zhào guǎng hàn zì zǐ dōu zhuō jùn lǐ wú rén yě gù shǔ hé jiān
赵广汉字子都,涿郡蠡吾人也,故属河间。
shǎo wèi jùn lì zhōu cóng shì yǐ lián jié tōng mǐn xià shì wèi míng
少为郡吏、州从事,以廉洁通敏下士为名。
jǔ mào cái píng zhǔn lìng
举茂材,平准令。
chá lián wèi yáng dí lìng
察廉为阳翟令。
yǐ zhì xíng yóu yì qiān jīng fǔ dū wèi shǒu jīng zhào yǐn
以治行尤异,迁京辅都尉,守京兆尹。
huì zhāo dì bēng ér xīn fēng dù jiàn wèi jīng zhào yuàn hù zuò píng líng fāng shàng
会昭帝崩,而新丰杜建为京兆掾,护作平陵方上。
jiàn sù háo xiá bīn kè wèi jiān lì guǎng hàn wén zhī xiān fēng gào
建素豪侠,宾客为奸利,广汉闻之,先风告。
jiàn bù gǎi yú shì shōu àn zhì fǎ
建不改,于是收案致法。
zhōng guì rén háo zhǎng zhě wèi qǐng wú bù zhì zhōng wú suǒ tīng
中贵人豪长者为请无不至,终无所听。
zōng zú bīn kè móu yù cuàn qǔ guǎng hàn jǐn zhī qí jì yì zhǔ míng qǐ jū shǐ lì gào yuē ruò jì rú cǐ qiě bìng miè jiā
宗族宾客谋欲篡取,广汉尽知其计议主名起居,使吏告曰:“若计如此,且并灭家。
lìng shù lì jiāng jiàn qì shì mò gǎn jìn zhě
”令数吏将建弃市,莫敢近者。
jīng shī chēng zhī
京师称之。
shì shí chāng yì wáng zhēng jí wèi xíng yín luàn dà jiàng jūn huò guāng yǔ qún chén gòng fèi wáng zūn lì xuān dì
是时,昌邑王征即位,行淫乱,大将军霍光与群臣共废王,尊立宣帝。
guǎng hàn yǐ yǔ yì dìng cè cì jué guān nèi hóu
广汉以与议定策,赐爵关内侯。
qiān yǐng chuān tài shǒu
迁颍川太守。
jùn dà xìng yuán zhě zōng zú hèng zì bīn kè fàn wèi dào zéi qián èr qiān dàn mò néng qín zhì
郡大姓原、褚宗族横恣,宾客犯为盗贼,前二千石莫能禽制。
guǎng hàn jì zhì shù yuè zhū yuán zhě shǒu è jùn zhōng zhèn lì
广汉既至数月,诛原、褚首恶,郡中震栗。
xiān shì yǐng chuān háo jié dà xìng xiāng yǔ wèi hūn yīn lì sú péng dǎng
先是,颍川豪杰大姓相与为婚姻,吏俗朋党。
guǎng hàn huàn zhī lì shǐ qí zhōng kě yòng zhě shòu jì chū yǒu àn wèn jì dé zuì míng xíng fǎ fá zhī guǎng hàn gù lòu xiè qí yǔ lìng xiāng yuàn jiù
广汉患之,厉使其中可用者受记,出有案问,既得罪名,行法罚之,广汉故漏泄其语,令相怨咎。
yòu jiào lì wèi xiàng yǒng jí de tóu shū xuē qí zhǔ míng ér tuō yǐ wéi háo jié dà xìng zǐ dì suǒ yán
又教吏为缿筩,及得投书,削其主名,而托以为豪桀大姓子弟所言。
qí hòu qiáng zōng dà zú jiā jiā jié wèi chóu chóu jiān dǎng sàn luò fēng sú dà gǎi
其后强宗大族家家结为仇雠,奸党散落,风俗大改。
lì mín xiāng gào jié guǎng hàn dé yǐ wèi ěr mù dào zéi yǐ gù bù fā fā yòu zhé de
吏民相告讦,广汉得以为耳目,盗贼以故不发,发又辄得。
yī qiè zhì lǐ wēi míng liú wén jí xiōng nú jiàng zhě yán xiōng nú zhōng jiē wén guǎng hàn
一切治理,威名流闻,及匈奴降者言匈奴中皆闻广汉。
běn shǐ èr nián hàn fā wǔ jiāng jūn jī xiōng nú zhēng qiǎn guǎng hàn yǐ tài shǒu jiāng bīng shǔ pú lèi jiāng jūn zhào chōng guó
本始二年,汉发五将军击匈奴,征遣广汉以太守将兵,属蒲类将军赵充国。
cóng jūn hái fù yòng shǒu jīng zhào yǐn mǎn suì wéi zhēn
从军还,复用守京兆尹,满岁为真。
guǎng hàn wèi èr qiān dàn yǐ hé yán jiē shì qí wèi jiàn dài yù lì yīn qín shèn bèi
广汉为二千石,以和颜接士,其尉荐待遇吏,殷勤甚备。
shì tuī gōng shàn guī zhī yú xià yuē mǒu yuàn qīng suǒ wéi fēi èr qiān dàn suǒ jí
事推功善,归之于下,曰:“某掾卿所为,非二千石所及。
xíng zhī fā yú zhì chéng
”行之发于至诚。
lì jiàn zhě jiē shū xiě xīn fù wú suǒ yǐn nì xián yuàn wèi yòng
吏见者皆输写心腹,无所隐匿,咸愿为用。
jiāng pū wú suǒ bì
僵仆无所避。
guǎng hàn cōng míng jiē zhī qí néng zhī suǒ yí jìn lì yǔ fǒu
广汉聪明,皆知其能之所宜,尽力与否。
qí huò fù zhě zhé xiān wén zhī fēng yù bù gǎi nǎi shōu bǔ zhī wú suǒ táo àn zhī zuì lì jù jí shí fú gū
其或负者,辄先闻知,风谕不改,乃收捕之,无所逃,按之罪立具,即时伏辜。
guǎng hàn wéi rén qiáng lì tiān xìng jīng yú lì zhí
广汉为人强力,天性精于吏职。
jiàn lì mín huò yè bù qǐn zhì dàn
见吏民,或夜不寝至旦。
yóu shàn wèi gōu jù yǐ de shì qíng
尤善为钩距,以得事情。
gōu jù zhě shè yù zhī mǎ gǔ zé xiān wèn gǒu yǐ wèn yáng yòu wèn niú rán hòu jí mǎ cēn wǔ qí gǔ yǐ lèi xiāng zhǔn zé zhī mǎ zhī guì jiàn bù shī shí yǐ
钩距者,设欲知马贾,则先问狗,已问羊,又问牛,然后及马,参伍其贾,以类相准,则知马之贵贱不失实矣。
wéi guǎng hàn zhì jīng néng xíng zhī tā rén xiào zhě mò néng jí
唯广汉至精能行之,他人效者莫能及。
jùn zhōng dào zéi lǘ lǐ qīng xiá qí gēn zhū kū xué suǒ zài jí lì shòu qǔ qǐng qiú zhū liǎng zhī jiān jiē zhī zhī
郡中盗贼,闾里轻侠,其根株窟穴所在,及吏受取请求铢两之奸,皆知之。
cháng ān shào nián shù rén huì qióng lǐ kōng shě móu gòng jié rén zuò yǔ wèi qì guǎng hàn shǐ lì bǔ zhì jù fú
长安少年数人会穷里空舍谋共劫人,坐语未讫,广汉使吏捕治具服。
fù rén sū huí wèi láng èr rén jié zhī
富人苏回为郎,二人劫之。
yǒu qīng guǎng hàn jiāng lì dào jiā zì lì tíng xià shǐ cháng ān chéng gōng shē kòu táng hù xiǎo zéi yuē jīng zhào yǐn zhào jūn xiè liǎng qīng wú de shā zhì cǐ sù wèi chén yě
有倾,广汉将吏到家,自立庭下,使长安丞龚奢叩堂户晓贼,曰:“京兆尹赵君谢两卿,无得杀质,此宿卫臣也。
shì zhì shù shǒu de shàn xiāng yù xìng féng shè lìng huò shí jiě tuō
释质,束手,得善相遇,幸逢赦令,或时解脱。
èr rén jīng è yòu sù wén guǎng hàn míng jí kāi hù chū xià táng kòu tóu guǎng hàn guì xiè yuē xìng quán huó láng shén hòu
”二人惊愕,又素闻广汉名,即开户出,下堂叩头,广汉跪谢曰:“幸全活郎,甚厚!
sòng yù chì lì jǐn yù gěi jiǔ ròu
”送狱,敕吏谨遇,给酒肉。
zhì dōng dāng chū sǐ yù wèi diào guān gěi liǎn zàng jù gào yǔ zhī jiē yuē sǐ wú suǒ hèn
至冬当出死,豫为调棺,给敛葬具,告语之,皆曰:“死无所恨!
guǎng hàn cháng jì zhào hú dū tíng zhǎng hú dū tíng zhǎng xi zhì jiè shàng jiè shàng tíng cháng xì yuē zhì fǔ wèi wǒ duō xiè wèn zhào jūn
广汉尝记召湖都亭长,湖都亭长西至界上,界上亭长戏曰:“至府,为我多谢问赵君。
tíng cháng jì zhì guǎng hàn yǔ yǔ wèn shì bì wèi yuē jiè shàng tíng cháng jì shēng xiè wǒ hé yǐ bù wéi zhì wèn
”亭长既至,广汉与语,问事毕,谓曰:“界上亭长寄声谢我,何以不为致问?
tíng cháng kòu tóu fú shí yǒu zhī
”亭长叩头服实有之。
guǎng hàn yīn yuē hái wèi wú xiè jiè shàng tíng cháng miǎn sī zhí shì yǒu yǐ zì xiào jīng zhào bù wàng qīng hòu yì
广汉因曰:“还为吾谢界上亭长,勉思职事,有以自效,京兆不忘卿厚意。
qí fā jiān tì fú rú shén jiē cǐ lèi yě
”其发奸擿伏如神,皆此类也。
guǎng hàn zòu qǐng lìng zhǎng ān yóu jiào yù lì zhì bǎi shí qí hòu bǎi shí lì jiē chà zì zhòng bù gǎn wǎng fǎ wàng jì liú rén
广汉奏请,令长安游徼狱吏秩百石,其后百石吏皆差自重,不敢枉法妄系留人。
jīng zhào zhèng qīng lì mín chēng zhī bù róng kǒu
京兆政清,吏民称之不容口。
zhǎng lǎo chuán yǐ wéi zì hàn xìng zhì jīng zhào zhě mò néng jí
长老传以为自汉兴治京兆者莫能及。
zuǒ féng yì yòu fú fēng jiē zhì cháng ān zhōng fàn fǎ zhě cóng jì xǐ guò jīng zhào jiè
左冯翊、右扶风皆治长安中,犯法者从迹喜过京兆界。
guǎng hàn tàn yuē luàn wú zhì zhě cháng èr fǔ yě
广汉叹曰:“乱吾治者,常二辅也!
chéng lìng guǎng hàn de jiān zhì zhī zhí chà yì ěr
诚令广汉得兼治之,直差易耳。
chū dà jiàng jūn huò guāng bǐng zhèng guǎng hàn shì guāng
初,大将军霍光秉政,广汉事光。
jí guāng hōng hòu guǎng hàn xīn zhī wēi zhǐ fā cháng ān lì zì jiāng yǔ jù zhì guāng zǐ bó lù hóu yǔ dì zhí tū rù qí mén sōu suǒ sī tú gū zhuī pò lú yīng fǔ zhǎn qí mén guān ér qù
及光薨后,广汉心知微指,发长安吏自将,与俱至光子博陆侯禹第,直突入其门,廋索私屠酤,椎破卢罂,斧斩其门关而去。
shí guāng nǚ wèi huáng hòu wén zhī duì dì tì qì
时,光女为皇后,闻之,对帝涕泣。
dì xīn shàn zhī yǐ zhào wèn guǎng hàn
帝心善之,以召问广汉。
guǎng hàn yóu shì qīn fàn guì qī dà chén
广汉由是侵犯贵戚大臣。
suǒ jū hǎo yòng shì lì zǐ sūn xīn jìn nián shào zhě zhuān lì qiáng zhuàng fēng qì jiàn shì fēng shēng wú suǒ huí bì lǜ duō guǒ gǎn zhī jì mò wèi chí nán
所居好用世吏子孙新进年少者,专厉强壮锋气,见事风生,无所回避,率多果敢之计,莫为持难。
guǎng hàn zhōng yǐ cǐ bài
广汉终以此败。
chū guǎng hàn kè sī gū jiǔ cháng ān shì chéng xiàng lì zhú qù kè yí nán zǐ sū xián yán zhī yǐ yǔ guǎng hàn
初,广汉客私酤酒长安市,丞相吏逐去,客疑男子苏贤言之,以语广汉。
guǎng hàn shǐ cháng ān chéng àn xián wèi shǐ yǔ gù hé xián wèi qí shì zhūn bà shàng bù yì zhūn suǒ fá jūn xīng
广汉使长安丞按贤,尉史禹故劾贤为骑士屯霸上,不诣屯所,乏军兴。
xián fù shàng shū sòng zuì gào guǎng hàn shì xià yǒu sī fù zhì yǔ zuò yào zhǎn qǐng dài bǔ guǎng hàn
贤父上书讼罪,告广汉,事下有司复治,禹坐要斩,请逮捕广汉。
yǒu zhào jí xùn cí fú huì shè biǎn zhì yī děng
有诏即讯,辞服,会赦,贬秩一等。
guǎng hàn yí qí yì zǐ róng chù jiào lìng hòu yǐ tā fǎ lùn shā chù
广汉疑其邑子荣畜教令,后以他法论杀畜。
rén shàng shū yán zhī shì xià chéng xiàng yù shǐ àn yàn shén jí
人上书言之,事下丞相御史,案验甚急。
guǎng hàn shǐ suǒ qīn xìn cháng ān rén wéi chéng xiàng fǔ mén zú lìng wēi sī chéng xiàng mén nèi bù fǎ shì
广汉使所亲信长安人为丞相府门卒,令微司丞相门内不法事。
dì jié sān nián qī yuè zhōng chéng xiàng fù bì yǒu guò zì jiǎo sǐ
地节三年七月中,丞相傅婢有过,自绞死。
guǎng hàn wén zhī yí chéng xiāng fū rén dù shā zhī fǔ shè
广汉闻之,疑丞相夫人妒杀之府舍。
ér chéng xiàng fèng zhāi zhòu rù miào cí guǎng hàn de cǐ shǐ zhōng láng zhào fèng shòu fēng xiǎo chéng xiàng yù yǐ xié zhī wú lìng qióng zhèng jǐ shì
而丞相奉斋酎入庙祠,广汉得此,使中郎赵奉寿风晓丞相,欲以胁之,毋令穷正己事。
chéng xiàng bù tīng àn yàn yù jí
丞相不听,按验愈急。
guǎng hàn yù gào zhī
广汉欲告之。
xiān wèn tài shǐ zhī xīng qì zhě yán jīn nián dāng yǒu lù sǐ dà chén guǎng hàn jí shàng shū gào chéng xiàng zuì
先问太史知星气者,言今年当有戮死大臣,广汉即上书告丞相罪。
zhì yuē xià jīng zhào yǐn zhì
制曰:“下京兆尹治。
guǎng hàn zhī shì pò qiè suì zì jiāng lì zú tū rù chéng xiàng fǔ zhào qí fū rén guì tíng xià shòu cí shōu nú bì shí yú rén qù zé yǐ shā bì shì
”广汉知事迫切,遂自将吏卒突入丞相府,召其夫人跪庭下受辞,收奴婢十余人去,责以杀婢事。
chéng xiàng wèi xiāng shàng shū zì chén qī shí bù shā bì
丞相魏相上书自陈:“妻实不杀婢。
guǎng hàn shù fàn zuì fǎ bù fú gū yǐ zhà qiǎo pò xié chén xiāng xìng chén xiāng kuān bù zòu
广汉数犯罪法不伏辜,以诈巧迫胁臣相,幸臣相宽不奏。
yuàn xià míng shǐ zhě zhì guǎng hàn suǒ yàn chén xiāng jiā shì
愿下明使者治广汉所验臣相家事。
shì xià tíng wèi zhì shí chéng xiàng zì yǐ guò qiǎn chī fù bì chū zhì wài dì nǎi sǐ bù rú guǎng hàn yán
”事下廷尉治,实丞相自以过谴笞傅婢,出至外弟乃死,不如广汉言。
sī zhí xiāo wàng zhī hé zòu guǎng hàn cuī rǔ dà chén yù yǐ jié chí fèng gōng nì jié shāng huà bù dào
司直萧望之劾奏:“广汉摧辱大臣,欲以劫持奉公,逆节伤化,不道。
xuān dì è zhī
”宣帝恶之。
xià guǎng hàn tíng wèi yù yòu zuò zéi shā bù gū jū yù gù bù yǐ shí shàn chì chú qí shì fá jūn xīng shù zuì
下广汉廷尉狱,又坐贼杀不辜,鞠狱故不以实,擅斥除骑士乏军兴数罪。
tiān zǐ kě qí zòu
天子可其奏。
lì mín shǒu quē hào qì zhě shù wàn rén huò yán chén shēng wú yì xiàn guān yuàn dài zhào jīng zhào sǐ shǐ de mù yǎng xiǎo mín
吏民守阙号泣者数万人,或言:“臣生无益县官,愿代赵京兆死,使得牧养小民。
guǎng hàn jìng zuò yào zhǎn
”广汉竟坐要斩。
guǎng hàn suī zuò fǎ zhū wèi jīng zhào yǐn lián míng wēi zhì háo qiáng xiǎo mín de zhí
广汉虽坐法诛,为京兆尹廉明,威制豪强,小民得职。
bǎi xìng zhuī sī gē zhī zhì jīn
百姓追思,歌之至今。
yǐn wēng guī zì zi xiōng hé dōng píng yáng rén yě xǐ dù líng
尹翁归字子兄,河东平阳人也,徙杜陵。
wēng guī shǎo gū yǔ jì fù jū
翁归少孤,与季父居。
wèi yù xiǎo lì xiǎo xí wén fǎ
早年在牢狱中任小吏,熟悉法令文书。
xǐ jī jiàn rén mò néng dāng
喜击剑,人莫能当。
shì shí dà jiàng jūn huò guāng bǐng zhèng zhū huò zài píng yáng nú kè chí dāo bīng rù shì dòu biàn lì bù néng jìn jí wēng guī wéi shì lì mò gǎn fàn zhě
是时,大将军霍光秉政,诸霍在平阳,奴客持刀兵入市斗变,吏不能禁,及翁归为市吏,莫敢犯者。
gōng lián bù shòu kuì bǎi jiǎ wèi zhī
公廉不受馈,百贾畏之。
hòu qù lì jū jiā
后去吏居家。
huì tián yán nián wèi hé dōng tài shǒu xíng xiàn zhì píng yáng xī zhào gù lì wǔ liù shí rén yán nián qīn lín jiàn lìng yǒu wén zhě dōng yǒu wǔ zhě xi
会田延年为河东太守,行县至平阳,悉召故吏五六十人,延年亲临见,令有文者东,有武者西。
yuè shù shí rén cì dào wēng guī dú fú bù kěn qǐ duì yuē wēng guī wén wǔ jiān bèi wéi suǒ shī shè
阅数十人,次到翁归,独伏不肯起,对曰:“翁归文武兼备,唯所施设。
gōng cáo yǐ wéi cǐ lì jù áo bù xùn yán nián yuē hé shāng
”功曹以为此吏倨敖不逊,延年曰“何伤?
suì zhào shàng cí wèn shén qí qí duì chú bǔ zú shǐ biàn cóng guī fǔ
”遂召上辞问,甚奇其对,除补卒史,便从归府。
àn shì fā jiān qióng jìng shì qíng yán nián dà zhòng zhī zì yǐ néng bù jí wēng guī xǐ shǔ dū yóu
案事发奸,穷竟事情,延年大重之,自以能不及翁归,徙署督邮。
hé dōng èr shí bā xiàn fēn wéi liǎng bù hóng rú bù fén běi wēng guī bù fén nán
河东二十八县,分为两部,闳孺部汾北,翁归部汾南。
suǒ jǔ yīng fǎ de qí zuì gū shǔ xiàn zhǎng lì suī zhòng shāng mò yǒu yuàn zhě
所举应法,得其罪辜,属县长吏虽中伤,莫有怨者。
jǔ lián wèi gōu shì wèi lì shǒu jùn zhōng suǒ jū zhì lǐ qiān bǔ dōu nèi lìng jǔ lián wèi hóng nóng dū wèi
举廉为缑氏尉,历守郡中,所居治理,迁补都内令,举廉为弘农都尉。
zhēng bài dōng hǎi tài shǒu guò cí tíng wèi yú dìng guó
征拜东海太守,过辞廷尉于定国。
dìng guó jiā zài dōng hǎi yù zhǔ tuō yì zǐ liǎng rén lìng zuò hòu táng dài jiàn
定国家在东海,欲属托邑子两人,令坐后堂待见。
dìng guó yǔ wēng guī yǔ zhōng rì bù gǎn jiàn qí yì zǐ
定国与翁归语终日,不敢见其邑子。
jì qù dìng guó nǎi wèi yì zǐ yuē cǐ xián jiāng rǔ bù rèn shì yě yòu bù kě gàn yǐ sī
既去,定国乃谓邑子曰:“此贤将,汝不任事也,又不可干以私。
wēng guī zhì dōng hǎi míng chá jùn zhōng lì mín xián bù xiào jí jiān xié zuì míng jǐn zhī zhī xiàn xiàn gè yǒu jì jí
翁归治东海明察,郡中吏民贤不肖,及奸邪罪名尽知之,县县各有记籍。
zì tīng qí zhèng yǒu jí míng zé shǎo huǎn zhī lì mín xiǎo jiě zhé pī jí
自听其政,有急名则少缓之,吏民小解,辄披籍。
xiàn xiàn shōu qǔ xiá lì háo mín àn zhì qí zuì gāo zhì yú sǐ
县县收取黠吏豪民,案致其罪,高至于死。
shōu qǔ rén bì yú qiū dōng kè lì dà huì zhōng jí chū xíng xiàn bù yǐ wú shì shí
收取人必于秋冬课吏大会中,及出行县,不以无事时。
qí yǒu suǒ qǔ yě yǐ yī jǐng bǎi lì mín jiē fú kǒng jù gǎi xíng zì xīn
其有所取也,以一警百,吏民皆服,恐惧改行自新。
dōng hǎi dà háo tán xǔ zhòng sūn wèi jiān huá luàn lì zhì jùn zhōng kǔ zhī
东海大豪郯许仲孙为奸猾,乱吏治,郡中苦之。
èr qiān dàn yù bǔ zhě zhé yǐ lì shì biàn zhà zì jiě zhōng mò néng zhì
二千石欲捕者,辄以力势变诈自解,终莫能制。
wēng guī zhì lùn qì zhòng sūn shì yī jùn bù lì mò gǎn fàn jìn
翁归至,论弃仲孙市,一郡怖栗,莫敢犯禁。
dōng hǎi dà zhì
东海大治。
yǐ gāo dì rù shǒu yòu fú fēng mǎn suì wéi zhēn
以高第入守右扶风,满岁为真。
xuǎn yòng lián píng jí jiān lì yǐ wéi yòu zhí jiē dài yǐ lǐ hào wù yǔ tóng zhī
选用廉平疾奸吏以为右职,接待以礼,好恶与同之;
qí fù wēng guī fá yì bì xíng
其负翁归,罚亦必行。
zhì rú zài dōng hǎi gù jì jiān xié zuì míng yì xiàn xiàn yǒu míng jí
治如在东海故迹,奸邪罪名亦县县有名籍。
dào zéi fā qí bǐ wǔ zhōng wēng guī zhé zhào qí xiàn zhǎng lì xiǎo gào yǐ jiān xiá zhǔ míng jiào shǐ yòng lèi tuī jì dào zéi suǒ guò dǐ lèi cháng rú wēng guī yán wú yǒu yí tuō
盗贼发其比伍中,翁归辄召其县长吏,晓告以奸黠主名,教使用类推迹盗贼所过抵,类常如翁归言,无有遗脱。
huǎn yú xiǎo ruò jí yú háo qiáng
缓于小弱,急于豪强。
háo qiáng yǒu lùn zuì shū zhǎng chù guān shǐ zhuó cuò zé yǐ yuán chéng bù dé qǔ dài
豪强有论罪,输掌畜官,使斫莝,责以员程,不得取代。
bù zhōng chéng zhé chī dū jí zhě zhì yǐ fū zì jǐng ér sǐ
不中程,辄笞督,极者至以𫓧自刭而死。
jīng shī wèi qí wēi yán fú fēng dà zhì dào zéi kè cháng wèi sān fǔ zuì
京师畏其威严,扶风大治,盗贼课常为三辅最。
wēng guī wéi zhèng suī rèn xíng qí zài gōng qīng zhī jiān qīng jié zì shǒu yǔ bù jí sī rán wēn liáng qiān tuì bù yǐ xíng néng jiāo rén shén dé míng yù yú cháo tíng
翁归为政虽任刑,其在公卿之间清洁自守,语不及私,然温良谦退,不以行能骄人,甚得名誉于朝廷。
shì shì shù suì yuán kāng sì nián bìng zú
视事数岁,元康四年病卒。
jiā wú yú cái tiān zǐ xián zhī zhì zhào yù shǐ zhèn sù xīng yè mèi yǐ qiú xián wèi yòu bù yì qīn shū jìn yuǎn wu zài ān mín ér yǐ
家无余财,天子贤之,制诏御史:“朕夙兴夜寐,以求贤为右,不异亲疏近远,务在安民而已。
fú fēng wēng guī lián píng xiāng zhèng zhì mín yì děng zǎo yāo bù suí bù dé zhōng qí gōng yè zhèn shén lián zhī
扶风翁归廉平乡正,治民异等,早夭不遂,不得终其功业,朕甚怜之。
qí cì wēng guī zi huáng jīn bǎi jīn yǐ fèng qí jì cí
其赐翁归子黄金百斤,以奉其祭祠。
wēng guī sān zi jiē wèi jùn shǒu
翁归三子皆为郡守。
shǎo zǐ cén lì wèi jiǔ qīng zhì hòu jiāng jūn
少子岑历位九卿,至后将军。
ér hóng rú yīng zhì guǎng líng xiāng yǒu zhì míng
而闳孺应至广陵相,有治名。
yóu shì shì chēng tián yán nián wèi zhī rén
由是世称田延年为知人。
hán yán shòu zì cháng gōng yàn rén yě xǐ dù líng
韩延寿字长公,燕人也,徙杜陵。
shǎo wèi jùn wén xué
少为郡文学。
fù yì wèi yàn láng zhōng
父义为燕郎中。
cì wáng zhī móu nì yě yì jiàn ér sǐ yàn rén mǐn zhī
刺王之谋逆也,义谏而死,燕人闵之。
shì shí zhāo dì fù yú chūn qiū dà jiàng jūn huò guāng chí zhèng zhēng jùn guó xián liáng wén xué wèn yǐ dé shī
是时,昭帝富于春秋,大将军霍光持政,征郡国贤良、文学,问以得失。
shí wèi xiāng yǐ wén xué duì cè yǐ wéi shǎng fá suǒ yǐ quàn shàn jìn è zhèng zhī běn yě
时魏相以文学对策,以为“赏罚所以劝善禁恶,政之本也。
rì zhě yàn wáng wèi wú dào hán yì chū shēn qiáng jiàn wèi wáng suǒ shā
日者燕王为无道,韩义出身强谏,为王所杀。
yì wú bǐ gàn zhī qīn ér dǎo bǐ gàn zhī jié yi xiǎn shǎng qí zi yǐ shì tiān xià míng wéi rén chén zhī yì
义无比干之亲而蹈比干之节,宜显赏其子,以示天下,明为人臣之义。
guāng nà qí yán yīn zhuó yán shòu wèi jiàn dài fū qiān huái yáng tài shǒu
”光纳其言,因擢延寿为谏大夫,迁淮阳太守。
zhì shén yǒu míng xǐ yǐng chuān
治甚有名,徙颍川。
yǐng chuān duō háo qiáng nán zhì guó jiā cháng wèi xuǎn liáng èr qiān dàn
颍川多豪强,难治,国家常为选良二千石。
xiān shì zhào guǎng hàn wèi tài shǒu huàn qí sú duō péng dǎng gù gòu huì lì mín lìng xiāng gào jié yī qiè yǐ wéi cōng míng yǐng chuān yóu shì yǐ wèi sú mín duō yuàn chóu
先是,赵广汉为太守,患其俗多朋党,故构会吏民,令相告讦,一切以为聪明,颍川由是以为俗,民多怨仇。
yán shòu yù gēng gǎi zhī jiào yǐ lǐ ràng kǒng bǎi xìng bù cóng nǎi lì zhào jùn zhōng cháng lǎo wèi xiāng lǐ suǒ xìn xiàng zhě shù shí rén shè jiǔ jù shí qīn yǔ xiāng duì jiē yǐ lǐ yì rén rén wèn yǐ yáo sú mín suǒ jí kǔ wèi chén hé mù qīn ài xiāo chú yuàn jiù zhī lù
延寿欲更改之,教以礼让,恐百姓不从,乃历召郡中长老为乡里所信向者数十人,设酒具食,亲与相对,接以礼意,人人问以谣俗,民所疾苦,为陈和睦亲爱、销除怨咎之路。
zhǎng lǎo jiē yǐ wéi biàn kě shī xíng yīn yǔ yì dìng jià qǔ sàng jì yí pǐn lüè yī gǔ lǐ bù dé guò fǎ
长老皆以为便,可施行,因与议定嫁娶、丧祭仪品,略依古礼,不得过法。
yán shòu yú shì lìng wén xué xiào guān zhū shēng pí biàn zhí zǔ dòu wèi lì mín xíng sàng jià qǔ lǐ
延寿于是令文学校官诸生皮弁执俎豆,为吏民行丧嫁娶礼。
bǎi xìng zūn yòng qí jiào mài ǒu chē mǎ xià lǐ wěi wù zhě qì zhī shì dào
百姓遵用其教,卖偶车马下里伪物者,弃之市道。
shù nián xǐ wèi dōng jùn tài shǒu huáng bà dài yán shòu jū yǐng chuān bà yīn qí jī ér dà zhì
数年,徙为东郡太守,黄霸代延寿居颍川,霸因其迹而大治。
yán shòu wèi lì shàng lǐ yì hào gǔ jiào huà suǒ zhì bì pìn qí xián shì yǐ lǐ dài yòng guǎng móu yì nà jiàn zhēng
延寿为吏,上礼义,好古教化,所至必聘其贤士,以礼待用,广谋议,纳谏争;
jǔ xíng sàng ràng cái biǎo xiào dì yǒu xíng
举行丧让财,表孝弟有行;
xiū zhì xué guān chūn qiū xiāng shè chén zhōng gǔ guǎn xián shèng shēng jiàng yī ràng jí dū shì jiǎng wǔ shè fǔ chéng jīng qí xí shè yù zhī shì zhì chéng guō shōu fù zū xiān míng bù gào qí rì yǐ qī huì wèi dà shì lì mín jìng wèi qū xiāng zhī
修治学官,春秋乡射,陈钟鼓管弦,盛升降揖让,及都试讲武,设斧铖旌旗,习射御之事,治城郭,收赋租,先明布告其日,以期会为大事,吏民敬畏趋乡之。
yòu zhì zhèng wǔ zhǎng xiāng shuài yǐ xiào dì bù dé shě jiān rén
又置正、五长,相率以孝弟,不得舍奸人。
lǘ lǐ qiān bǎi yǒu fēi cháng lì zhé wén zhī jiān rén mò gǎn rù jiè
闾里仟佰有非常,吏辄闻知,奸人莫敢入界。
qí shǐ ruò fán hòu lì wú zhuī bǔ zhī kǔ mín wú chuí chu zhī yōu jiē biàn ān zhī
其始若烦,后吏无追捕之苦,民无箠楚之忧,皆便安之。
jiē dài xià lì ēn shī shén hòu ér yuē shì míng
接待下吏,恩施甚厚而约誓明。
huò qī fù zhī zhě yán shòu tòng zì kè zé qǐ qí fù zhī hé yǐ zhì cǐ
或欺负之者,延寿痛自刻责:“岂其负之,何以至此?
lì wén zhě zì shāng huǐ qí xiàn wèi zhì zì cì sǐ
”吏闻者自伤悔,其县尉至自刺死。
jí mén xià yuàn zì jǐng rén jiù bù shū yīn yīn bù néng yán
及门下掾自刭,人救不殊,因瘖不能言。
yán shòu wén zhī duì yuàn shǐ tì qì qiǎn lì yī zhì shì hòu fù qí jiā
延寿闻之,对掾史涕泣,遣吏医治视,厚复其家。
yán shòu cháng chū lín shàng chē qí lì yī rén hòu zhì chì gōng cáo yì fá bái
延寿尝出,临上车,骑吏一人后至,敕功曹议罚白。
hái zhì fǔ mén mén zú dāng chē yuàn yǒu suǒ yán
还至府门,门卒当车,愿有所言。
yán shòu zhǐ chē wèn zhī zú yuē xiào jīng yuē zī yú shì fù yǐ shì jūn ér jìng tóng gù mǔ qǔ qí ài ér jūn qǔ qí jìng jiān zhī zhě fù yě
延寿止车问之,卒曰:“《孝经》曰:‘资于事父以事君,而敬同,故母取其爱,而君取其敬,兼之者父也。
jīn dàn míng fǔ zǎo jià jiǔ zhù wèi chū qí lì fù lái zhì fǔ mén bù gǎn rù
’今旦明府早驾,久驻未出,骑吏父来至府门,不敢入。
qí lì wén zhī qū zǒu chū yè shì huì míng fǔ dēng chē
骑吏闻之,趋走出谒,适会明府登车。
yǐ jìng fù ér jiàn fá de wú kuī dà huà hu
以敬父而见罚,得毋亏大化乎?
yán shòu jǔ shǒu yú zhōng yuē wēi zǐ tài shǒu bù zì zhī guò
”延寿举手舆中曰:“微子,太守不自知过。
guī shě zhào jiàn mén zú
”归舍,召见门卒。
zú běn zhū shēng wén yán shòu xián wú yīn zì dá gù dài zú yán shòu suì dài yòng zhī
卒本诸生,闻延寿贤,无因自达,故代卒,延寿遂待用之。
qí nà shàn tīng jiàn jiē cǐ lèi yě
其纳善听谏,皆此类也。
zài dōng jùn sān suì lìng xíng jìn zhǐ duàn yù dà jiǎn wèi tiān xià zuì
在东郡三岁,令行禁止,断狱大减,为天下最。
rù shǒu zuǒ féng yì mǎn suì chèn zhí wéi zhēn
入守左冯翊,满岁称职为真。
suì yú bù kěn chū xíng xiàn
岁余,不肯出行县。
chéng yuàn shù bái yi xún háng jùn zhōng lǎn guān mín sú kǎo zhǎng lì zhì jì
丞掾数白:“宜循行郡中,览观民俗,考长吏治迹。
yán shòu yuē xiàn jiē yǒu xián lìng zhǎng dū yóu fēn míng shàn è yú wài xíng xiàn kǒng wú suǒ yì zhòng wèi fán yōu
”延寿曰:“县皆有贤令长,督邮分明善恶于外,行县恐无所益,重为烦忧。
chéng yuàn jiē yǐ wéi fāng chūn yuè kě yī chū quàn gēng sāng
”丞掾皆以为方春月,可一出劝耕桑。
yán shòu bù dé yǐ
延寿不得已,
xíng xiàn zhì gāo líng
行县至高陵,
mín yǒu kūn dì xiāng yǔ sòng tián zì yán
民有昆弟相与讼田自言,
yán shòu dà shāng zhī
延寿大伤之,
yuē xìng de bèi wèi
曰:“幸得备位,
wèi jùn biǎo shuài
为郡表率,
bù néng xuān míng jiào huà
不能宣明教化,
zhì lìng mín yǒu gǔ ròu zhēng sòng
至令民有骨肉争讼,
jì shāng fēng huà
既伤风化,
zhòng shǐ xián cháng lì sè fū sān lǎo xiào dì shòu qí chǐ
重使贤长吏、啬夫、三老、孝弟受其耻,
jiù zài féng yì
咎在冯翊,
dāng xiān tuì
当先退。
shì rì yí bìng bù tīng shì yīn rù wò chuán shè bì gé sī guò
”是日,移病不听事,因入卧传舍,闭阁思过。
yī xiàn mò zhī suǒ wéi lìng chéng sè fū sān lǎo yì jiē zì xì dài zuì
一县莫知所为,令丞、啬夫、三老亦皆自系待罪。
yú shì sòng zhě zōng zú chuán xiāng zé ràng cǐ liǎng kūn dì shēn zì huǐ jiē zì kūn ròu tǎn xiè yuàn yǐ tián xiāng yí zhōng sǐ bù gǎn fù zhēng
于是讼者宗族传相责让,此两昆弟深自悔,皆自髡肉袒谢,愿以田相移,终死不敢复争。
yán shòu dà xǐ kāi gé yán jiàn nèi jiǔ ròu yǔ xiāng duì yǐn shí lì miǎn yǐ yì gào xiāng bù yǒu yǐ biǎo quàn huǐ guò cóng shàn zhī mín
延寿大喜,开阁延见,内酒肉与相对饮食,厉勉以意告乡部,有以表劝悔过从善之民。
yán shòu nǎi qǐ tīng shì láo xiè lìng chéng yǐ xià yǐn jiàn wèi jiàn
延寿乃起听事,劳谢令丞以下,引见尉荐。
jùn zhōng xī rán mò bù chuán xiāng chì lì bù gǎn fàn
郡中歙然,莫不传相敕厉,不敢犯。
yán shòu ēn xìn zhōu biàn èr shí sì xiàn mò fù yǐ cí sòng zì yán zhě
延寿恩信周遍二十四县,莫复以辞讼自言者。
tuī qí zhì chéng lì mín bù rěn qī dài
推其至诚,吏民不忍欺绐。
yán shòu dài xiāo wàng zhī wèi zuǒ féng yì ér wàng zhī qiān yù shǐ dài fū
延寿代萧望之为左冯翊,而望之迁御史大夫。
shì yè zhě fú wèi wàng zhī dào yán shòu zài dōng jùn shí fàng sàn guān qián qiān yú wàn
侍谒者福为望之道延寿在东郡时放散官钱千余万。
wàng zhī yǔ chéng xiàng bǐng jí yì jí yǐ wéi gèng dà shè bù xū kǎo
望之与丞相丙吉议,吉以为更大赦,不须考。
huì yù shǐ dāng wèn dōng jùn wàng zhī yīn lìng bìng wèn zhī
会御史当问东郡,望之因令并问之。
yán shòu wén zhī jí bù lì àn xiào wàng zhī zài féng yì shí lǐn xī guān qián fàng sàn bǎi yú wàn
延寿闻知,即部吏案校望之在冯翊时廪牺官钱放散百余万。
lǐn xī lì lüě zhì jí zì yǐn yǔ wàng zhī wèi jiān
廪牺吏掠治急,自引与望之为奸。
yán shòu hé zòu yí diàn mén jìn zhǐ wàng zhī
延寿劾奏,移殿门禁止望之。
wàng zhī zì zòu zhí zài zǒng lǐng tiān xià wén shì bù gǎn bù wèn ér wèi yán shòu suǒ jū chí
望之自奏:“职在总领天下,闻事不敢不问,而为延寿所拘持。
shàng yóu shì bù zhí yán shòu gè lìng qióng jìng suǒ kǎo
”上由是不直延寿,各令穷竟所考。
wàng zhī zú wú shì shí ér wàng zhī qiǎn yù shǐ àn dōng jùn jù de qí shì
望之卒无事实,而望之遣御史案东郡,具得其事。
yán shòu zài dōng jùn shí shì qí shì zhì shì bīng chē huà lóng hǔ zhū jué
延寿在东郡时,试骑士,治饰兵车,画龙虎朱爵。
yán shòu yī huáng wán fāng lǐng jià sì mǎ fu zǒng jiàn chuáng qǐ zhí yǔ bǎo gǔ chē gē chē gōng cáo yǐn chē jiē jià sì mǎ zài qǐ jǐ
延寿衣黄纨方领,驾四马,傅总,建幢棨,植羽葆,鼓车歌车,功曹引车,皆驾四马,载棨戟。
wǔ qí wéi wǔ fēn zuǒ yòu bù jūn jiǎ sī mǎ qiān rén chí chuáng páng gū
五骑为伍,分左右部,军假司马、千人持幢旁毂。
gē zhě xiān jū shè shì wàng jiàn yán shòu chē jiào táo chu gē
歌者先居射室,望见延寿车,噭啕楚歌。
yán shòu zuò shè shì qí lì chí jǐ jiā bì liè lì qí shì cóng zhě dài gōng jiān luō hòu
延寿坐射室,骑吏持戟夹陛列立,骑士从者带弓鞬罗后。
lìng qí shì bīng chē sì miàn yíng chén bèi jiǎ dī jū mǎ shàng bào nǔ fù lán
令骑士兵车四面营陈,被甲鞮■居马上,抱弩负籣。
yòu shǐ qí shì xì chē nòng mǎ dào cān
又使骑士戏车弄马盗骖。
yán shòu yòu qǔ guān tóng wù hou yuè shí zhù zuò dāo jiàn gōu chán fàng xiào shàng fāng shì
延寿又取官铜物,候月蚀铸作刀剑钩镡,放效尚方事。
jí qǔ guān qián bó sī jiǎ yáo shǐ lì
及取官钱帛,私假徭使吏。
jí zhì shì chē jiǎ sān bǎi wàn yǐ shàng
及治饰车甲三百万以上。
yú shì wàng zhī hé zòu yán shòu shàng tiě bù dào yòu zì chēng qián wèi yán shòu suǒ zòu jīn fù jǔ yán shòu zuì zhòng shù jiē yǐ chén huái bù zhèng zhī xīn qīn yuān yán shòu
于是望之劾奏延寿上僣不道,又自称:“前为延寿所奏,今复举延寿罪,众庶皆以臣怀不正之心,侵冤延寿。
yuàn xià chéng xiàng zhōng èr qiān dàn bó shì yì qí zuì
愿下丞相、中二千石、博士议其罪。
shì xià gōng qīng jiē yǐ yán shòu qián jì wú zhuàng hòu fù wū sù diǎn fǎ dà chén yù yǐ jiě zuì jiǎo huá bù dào
”事下公卿,皆以延寿前既无状,后复诬诉典法大臣,欲以解罪,狡猾不道。
tiān zǐ è zhī yán shòu jìng zuò qì shì
天子恶之,延寿竟坐弃市。
lì mín shù qiān rén sòng zhì wèi chéng lǎo xiǎo fú chí chē gū zhēng zòu jiǔ zhì
吏民数千人送至渭城,老小扶持车毂,争奏酒炙。
yán shòu bù rěn jù nì rén rén wèi yǐn jì yǐn jiǔ shí yú shǐ yuàn shǐ fēn xiè sòng zhě yuǎn kǔ lì mín yán shòu sǐ wú suǒ gēn
延寿不忍距逆,人人为饮,计饮酒石余,使掾史分谢送者:“远苦吏民,延寿死无所根。
bǎi xìng mò bù liú tì
”百姓莫不流涕。
yán shòu sān zi jiē wèi láng lì
延寿三子皆为郎吏。
qiě sǐ shǔ qí zi wù wèi lì yǐ jǐ wèi jiè
且死,属其子勿为吏,以己为戒。
zi jiē yǐ fù yán qù guān bù shì
子皆以父言去官不仕。
zhì sūn wēi nǎi fù wèi lì zhì jiāng jūn
至孙威,乃复为吏至将军。
wēi yì duō ēn xìn néng fǔ zhòng de shì sǐ lì
威亦多恩信,能拊众,得士死力。
wēi yòu zuò shē rén cǎn zhū yán shòu zhī fēng lèi yě
威又坐奢亻朁诛,延寿之风类也。
zhāng chǎng zì zi gāo běn hé dōng píng yáng rén yě
张敞字子高,本河东平阳人也。
zǔ fù rú wéi shàng gǔ tài shǒu xǐ mào líng
祖父孺为上谷太守,徙茂陵。
chang fù fú shì xiào wǔ dì guān zhì guāng lù dài fu
敞父福事孝武帝,官至光禄大夫。
chang hòu suí xuān dì xǐ dù líng
敞后随宣帝徙杜陵。
chang běn yǐ xiāng yǒu zhì bǔ tài shǒu zú shǐ chá lián wèi gān quán cāng zhǎng shāo qiān tài pú chéng dù yán nián shén qí zhī
敞本以乡有秩补太守卒史,察廉为甘泉仓长,稍迁太仆丞,杜延年甚奇之。
huì chāng yì wáng zhēng jí wèi dòng zuò bù yóu fǎ dù chang shàng shū jiàn yuē xiào zhāo huáng dì zǎo bēng wú sì dà chén yōu jù xuǎn xián shèng chéng zōng miào dōng yíng zhī rì wéi kǒng shǔ chē zhī xíng chí
会昌邑王征即位,动作不由法度,敞上书谏曰:“孝昭皇帝蚤崩无嗣,大臣忧惧,选贤圣承宗庙,东迎之日,唯恐属车之行迟。
jīn tiān zi yǐ shèng nián chū jí wèi tiān xià mò bù shì mù qīng ěr guān huà tīng fēng
今天子以盛年初即位,天下莫不拭目倾耳,观化听风。
guó fǔ dà chén wèi bāo ér chāng yì xiǎo niǎn xiān qiān cǐ guò zhī dà zhě yě
国辅大臣未褒,而昌邑小辇先迁,此过之大者也。
hòu shí yú rì wáng hè fèi chang yǐ qiē jiàn xiǎn míng zhuó wèi yù zhōu cì shǐ
”后十余日王贺废,敞以切谏显名,擢为豫州刺史。
yǐ shù shàng shì yǒu zhōng yán xuān dì zhēng chang wèi tài zhōng dài fū yǔ yú dìng guó bìng píng shàng shū shì
以数上事有忠言,宣帝征敞为太中大夫,与于定国并平尚书事。
yǐ zhèng wéi wǔ dà jiàng jūn huò guāng ér shǐ zhǔ bīng chē chū jūn shěng jiǎn yòng dù fù chū wèi hán gǔ guān dū wèi
以正违忤大将军霍光,而使主兵车出军省减用度,复出为函谷关都尉。
xuān dì chū jí wèi fèi wáng hè zài chāng yì shàng xīn dàn zhī xǐ chang wéi shān yáng tài shǒu
宣帝初即位,废王贺在昌邑,上心惮之,徙敞为山阳太守。
jiǔ zhī dà jiàng jūn huò guāng hōng xuān dì shǐ qīn zhèng shì fēng guāng xiōng sūn shān yún jiē wèi liè hóu yǐ guāng zǐ yǔ wèi dà sī mǎ
久之,大将军霍光薨,宣帝始亲政事,封光兄孙山、云皆为列侯,以光子禹为大司马。
qǐng zhī shān yún yǐ guò guī dì huò shì zhū xù qīn shǔ pō chū bǔ lì
顷之,山、云以过归第,霍氏诸婿亲属颇出补吏。
chang wén zhī shàng fēng shì yuē chén wén gōng zǐ jì you yǒu gōng yú lǔ dài fū zhào shuāi yǒu gōng yú jìn dài fū tián wán yǒu gōng yú qí jiē chóu qí yōng yán jí zǐ sūn zhōng hòu tián shì cuàn qí zhào shì fēn jìn jì shì zhuān lǔ
敞闻之,上封事曰:“臣闻公子季友有功于鲁,大夫赵衰有功于晋,大夫田完有功于齐,皆畴其庸,延及子孙,终后田氏篡齐,赵氏分晋,季氏颛鲁。
gù zhòng ní zuò chūn qiū jī shèng shuāi jī shì qīng zuì shén
故仲尼作《春秋》,迹盛衰,讥世卿最甚。
nǎi zhě dà jiàng jūn jué dà jì ān zōng miào dìng tiān xià gōng yì bù xì yǐ
乃者大将军决大计,安宗庙,定天下,功亦不细矣。
fu zhōu gōng qī nián ěr ér dà jiàng jūn èr shí suì hǎi nèi zhī mìng duàn yú zhǎng wò
夫周公七年耳,而大将军二十岁,海内之命,断于掌握。
fāng qí lóng shí gǎn dòng tiān dì qīn pò yīn yáng yuè tiǎo rì shí zhòu míng xiāo guāng de dà zhèn liè huǒ shēng dì zhōng tiān wén shī dù ǎo xiáng biàn guài bù kě shèng jì jiē yīn lèi shèng zhǎng chén xià zhuān zhì zhī suǒ shēng yě
方其隆时,感动天地,侵迫阴阳,月朓日蚀,昼冥宵光,地大震裂,火生地中,天文失度,袄祥变怪,不可胜记,皆阴类盛长,臣下颛制之所生也。
cháo chén yi yǒu míng yán yuē bì xià bāo chǒng gù dà jiàng jūn yǐ bào gōng dé zú yǐ
朝臣宜有明言,曰陛下褒宠故大将军以报功德足矣。
jiān zhě fǔ chén zhuān zhèng guì qī tài shèng jūn chén zhī fēn bù míng qǐng ba huò shì sān hòu jiē jiù dì
间者辅臣颛政,贵戚太盛,君臣之分不明,请罢霍氏三侯皆就第。
jí wèi jiāng jūn zhāng ān shì yi cì jǐ zhàng guī lín shí cún wèn zhào jiàn yǐ liè hóu wèi tiān zǐ shī
及卫将军张安世,宜赐几杖归林,时存问召见,以列侯为天子师。
míng zhào yǐ ēn bù tīng qún chén yǐ yì gù zhēng ér hòu xǔ tiān xià bì yǐ bì xià wèi bù wàng gōng dé ér cháo chén wèi zhī lǐ huò shì shì shì wú suǒ huàn kǔ
明诏以恩不听,群臣以义固争而后许,天下必以陛下为不忘功德,而朝臣为知礼,霍氏世世无所患苦。
jīn zhāo tíng bù wén zhí shēng ér lìng míng zhào zì qīn qí wén fēi cè zhī de zhě yě
今朝廷不闻直声,而令明诏自亲其文,非策之得者也。
jīn liǎng hóu yǐ chū rén qíng bù xiāng yuǎn yǐ chén xīn dù zhī dà sī mǎ jí qí zhī shǔ bì yǒu wèi jù zhī xīn
今两侯以出,人情不相远,以臣心度之,大司马及其枝属必有畏惧之心。
fu jìn chén zì wēi fēi wán jì yě chén chang yuàn yú guǎng cháo bái fà qí duān zhí shǒu yuǎn jùn qí lù wú yóu
夫近臣自危,非完计也,臣敞愿于广朝白发其端,直守远郡,其路无由。
fu xīn zhī jīng wēi kǒu bù néng yán yě yán zhī wēi miǎo shū bù néng wén yě gù yī yǐn wǔ jiù jié wǔ jiù tāng xiāo xiāng guó jiàn huái yīn lěi suì nǎi de tōng kuàng hū qiān lǐ zhī wài yīn shū wén yù shì zhǐ zāi
夫心之精微口不能言也,言之微眇书不能文也,故伊尹五就桀,五就汤,萧相国荐淮阴累岁乃得通,况乎千里之外,因书文谕事指哉!
wéi bì xià xǐng chá
唯陛下省察。
shàng shén shàn qí jì rán bù zhēng yě
”上甚善其计,然不征也。
jiǔ zhī bó hǎi jiāo dōng dào zéi bìng qǐ chang shàng shū zì qǐng zhì zhī yuē chén wén zhōng xiào zhī dào tuì jiā zé jìn xīn yú qīn jìn huàn zé jié lì yú jūn
久之,勃海、胶东盗贼并起,敞上书自请治之,曰:“臣闻忠孝之道,退家则尽心于亲,进宦则竭力于君。
fu xiǎo guó zhōng jūn yóu yǒu fèn bù gù shēn zhī chén kuàng yú míng tiān zi hu
夫小国中君犹有奋不顾身之臣,况于明天子乎!
jīn bì xià yóu yì yú tài píng láo jīng yú zhèng shì wěi wěi bù shě zhòu yè
今陛下游意于太平,劳精于政事,亹亹不舍昼夜。
qún chén yǒu sī yi gè jié lì zhì shēn
群臣有司宜各竭力致身。
shān yáng jùn hù jiǔ wàn sān qiān kǒu wǔ shí wàn yǐ shàng qì jì dào zéi wèi de zhě qī shí qī rén tā kè zhū shì yì lüè rú cǐ
山阳郡户九万三千,口五十万以上,讫计盗贼未得者七十七人,它课诸事亦略如此。
chén chang yú nú jì wú yǐ zuǒ sī lǜ jiǔ chù xián jùn shēn yì lè ér wàng guó shì fēi zhōng xiào zhī jié yě
臣敞愚驽,既无以佐思虑,久处闲郡,身逸乐而忘国事,非忠孝之节也。
fú wén jiāo dōng bó hǎi zuǒ yòu jùn suì shù bù dēng dào zéi bìng qǐ zhì gōng gōng sì cuàn qiú tú sōu shì cháo jié liè hóu
伏闻胶东、勃海左右郡岁数不登,盗贼并起,至攻宫寺,篡囚徒,搜市朝,劫列侯。
lì shī gāng jì jiān guǐ bù jīn
吏失纲纪,奸轨不禁。
chén chang bù gǎn ài shēn bì sǐ wéi míng zhào zhī suǒ chǔ yuàn jìn lì cuī cuò qí bào nüè cún fǔ qí gū ruò
臣敞不敢爱身避死,唯明诏之所处,愿尽力摧挫其暴虐,存抚其孤弱。
shì jí yǒu yè suǒ zhì jùn tiáo zòu qí suǒ yóu fèi jí suǒ yǐ xìng zhī zhuàng
事即有业,所至郡条奏其所由废及所以兴之状。
shū zòu tiān zǐ zhēng chang bài jiāo dōng xiāng cì huáng jīn sān shí jīn
”书奏,天子征敞,拜胶东相,赐黄金三十斤。
chang cí zhī guān zì qǐng zhì jù jùn fēi shǎng fá wú yǐ quàn shàn chéng è lì zhuī bǔ yǒu gōng xiào zhě yuàn dé yī qiè bǐ sān fǔ yóu yì
敞辞之官,自请治剧郡非赏罚无以劝善惩恶,吏追捕有功效者,愿得一切比三辅尤异。
tiān zǐ xǔ zhī
天子许之。
chang dào jiāo dōng míng shè gòu shǎng kāi qún dào lìng xiāng bǔ zhǎn chú zuì
敞到胶东,明设购赏,开群盗令相捕斩除罪。
lì zhuī bǔ yǒu gōng shàng míng shàng shū diào bǔ xiàn lìng zhě shù shí rén
吏追捕有功,上名尚书调补县令者数十人。
yóu shì dào zéi jiě sàn chuán xiāng bǔ zhǎn
由是盗贼解散,传相捕斩。
lì mín xī rán guó zhōng suì píng
吏民歙然,国中遂平。
jū qǐng zhī wáng tài hòu shǔ chū yóu liè chang zòu shū jiàn yuē chén wén qín wáng hǎo yín shēng yè yáng hòu wèi bù tīng zhèng wèi zhī lè
居顷之,王太后数出游猎,敞奏书谏曰:“臣闻秦王好淫声,叶阳后为不听郑、卫之乐;
chu yán hǎo tián liè fán jī wèi bù shí niǎo shòu zhī ròu
楚严好田猎,樊姬为不食鸟兽之肉。
kǒu fēi è zhǐ gān ěr fēi zēng sī zhú yě suǒ yǐ yì xīn yì jué qí yù zhě jiāng yǐ lǜ èr jūn ér quán zōng sì yě
口非恶旨甘,耳非憎丝竹也,所以抑心意,绝耆欲者,将以率二君而全宗祀也。
lǐ jūn mǔ chū mén zé chéng zī píng xià táng zé cóng fù mǔ jìn tuì zé míng yù pèi nèi shì zé jié chóu móu
礼,君母出门则乘辎𫐌,下堂则从傅母,进退则鸣玉佩,内饰则结绸缪。
cǐ yán zūn guì suǒ yǐ zì liǎn zhì bù cóng zì zhī yì yě
此言尊贵所以自敛制,不从恣之义也。
jīn tài hòu zī zhì shū měi cí ài kuān rén zhū hóu mò bù wén ér shǎo yǐ tián liè zòng yù wèi míng yú yǐ shàng wén yì wèi yi yě
今太后资质淑美,慈爱宽仁,诸侯莫不闻,而少以田猎纵欲为名,于以上闻,亦未宜也。
wéi guān lǎn yú wǎng gǔ quán xíng hū lái jīn lìng hòu jī de yǒu suǒ fǎ zé xià chén yǒu suǒ chēng sòng chén chang xìng shèn
唯观览于往古,全行乎来今,令后姬得有所法则,下臣有所称诵,臣敞幸甚!
shū zòu tài hòu zhǐ bù fù chū
”书奏,太后止不复出。
shì shí yǐng chuān tài shǒu huáng bà yǐ zhì xíng dì yī rù shǒu jīng zhào yǐn
是时,颍川太守黄霸以治行第一入守京兆尹。
bà shì shì shù yuè bù chēng bà guī yǐng chuān
霸视事数月,不称,罢归颖川。
yú shì zhì zhào yù shǐ qí yǐ jiāo dōng xiāng chang shǒu jīng zhào yǐn
于是制诏御史:“其以胶东相敞守京兆尹。
zì zhào guǎng hàn zhū hòu bǐ gèng shǒu yǐn rú bà děng shù rén jiē bù chēng zhí
”自赵广汉诛后,比更守尹,如霸等数人,皆不称职。
jīng shī jìn fèi cháng ān shì tōu dào yóu duō bǎi jiǎ kǔ zhī
京师浸废,长安市偷盗尤多,百贾苦之。
shàng yǐ wèn chang chang yǐ wéi kě jìn
上以问敞,敞以为可禁。
chang jì shì shì qiú wèn cháng ān fù lǎo tōu dào qiú zhǎng shù rén jū jiē wēn hòu chū cóng tóng qí lǘ lǐ yǐ wéi zhǎng zhě
敞既视事,求问长安父老,偷盗酋长数人,居皆温厚,出从童骑,闾里以为长者。
chang jiē zhào jiàn zé wèn yīn shì qí zuì bǎ qí sù fù lìng zhì zhū tōu yǐ zì shú
敞皆召见责问,因贳其罪,把其宿负,令致诸偷以自赎。
tōu cháng yuē jīn yī dàn zhào yì fǔ kǒng zhū tōu jīng hài yuàn yī qiè shòu shǔ
偷长曰:“今一旦召诣府,恐诸偷惊骇,愿一切受署。
chang jiē yǐ wéi lì qiǎn guī xiū
”敞皆以为吏,遣归休。
zhì jiǔ xiǎo tōu xī lái hè qiě yǐn zuì tōu cháng yǐ zhě wū qí yī jū
置酒,小偷悉来贺,且饮醉,偷长以赭污其衣裾。
lì zuò lǐ lǘ yuè chū zhě wū zhě zhé shōu fù zhī yī rì bǔ de shù bǎi rén
吏坐里闾阅出者,污赭辄收缚之,一日捕得数百人。
qióng zhì suǒ fàn huò yī rén bǎi yú fā jìn xíng fǎ fá
穷治所犯,或一人百余发,尽行法罚。
yóu shì bāo gǔ xī míng shì wú tōu dào tiān zǐ jiā zhī
由是枹鼓稀鸣,市无偷盗,天子嘉之。
chang wéi rén mǐn jí shǎng fá fēn míng jiàn è zhé qǔ shí shí yuè fǎ zòng shè yǒu zú dà zhě
敞为人敏疾,赏罚分明,见恶辄取,时时越法纵舍,有足大者。
qí zhì jīng zhào lüè xún zhào guǎng hàn zhī jī
其治京兆,略循赵广汉之迹。
fāng lüè ěr mù fā fú jìn jiān bù rú guǎng hàn rán chang běn zhì chūn qiū yǐ jīng shù zì fǔ qí zhèng pō zá rú yǎ wǎng wǎng biǎo xián xiǎn shàn bù chún yòng zhū fá yǐ cǐ néng zì quán jìng miǎn yú xíng lù
方略耳目,发伏禁奸,不如广汉,然敞本治《春秋》,以经术自辅,其政颇杂儒雅,往往表贤显善,不醇用诛罚,以此能自全,竟免于刑戮。
jīng zhào diǎn jīng shī cháng ān zhōng hào ráng yú sān fǔ yóu wéi jù
京兆典京师,长安中浩穰,于三辅尤为剧。
jùn guó èr qiān dàn yǐ gāo dì rù shǒu jí wéi zhēn jiǔ zhě bù guò èr sān nián jìn zhě shù yuè yī suì zhé huǐ shāng shī míng yǐ zuì guò ba
郡国二千石以高弟入守,及为真,久者不过二三年,近者数月一岁,辄毁伤失名,以罪过罢。
wéi guǎng hàn jí chang wéi jiǔ rèn zhí
唯广汉及敞为久任职。
chang wèi jīng zhào cháo tíng měi yǒu dà yì yǐn gǔ jīn chù pián yí gōng qīng jiē fú tiān zǐ shù cóng zhī
敞为京兆,朝廷每有大议,引古今,处便宜,公卿皆服,天子数从之。
rán chang wú wēi yí shí bà cháo huì guò zǒu mǎ zhāng tái jiē shǐ yù lì qū zì yǐ biàn miàn fǔ mǎ
然敞无威仪,时罢朝会,过走马章台街,使御吏驱,自以便面拊马。
yòu wèi fù huà méi cháng ān zhōng chuán zhāng jīng zhào méi wǔ
又为妇画眉,长安中传张京兆眉怃。
yǒu sī yǐ zòu chang
有司以此劾奏张敞。
shàng wèn zhī duì yuē chén wén guī fáng zhī nèi fū fù zhī sī yǒu guò yú huà méi zhě
上问之,对曰:“臣闻闺房之内,夫妇之私,有过于画眉者。
shàng ài qí néng fú bèi zé yě
”上爱其能,弗备责也。
rán zhōng bù dé dà wèi
然终不得大位。
chang yǔ xiāo wàng zhī yú dìng guó xiāng shàn
敞与萧望之、于定国相善。
shǐ chang yǔ dìng guó jù yǐ jiàn chāng yì wáng chāo qiān
始敞与定国俱以谏昌邑王超迁。
dìng guó wèi dài fū píng shàng shū shì chang chū wèi cì shǐ shí wàng zhī wèi dà xíng chéng
定国为大夫平尚书事,敞出为刺史,时望之为大行丞。
hòu wàng zhī xiān zhì yù shǐ dài fū dìng guó hòu zhì chéng xiàng chang zhōng bù guò jùn shǒu
后望之先至御史大夫,定国后至丞相,敞终不过郡守。
wèi jīng zhào jiǔ suì zuò yǔ guāng lù xūn yáng yùn hòu shàn hòu yùn zuò dà nì zhū gōng qīng zòu yùn dǎng yǒu bù yí chù wèi děng bǐ jiē miǎn ér chang zòu dú qǐn bù xià
为京兆九岁,坐与光禄勋杨恽厚善,后恽坐大逆诛,公卿奏恽党友,不宜处位,等比皆免,而敞奏独寝不下。
chang shǐ zéi bǔ yuàn xù shùn yǒu suǒ àn yàn
敞使贼捕掾絮舜有所案验。
shùn yǐ chang hé zòu dāng miǎn bù kěn wèi chang jìng shì sī guī qí jiā
舜以敞劾奏当免,不肯为敞竟事,私归其家。
rén huò jiàn shùn shùn yuē wú wéi shì gōng jìn lì duō yǐ jīn wǔ rì jīng zhào ěr ān néng fù àn shì
人或谏舜,舜曰:“吾为是公尽力多矣,今五日京兆耳,安能复案事?
chang wén shùn yǔ jí bù lì shōu shùn xì yù
”敞闻舜语,即部吏收舜系狱。
shì shí dōng yuè wèi jìn shù rì àn shì lì zhòu yè yàn zhì shùn jìng zhì qí sǐ shì
是时,冬月未尽数日,案事吏昼夜验治舜,竟致其死事。
shùn dāng chū sǐ chang shǐ zhǔ bù chí jiào gào shùn yuē wǔ rì jīng zhào jìng hé rú
舜当出死,敞使主簿持教告舜曰:“五日京兆竟何如?
dōng yuè yǐ jǐn yán mìng hu
冬月已尽,延命乎?
nǎi qì shùn shì
”乃弃舜市。
huì lì chūn xíng yuān yù shǐ zhě chū shùn jiā zài shī bìng biān chang jiào zì yán shǐ zhě
会立春,行冤狱使者出,舜家载尸,并编敞教,自言使者。
shǐ zhě zòu chang zéi shā bù gū
使者奏敞贼杀不辜。
tiān zǐ báo qí zuì yù lìng chang de zì biàn lì jí xiān xià chang qián zuò yáng yùn bù yí chù wèi zòu miǎn wèi shù rén
天子薄其罪,欲令敞得自便利,即先下敞前坐杨恽不宜处位奏,免为庶人。
chang miǎn zòu jì xià yì què shàng yìn shòu biàn cóng què xià wáng mìng
敞免奏既下,诣阙上印绶,便从阙下亡命。
shù yuè jīng shī lì mín jiě chí bāo gǔ shù qǐ ér yì zhōu bù zhōng yǒu dà zéi
数月,京师吏民解弛,枹鼓数起,而翼州部中有大贼。
tiān zǐ sī chang gōng xiào shǐ shǐ zhě jí jiā zài suǒ zhào chang
天子思敞功效,使使者即家在所召敞。
chang shēn bèi zhòng hé jí shǐ zhě zhì qī zǐ jiā shì jiē qì huáng jù ér chang dú xiào yuē wú shēn wáng mìng wèi mín jùn lì dāng jiù bǔ jīn shǐ zhě lái cǐ tiān zǐ yù yòng wǒ yě
敞身被重劾,及使者至,妻子家室皆泣惶惧,而敞独笑曰:“吾身亡命为民,郡吏当就捕,今使者来,此天子欲用我也。
jí zhuāng suí shǐ zhě yì gōng chē shàng shū yuē chén qián xìng de bèi wèi liè qīng dài zuì jīng zhào zuò shā zéi bǔ yuàn xù shùn
”即装随使者诣公车上书曰:“臣前幸得备位列卿,待罪京兆,坐杀贼捕掾絮舜。
shùn běn chén chang sù suǒ hòu lì shù méng ēn dài yǐ chén yǒu zhāng hé dāng miǎn shòu jì kǎo shì biàn guī wò jiā wèi chén wǔ rì jīng zhào bèi ēn wàng yì shāng huà báo sú
舜本臣敞素所厚吏,数蒙恩贷,以臣有章劾当免,受记考事,便归卧家,谓臣‘五日京兆’,背恩忘义,伤化薄俗。
chén qiè yǐ shùn wú zhuàng wǎng fǎ yǐ zhū zhī
臣窃以舜无状,枉法以诛之。
chén chang zéi shā wú gū jū yù gù bù zhí suī fú míng fǎ sǐ wú suǒ hèn
臣敞贼杀无辜,鞠狱故不直,虽伏明法,死无所恨。
tiān zǐ yǐn jiàn chang bài wèi jì zhōu cì shǐ
”天子引见敞,拜为冀州刺史。
chang qǐ wáng mìng fù fèng shǐ diǎn zhōu
敞起亡命,复奉使典州。
jì dào bù ér guǎng chuān wáng guó qún bèi bù dào zéi lián fā bù dé
既到部,而广川王国群辈不道,贼连发,不得。
chang yǐ ěr mù fā qǐ zéi zhǔ míng qū chù zhū qí qú shuài
敞以耳目发起贼主名区处,诛其渠帅。
guǎng chuān wáng jī kūn dì jí wáng tóng zú zōng shì liú diào děng tōng xíng wèi zhī náng tuó lì zhú bǔ qióng jiǒng zōng jì jiē rù wáng gōng
广川王姬昆弟及王同族宗室刘调等通行为之囊橐,吏逐捕穷窘,踪迹皆入王宫。
chang zì jiāng jùn guó lì chē shù bǎi liàng wéi shǒu wáng gōng sōu suǒ diào děng guǒ de zhī diàn wū zhòng láo zhōng
敞自将郡国吏,车数百辆,围守王宫,搜索调等,果得之殿屋重轑中。
chang fu lì jiē bǔ gé duàn tóu xiàn qí tóu wáng gōng mén wài
敞傅吏皆捕格断头,县其头王宫门外。
yīn hé zòu guǎng chuān wáng
因劾奏广川王。
tiān zǐ bù rěn zhì fǎ xuē qí hù
天子不忍致法,削其户。
chang jū bù suì yú jì zhōu dào zéi jìn zhǐ
敞居部岁余,冀州盗贼禁止。
shǒu tài yuán tài shǒu mǎn suì wéi zhēn tài yuán jùn qīng
守太原太守,满岁为真,太原郡清。
qǐng zhī xuān dì bēng
顷之,宣帝崩。
yuán dì chū jí wèi dài zhào zhèng péng jiàn chang xiān dì míng chén yi fu fǔ huáng tài zǐ
元帝初即位,待诏郑朋荐敞先帝名臣,宜傅辅皇太子。
shàng yǐ wèn qián jiāng jūn xiāo wàng zhī wàng zhī yǐ wéi chang néng lì rèn zhì fán luàn cái qīng fēi shī fū zhī qì
上以问前将军萧望之,望之以为敞能吏,任治烦乱,材轻,非师傅之器。
tiān zǐ shǐ shǐ zhě zhēng chang yù yǐ wèi zuǒ féng yì
天子使使者征敞,欲以为左冯翊。
huì bìng zú
会病卒。
chang suǒ zhū shā tài yuán lì lì jiā yuàn chang suí zhì dù líng cì shā chang zhōng zǐ huáng
敞所诛杀太原吏,吏家怨敞,随至杜陵刺杀敞中子璜。
chang sān zi guān jiē zhì dū wèi
敞三子官皆至都尉。
chū chang wèi jīng zhào yǐn ér chang dì wǔ bài wèi liáng xiāng
初,敞为京兆尹,而敞弟武拜为梁相。
shì shí liáng wáng jiāo guì mín duō háo qiáng hào wéi nán zhì
是时,梁王骄贵,民多豪强,号为难治。
chang wèn wǔ yù hé yǐ zhì liáng
敞问武:“欲何以治梁?
wǔ jìng dàn xiōng qiān bù kěn yán
”武敬惮兄,谦不肯言。
chang shǐ lì sòng zhì guān jiè lì zì wèn wǔ
敞使吏送至关,戒吏自问武。
wǔ yīng yuē yù xiá mǎ zhě lì qí xián cè liáng guó dà dōu lì mín diāo bì qiě dāng yǐ zhù hòu huì wén dàn zhì zhī ěr
武应曰:“驭黠马者利其衔策,梁国大都,吏民凋敝,且当以柱后惠文弹治之耳。
qín shí yù fǎ lì guān zhù hòu huì wén wǔ yì yù yǐ xíng fǎ zhì liáng
”秦时狱法吏冠柱后惠文,武意欲以刑法治梁。
lì hái dào zhī chang xiào yuē shěn rú yuàn yán wǔ bì biàn zhì liáng yǐ
吏还道之,敞笑曰:“审如掾言,武必辨治梁矣。
wǔ jì dào guān qí zhì yǒu jī yì néng lì yě
”武既到官,其治有迹,亦能吏也。
chang sūn sǒng wáng mǎng shí zhì jùn shǒu fēng hóu bó xué wén yǎ guò yú chang rán zhèng shì bù jí yě
敞孙竦,王莽时至郡守,封侯,博学文雅过于敞,然政事不及也。
sǒng sǐ chang wú hòu
竦死,敞无后。
wáng zūn zì zi gàn zhuō jùn gāo yáng rén yě
王尊字子赣,涿郡高阳人也。
shǎo gū guī zhū fù shǐ mù yáng zé zhōng
少孤,归诸父,使牧羊泽中。
zūn qiè xué wèn néng shǐ shū
尊窃学问,能史书。
nián shí sān qiú wèi yù xiǎo lì
年十三,求为狱小吏。
shù suì jǐ shì tài shǒu fǔ wèn zhào shū xíng shì zūn wú bù duì
数岁,给事太守府,问诏书行事,尊无不对。
tài shǒu qí zhī chú bǔ shū zuǒ shǔ shǒu shǔ jiān yù
太守奇之,除补书佐,署守属监狱。
jiǔ zhī zūn chēng bìng qù shì shī jùn wén xué guān zhì shàng shū lún yǔ lüè tōng dà yì
久之,尊称病去,事师郡文学官,治《尚书》、《论语》,略通大义。
fù zhào shǔ shǒu shǔ zhì yù wèi jùn jué cáo shǐ
复召署守属治狱,为郡决曹史。
shù suì yǐ lìng jǔ yōu zhōu cì shǐ cóng shì
数岁,以令举幽州刺史从事。
ér tài shǒu chá zūn lián bǔ liáo xī yán guān zhǎng
而太守察尊廉,补辽西盐官长。
shù shàng shū yán pián yán shì shì xià chéng xiàng yù shǐ
数上书言便言事,事下丞相、御史。
chū yuán zhōng jǔ zhí yán qiān guó lìng zhuǎn shǒu huái lǐ jiān xíng měi yáng lìng shì
初元中,举直言,迁虢令,转守槐里,兼行美阳令事。
chūn zhèng yuè měi yáng nǚ zǐ gào jià zi bù xiào yuē r cháng yǐ wǒ wèi qī dù chī wǒ
春正月,美阳女子告假子不孝,曰:“儿常以我为妻,妒笞我。
zūn wén zhī qiǎn lì shōu bǔ yàn wèn cí fú
”尊闻之,遣吏收捕验问,辞服。
zūn yuē lǜ wú qī mǔ zhī fǎ shèng rén suǒ bù rěn shū cǐ jīng suǒ wèi zào yù zhě yě
尊曰:“律无妻母之法,圣人所不忍书,此经所谓造狱者也。
zūn yú shì chū zuò tíng shàng qǔ bù xiào zi xuán zhé zhe shù shǐ qí lì wǔ rén zhāng gōng shè shā zhī lì mín jīng hài
”尊于是出坐廷上,取不孝子悬磔著树,使骑吏五人张弓射杀之,吏民惊骇。
hòu shàng xíng xìng yōng guò guó zūn gòng zhāng rú fǎ ér bàn
后上行幸雍,过虢,尊供张如法而办。
yǐ gāo dì zhuó wèi ān dìng tài shǒu
以高弟擢为安定太守。
dào guān chū jiào gào shǔ xiàn yuē lìng zhǎng chéng wèi fèng fǎ shǒu chéng wéi mín fù mǔ yì qiáng fú ruò xuān ēn guǎng zé shén láo kǔ yǐ
到官,出教告属县曰:“令长丞尉奉法守城,为民父母,抑强扶弱,宣恩广泽,甚劳苦矣。
tài shǒu yǐ jīn rì zhì fǔ yuàn zhū jūn qīng miǎn lì zhèng shēn yǐ lǜ xià
太守以今日至府,愿诸君卿勉力正身以率下。
gù xíng tān bǐ néng biàn gēng zhě yǔ wèi zhì
故行贪鄙,能变更者与为治。
míng shèn suǒ zhí wú yǐ shēn shì fǎ
明慎所职,毋以身试法。
yòu chū jiào chì yuàn gōng cáo gè zì dǐ lì zhù tài shǒu wèi zhì
”又出教敕掾功曹“各自厎厉,助太守为治。
qí bù zhōng yòng qù zì bì tuì wú jiǔ fáng xián
其不中用,趣自避退,毋久妨贤。
fu yǔ hé bù xiū zé bù kě yǐ zhì qiān lǐ
夫羽翮不修,则不可以致千里;
niè nèi bù lǐ wú yǐ zhěng wài
𫔶内不理,无以整外。
fǔ chéng xī shǔ lì xíng néng fēn bié bái zhī
府丞悉署吏行能,分别白之。
xián wéi shàng wú yǐ fù
贤为上,毋以富。
gǔ rén bǎi wàn bù zú yǔ jì shì
贾人百万,不足与计事。
xī kǒng zǐ zhì lǔ qī rì zhū shǎo zhèng mǎo jīn tài shǒu shì shì yǐ yī yuè yǐ wǔ yuè yuàn zhāng fǔ huái hǔ láng zhī xīn tān wū bù guǐ yī jùn zhī qián jǐn rù fǔ jiā rán shì zú yǐ zàng yǐ
昔孔子治鲁,七日诛少正卯,今太守视事已一月矣,五月掾张辅怀虎狼之心,贪污不轨,一郡之钱尽入辅家,然适足以葬矣。
jīn jiāng fǔ sòng yù zhí fú lì yì gé xià cóng tài shǒu shòu qí shì
今将辅送狱,直符吏诣阁下,从太守受其事。
chéng jiè zhī jiè zhī
丞戒之戒之!
xiāng suí rù yù yǐ
相随入狱矣!
fǔ xì yù shù rì sǐ jǐn de qí jiǎo huá bù dào bǎi wàn jiān zāng
”辅系狱数日死,尽得其狡猾不道,百万奸臧。
wēi zhèn jùn zhōng dào zéi fēn sǎn rù bàng jùn jiè
威震郡中,盗贼分散,入傍郡界。
háo qiáng duō zhū shāng fú gū zhě
豪强多诛伤伏辜者。
zuò cán zéi miǎn
坐残贼免。
qǐ jiā fù wèi hù qiāng jiāng jūn zhuǎn xiào wèi hù sòng jūn liáng wěi shū
起家,复为护羌将军转校尉,护送军粮委输。
ér qiāng rén fǎn jué zhuǎn dào bīng shù wàn wéi zūn
而羌人反,绝转道,兵数万围尊。
zūn yǐ qiān yú qí bēn tū qiāng zéi
尊以千余骑奔突羌贼。
gōng wèi liè shàng zuò shàn lí bù shǔ huì shè miǎn guī jiā
功未列上,坐擅离部署,会赦,免归家。
zhuō jùn tài shǒu xú míng jiàn zūn bù yí jiǔ zài lǘ xiàng shàng yǐ zūn wèi méi lìng qiān yì zhōu cì shǐ
涿郡太守徐明荐尊不宜久在闾巷,上以尊为郿令,迁益州刺史。
xiān shì
先是。
láng yá wáng yáng wèi yì zhōu cì shǐ xíng bù zhì qióng lái jiǔ zhé bǎn tàn yuē fèng xiān rén yí tǐ nài hé shù chéng cǐ xiǎn
琅邪王阳为益州刺史,行部至邛郲九折阪,叹曰:“奉先人遗体,奈何数乘此险!
hòu yǐ bìng qù
”后以病去。
jí zūn wèi cì shǐ zhì qí bǎn wèn lì yuē cǐ fēi wáng yáng suǒ wèi dào yé
及尊为刺史,至其阪,问吏曰:“此非王阳所畏道耶?
lì duì yuē shì
”吏对曰:“是。
zūn huà qí yù yuē qū zhī
”尊叱其驭曰:“驱之!
wáng yáng wèi xiào zǐ wáng zūn wèi zhōng chén
王阳为孝子,王尊为忠臣。
zūn jū bù èr suì huái lái jiǎo wài mán yí guī fù qí wēi xìn
”尊居部二岁,怀来徼外,蛮夷归附其威信。
bó shì zhèng kuān zhōng shǐ xíng fēng sú jǔ zòu zūn zhì zhuàng qiān wèi dōng píng xiāng
博士郑宽中使行风俗,举奏尊治状,迁为东平相。
shì shí dōng píng wáng yǐ zhì qīn jiāo shē bù fèng fǎ dù fù xiāng lián zuò
是时,东平王以至亲骄奢不奉法度,傅相连坐。
jí zūn shì shì fèng xǐ shū zhì tíng zhōng wáng wèi jí chū shòu zhào zūn chí xǐ shū guī shě shí yǐ nǎi hái
及尊视事,奉玺书至庭中,王未及出受诏,尊持玺书归舍,食已乃还。
zhì zhào hòu jié jiàn wáng tài fù zài qián shuō xiāng shǔ zhī shī
致诏后,竭见王,太傅在前说《相鼠》之诗。
zūn yuē wú chí bù gǔ guò léi mén
尊曰:“毋持布鼓过雷门!
wáng nù qǐ rù hòu gōng
”王怒,起入后宫。
zūn yì zhí qū chū jiù shě
尊亦直趋出就舍。
xiān shì wáng shù sī chū rù qū chí guó zhōng yǔ hòu jī jiā jiāo tōng
先是,王数私出入,驱驰国中,与后姬家交通。
zūn dào guān
尊到官。
zhào chì jiù cháng dài wáng dāng cóng guān shǔ míng hé luán nǎi chū zì jīn yǒu lìng jià xiǎo chē kòu tóu zhēng zhī yán xiāng jiào bù dé
召敕厩长:“大王当从官属,鸣和鸾乃出,自今有令驾小车,叩头争之,言相教不得。
hòu zūn cháo wáng wáng fù yán qǐng dēng táng
”后尊朝王,王复延请登堂。
zūn wèi wáng yuē zūn lái wèi xiāng rén jiē diào zūn yě yǐ zūn bù róng cháo tíng gù jiàn shǐ xiāng wáng ěr
尊谓王曰:“尊来为相,人皆吊尊也,以尊不容朝廷,故见使相王耳。
tiān xià jiē yán wáng yǒng gù dàn fù zé ān néng yǒng
天下皆言王勇,顾但负责,安能勇?
rú zūn nǎi yǒng ěr
如尊乃勇耳。
wáng biàn sè shì zūn yì yù gé shā zhī jí hǎo wèi zūn yuē yuàn guān xiāng jūn pèi dāo
”王变色视尊,意欲格杀之,即好谓尊曰:“愿观相君佩刀。
zūn jǔ yè gù wèi bàng shì láng qián yǐn pèi dāo shì wáng wáng yù wū xiāng bá dāo xiàng wáng yá
”尊举掖,顾谓傍侍郎:“前引佩刀视王,王欲诬相拔刀向王邪?
wáng qíng de yòu yā wén zūn gāo míng dà wéi zūn qū zhuó jiǔ jù shí xiāng duì jí huān
”王情得,又雅闻尊高名,大为尊屈,酌酒具食,相对极欢。
tài hòu zhēng shǐ zòu zūn wèi xiāng jù màn bù chén wáng xuè qì wèi dìng bù néng rěn
太后征史奏尊:“为相倨慢不臣,王血气未定,不能忍。
yú chéng kǒng mǔ zǐ jù sǐ
愚诚恐母子俱死。
jīn qiè bù dé shǐ wáng fù jiàn zūn
今妾不得使王复见尊。
bì xià bù liú yì qiè yuàn xiān zì shā bù rěn jiàn wáng zhī shī yì yě
陛下不留意,妾愿先自杀,不忍见王之失义也。
zūn jìng zuò miǎn wèi shù rén
”尊竟坐免为庶人。
dà jiàng jūn wáng fèng zòu qǐng zūn bǔ jūn zhōng sī mǎ zhuó wèi sī lì xiào wèi
大将军王凤奏请尊补军中司马,擢为司隶校尉。
chū zhōng shū yè zhě lìng shí xiǎn guì xìng zhuān quán wèi jiān xié
初,中书谒者令石显贵幸,专权为奸邪。
chéng xiàng kuāng héng yù shǐ dài fū zhāng tán jiē ē fù wèi shì xiǎn bù gǎn yán
丞相匡衡、御史大夫张谭皆阿附畏事显,不敢言。
jiǔ zhī yuán dì bēng chéng dì chū jí wèi xiǎn xǐ wèi zhōng tài pú bù fù diǎn quán
久之,元帝崩,成帝初即位,显徙为中太仆,不复典权。
héng tán nǎi zòu xiǎn jiù è qǐng miǎn xiǎn děng
衡、谭乃奏显旧恶,请免显等。
zūn yú shì hé zòu chéng xiàng héng yù shǐ dài fū tán wèi sān gōng diǎn wǔ cháng jiǔ dé yǐ zǒng fāng lüè yī tǒng lèi guǎng jiào huà měi fēng sú wèi zhí
尊于是劾奏:“丞相衡、御史大夫谭位三公,典五常九德,以总方略、一统类、广教化、美风俗为职。
zhī zhōng shū yè zhě lìng xiǎn děng zhuān quán shàn shì dà zuò wēi fú zòng zì bù zhì wú suǒ wèi jì wèi hǎi nèi huàn hài bù yǐ shí bái zòu xíng fá ér ē yú qǔ cóng fù xià wǎng shàng huái xié mí guó wú dà chén fǔ zhèng zhī yì yě jiē bù dào zài shè lìng qián
知中书谒者令显等专权擅势,大作威福,纵恣不制,无所畏忌,为海内患害,不以时白奏行罚,而阿谀曲从,附下罔上,怀邪迷国,无大臣辅政之义也,皆不道,在赦令前。
shè hòu héng tán jǔ zòu xiǎn bù zì chén bù zhōng zhī zuì ér fǎn yáng zhe xiān dì rèn yòng qīng fù zhī tú wàng yán bǎi guān wèi zhī
赦后,衡、谭举奏显,不自陈不忠之罪,而反扬著先帝任用倾覆之徒,妄言百官畏之。
shén yú zhǔ shàng
甚于主上。
bēi jūn zūn chén fēi suǒ yí chēng shī dà chén tǐ
卑君尊臣,非所宜称,失大臣体。
yòu zhēng yuè xíng xìng diǎn tái lín xiǎng ba wèi shì héng yǔ zhōng èr qiān dàn dà hóng lú shǎng děng huì zuò diàn mén xià héng nán xiāng shǎng děng xī xiāng
又正月行幸典台,临飨罢卫士,衡与中二千石大鸿胪赏等会坐殿门下,衡南乡,赏等西乡。
héng gèng wéi shǎng bù dōng xiāng xí qǐ lì yán shǎng zuò sī yǔ rú shí qǐng
衡更为赏布东乡席,起立延赏坐,私语如食顷。
héng zhī xíng lín bǎi guān gòng zhí wàn zhòng huì jù ér shè bù zhèng zhī xí shǐ xià zuò shàng xiāng bǐ wèi xiǎo huì yú gōng mén zhī xià dòng bù zhōng lǐ luàn cháo tíng jué zhì zhī wèi
衡知行临,百官共职,万众会聚,而设不正之席,使下坐上,相比为小惠于公门之下,动不中礼,乱朝廷爵秩之位。
héng yòu shǐ guān dà nú rù diàn zhōng wèn xíng qǐ jū hái yán lòu shàng shí sì kè xíng
衡又使官大奴入殿中,问行起居,还言:‘漏上十四刻行。
lín dào héng ān zuò bù biàn sè gǎi róng
’临到,衡安坐,不变色改容。
wú chù tì sù jìng zhī xīn jiāo màn bù jǐn jiē bù jìng
无怵惕肃敬之心,骄慢不谨,皆不敬。
yǒu zhào wù zhì
”有诏勿治。
yú shì héng cán jù miǎn guān xiè zuì shàng chéng xiàng hòu yìn shòu
于是衡惭惧,免冠谢罪,上丞相、侯印绶。
tiān zǐ yǐ xīn jí wèi zhòng shāng dà chén nǎi xià yù shǐ chéng wèn zhuàng
天子以新即位,重伤大臣,乃下御史丞问状。
hé zòu zūn wàng dǐ qī fēi bàng shè qián shì wěi lì zòu dà chén wú zhèng fǎ shì chéng xiǎo guò yǐ tú wū zǎi xiàng cuī rǔ gōng qīng qīng bó guó jiā fèng shǐ bù jìng
劾奏尊:“妄诋欺非谤赦前事,猥历奏大臣,无正法,饰成小过,以涂污宰相,摧辱公卿,轻薄国家,奉使不敬。
yǒu zhào zuǒ qiān zūn wèi gāo líng lìng shù yuè yǐ bìng miǎn
”有诏左迁尊为高陵令,数月,以病免。
huì nán shān qún dào bēng zōng děng shù bǎi rén wèi lì mín hài bài gù hóng nóng tài shǒu fu gāng wèi xiào wèi jiāng jì shè shì qiān rén zhú bǔ suì yú bù néng qín
会南山群盗傰宗等数百人为吏民害,拜故弘农太守傅刚为校尉,将迹射士千人逐捕,岁余不能禽。
huò shuō dà jiàng jūn fèng zéi shù bǎi rén zài gū xià fā jūn jī zhī bù néng de nán yǐ shì sì yí
或说大将军凤:“贼数百人在毂下,发军击之不能得,难以视四夷。
dú xuǎn xián jīng zhào yǐn nǎi kě
独选贤京兆尹乃可。
yú shì fèng jiàn zūn wǎng wèi jiàn dài fū shǒu jīng fǔ dū wèi xíng jīng zhào yǐn shì
”于是凤荐尊,往为谏大夫,守京辅都尉,行京兆尹事。
xún yuè jiān dào zéi qīng
旬月间盗贼清。
qiān guāng lù dài fu shǒu jīng zhào yǐn hòu wéi zhēn fán sān suì
迁光禄大夫,守京兆尹,后为真,凡三岁。
zuò yù shǐ zhě wú lǐ
坐遇使者无礼。
sī lì qiǎn jiǎ zuǒ fàng fèng zhào shū bái zūn fā lì bǔ rén fàng wèi zūn zhào shū suǒ bǔ yi mì
司隶遣假佐放奉诏书白尊发吏捕人,放谓尊:“诏书所捕宜密。
zūn yuē zhì suǒ gōng zhèng jīng zhào shàn lòu xiè rén shì
”尊曰:“治所公正,京兆善漏泄人事。
fàng yuē suǒ bǔ yi lìng fā lì
”放曰:“所捕宜令发吏。
zūn yòu yuē zhào shū wú jīng zhào wén bù dàng fā lì
”尊又曰:“诏书无京兆文,不当发吏。
jí cháng ān xì zhě sān yuè jiān qiān rén yǐ shàng
”及长安系者三月间千人以上。
zūn chū xíng xiàn nán zǐ guō cì zì yán zūn xǔ zhòng jiā shí yú rén gòng shā cì xiōng shǎng gōng guī shě
尊出行县,男子郭赐自言尊:“许仲家十余人共杀赐兄赏,公归舍。
lì bù gǎn bǔ
”吏不敢捕。
zūn xíng xiàn hái shàng zòu yuē qiáng bù líng ruò gè dé qí suǒ kuān dà zhī zhèng xíng hé píng zhī qì tōng
尊行县还,上奏曰:“强不陵弱,各得其所,宽大之政行,和平之气通。
yù shǐ dài fū zhōng zòu zūn bào nüè bù gǎi wài wèi dà yán jù màn shān shàng wēi xìn rì fèi bù yí bèi wèi jiǔ qīng
”御史大夫中奏尊暴虐不改,外为大言,倨嫚姗上,威信日废,不宜备位九卿。
zūn zuò miǎn lì mín duō chēng xī zhī
尊坐免,吏民多称惜之。
hú sān lǎo gōng chéng xìng děng shàng shū sòng zūn zhì jīng zhào gōng xiào rì zhe wǎng zhě nán shān dào zéi zǔ shān héng xíng piāo jié liáng mín shā fèng fǎ lì dào lù bù tōng chéng mén zhì yǐ jǐng jiè
湖三老公乘兴等上书讼尊治京兆功效日著:“往者南山盗贼阻山横行,剽劫良民,杀奉法吏,道路不通,城门至以警戒。
bù bīng xiào wèi shǐ zhú bǔ bào shī lù zhòng kuàng rì fán fèi bù néng qín zhì
步兵校尉使逐捕,暴师露众,旷日烦费,不能禽制。
èr qīng zuò chù qún dào jìn qiáng lì qì shāng jǔ liú wén sì fāng wèi guó jiā yōu
二卿坐黜,群盗浸强,吏气伤沮,流闻四方,为国家忧。
dāng cǐ zhī shí yǒu néng bǔ zhǎn bù ài jīn jué zhòng shǎng
在这种时候,有能捕杀盗贼的,是不吝惜钱财和爵位的重赏的。
guān nèi hóu kuān zhōng shǐ wèn suǒ zhēng gù sī lì xiào wèi wáng zūn bǔ qún dào fāng lüè bài wèi jiàn dài fū shǒu jīng fǔ dū wèi xíng jīng zhào yǐn shì
关内侯宽中使问所征故司隶校尉王尊捕群盗方略,拜为谏大夫,守京辅都尉,行京兆尹事。
zūn jìn jié láo xīn sù yè sī zhí bēi tǐ xià shì lì bēn běi zhī lì qǐ jǔ shāng zhī qì èr xún zhī jiān dà dǎng zhèn huái qú lǜ xiào shǒu
尊尽节劳心,夙夜思职,卑体下士,厉奔北之吏,起沮伤之气,二旬之间,大党震怀,渠率效首。
zéi luàn juān chú mín fǎn nóng yè fǔ xún pín ruò chú yún háo qiáng
贼乱蠲除,民反农业,拊循贫弱,锄耘豪强。
cháng ān sù háo dà huá dōng shì gǔ wàn chéng xi yǔ zhāng jiǎn zhāng jìn jiǔ zhào fàng dù líng yáng zhāng děng jiē tōng yá jié dǎng jiā yǎng jiān guǐ shàng gàn wáng fǎ xià luàn lì zhì bìng jiān yì shǐ jìn yú xiǎo mín wèi bǎi xìng chái láng
长安宿豪大猾东市贾万、城西萭章、剪张禁、酒赵放、杜陵杨章等皆通邪结党,挟养奸轨,上干王法,下乱吏治,并兼役使,浸渔小民,为百姓豺狼。
gèng shù èr qiān dàn èr shí nián mò néng qín tǎo zūn yǐ zhèng fǎ àn zhū jiē fú qí gū
更数二千石,二十年莫能禽讨,尊以正法案诛,皆伏其辜。
jiān xié xiāo shì lì mín shuō fú
奸邪销释,吏民说服。
zūn bō jù zhěng luàn zhū bào jìn xié jiē qián suǒ xī yǒu míng jiàng suǒ bù jí
尊拨剧整乱,诛暴禁邪,皆前所稀有,名将所不及。
suī bài wéi zhēn wèi yǒu shū jué bāo shǎng jiā yú zūn shēn
虽拜为真,未有殊绝褒赏加于尊身。
jīn yù shǐ dài fū zòu zūn shāng hài yīn yáng wèi guó jiā yōu yì chéng yòng zhào shū zhī yì jìng yán yōng wéi xiàng gōng tāo tiān
今御史大夫奏尊‘伤害阴阳,为国家忧,亦承用诏书之意,靖言庸违,象龚滔天’。
yuán qí suǒ yǐ chū yù shǐ chéng yáng fǔ gù wèi zūn shū zuǒ sù xíng yīn zéi è kǒu bù xìn hǎo yǐ dāo bǐ xiàn rén yú fǎ
原其所以,出御史丞杨辅,故为尊书佐,素行阴贼,恶口不信,好以刀笔陷人于法。
fǔ cháng zuì guò zūn dà nú lì jiā lì jiā zuó bó qí jiá xiōng zi hóng bá dāo yù jǐng zhī
辅常醉过尊大奴利家,利家捽搏其颊,兄子闳拔刀欲刭之。
fǔ yǐ gù shēn yuàn jí dú yù shāng hài zūn
辅以故深怨疾毒,欲伤害尊。
yí fǔ nèi huái yuàn hèn wài yī gōng shì jiàn huà wèi cǐ yì fù zhì zòu wén jìn rùn jiā wū yǐ fù sī yuàn
疑辅内怀怨恨,外依公事,建画为此议,傅致奏文,浸润加诬,以复私怨。
xī bái qǐ wèi qín jiāng dōng pò hán wèi nán bá yǐng dū yīng hóu zèn zhī cì sǐ dù yóu
昔白起为秦将,东破韩、魏,南拔郢都,应侯谮之,赐死杜邮;
wú qǐ wèi wèi shǒu xī hé ér qín hán bù gǎn fàn chán rén jiān yān chì zhú bēn chu
吴起为魏守西河,而秦、韩不敢犯,谗人间焉,斥逐奔楚。
qín tīng jìn rùn yǐ zhū liáng jiàng wèi xìn chán yán yǐ zhú xián shǒu cǐ jiē piān tīng bù cōng shī rén zhī huàn yě
秦听浸润以诛良将,魏信谗言以逐贤守,此皆偏听不聪,失人之患也。
chén děng qiè tòng shāng zūn xiū shēn jié jǐ
臣等窃痛伤尊修身洁己,
dǐ jié shǒu gōng
砥节首公,
cì jī bù dàn jiàng xiàng
刺讥不惮将相,
zhū è bù bì háo qiáng
诛恶不避豪强,
zhū bù zhì zhī zéi
诛不制之贼,
jiě guó jiā zhī yōu
解国家之忧,
gōng zhe zhí xiū
功著职修,
wēi xìn bù fèi
威信不废,
chéng guó jiā zhǎo yá zhī lì
诚国家爪牙之吏,
zhé chōng zhī chén
折冲之臣,
jīn yī dàn wú gū zhì yú chóu rén zhī shǒu
今一旦无辜制于仇人之手,
shāng yú dǐ qī zhī wén
伤于诋欺之文,
shàng bù dé yǐ gōng chú zuì
上不得以功除罪,
xià bù dé méng jí mù zhī tīng
下不得蒙棘木之听,
dú yǎn yuàn chóu zhī piān zòu
独掩怨仇之偏奏,
bèi gòng gōng zhī dà è
被共工之大恶,
wú suǒ chén yuàn su zuì
无所陈怨诉罪。
zūn yǐ jīng shī fèi luàn qún dào bìng xìng xuǎn xián zhēng yòng qǐ jiā wèi qīng zéi luàn jì chú háo huá fú gū jí yǐ nìng qiǎo fèi chù
尊以京师废乱,群盗并兴,选贤征用,起家为卿,贼乱既除,豪猾伏辜,即以佞巧废黜。
yī zūn zhī shēn sān qī zhī jiān zhà xián zhà nìng qǐ bù shén zāi
一尊之身,三期之间,乍贤乍佞,岂不甚哉!
kǒng zǐ yuē ài zhī yù qí shēng wù zhī yù qí sǐ shì huò yě
孔子曰:‘爱之欲其生,恶之欲其死,是惑也。
jìn rùn zhī zèn bù xíng yān kě wèi míng yǐ
’‘浸润之谮不行焉,可谓明矣。
yuàn xià gōng qīng dài fū bó shì yì láng dìng zūn sù xíng
’愿下公卿、大夫、博士、议郎,定尊素行。
fū rén chén ér shāng hài yīn yáng sǐ zhū zhī zuì yě
夫人臣而伤害阴阳,死诛之罪也;
jìng yán yōng wéi fàng jí zhī xíng yě
靖言庸违,放殛之刑也。
shěn rú yù shǐ zhāng zūn nǎi dāng fú guān quē zhī zhū fàng yú wú rén zhī yù bù dé gǒu miǎn
审如御史章,尊乃当伏观阙之诛,放于无人之域,不得苟免。
jí rèn jǔ zūn zhě dāng huò xuǎn jǔ zhī gū bù kě dàn yǐ
及任举尊者,当获选举之辜,不可但已。
jí bù rú zhāng shì wén shēn dǐ yǐ su wú zuì yì yi yǒu zhū yǐ chéng chán zéi zhī kǒu jué zhà qī zhī lù
即不如章,饰文深诋以诉无罪,亦宜有诛,以惩谗贼之口,绝诈欺之路。
wéi míng zhǔ cān xiáng shǐ bái hēi fēn bié
唯明主参详,使白黑分别。
shū zòu tiān zǐ fù yǐ zūn wèi xú zhōu cì shǐ qiān dōng jùn tài shǒu
”书奏,天子复以尊为徐州刺史,迁东郡太守。
jiǔ zhī hé shuǐ shèng yì fàn jìn hù zǐ jīn dī lǎo ruò bēn zǒu kǒng shuǐ dà jué wéi hài
久之,河水盛溢,泛浸瓠子金堤,老弱奔走,恐水大决为害。
zūn gōng lǜ lì mín tóu chén bái mǎ sì shuǐ shén hé bó
尊躬率吏民,投沉白马,祀水神河伯。
zūn qīn zhí guī bì shǐ wū cè zhù qǐng yǐ shēn tián jīn dī yīn zhǐ sù lú jū dī shàng
尊亲执圭璧,使巫策祝,请以身填金堤,因止宿,庐居堤上。
lì mín shù qiān wàn rén zhēng kòu tóu jiù zhǐ zūn zūn zhōng bù kěn qù
吏民数千万人争叩头救止尊,尊终不肯去。
jí shuǐ shèng dī huài lì mín jiē bēn zǒu
及水盛堤坏,吏民皆奔走。
wéi yī zhǔ bù qì zài zūn páng lì bù dòng
唯一主簿泣在尊旁,立不动。
ér shuǐ bō shāo què huí hái
而水波稍却回还。
lì mín jiā zhuàng zūn zhī yǒng jié bái mǎ sān lǎo zhū yīng děng zòu qí zhuàng
吏民嘉壮尊之勇节,白马三老朱英等奏其状。
xià yǒu sī kǎo jiē rú yán
下有司考,皆如言。
yú shì zhì zhào yù shǐ dōng jùn hé shuǐ shèng zhǎng huǐ huài jīn dī wèi jué sān chǐ bǎi xìng huáng kǒng bēn zǒu
于是制诏御史:“东郡河水盛长,毁坏金堤,未决三尺,百姓惶恐奔走。
tài shǒu shēn dāng shuǐ chōng lǚ zhǐ chǐ zhī nán bù bì wēi dài yǐ ān zhòng xīn lì mín fù huán jiù zuò shuǐ bù wéi zāi zhèn shén jiā zhī
太守身当水冲,履咫尺之难,不避危殆,以安众心,吏民复还就作,水不为灾,朕甚嘉之。
zhì zūn zhōng èr qiān dàn jiā cì huáng jīn èr shí jīn
秩尊中二千石,加赐黄金二十斤。
shù suì zú guān lì mín jì zhī
数岁,卒官,吏民纪之。
zūn zi bó yì wèi jīng zhào yǐn zuò ruǎn ruò bù shèng rèn miǎn
尊子伯亦为京兆尹,坐耎弱不胜任免。
wáng zhāng zì zhòng qīng tài shān jù píng rén yě
王章字仲卿,泰山巨平人也。
shǎo yǐ wén xué wèi guān shāo qiān zhì jiàn dài fū zài cháo tíng míng gǎn zhí yán
少以文学为官,稍迁至谏大夫,在朝廷名敢直言。
yuán dì chū zhuó wèi zuǒ cáo zhōng láng jiàng yǔ yù shǐ zhōng chéng chén xián xiāng shàn gòng huǐ zhōng shū lìng shí xiǎn wèi xiǎn suǒ xiàn xián jiǎn sǐ kūn zhāng miǎn guān
元帝初,擢为左曹中郎将,与御史中丞陈咸相善,共毁中书令石显,为显所陷,咸减死髡,章免官。
chéng dì lì zhēng zhāng wèi jiàn dài fū qiān sī lì xiào wèi dà chén guì qī jìng dàn zhī
成帝立,征章为谏大夫,迁司隶校尉,大臣贵戚敬惮之。
wáng zūn miǎn hòu dài zhě bù chēng zhí zhāng yǐ xuǎn wèi jīng zhào yǐn
王尊免后,代者不称职,章以选为京兆尹。
shí dì jiù dà jiàng jūn wáng fèng fǔ zhèng zhāng suī wèi fèng suǒ jǔ fēi fèng zhuān quán bù qīn fù fèng
时,帝舅大将军王凤辅政,章虽为凤所举,非凤专权,不亲附凤。
huì rì yǒu shí zhī zhāng zòu fēng shì zhào jiàn yán fèng bù kě rèn yòng yi gēng xuǎn zhōng xián
会日有蚀之,章奏封事,召见,言凤不可任用,宜更选忠贤。
shàng chū nà shòu zhāng yán hòu bù rěn tuì fèng
上初纳受章言,后不忍退凤。
zhāng yóu shì jiàn yí suì wèi fèng suǒ xiàn zuì zhì dà nì
章由是见疑,遂为凤所陷,罪至大逆。
yǔ zài yuán hòu chuán
语在《元后传》。
chū zhāng wèi zhū shēng xué zhǎng ān dú yǔ qī jū
初,章为诸生学长安,独与妻居。
zhāng jí bìng wú bèi wò niú yī zhōng yǔ qī jué tì qì
章疾病,无被,卧牛衣中,与妻决,涕泣。
qí qī hē nù zhī yuē zhòng qīng
其妻呵怒之曰:“仲卿!
jīng shī zūn guì zài cháo tíng rén shuí yú zhòng qīng zhě
京师尊贵在朝廷人谁逾仲卿者?
jīn jí bìng kùn è bù zì jī yǎng nǎi fǎn tì qì hé bǐ yě
今疾病困厄,不自激卬,乃反涕泣,何鄙也!
hòu zhāng rèn guān lì wèi jí wèi jīng zhào yù shàng fēng shì qī yòu zhǐ zhī yuē rén dāng zhī zú dú bù niàn niú yī zhōng tì qì shí yá
后章任官,历位及为京兆,欲上封事,妻又止之曰:“人当知足,独不念牛衣中涕泣时邪?
zhāng yuē fēi nǚ zǐ suǒ zhī yě
”章曰:“非女子所知也。
shū suì shàng guǒ xià tíng wèi yù qī zǐ jiē shōu xì
”书遂上,果下廷尉狱,妻子皆收系。
zhāng xiǎo nǚ nián kě shí èr yè qǐ hào kū yuē píng shēng yù shàng hū qiú shù cháng zhì jiǔ jīn bā ér zhǐ
章小女年可十二,夜起号哭曰:“平生狱上呼囚,数常至九,今八而止。
wǒ jūn sù gāng xiān sǐ zhě bì jūn
我君素刚,先死者必君。
míng rì wèn zhī zhāng guǒ sǐ
”明日问之,章果死。
qī zǐ jiē xǐ hé pǔ
妻子皆徙合浦。
dà jiàng jūn fèng hōng hòu dì chéng dū hóu shāng fù wèi dà jiàng jūn fǔ zhèng bái shàng hái zhāng qī zǐ gù jùn
大将军凤薨后,弟成都侯商复为大将军辅政,白上还章妻子故郡。
qí jiā shǔ jiē wán jù cǎi zhū zhì chǎn shù bǎi wàn
其家属皆完具,采珠致产数百万。
shí xiāo yù wèi tài shān tài shǒu jiē lìng shú hái gù tián zhái
时,萧育为泰山太守,皆令赎还故田宅。
zhāng wèi jīng zhào èr suì sǐ bù yǐ qí zuì zhòng shù yuān jì zhī hào wèi sān wáng
章为京兆二岁,死不以其罪,众庶冤纪之,号为三王。
wáng jùn zì yǒu chuán
王骏自有传。
jùn jí wáng yáng zǐ yě
骏即王阳子也。
zàn yuē zì xiào wǔ zhì zuǒ féng yì yòu fú fēng jīng zhào yǐn ér lì mín wèi zhī yǔ yuē qián yǒu zhào zhāng hòu yǒu sān wáng
赞曰:自孝武置左冯翊、右扶风、京兆尹,而吏民为之语曰:“前有赵、张,后有三王。
rán liú xiàng dú xù zhào guǎng hàn yǐn wēng guī hán yán shòu féng shāng chuán wáng zūn yáng xióng yì rú zhī
”然刘向独序赵广汉、尹翁归、韩延寿,冯商传王尊,杨雄亦如之。
guǎng hàn cōng míng xià bù néng qī yán shòu lì shàn suǒ jū yí fēng rán jiē jié shàng bù xìn yǐ shī shēn duò gōng
广汉聪明,下不能欺,延寿厉善,所居移风,然皆讦上不信,以失身堕功。
wēng guī bào gōng jié jǐ wèi jìn shì biǎo
翁归抱公洁己,为近世表。
zhāng chǎng kàn kàn lǚ zhōng jìn yán yuán shì rú yǎ xíng fá bì xíng zòng shè yǒu dù tiáo jiào kě guān rán bèi qīng duò zhī míng
张敞衎衎,履忠进言,缘饰儒雅,刑罚必行,纵赦有度,条教可观,然被轻惰之名。
wáng zūn wén wǔ zì jiāng suǒ zài bì fā jué guǐ bù jīng hǎo wèi dà yán
王尊文武自将,所在必发,谲诡不经,好为大言。
wáng zhāng gāng zhí shǒu jié bù liàng qīng zhòng yǐ xiàn xíng lù qī zǐ liú qiān āi zāi
王章刚直守节,不量轻重,以陷刑戮,妻子流迁,哀哉!