yán wǔ dì guān tiān xià sān wáng jiā tiān xià jiā yǐ chuán zi guān yǐ chuán xián ruò sì shí zhī yùn gōng chéng zhě qù bù dé qí rén zé bù jū qí wèi
”又引《韩氏易传》言:“五帝官天下,三王家天下,家以传子,官以传贤,若四时之运,功成者去,不得其人则不居其位。
shū zòu shàng yǐ kuān ráo yuàn bàng zhōng bù gǎi xià qí shū zhōng èr qiān dàn
”书奏,上以宽饶怨谤终不改,下其书中二千石。
shí zhí jīn wú yì yǐ wéi kuān ráo zhǐ yì yù qiú chán dà nì bù dào
时,执金吾议,以为宽饶指意欲求禅,大逆不道。
jiàn dài fū zhèng chāng mǐn shāng kuān ráo zhōng zhí yōu guó yǐ yán shì bù dàng yì ér wéi wén lì suǒ dǐ cuò shàng shū sòng kuān ráo yuē chén wén shān yǒu měng shòu lí huò wèi zhī bù cǎi
谏大夫郑昌愍伤宽饶忠直忧国,以言事不当意而为文吏所诋挫,上书颂宽饶曰:“臣闻山有猛兽,藜藿为之不采;
guó yǒu zhōng chén jiān xié wèi zhī bù qǐ
国有忠臣,奸邪为之不起。
sī lì xiào wèi kuān ráo jū bù qiú ān
司隶校尉宽饶居不求安,
shí bù qiú bǎo
食不球饱,
jìn yǒu yōu guó zhī xīn
进有忧国之心,
tuì yǒu sǐ jié zhī yì
退有死节之义,
shàng wú xǔ shǐ zhī shǔ
上无许、史之属,
xià wú jīn zhāng zhī tuō
下无金、张之托,
zhí zài sī chá
职在司察,
zhí dào ér xíng
直道而行,
duō chóu shǎo yǔ
多仇少与,
shàng shū chén guó shì
上书陈国事,
yǒu sī hé yǐ dà bì
有司劾以大辟,
chén xìng de cóng dài fū zhī hòu
臣幸得从大夫之后,
guān yǐ jiàn wèi míng
官以谏为名,
bù gǎn bù yán
不敢不言。
shàng bù tīng suì xià kuān ráo lì
”上不听,遂下宽饶吏。
kuān ráo yǐn pèi dāo zì jǐng běi què xià zhòng mò bù lián zhī
宽饶引佩刀自刭北阙下,众莫不怜之。
zhū gě fēng zì shǎo jì láng yá rén yě
诸葛丰字少季,琅邪人也。
yǐ míng jīng wèi jùn wén xué míng tè lì gāng zhí
以明经为郡文学,名特立刚直。
gòng yǔ wèi yù shǐ dài fū chú fēng wèi shǔ jǔ shì yù shǐ
贡禹为御史大夫,除丰为属,举侍御史。
yuán dì zhuó wèi sī lì xiào wèi cì jǔ wú suǒ bì jīng shī wèi zhī yǔ yuē jiān hé kuò féng zhū gě
元帝擢为司隶校尉,刺举无所避,京师为之语曰:“间何阔,逢诸葛。
shàng jiā qí jié jiā fēng zhì guāng lù dài fu
”上嘉其节,加丰秩光禄大夫。
shí shì zhōng xǔ zhāng yǐ wài shǔ guì xìng shē yín bù fèng fǎ dù bīn kè fàn shì yǔ zhāng xiāng lián
时,侍中许章以外属贵幸,奢淫不奉法度,宾客犯事,与章相连。
fēng àn hé zhāng yù fèng qí shì shì féng xǔ shì zhōng sī chū fēng zhù chē jǔ jié zhào zhāng yuē xià
丰案劾章,欲奉其事,适逢许侍中私出,丰驻车举节诏章曰:“下!
yù shōu zhī
”欲收之。
zhāng pò jiǒng chí chē qù fēng zhuī zhī
章迫窘,驰车去,丰追之。
xǔ shì zhōng yīn de rù gōng mén zì guī shàng
许侍中因得入宫门,自归上。
fēng yì shàng zòu yú shì shōu fēng jié
丰亦上奏,于是收丰节。
sī lì qù jié zì fēng shǐ
司隶去节自丰始。
fēng shàng shū xiè yuē chén fēng nú qiè wén bù zú yǐ quàn shàn wǔ bù zú yǐ zhí yá
丰上书谢曰:“臣丰驽怯,文不足以劝善,武不足以执邪。
bì xià bù liàng chén néng fǒu bài wèi sī lì xiào wèi wèi yǒu yǐ zì xiào fù zhì chén wèi guāng lù dài fu guān zūn zé zhòng fēi chén suǒ dāng chǔ yě
陛下不量臣能否,拜为司隶校尉,未有以自效,复秩臣为光禄大夫,官尊责重,非臣所当处也。
yòu pò nián suì shuāi mù cháng kǒng zú tián gōu qú wú yǐ bào hòu dé shǐ lùn yì shì jī chén wú bǔ zhǎng huò sù cān zhī míng
又迫年岁衰暮,常恐卒填沟渠,无以报厚德,使论议士讥臣无补,长获素餐之名。
gù cháng yuàn juān yī dàn zhī mìng bù dài shí ér duàn jiān chén zhī shǒu xuán yú dū shì biān shū qí zuì shǐ sì fāng míng zhī wèi è zhī fá rán hòu què jiù fǔ yuè zhī zhū chéng chén suǒ gān xīn yě
故常愿捐一旦之命,不待时而断奸臣之首,悬于都市,编书其罪,使四方明知为恶之罚,然后却就斧钺之诛,诚臣所甘心也。
fu yǐ bù yī zhī shì shàng yóu yǒu wěn jǐng zhī jiāo jīn yǐ sì hǎi zhī dà céng wú fú jié sǐ yì zhī chén lǜ jǐn gǒu hé qǔ ān ē dǎng xiāng wéi niàn sī mén zhī lì wàng guó jiā zhī zhèng
夫以布衣之士,尚犹有刎颈之交,今以四海之大,曾无伏节死谊之臣,率尽苟合取容,阿党相为,念私门之利,忘国家之政。
xié huì zhuó hùn zhī qì shàng gǎn yú tiān shì yǐ zāi biàn shù jiàn bǎi xìng kùn fá
邪秽浊混之气上感于天,是以灾变数见,百姓困乏。
cǐ chén xià bù zhōng zhī xiào yě chén chéng chǐ zhī wáng yǐ
此臣下不忠之效也,臣诚耻之亡已。
fán rén qíng mò bù yù ān cún ér è wēi wáng rán zhōng chén zhí shì bù bì huàn hài zhě chéng wèi jūn yě
凡人情莫不欲安存而恶危亡,然忠臣直士不避患害者,诚为君也。
jīn bì xià tiān fù dì zǎi wù wú bù róng shǐ shàng shū lìng yáo cì chén fēng shū yuē fu sī lì zhě cì jǔ bù fǎ shàn shàn è è fēi děi zhuān zhī yě
今陛下天覆地载,物无不容,使尚书令尧赐臣丰书曰:‘夫司隶者刺举不法,善善恶恶,非得颛之也。
miǎn chǔ zhōng hé shùn jīng shù yì
勉处中和,顺经术意。
ēn shēn dé hòu chén fēng dùn shǒu xìng shèn
’恩深德厚,臣丰顿首幸甚。
chén qiè bù shèng fèn mèn yuàn cì qīng yàn wéi bì xià cái xìng
臣窃不胜愤懑,愿赐清宴,唯陛下裁幸。
shàng bù xǔ
”上不许。
shì hòu suǒ yán yì bù yòng fēng fù shàng shū yán chén wén bó qí xiào ér qì yú qīn zǐ xū zhōng ér zhū yú jūn yǐn gōng cí ér shā yú dì shū wǔ dì ér shā yú xiōng
是后,所言益不用,丰复上书言:“臣闻伯奇孝而弃于亲,子胥忠而诛于君,隐公慈而杀于弟,叔武弟而杀于兄。
fu yǐ sì zǐ zhī xíng qū píng zhī cái rán yóu bù néng zì xiǎn ér bèi xíng lù qǐ bù zú yǐ guān zāi
夫以四子之行,屈平之材,然犹不能自显而被刑戮,岂不足以观哉!
shǐ chén shā shēn yǐ ān guó méng zhū yǐ xiǎn jūn chén chéng yuàn zhī
使臣杀身以安国,蒙诛以显君,臣诚愿之。
dú kǒng wèi yǒu yún bǔ ér wèi zhòng xié suǒ pái lìng chán fū de suì zhèng zhí zhī lù yōng sāi zhōng chén jū xīn zhì shì dù kǒu cǐ yú chén zhī suǒ jù yě
独恐未有云补,而为众邪所排,令谗夫得遂,正直之路雍塞,忠臣沮心,智士杜口,此愚臣之所惧也。
fēng yǐ chūn xià xì zhì rén zài wèi duō yán qí duǎn
丰以春夏系治人,在位多言其短。
shàng xǐ fēng wèi chéng mén xiào wèi fēng shàng shū gào guāng lù xūn zhōu kān guāng lù dài fu zhāng měng
上徙丰为城门校尉,丰上书告光禄勋周堪、光禄大夫张猛。
shàng bù zhí fēng nǎi zhì zhào yù shǐ chéng mén xiào wèi fēng qián yǔ guāng lù xūn kān guāng lù dài fu měng zài cháo zhī shí shù chēng yán kān měng zhī měi
上不直丰,乃制诏御史:“城门校尉丰,前与光禄勋堪、光禄大夫猛在朝之时,数称言堪、猛之美。
fēng qián wèi sī lì xiào wèi bù shùn sì shí xiū fǎ dù zhuān zuò kē bào yǐ huò xū wēi zhèn bù rěn xià lì yǐ wéi chéng mén xiào wèi
丰前为司隶校尉,不顺四时,修法度,专作苛暴,以获虚威,朕不忍下吏,以为城门校尉。
bù nèi xǐng zhū jǐ
不内省诸己。
ér fǎn yuàn kān měng yǐ qiú bào jǔ gào àn wú zhèng zhī cí bào yáng nán yàn zhī zuì huǐ yù zì yì bù gù qián yán bù xìn zhī dà zhě yě
而反怨堪、猛,以求报举,告案无证之辞,暴扬难验之罪,毁誉恣意,不顾前言,不信之大者也。
zhèn lián fēng zhī qí lǎo bù rěn jiā xíng qí miǎn wèi shù rén
朕怜丰之耆老,不忍加刑,其免为庶人。
zhōng yú jiā
”终于家。
liú fǔ hé jiān zōng shì rén yě
刘辅,河间宗室人也。
jǔ xiào lián wèi xiāng bēn lìng
举孝廉,为襄贲令。
shàng shū yán dé shī zhào jiàn shàng měi qí cái zhuó wèi jiàn dài fū
上书言得失,召见,上美其材,擢为谏大夫。
huì chéng dì yù lì zhào jié yú wèi huáng hòu xiān xià zhào fēng jié yú fù lín wèi liè hóu
会成帝欲立赵婕妤为皇后,先下诏封婕妤父临为列侯。
fǔ shàng shū yán chén wén tiān zhī suǒ yǔ bì xiān cì yǐ fú ruì
辅上书言:“臣闻天之所与,必先赐以符瑞;
tiān zhī suǒ wéi bì xiān jiàng yǐ zāi biàn cǐ shén míng zhī zhēng yīng zì rán zhī zhàn yàn yě
天之所违,必先降以灾变:此神明之征应,自然之占验也。
xī wǔ wáng zhōu gōng chéng shùn tiān dì yǐ xiǎng yú wū zhī ruì rán yóu jūn chén zhī jù dòng sè xiāng jiè kuàng yú jì shì bù méng jì sì zhī fú lǚ shòu wēi nù zhī yì zhě hū
昔武王、周公承顺天地,以飨鱼乌之瑞,然犹君臣祗惧,动色相戒,况于季世,不蒙继嗣之福,屡受威怒之异者虖!
suī sù yè zì zé
虽夙夜自责,
gǎi guò yì xíng
改过易行,
wèi tiān mìng
畏天命,
niàn zǔ yè
念祖业,
miào xuǎn yǒu dé zhī shì
妙选有德之世,
kǎo bǔ yǎo tiǎo zhī nǚ
考卜窈窕之女,
yǐ chéng zōng miào
以承宗庙,
shùn shén qí xīn
顺神祇心,
sāi tiān xià wàng
塞天下望,
zǐ sūn zhī xiáng yóu kǒng wǎn mù
子孙之详犹恐晚暮,
jīn nǎi chù qíng zòng yù
今乃触情纵欲,
qīng yú bēi jiàn zhī nǚ
倾于卑贱之女,
yù yǐ mǔ tiān xià
欲以母天下,
bù wèi yú tiān
不畏于天,
bù kuì yú rén
不愧于人,
huò mò dà yān
惑莫大焉。
lǐ yǔ yuē fǔ mù bù kě yǐ wèi zhù bēi rén bù kě yǐ wéi zhǔ
里语曰:‘腐木不可以为柱,卑人不可以为主。
tiān rén zhī suǒ bù yú bì yǒu huò ér wú fú shì dào jiē gòng zhī zhī cháo tíng mò kěn yī yán chén qiè shāng xīn
’天人之所不予,必有祸而无福,市道皆共知之,朝廷莫肯一言,臣窃伤心。
zì niàn dé yǐ tóng xìng bá zhuó shī lù bù zhōng wū rǔ jiàn zhēng zhī guān bù gǎn bù jìn sǐ wéi bì xià shēn chá
自念得以同姓拔擢,尸禄不忠,污辱谏争之官,不敢不尽死,唯陛下深察。
shū zòu shàng shǐ shì yù shǐ shōu fù fǔ xì yè tíng mì yù qún chén mò zhī qí gù
”书奏,上使侍御史收缚辅,系掖庭秘狱,群臣莫知其故。
yú shì zhōng cháo zuǒ jiāng jūn xīn qìng jì yòu jiāng jūn lián bāo guāng lù xūn shī dān tài zhōng dài fū gǔ yǒng jù shàng shū yuē chén wén míng wáng chuí kuān róng zhī tīng
于是中朝左将军辛庆忌、右将军廉褒、光禄勋师丹、太中大夫谷永俱上书曰:“臣闻明王垂宽容之听,
chóng jiàn zhēng zhī guān
崇谏争之官,
guǎng kāi zhōng zhí zhī lù
广开忠直之路,
bù zuì kuáng juàn zhī yán
不罪狂狷之言,
rán hòu bǎi liáo zài wèi
然后百僚在位,
jié zhōng jǐn móu
竭忠尽谋,
bù jù hòu huàn
不惧后患,
cháo tíng wú chǎn yú zhī shì
朝廷无谄谀之士,
yuán shǒu wú shī dào zhī qiān
元首无失道之愆。
qiè jiàn jiàn dài fū liú fǔ qián yǐ xiàn lìng qiú jiàn zhuó wèi jiàn dài fū cǐ qí yán bì yǒu zhuó guǐ qiē zhì dāng shèng xīn zhě gù de bá zhì yú cǐ
窃见谏大夫刘辅,前以县令求见,擢为谏大夫,此其言必有卓诡切至,当圣心者,故得拔至于此。
xún rì zhī jiān shōu xià mì yù chén děng yú yǐ wéi fǔ xìng de tuō gōng zú zhī qīn zài jiàn chén zhī liè xīn cóng xià tǔ lái wèi zhī cháo tíng tǐ dú chù jì huì bù zú shēn guò
旬日之间,收下秘狱,臣等愚,以为辅幸得托公族之亲,在谏臣之列,新从下土来,未知朝廷体,独触忌讳,不足深过。
xiǎo zuì yi yǐn rěn ér yǐ rú yǒu dà è yi bào zhì lǐ guān yǔ zhòng gòng zhī
小罪宜隐忍而已,如有大恶,宜暴治理官,与众共之。
xī zhào jiǎn zǐ shā qí dài fū míng dú kǒng zǐ lín hé ér hái
昔赵简子杀其大夫鸣犊,孔子临河而还。
jīn tiān xīn wèi yù zāi yì lǚ jiàng shuǐ hàn dié zhēn fāng dāng lóng kuān guǎng wèn bāo zhí jìn xià zhī shí yě
今天心未豫,灾异屡降,水旱迭臻,方当隆宽广问,褒直尽下之时也。
ér xíng cǎn jí zhī zhū yú jiàn zhēng zhī chén zhèn jīng qún xià shī zhōng zhí xīn
而行惨急之诛于谏争之臣,震惊群下,失忠直心。
jiǎ lìng fǔ bù zuò zhí yán suǒ zuò bù zhe tiān xià bù kě hù xiǎo
假令辅不坐直言,所坐不著,天下不可户晓。
tóng xìng jìn chén běn yǐ yán xiǎn qí yú zhì qīn yǎng zhōng zhī yì chéng bù yí yōu qiú yú yè tíng yù
同姓近臣本以言显,其于治亲养忠之义诚不宜幽囚于掖庭狱。
gōng qīng yǐ xià jiàn bì xià jìn yòng fǔ jí ér zhé shāng zhī bào rén yǒu jù xīn jīng ruì xiāo ruǎn mò gǎn jìn jié zhèng yán fēi suǒ yǐ zhāo yǒu yú zhī tīng guǎng dé měi zhī fēng yě
公卿以下见陛下进用辅亟,而折伤之暴,人有惧心,精锐销耎,莫敢尽节正言,非所以昭有虞之听,广德美之风也。
chén děng qiè shēn shāng zhī wéi bì xià liú shén xǐng chá
臣等窃深伤之,唯陛下留神省察。
shàng nǎi xǐ xì fǔ gòng gōng yù jiǎn sǐ zuì yī děng lùn wèi guǐ xīn
上乃徙系辅共工狱,减死罪一等,论为鬼薪。
zhōng yú jiā
终于家。
zhèng chóng zì zi yóu běn gāo mì dà zú shì yǔ wáng jiā xiāng jià qǔ
郑崇字子游,本高密大族,世与王家相嫁娶。
zǔ fù yǐ zǐ xǐ píng líng
祖父以訾徙平陵。
fù bīn míng fǎ lìng wèi yù shǐ shì gòng gōng míng gōng zhí
父宾明法令,为御史,事贡公,名公直。
chóng shǎo wèi jùn wén xué shǐ zhì chéng xiàng dà chē shǔ
崇少为郡文学史,至丞相大车属。
dì lì yǔ gāo wǔ hòu fu xǐ tóng mén xué xiāng yǒu shàn
弟立与高武侯傅喜同门学,相友善。
xǐ wèi dà sī mǎ jiàn chóng āi dì zhuó wèi shàng shū pú yè
喜为大司马,荐崇,哀帝擢为尚书仆射。
shù qiú jiàn jiàn zhēng shàng chū nà yòng zhī
数求见谏争,上初纳用之。
měi jiàn yè gé lǚ shàng xiào yuē wǒ shi zhèng shàng shū lǚ shēng
每见曳革履,上笑曰:“我识郑尚书履声。
jiǔ zhī shàng yù fēng zǔ mǔ fu tài hòu cóng dì shāng chóng jiàn yuē xiào chéng huáng dì fēng qīn jiù wǔ hòu tiān wèi chì huáng zhòu hūn rì zhōng yǒu hēi qì
久之,上欲封祖母傅太后从弟商,崇谏曰:“孝成皇帝封亲舅五侯,天为赤黄昼昏,日中有黑气。
jīn zǔ mǔ cóng kūn dì èr rén yǐ hóu
今祖母从昆弟二人已侯。
kǒng xiāng hòu huáng hòu fù
孔乡侯,皇后父;
gāo wǔ hòu yǐ sān gōng fēng shàng yǒu yīn yuán
高武侯以三公封,尚有因缘。
jīn wú gù yù fù fēng shāng huài luàn zhì dù nì tiān rén zhī xīn fēi fu shì zhī fú yě
今无故欲复封商,坏乱制度,逆天人之心,非傅氏之福也。
chén wén shī yuē nì yáng zhě jué jí ruò nì yīn zhě jué jí xiōng duǎn shé fàn rén zhě yǒu luàn wáng zhī huàn fàn shén zhě yǒu jí yāo zhī huò
臣闻师曰:‘逆阳者厥极弱,逆阴者厥极凶短折,犯人者有乱亡之患,犯神者有疾夭之祸。
gù zhōu gōng zhe jiè yuē wéi wáng bù zhī jiān nán wéi dān lè shì cóng shí yì wǎng yǒu kè shòu
’故周公著戒曰:‘惟王不知艰难,唯耽乐是从,时亦罔有克寿。
gù shuāi shì zhī jūn yāo zhé zǎo méi cǐ jiē fàn yīn zhī hài yě
’故衰世之君夭折蚤没,此皆犯阴之害也。
chén yuàn yǐ shēn mìng dāng guó jiù
臣愿以身命当国咎。
chóng yīn chí zhào shū àn qǐ
”崇因持诏书案起。
fu tài hòu dà nù yuē hé yǒu wèi tiān zǐ nǎi fǎn wèi yī chén suǒ zhuān zhì yá
傅太后大怒曰:“何有为天子乃反为一臣所颛制邪!
shàng suì xià zhào yuē zhèn yòu ér gū huáng tài tài hòu gōng zì yǎng yù miǎn yú qiǎng bǎo jiào dào yǐ lǐ zhì yú chéng rén huì zé mào yān
”上遂下诏曰:“朕幼而孤,皇太太后躬自养育,免于襁褓,教道以礼,至于成人,惠泽茂焉。
yù bào zhī dé hào tiān wǎng jí
‘欲报之德,昊天罔极。
qián zhuī hào huáng tài tài hòu fù wèi chóng zǔ hóu wéi niàn dé bào wèi shū zhèn shén nǜ yān
’前追号皇太太后父为崇祖侯,惟念德报未殊,朕甚恧焉。
shì zhōng guāng lù dài fu shāng huáng tài tài hòu fù tóng chǎn zǐ xiǎo zì bǎo dà ēn yì zuì qīn
侍中光禄大夫商,皇太太后父同产子,小自保大,恩义最亲。
qí fēng shāng wèi rǔ chāng hòu wèi chóng zǔ hóu hòu gēng hào chóng zǔ hóu wèi rǔ chāng āi hóu
其封商为汝昌侯,为崇祖侯后,更号崇祖侯为汝昌哀侯。
chóng yòu yǐ dǒng xián guì chǒng guò dù jiàn yóu shì zhòng dé zuì
崇又以董贤贵宠过度谏,由是重得罪。
shù yǐ zhí shì jiàn zé fā jí jǐng yōng yù qǐ hái gǔ bù gǎn
数以职事见责,发疾颈痈,欲乞骸骨,不敢。
shàng shū lìng zhào chāng nìng chǎn sù hài chóng zhī qí jiàn shū yīn zòu chóng yǔ zōng zú tōng yí yǒu jiān qǐng zhì
尚书令赵昌佞谄,素害崇,知其见疏,因奏崇与宗族通,疑有奸,请治。
shàng zé chóng yuē jūn mén rú shì rén hé yǐ yù jìn qiē zhǔ shàng
上责崇曰:“君门如市人,何以欲禁切主上?
chóng duì yuē chén mén rú shì chén xīn rú shuǐ yuàn de kǎo fù
”崇对曰:“臣门如市,臣心如水,愿得考覆。
shàng nù xià chóng yù qióng zhì sǐ yù zhōng
”上怒,下崇狱,穷治,死狱中。
sūn bǎo zì zi yán yǐng chuān yān líng rén yě yǐ míng jīng wèi jùn lì
孙宝字子严,颍川鄢陵人也,以明经为郡吏。
yù shǐ dài fū zhāng zhōng pì bǎo wèi shǔ yù lìng shòu zi jīng gèng wéi chú shè shè chǔ zhì
御史大夫张忠辟宝为属,欲令授子经,更为除舍,设储偫。
bǎo zì hé qù zhōng gù hái zhī xīn nèi bù píng
宝自劾去,忠固还之,心内不平。
hòu shǔ bǎo zhǔ bù bǎo xǐ rù shè jì zào qǐng bǐ lín
后署宝主簿,宝徙入舍,祭灶请比邻。
zhōng yīn chá guài zhī shǐ suǒ qīn wèn bǎo qián dài fū wèi jūn shè chú dà shè zi zì hé qù zhě yù wèi gāo jié yě
忠阴察,怪之,使所亲问宝:“前大夫为君设除大舍,子自劾去者,欲为高节也。
jīn liǎng fǔ gāo shì sú bù wéi zhǔ bù zi jì wèi zhī xǐ shè shén shuō hé qián hòu bù xiāng fù yě
今两府高士俗不为主簿,子既为之,徙舍甚说,何前后不相副也?
bǎo yuē gāo shì bù wéi zhǔ bù ér dài fū jūn yǐ bǎo wèi kě yī fǔ mò yán fēi shì ān dé dú zì gāo
”宝曰:“高士不为主簿,而大夫君以宝为可,一府莫言非,士安得独自高?
qián rì jūn nán yù xué wén ér yí bǎo zì jìn
前日君男欲学文,而移宝自近。
lǐ yǒu lái xué yì wú wǎng jiào
礼有来学,义无往教;
dào bù kě qū shēn qū hé shāng
道不可诎,身诎何伤?
qiě bù zāo zhě kě wú bù wèi kuàng zhǔ bù hu
且不遭者可无不为,况主簿乎!
zhōng wén zhī shén cán shàng shū jiàn bǎo jīng míng zhì zhí yi bèi jìn chén
”忠闻之,甚惭,上书荐宝经明质直,宜备近臣。
wèi yì láng qiān jiàn dài fū
为议郎,迁谏大夫。
hóng jiā zhōng guǎng hàn qún dào qǐ xuǎn wèi yì zhōu cì shǐ
鸿嘉中,广汉群盗起,选为益州刺史。
guǎng hàn tài shǒu hù shāng zhě dà sī mǎ chē qí jiāng jūn wáng yīn zǐ zi ruǎn ruò bù rèn zhí
广汉太守扈商者,大司马车骑将军王音姊子,软弱不任职。
bǎo dào bù qīn rù shān gǔ yù gào qún dào fēi běn zào yì
宝到部,亲入山谷,谕告群盗,非本造意。
qú lǜ jiē de huǐ guò zì chū qiǎn guī tián lǐ
渠率皆得悔过自出,遣归田里。
zì hé jiǎo zhì zòu shāng wéi luàn shǒu chūn qiū zhī yì zhū shǒu è ér yǐ
自劾矫制,奏商为乱首,《春秋》之义,诛首恶而已。
shāng yì zòu bǎo suǒ zòng huò yǒu qú lǜ dāng zuò zhě
商亦奏宝所纵或有渠率当坐者。
shāng zhēng xià yù bǎo zuò shī sǐ zuì miǎn
商征下狱,宝坐失死罪免。
yì zhōu lì mín duō chén bǎo gōng xiào yán wèi chē qí jiāng jūn suǒ pái
益州吏民多陈宝功效,言为车骑将军所排。
shàng fù bài bǎo wèi jì zhōu cì shǐ qiān chéng xiàng sī zhí
上复拜宝为冀州刺史,迁丞相司直。
shí dì jiù hóng yáng hóu lì shǐ kè yīn nán jùn tài shǒu li shàng zhàn kěn cǎo tián shù bǎi qǐng pō yǒu mín suǒ jiǎ shào fǔ bēi zé lüè jiē kāi fā shàng shū yuàn yǐ rù xiàn guān
时,帝舅红阳侯立使客因南郡太守李尚占垦草田数百顷,颇有民所假少府陂泽,略皆开发,上书愿以入县官。
yǒu zhào jùn píng tián yǔ zhí qián yǒu guì yī wàn wàn yǐ shàng
有诏郡平田予直,钱有贵一万万以上。
bǎo wén zhī qiǎn chéng xiàng shǐ àn yàn fā qí jiān hé zòu lì shàng huái jiān wǎng shàng jiǎo huá bù dào
宝闻之,遣丞相史按验,发其奸,劾奏立、尚怀奸罔上,狡猾不道。
shàng xià yù sǐ
尚下狱死。
lì suī bù zuò hòu xiōng dà sī mǎ wèi jiāng jūn shāng hōng cì dāng dài shāng shàng dù lì ér yòng qí dì qǔ yáng hóu gēn wèi dà sī mǎ piào qí jiāng jūn
立虽不坐,后兄大司马卫将军商薨,次当代商,上度立而用其弟曲阳侯根为大司马票骑将军。
huì yì zhōu mán yí fàn fǎ ba shǔ pō bù ān shàng yǐ bǎo zhù míng xī zhōu bài wèi guǎng hàn tài shǒu zhì zhōng èr qiān dàn cì huáng jīn sān shí jīn
会益州蛮夷犯法,巴、蜀颇不安,上以宝著名西州,拜为广汉太守,秩中二千石,赐黄金三十斤。
mán yí ān jí lì mín chēng zhī
蛮夷安辑,吏民称之。
zhēng wèi jīng zhào yǐn
征为京兆尹。
gù lì hóu wén yǐ gāng zhí bù gǒu hé cháng chēng jí bù kěn shì bǎo yǐ ēn lǐ qǐng wén yù wèi bù yī you rì shè jiǔ shí qī zǐ xiāng duì
故吏侯文以刚直不苟合,常称疾不肯仕,宝以恩礼请文,欲为布衣友,日设酒食,妻子相对。
wén qiú shòu shǔ wèi yuàn jìn jiàn rú bīn lǐ
文求受署为掾,进见如宾礼。
shù yuè yǐ lì qiū rì shǔ wén dōng bù dū yóu
数月,以立秋日署文东部督邮。
rù jiàn chì yuē jīn rì yīng sǔn shǐ jī dāng shùn tiān qì qǔ jiān è yǐ chéng yán shuāng zhī zhū yuàn bù qú yǒu qí rén hu
入见,敕曰:“今日鹰隼始击,当顺天气取奸恶,以成严霜之诛,掾部渠有其人乎?
wén yǎng yuē wú qí rén bù gǎn kōng shòu zhí
”文卬曰:“无其人不敢空受职。
bǎo yuē shuí yě
”宝曰:“谁也?
wén yuē bà líng dù zhì jì
”文曰:“霸陵杜稚季。
bǎo yuē qí cì
”宝曰:“其次?
wén yuē chái láng héng dào bù yí fù wèn hú lí
”文曰:“豺狼横道,不宜复问狐狸。
bǎo mò rán
”宝默然。
zhì jì zhě dà xiá yǔ wèi wèi chún yú zhǎng dà hóng lú xiāo yù děng jiē hòu shàn
稚季者大侠,与卫尉淳于长、大鸿胪萧育等皆厚善。
bǎo qián shī chē qí jiāng jūn yǔ hóng yáng hóu yǒu xì zì kǒng jiàn wēi shí chún yú cháng fāng guì xìng you bǎo bǎo yì yù fù zhī shǐ shì shì ér zhǎng yǐ zhì jì tuō bǎo gù bǎo qióng wú yǐ fù yīng wén
宝前失车骑将军,与红阳侯有隙,自恐见危,时淳于长方贵幸,友宝,宝亦欲附之,始视事而长以稚季托宝,故宝穷,无以复应文。
wén guài bǎo qì suǒ zhī qí yǒu gù yīn yuē míng fǔ sù zhe wēi míng jīn xià gǎn qǔ zhì jì dāng qiě hé gé wù yǒu suǒ wèn
文怪宝气索,知其有故,因曰:“明府素著威名,今下敢取稚季,当且阖阁,勿有所问。
rú cǐ jìng suì lì mín wèi gǎn wū míng fǔ yě
如此竟岁,吏民未敢诬明府也。
jí dù zhì jì ér qiǎn tā shì zhòng kǒu yán guàn huā zhōng shēn zì duò
即度稚季而谴它事,众口讠雚哗,终身自堕。
bǎo yuē shòu jiào
”宝曰:“受教。
zhì jì ěr mù cháng wén zhī zhī dù mén bù tōng shuǐ huǒ chuān shě hòu qiáng wèi xiǎo hù dàn chí chú zì zhì yuán yīn wén suǒ hòu zì chén rú cǐ
”稚季耳目长,闻知之,杜门不通水火,穿舍后墙为小户,但持锄自治园,因文所厚自陈如此。
wén yuē wǒ yǔ zhì jì xìng tóng tǔ rǎng sù wú yá cǐ mù gù shòu jiāng mìng fèn dāng xiāng zhí
文曰:“我与稚季幸同土壤,素无睚{此目},顾受将命,分当相直。
chéng néng zì gǎi yán jiāng bù zhì qián shì jí bù gēng xīn dàn gèng mén hù shì qù huò ěr
诚能自改,严将不治前事,即不更心,但更门户,适趣祸耳。
zhì jì suì bù gǎn fàn fǎ bǎo yì jìng suì wú suǒ qiǎn
”稚季遂不敢犯法,宝亦竟岁无所谴。
míng nián zhì jì bìng sǐ
明年,稚季病死。
bǎo wèi jīng zhào yǐn sān suì jīng shī chēng zhī
宝为京兆尹三岁,京师称之。
huì chún yú zhǎng bài bǎo yǔ xiāo yù děng jiē zuò miǎn guān
会淳于长败,宝与萧育等皆坐免官。
wén fù qù lì sǐ yú jiā
文复去吏,死于家。
zhì jì zǐ dù cāng zì jūn áo míng chū zhì jì yòu zài yóu xiá zhōng
稚季子杜苍,字君敖,名出稚季右,在游侠中。
āi dì jí wèi zhēng bǎo wèi jiàn dài fū qiān sī lì
哀帝即位,征宝为谏大夫,迁司隶。
chū fu tài hòu yǔ zhōng shān xiào wáng mǔ féng tài hòu jù shì yuán dì yǒu xì fu tài hòu shǐ yǒu sī kǎo féng tài hòu lìng zì shā zhòng shù yuān zhī
初,傅太后与中山孝王母冯太后俱事元帝,有隙,傅太后使有司考冯太后,令自杀,众庶冤之。
bǎo zòu qǐng fù zhì fu tài hòu dà nù yuē dì zhì sī lì zhǔ shǐ chá wǒ
宝奏请覆治,傅太后大怒,曰:“帝置司隶,主使察我。
féng shì fǎn shì míng bái gù yù zhì jué yǐ yáng wǒ è
冯氏反事明白,故欲擿觖以扬我恶。
wǒ dāng zuò zhī
我当坐之。
shàng nǎi shùn zhǐ xià bǎo yù
”上乃顺指下宝狱。
shàng shū pú yè táng lín zhēng zhī shàng yǐ lín péng dǎng bǐ zhōu zuǒ qiān dūn huáng yú zé zhàng hou
尚书仆射唐林争之,上以林朋党比周,左迁敦煌鱼泽障候。
dà sī mǎ fu xǐ guāng lù dài fu gōng shèng gù zhēng shàng wéi yán tài hòu chū bǎo fù guān
大司马傅喜、光禄大夫龚胜固争,上为言太后,出宝复官。
qǐng zhī zhèng chóng xià yù bǎo shàng shū yuē chén wén shū bù tú qīn wài bù lǜ nèi
顷之,郑崇下狱,宝上书曰:“臣闻疏不图亲,外不虑内。
chén xìng de xián mìng fèng shǐ zhí zài cì jǔ bù gǎn bì guì xìng zhī shì yǐ sāi shì tīng zhī míng
臣幸得衔命奉使,职在刺举,不敢避贵幸之势,以塞视听之明。
àn shàng shū lìng chāng zòu pú yè chóng xià yù fù zhì bǎng lüè jiāng sǐ zú wú yī cí dào lù chēng yuān
按尚书令昌奏仆射崇,下狱复治,榜掠将死,卒无一辞,道路称冤。
yí chāng yǔ chóng nèi yǒu xiān jiè jìn rùn xiāng xiàn zì jīn mén nèi shū jī jìn chén méng shòu yuān zèn kuī sǔn guó jiā wèi bàng bù xiǎo
疑昌与崇内有纤介,浸润相陷,自禁门内枢机近臣,蒙受冤谮,亏损国家,为谤不小。
chén qǐng zhì chāng yǐ jiě zhòng xīn
臣请治昌,以解众心。
shū zòu tiān zǐ bù shuō yǐ bǎo míng chén bù rěn zhū nǎi zhì zhào chéng xiàng dà sī kōng sī lì bǎo zòu gù shàng shū pú yè chóng yuān qǐng yù zhì shàng shū lìng chāng
”书奏,天子不说,以宝名臣不忍诛,乃制诏丞相、大司空:“司隶宝奏故尚书仆射崇冤,请狱治尚书令昌。
àn chóng jìn chén zuì è bào zhe ér bǎo huái xié fù xià wǎng shàng yǐ chūn yuè zuò dǐ qī suì qí jiān xīn gài guó zhī zéi yě
案崇近臣,罪恶暴著,而宝怀邪,附下罔上,以春月作诋欺,遂其奸心,盖国之贼也。
chuán bù yún hū
传不云乎?
è lì kǒu zhī fù guó jiā
‘恶利口之覆国家。
qí miǎn bǎo wèi shù rén
’其免宝为庶人。
āi dì bēng wáng mǎng bái wáng tài hòu zhēng bǎo yǐ wéi guāng lù dài fu yǔ wáng shùn děng jù yíng zhōng shān wáng
哀帝崩,王莽白王太后征宝以为光禄大夫,与王舜等俱迎中山王。
píng dì lì bǎo wèi dà sī nóng
平帝立,宝为大司农。
huì yuè guī jùn shàng huáng lóng yóu jiāng zhōng tài shī kǒng guāng dà sī tú mǎ gōng děng xián chēng mǎng gōng dé bǐ zhōu gōng yi gào cí zōng miào
会越巂郡上黄龙游江中,太师孔光、大司徒马宫等咸称莽功德比周公,宜告祠宗庙。
bǎo yuē zhōu gōng shàng shèng zhào gōng dà xián shàng yóu yǒu bù xiāng shuō zhe yú jīng diǎn liǎng bù xiāng sǔn
宝曰:“周公上圣,召公大贤,尚犹有不相说,著于经典,两不相损。
jīn fēng yǔ wèi shí bǎi xìng bù zú měi yǒu yī shì qún chén tóng shēng dé wú fēi qí měi zhě
今风雨未时,百姓不足,每有一事,群臣同声,得无非其美者。
shí dà chén jiē shī sè shì zhōng fèng chē dū wèi zhēn hán jí shí chéng zhì bà yì zhě
”时,大臣皆失色,侍中奉车都尉甄邯即时承制罢议者。
huì bǎo qiǎn lì yíng mǔ mǔ dào bìng liú dì jiā dú qiǎn qī zǐ
会宝遣吏迎母,母道病,留弟家,独遣妻子。
sī zhí chén chóng yǐ zòu bǎo shì xià sān gōng jí xùn
司直陈崇以奏宝,事下三公即讯。
bǎo duì yuē nián qī shí bèi mào ēn shuāi gòng yǎng yíng qī zǐ rú zhāng
宝对曰:“年七十悖眊,恩衰共养,营妻子,如章。
bǎo zuò miǎn zhōng yú jiā
”宝坐免,终于家。
jiàn wǔ zhōng lù jiù dé chén yǐ bǎo sūn kàng wèi zhū zhǎng
建武中,录旧德臣,以宝孙伉为诸长。
guàn jiāng lóng zì jūn fáng dōng hǎi lán líng rén yě
毌将隆字君房,东海兰陵人也。
dà sī mǎ chē qí jiāng jūn wáng yīn nèi lǐng shàng shū wài diǎn bīng mǎ zhǒng gù xuǎn zhì cóng shì zhōng láng yǔ cān móu yì zòu qǐng lóng wéi cóng shì zhōng láng qiān jiàn dài fū
大司马车骑将军王音内领尚书,外典兵马,踵故选置从事中郎与参谋议,奏请隆为从事中郎,迁谏大夫。
chéng dì mò lóng zòu fēng shì yán gǔ lǎo xuǎn zhū hóu rù wèi gōng qīng yǐ bāo gōng dé yi zhēng dìng táo wáng shǐ zài guó dǐ yǐ tián wàn fāng
成帝末,隆奏封事言:“古老选诸侯入为公卿,以褒功德,宜征定陶王使在国邸,以填万方。
qí hòu shàng jìng lì dìng táo wáng wèi tài zǐ lóng qiān yì zhōu mù yǐng chuān tài shǒu
”其后上竟立定陶王为太子,隆迁翼州牧、颍川太守。
āi dì jí wèi yǐ gāo dì rù wèi jīng zhào yǐn qiān zhí jīn wú
哀帝即位,以高第入为京兆尹,迁执金吾。
shí shì zhōng dǒng xián fāng guì shàng shǐ zhōng huáng mén fā wǔ kù bīng qián hòu shí bèi sòng dǒng xián jí shàng rǔ mǔ wáng ā shě
时,侍中董贤方贵,上使中黄门发武库兵,前后十辈,送董贤及上乳母王阿舍。
lóng zòu yuē wǔ kù bīng qì tiān xià gōng yòng guó jiā wǔ bèi shàn zhì zào zuò jiē dù dà sī nóng qián
隆奏曰:“武库兵器,天下公用,国家武备,缮治造作,皆度大司农钱。
dà sī nóng qián zì chéng yú bù yǐ gěi gòng yǎng gòng yǎng láo cì yī chū shào fǔ
大司农钱自乘舆不以给共养,共养劳赐,一出少府。
gài bù yǐ běn zāng gěi mò yòng bù yǐ mín lì gòng fú fèi bié gōng sī shì zhèng lù yě
盖不以本臧给末用,不以民力共浮费,别公私,示正路也。
gǔ zhě zhū hóu fāng bó de zhuān zhēng fá nǎi cì fǔ yuè hàn jiā biān lì zhí zài jù kòu yì cì wǔ kù bīng jiē rèn qí shì rán hòu méng zhī
古者诸侯方伯得颛征伐,乃赐斧钺,汉家边吏,职在距寇,亦赐武库兵,皆任其事然后蒙之。
chūn qiū zhī yì jiā bù zāng jiǎ suǒ yǐ yì chén wēi sǔn sī lì yě
《春秋》之谊,家不臧甲,所以抑臣威,损私力也。
jīn xián děng biàn pì nòng chén sī ēn wēi qiè ér yǐ tiān xià gōng yòng gěi qí sī mén qì guó wēi qì gòng qí jiā bèi
今贤等便僻弄臣,私恩微妾,而以天下公用给其私门,契国威器共其家备。
mín lì fēn yú nòng chén wǔ bīng shè yú wēi qiè jiàn lì fēi yi yǐ guǎng jiāo tiě fēi suǒ yǐ shì sì fāng yě
民力分于弄臣,武兵设于微妾,建立非宜,以广骄僣,非所以示四方也。
kǒng zǐ yuē xī qǔ yú sān jiā zhī táng
孔子曰:‘奚取于三家之堂!
chén qǐng shōu hái wǔ kù
’臣请收还武库。
shàng bù shuō
”上不说。
qǐng zhī fu tài hòu shǐ yè zhě mǎi zhū guān bì jiàn qǔ zhī fù qǔ zhí jīn wú guān bì bā rén
顷之,傅太后使谒者买诸官婢,贱取之,复取执金吾官婢八人。
lóng zòu yán gǔ jiàn qǐng gèng píng zhí
隆奏言贾贱,请更平直。
shàng yú shì zhì zhào chéng xiàng yù shǐ dài fū jiāo ràng zhī lǐ xìng zé yú ruì zhī sòng xi
上于是制诏丞相、御史大夫:“交让之礼兴,则虞、芮之讼息。
lóng wèi jiǔ qīng jì wú yǐ kuāng cháo tíng zhī bù dǎi ér fǎn zòu qǐng yǔ yǒng xìn gōng zhēng guì jiàn zhī gǔ chéng zòu xiǎn yán zhòng mò bù wén
隆位九卿,既无以匡朝廷之不逮,而反奏请与永信宫争贵贱之贾,程奏显言,众莫不闻。
jǔ cuò bù yóu yì lǐ zhēng qiú zhī míng zì cǐ shǐ wú yǐ shì bǎi liáo shāng huà shī sú
举错不由谊理,争求之名自此始,无以示百僚,伤化失俗。
yǐ lóng qián yǒu ān guó zhī yán zuǒ qiān wèi pèi jùn dū wèi qiān nán jùn tài shǒu
”以隆前有安国之言,左迁为沛郡都尉,迁南郡太守。
wáng mǎng shǎo shí mù yǔ lóng jiāo lóng bù shèn fù
王莽少时,慕与隆交,隆不甚附。
āi dì bēng mǎng bǐng zhèng shǐ dà sī tú kǒng guāng zòu lóng qián wèi jì zhōu mù zhì zhōng shān féng tài hòu yù yuān xiàn wú gū bù yí chù wèi zài zhōng tǔ
哀帝崩,莽秉政,使大司徒孔光奏隆前为冀州牧治中山冯太后狱冤陷无辜,不宜处位在中土。
běn zhōng yè zhě lìng shǐ lì shì yù shǐ dīng xuán zì diǎn kǎo zhī dàn yǔ lóng lián míng zòu shì
本中谒者令史立、侍御史丁玄自典考之,但与隆连名奏事。
shǐ lì shí wèi zhōng tài pú dīng xuán zòu shān tài shǒu jí shàng shū lìng zhào chāng zèn zhèng chóng zhě wèi hé nèi tài shǒu jiē miǎn guān xǐ hé pǔ
史立时为中太仆,丁玄奏山太守,及尚书令赵昌谮郑崇者为河内太守,皆免官,徙合浦。
hé bìng zì zi lián zǔ fù yǐ lì èr qiān dàn zì píng yú xǐ píng líng
何并字子廉,祖父以吏二千石自平舆徙平陵。
bìng wèi jùn lì zhì dà sī kōng yuàn shì hé wǔ
并为郡吏,至大司空掾,事何武。
wǔ gāo qí zhì jié jǔ néng zhì jù wèi cháng líng lìng dào bù shí yí
武高其志节,举能治剧,为长陵令,道不拾遗。
chū qióng chéng tài hòu wài jiā wáng shì guì ér shì zhōng wáng lín qīng tōng qīng xiá qīng jīng shī
初,邛成太后外家王氏贵,而侍中王林卿通轻侠,倾京师。
hòu zuò fǎ miǎn bīn kè yù shèng guī cháng líng shàng zhǒng yīn liú yǐn lián rì
后坐法免,宾客愈盛,归长陵上冢,因留饮连日。
bìng kǒng qí fàn fǎ zì zào mén shàng yè wèi lín qīng yuē zhǒng jiān dān wài jūn yi yǐ shí guī
并恐其犯法,自造门上谒,谓林卿曰:“冢间单外,君宜以时归。
lín qīng yuē nuò
”林卿曰:“诺。
xiān shì lín qīng shā bì xù mái zhǒng shè bìng jù zhī zhī yǐ fēi jǐ shí yòu jiàn qí xīn miǎn
”先是,林卿杀婢婿埋冢舍,并具知之,以非己时,又见其新免。
gù bù fā jǔ yù wú lìng liú jiè zhōng ér yǐ jí qiě qiǎn lì fèng yè chuán sòng
故不发举,欲无令留界中而已,即且遣吏奉谒传送。
lín qīng sù jiāo cán yú bīn kè bìng dù qí wèi biàn chǔ bīng mǎ yǐ dài zhī
林卿素骄,惭于宾客,并度其为变,储兵马以待之。
lín qīng jì qù běi dù jīng qiáo lìng qí nú hái zhì sì mén bá dāo bō qí jiàn gǔ
林卿既去,北度泾桥,令骑奴还至寺门,拔刀剥其建鼓。
bìng zì cóng lì bīng zhuī lín qīng
并自从吏兵追林卿。
xíng shù shí lǐ lín qīng pò jiǒng jí lìng nú guān qí guān bèi qí chān yú zì dài chéng chē cóng tóng qí shēn biàn fú cóng jiān jìng chí qù
行数十里,林卿迫窘,及令奴冠其冠被其襜褕自代,乘车从童骑,身变服从间径驰去。
huì rì mù zhuī jí shōu fù guān nú nú yuē wǒ fēi shì zhōng nú ěr
会日暮追及,收缚冠奴,奴曰:“我非侍中,奴耳。
bìng zì zhī yǐ shī lín qīng nǎi yuē wáng jūn kùn zì chēng nú de tuō sǐ yá
”并自知已失林卿,乃曰:“王君困,自称奴,得脱死邪?
huà lì duàn tóu chí hái xiàn suǒ bō gǔ zhì dōu tíng xià shǔ yuē
”叱吏断头持还,县所剥鼓置都亭下,署曰;
gù shì zhōng wáng lín qīng zuò shā rén mái zhǒng shè shǐ nú bō sì mén gǔ
“故侍中王林卿坐杀人埋冢舍,使奴剥寺门鼓。
lì mín jīng hài
”吏民惊骇。
lín qīng yīn wáng mìng zhòng shù yán guàn huā yǐ wéi shí sǐ
林卿因亡命,众庶讠雚哗,以为实死。
chéng dì tài hòu yǐ qióng chéng tài hòu ài lín qīng gù wén zhī tì qì wéi yán āi dì
成帝太后以邛成太后爱林卿故,闻之涕泣,为言哀帝。
āi dì wèn zhuàng ér shàn zhī qiān bìng lǒng xī tài shǒu
哀帝问状而善之,迁并陇西太守。
xǐ yǐng chuān tài shǒu dài líng yáng yán xǔ
徙颍川太守,代陵阳严诩。
xǔ běn yǐ xiào xíng wèi guān wèi yuàn shǐ wèi shī yǒu yǒu guò zhé bì gé zì zé zhōng bù dà yán
诩本以孝行为官,谓掾史为师友,有过辄闭阁自责,终不大言。
jùn zhōng luàn wáng mǎng qiǎn shǐ zhēng xǔ guān shǔ shù bǎi rén wéi shè zǔ dào xǔ jù dì kū
郡中乱,王莽遣使征诩,官属数百人为设祖道,诩据地哭。
yuàn shǐ yuē míng fǔ jí zhēng bù yí ruò cǐ
掾史曰:“明府吉征,不宜若此。
xǔ yuē wú āi yǐng chuān shì shēn qǐ yǒu yōu zāi
”诩曰:“吾哀颍川士,身岂有忧哉!
wǒ yǐ róu ruò zhēng bì xuǎn gāng měng dài
我以柔弱征,必选刚猛代。
dài dào jiāng yǒu jiāng pū zhě gù xiāng diào ěr
代到,将有僵仆者,故相吊耳。
xǔ zhì bài wèi měi sú shǐ zhě
”诩至,拜为美俗使者。
shì shí yǐng chuān zhōng yuán wèi shàng shū lìng lǐng tíng wèi yòng shì yǒu quán
是时,颍川钟元为尚书令,领廷尉,用事有权。
dì wēi wèi jùn yuàn zāng qiān jīn
弟威为郡掾,臧千金。
bìng wèi tài shǒu guò cí zhōng tíng wèi tíng wèi miǎn guān wèi dì qǐng yī děng zhī zuì yuàn zǎo jiù kūn qián
并为太守,过辞钟廷尉,廷尉免冠为弟请一等之罪,愿蚤就髡钳。
bìng yuē zuì zài dì shēn yǔ jūn lǜ bù zài yú tài shǒu
并曰:“罪在弟身与君律,不在于太守。
yuán jù chí qiǎn rén hū dì
”元惧,驰遣人呼弟。
yáng dí qīng xiá zhào jì li kuǎn duō chù bīn kè yǐ qì lì yú shí lǘ lǐ zhì jiān rén fù nǚ chí lì cháng duǎn cóng héng jùn zhōng wén bìng qiě zhì jiē wáng qù
阳翟轻侠赵季、李款多畜宾客,以气力渔食闾里,至奸人妇女,持吏长短,从横郡中,闻并且至,皆亡去。
bìng xià chē qiú yǒng měng xiǎo wén fǎ lì qiě shí rén shǐ wén lì zhì sān rén yù wǔ lì wǎng bǔ zhī gè yǒu suǒ bù
并下车求勇猛晓文法吏且十人,使文吏治三人狱,武吏往捕之,各有所部。
chì yuē sān rén fēi fù tài shǒu nǎi fù wáng fǎ bù dé bù zhì
敕曰:“三人非负太守,乃负王法,不得不治。
zhōng wēi suǒ fàn duō zài shè qián qū shǐ rù hán gǔ guān wù lìng wū mín jiān
钟威所犯多在赦前,驱使入函谷关,勿令污民间;
bù rù guān nǎi shōu zhī
不入关,乃收之。
zhào li jié è suī yuǎn qù dāng de qí tóu yǐ xiè bǎi xìng
赵、李桀恶,虽远去,当得其头,以谢百姓。
zhōng wēi fù qí xiōng zhǐ luò yáng lì gé shā zhī
”钟威负其兄,止雒阳,吏格杀之。
yì de zhào li tā jùn chí tóu hái bìng jiē xuán tóu jí qí jù yù yú shì
亦得赵、李它郡,持头还,并皆悬头及其具狱于市。
jùn zhōng qīng jìng biǎo shàn hǎo shì jiàn jì yǐng chuān míng cì huáng bà
郡中清静,表善好士,见纪颍川,名次黄霸。
xìng qīng lián qī zǐ bù zhì guān shè
性清廉,妻子不至官舍。
shù nián zú
数年,卒。
jí bìng zhào chéng yuàn zuò xiān lìng shū yuē gào zi huī wú shēng sù cān rì jiǔ sǐ suī dāng de fǎ fù wù shòu
疾病,召丞掾作先令书,曰:“告子恢,吾生素餐日久,死虽当得法赙,勿受。
zàng wèi xiǎo guǒ dǎn róng xià guān
葬为小椁,亶容下棺。
huī rú fù yán
”恢如父言。
wáng mǎng zhuó huī wèi guān dōu wèi
王莽擢恢为关都尉。
jiàn wǔ zhōng yǐ bìng sūn wèi láng
建武中以并孙为郎。
zàn yuē gài kuān ráo wèi sī chén zhèng sè lì yú cháo suī shī suǒ wèi guó zhī sī zhí wú yǐ jiā yě
赞曰:盖宽饶为司臣,正色立于朝,虽《诗》所谓“国之司直”无以加也。
ruò cǎi wáng shēng zhī yán yǐ zhōng qí shēn sī jìn gǔ zhī xián chén yǐ
若采王生之言以终其身,斯近古之贤臣矣。
zhū gě liú zhèng suī yún kuáng gǔ yǒu yì zhì yān
诸葛、刘、郑虽云狂瞽,有异志焉。
kǒng zǐ yuē wú wèi jiàn gāng zhě
孔子曰:“吾未见刚者。
yǐ shù zi zhī míng jì rán guàn jiāng wū yú jì zhōu sūn bǎo ráo yú dìng líng kuàng sú rén hu
”以数子之名迹,然毌将污于冀州,孙宝桡于定陵,况俗人乎!
hé bìng zhī jié yà yǐn wēng guī yún
何并之节,亚尹翁归云。