xuē xuān zì gàn jūn dōng hǎi tán rén yě
薛宣字赣君,东海郯人也。
shǎo wèi tíng wèi shū zuǒ dōu chuán yù lì
少为廷尉书佐、都船狱吏。
hòu yǐ dà sī nóng dòu shí shǔ chá lián bǔ bù qí chéng
后以大司农斗食属察廉,补不其丞。
láng yá tài shǒu zhào gòng xíng xiàn jiàn xuān shén shuō qí néng
琅邪太守赵贡行县,见宣,甚说其能。
cóng xuān lì xíng shǔ xiàn hái zhì fǔ lìng qī zi yǔ xiāng jiàn jiè yuē gàn jūn zhì chéng xiàng wǒ liǎng zi yì zhōng chéng xiāng shǐ
从宣历行属县,还至府,令妻子与相见,戒曰:“赣君至丞相,我两子亦中丞相史。
chá xuān lián qiān lè làng dū wèi chéng
”察宣廉,迁乐浪都尉丞。
yōu zhōu cì shǐ jǔ mào cái wèi wǎn jù lìng
幽州刺史举茂材,为宛句令。
dà jiàng jūn wáng fèng wén qí néng jiàn xuān wèi cháng ān lìng zhì guǒ yǒu míng yǐ míng xí wén fǎ zhào bǔ yù shǐ zhōng chéng
大将军王凤闻其能,荐宣为长安令,治果有名,以明习文法诏补御史中丞。
shì shí
是时,
chéng dì chū jí wèi
成帝初即位,
xuān wèi zhōng chéng
宣为中丞,
zhí fǎ diàn zhōng
执法殿中,
wài zǒng bù cì shǐ
外总部刺史,
shàng shū yuē bì xià zhì dé rén hòu
上疏曰:“陛下至德仁厚,
āi mǐn yuán yuán
哀闵元元,
gōng yǒu rì zè zhī láo
躬有日仄之劳,
ér wáng yì yù zhī lè
而亡佚豫之乐,
yǔn zhí shèng dào
允执圣道,
xíng fá wéi zhōng
刑罚惟中,
rán ér jiā qì shàng níng
然而嘉气尚凝,
yīn yáng bù hé
阴阳不和,
shì chén xià wèi chēng
是臣下未称,
ér shèng huà dú yǒu bù qià zhě yě
而圣化独有不洽者也。
chén qiè fú sī qí yī duān dài lì duō kē zhèng zhèng jiào fán suì dà shuài jiù zài bù cì shǐ huò bù xún shǒu tiáo zhí jǔ cuò gè yǐ qí yì duō yǔ jùn xiàn shì zhì kāi sī mén tīng chán nìng yǐ qiú lì mín guò shī qiǎn hē jí xì wēi zé yì bù liàng lì
臣窃伏思其一端,殆吏多苛政,政教烦碎,大率咎在部刺史,或不循守条职,举错各以其意,多与郡县事,至开私门,听谗佞,以求吏民过失,谴呵及细微,责义不量力。
jùn xiàn xiāng pò cù yì nèi xiāng kè liú zhì zhòng shù
郡县相迫促,亦内相刻,流至众庶。
shì gù xiāng dǎng quē yú jiā bīn zhī huan jiǔ zú wàng qí qīn qīn zhī ēn yǐn shí zhōu jí zhī hòu mí shuāi sòng wǎng láo lái zhī lǐ bù xíng
是故乡党阙于嘉宾之欢,九族忘其亲亲之恩,饮食周急之厚弥衰,送往劳来之礼不行。
fū rén dào bù tōng zé yīn yáng pǐ gé hé qì bù xīng wèi bì bù yóu cǐ yě
夫人道不通,则阴阳否隔,和气不兴,未必不由此也。
shī yún mín zhī shī dé qián hóu yǐ qiān
《诗》云:‘民之失德,干糇以愆。
bǐ yǔ yuē kē zhèng bù qīn fán kǔ shāng ēn
’鄙语曰:‘苛政不亲,烦苦伤恩。
fāng cì shǐ zòu shì shí yi míng shēn chì shǐ zhāo rán zhī běn cháo zhī yào wù
’方刺史奏事时,宜明申敕,使昭然知本朝之要务。
chén yú bù zhī zhì dào wéi míng zhǔ chá yān
臣愚不知治道,唯明主察焉。
shàng jiā nà zhī
”上嘉纳之。
xuān shù yán zhèng shì pián yí jǔ zòu bù cì shǐ jùn guó èr qiān dàn suǒ biǎn tuì chēng jìn bái hēi fēn míng yáo shì zhī míng
宣数言政事便宜,举奏部刺史郡国二千石,所贬退称进,白黑分明,繇是知名。
chū wèi lín huái tài shǒu zhèng jiào dà xíng
出为临淮太守,政教大行。
huì chén liú jùn yǒu dà zéi fèi luàn shàng xǐ xuān wèi chén liú tài shǒu dào zéi jìn zhǐ lì mín jìng qí wēi xìn
会陈留郡有大贼废乱,上徙宣为陈留太守,盗贼禁止,吏民敬其威信。
rù shǒu zuǒ féng yì mǎn suì chèn zhí wéi zhēn
入守左冯翊,满岁称职为真。
shǐ gāo líng lìng yáng chén yuè yáng lìng xiè yóu jiē tān huá bù xùn chí jùn duǎn cháng qián èr qiān dàn shù àn bù néng jìng
始高陵令杨湛、栎阳令谢游皆贪猾不逊,持郡短长,前二千石数案不能竟。
jí xuān shì shì yì fǔ yè xuān shè jiǔ fàn yǔ xiāng duì jiē dài shèn bèi
及宣视事,诣府谒,宣设酒饭与相对,接待甚备。
yǐ ér yīn qiú qí zuì zāng jù de suǒ shòu qǔ
已而阴求其罪臧,具得所受取。
xuān chá chén yǒu gǎi jié jìng xuān zhī xiào nǎi shǒu zì dié shū tiáo qí jiān zāng fēng yǔ chén yuē lì mín tiáo yán jūn rú dié huò yì yǐ wéi yí yú zhǔ shǒu dào
宣察湛有改节敬宣之效,乃手自牒书,条其奸臧,封与湛曰:“吏民条言君如牒,或议以为疑于主守盗。
féng yì jìng zhòng lìng yòu niàn shí jīn fǎ zhòng bù rěn xiāng bào zhāng
冯翊敬重令,又念十金法重,不忍相暴章。
gù mì yǐ shǒu shū xiāng xiǎo yù jūn zì tú jìn tuì kě fù shēn méi yú hòu
故密以手书相晓,欲君自图进退,可复伸眉于后。
jí wú qí shì fù fēng hái jì de wèi jūn fēn míng zhī
即无其事,复封还记,得为君分明之。
chén zì zhī zuì zāng jiē yìng jì ér xuān cí yǔ wēn rùn wú shāng hài yì
”湛自知罪臧皆应记,而宣辞语温润,无伤害意。
chén jí shí jiě yìn shòu fù lì wèi jì xiè xuān zhōng wú yuàn yán
湛即时解印绶付吏,为记谢宣,终无怨言。
ér yuè yáng lìng yóu zì yǐ dà rú yǒu míng qīng xuān
而栎阳令游自以大儒有名,轻宣。
xuān dú yí shū xiǎn zé zhī yuē gào yuè yáng lìng lì mín yán lìng zhì xíng fán kē shì fá zuò shǐ qiān rén yǐ shàng
宣独移书显,责之曰:“告栎阳令:吏民言令治行烦苛,适罚作使千人以上;
zéi qǔ qián cái shù shí wàn gěi wèi fēi fǎ
贼取钱财数十万,给为非法;
mài mǎi tīng rèn fù lì gǔ shù bù kě zhī
卖买听任富吏,贾数不可知。
zhèng yàn yǐ míng bái yù qiǎn lì kǎo àn kǒng fù jǔ zhě chǐ rǔ rú shì gù shǐ yuàn píng juān lìng
证验以明白,欲遣吏考案,恐负举者,耻辱儒士,故使掾平镌令。
kǒng zǐ yuē chén lì jiù liè bù néng zhě zhǐ
孔子曰:‘陈力就列,不能者止。
lìng xiáng sī zhī fāng diào shǒu
’令详思之,方调守。
yóu de xí yì jiě yìn shòu qù
”游得檄,亦解印绶去。
yòu pín yáng xiàn běi dāng shàng jùn xī hé wéi shù jùn còu duō dào zéi
又频阳县北当上郡、西河,为数郡凑,多盗贼。
qí lìng píng líng xuē gōng běn xiàn xiào zhě gōng cì shāo qiān wèi cháng zhì mín zhí bù bàn
其令平陵薛恭本县孝者,功次稍迁,未尝治民,职不办。
ér lì yì xiàn xiǎo pì zài shān zhōng mín jǐn piáo yì zhì
而栗邑县小,辟在山中,民谨朴易治。
lìng jù lù yǐn shǎng jiǔ jùn yòng shì lì wèi lóu fán zhǎng jǔ mào cái qiān zài lì
令巨鹿尹赏久郡用事吏,为楼烦长,举茂材,迁在栗。
xuān jí yǐ lìng zòu shǎng yǔ gōng huàn xiàn
宣即以令奏赏与恭换县。
èr rén shì shì shù yuè ér liǎng xiàn jiē zhì
二人视事数月,而两县皆治。
xuān yīn yí shū láo miǎn zhī yuē xī mèng gōng chāo yōu yú zhào wèi ér bù yí téng xuē gù huò yǐ dé xiǎn huò yǐ gōng jǔ jūn zǐ zhī dào yān kě wǔ yě
宣因移书劳勉之曰:“昔孟公绰优于赵魏而不宜滕薛,故或以德显,或以功举,‘君子之道,焉可怃也!
shǔ xiàn gè yǒu xián jūn féng yì chuí gǒng méng chéng
’属县各有贤君,冯翊垂拱蒙成。
yuàn miǎn suǒ zhí zú gōng yè
愿勉所职,卒功业。
xuān de jùn zhōng lì mín zuì míng zhé zhào gào qí xiàn zhǎng lì shǐ zì xíng fá
宣得郡中吏民罪名,辄召告其县长吏,使自行罚。
xiǎo yuē fǔ suǒ yǐ bù zì fā jǔ zhě bù yù dài xiàn zhì duó xián lìng cháng míng yě
晓曰:“府所以不自发举者,不欲代县治,夺贤令长名也。
zhǎng lì mò bù xǐ jù miǎn guān xiè xuān guī ēn shòu jiè zhě
”长吏莫不喜惧,免冠谢宣归恩受戒者。
xuān wèi lì shǎng fá míng yòng fǎ píng ér bì xíng suǒ jū jiē yǒu tiáo jiào kě jì duō rén shù ài lì
宣为吏赏罚明,用法平而必行,所居皆有条教可纪,多仁恕爱利。
chí yáng lìng jǔ lián lì yù yuàn wáng lì fǔ wèi jí zhào wén lì shòu qiú jiā qián
池阳令举廉吏狱掾王立,府未及召,闻立受囚家钱。
xuān zé ràng xiàn xiàn àn yàn yù yuàn nǎi qí qī dú shòu xì zhě qián wàn liù qiān shòu zhī zài sù yù yuàn shí bù zhī
宣责让县,县案验狱掾,乃其妻独受系者钱万六千,受之再宿,狱掾实不知。
yuàn cán kǒng zì shā
掾惭恐自杀。
xuān wén zhī yí shū chí yáng yuē xiàn suǒ jǔ lián lì yù yuàn wáng lì jiā sī shòu qiú ér lì bù zhī shā shēn yǐ zì míng lì chéng lián shì shén kě mǐn xī
宣闻之,移书池阳曰:“县所举廉吏狱掾王立,家私受赇,而立不知,杀身以自明,立诚廉士,甚可闵惜!
qí yǐ fǔ jué cáo yuàn shū lì zhī jiù yǐ xiǎn qí hún
其以府决曹掾书立之柩,以显其魂。
fǔ yuàn shǐ sù yǔ lì xiāng zhī zhě jiē yǔ sòng zàng
府掾史素与立相知者,皆予送葬。
jí rì zhì xiū lì zéi cáo yuàn zhāng fú dú bù kěn xiū zuò cáo zhì shì
及日至休吏,贼曹掾张扶独不肯休,坐曹治事。
xuān chū jiào yuē gài lǐ guàn hé rén dào shàng tōng
宣出教曰:“盖礼贯和,人道尚通。
rì zhì lì yǐ lìng xiū suǒ yáo lái jiǔ
日至,吏以令休,所繇来久。
cáo suī yǒu gōng zhí shì jiā yì wàng sī ēn yì
曹虽有公职事,家亦望私恩意。
yuàn yi cóng zhòng guī duì qī zǐ shè jiǔ yáo qǐng lín lǐ yī xiào xiāng lè sī yì kě yǐ
掾宜从众,归对妻子,设酒肴,请邻里,一笑相乐,斯亦可矣!
fú cán kuì
”扶惭愧。
guān shǔ shàn zhī
官属善之。
xuān wéi rén hǎo wēi yí jìn zhǐ yōng róng shén kě guān yě
宣为人好威仪,进止雍容,甚可观也。
xìng mì jìng yǒu sī sī shěng lì zhí qiú qí biàn ān
性密静有思,思省吏职,求其便安。
xià zhì cái yòng bǐ yán jiē wèi shè fāng lüè lì yòng ér shěng fèi
下至财用笔研,皆为设方略,利用而省费。
lì mín chēng zhī jùn zhōng qīng jìng
官吏和百姓都称赞他,郡中安静太平。
qiān wèi shào fǔ gòng zhāng zhí bàn
迁为少府,共张职办。
yuè yú yù shǐ dài fū yú yǒng zú gǔ yǒng shàng shū yuē
月余,御史大夫于永卒,谷永上疏曰:
dì wáng zhī dé mò dà yú zhī rén zhī rén zé bǎi liáo rèn zhí tiān gōng bù kuàng
帝王之德莫大于知人,知人则百僚任职,天工不旷。
gù gāo yáo yuē zhī rén zé zhé néng guān rén
故皋陶曰:“知人则哲,能官人。
yù shǐ dài fū nèi chéng běn cháo zhī fēng huà wài zuǒ chéng xiàng tǒng lǐ tiān xià rèn zhòng zhí dà fēi yōng cái suǒ néng kān
”御史大夫内承本朝之风化,外佐丞相统理天下,任重职大,非庸材所能堪。
jīn dāng xuǎn yú qún qīng yǐ chōng qí quē
今当选于群卿,以充其缺。
de qí rén zé wàn xìng xīn xǐ bǎi liáo shuō fú
得其人则万姓欣喜,百僚说服;
bù dé qí rén zé dà zhí duò yì wáng gōng bù xīng
不得其人则大职堕斁,王功不兴。
yú dì zhī míng zài cí yī jǔ kě bù zhì xiáng
虞帝之明,在兹一举,可不致详!
qiè jiàn shǎo fǔ xuān cái mào xíng jié dá yú cóng zhèng qián wèi yù shǐ zhōng chéng zhí xiàn gū xià bù tǔ gāng rú róu jǔ cuò shí dāng
窃见少府宣,材茂行洁,达于从政,前为御史中丞,执宪毂下,不吐刚茹柔,举错时当;
chū shǒu lín huái chén liú èr jùn chēng zhì
出守临淮、陈留,二郡称治;
wèi zuǒ féng yì chóng jiào yǎng shàn wēi dé bìng xíng zhòng zhí xiū lǐ jiān guǐ jué xī cí sòng zhě lì nián bù zhì chéng xiàng fǔ shè hòu yú dào zéi shén fēn sān fǔ zhī yī
任左冯翊,推崇教化,修养善行,威严与恩德一起施行,各种职务美善而又有条理,犯法作乱的人都绝迹了,诉讼的人多年不到丞相府,大赦之后三辅的盗贼衹剩下了十分之一。
gōng xiào zhuó ěr zì zuǒ nèi shǐ chū zhì yǐ lái wèi cháng yǒu yě
功效卓尔,自左内史初置以来未尝有也。
kǒng zǐ yuē rú yǒu suǒ yù qí yǒu suǒ shì
孔子曰:“如有所誉,其有所试。
xuān kǎo jì gōng kè jiǎn zài liǎng fǔ bù gǎn guò chēng yǐ jiān qī wū zhī zuì
”宣考绩功课,简在两府,不敢过称以奸欺诬之罪。
chén wén xián cái mò dà yú zhì rén xuān yǐ yǒu xiào
臣闻贤材莫大于治人,宣已有效。
qí fǎ lǜ rèn tíng wèi yǒu yú jīng shù wén yǎ zú yǐ móu wáng tǐ duàn guó lùn
其法律任廷尉有余,经术文雅足以谋王体,断国论;
shēn jiān shù qì yǒu tuì shí zì gōng zhī jié
身兼数器,有“退食自公”之节。
xuān wú sī dǎng yóu shuì zhī zhù chén kǒng bì xià hū yú gāo yáng zhī shī shě gōng shí zhī chén rèn huá xū zhī yù shì yòng yuè zhí chén xuān xíng néng wéi bì xià liú shén kǎo chá
宣无私党游说之助,臣恐陛下忽于《羔羊》之诗,舍公实之臣,任华虚之誉,是用越职,陈宣行能,唯陛下留神考察。
shàng rán zhī suì yǐ xuān wèi yù shǐ dài fū
上然之,遂以宣为御史大夫。
shù yuè dài zhāng yǔ wèi chéng xiàng fēng gāo yáng hóu shí yì qiān hù
数月,代张禹为丞相,封高阳侯,食邑千户。
xuān chú zhào gòng liǎng zi wèi shǐ
宣除赵贡两子为史。
gòng zhě zhào guǎng hàn zhī xiōng zi yě wèi lì yì yǒu néng míng
贡者,赵广汉之兄子也,为吏亦有能名。
xuān wèi xiāng fǔ cí sòng lì bù mǎn wàn qián bù wéi yí shū hòu jiē zūn yòng xuē hóu gù shì
宣为相,府辞讼例不满万钱不为移书,后皆遵用薛侯故事。
rán guān shǔ jī qí fán suì wú dà tǐ bù chēng xián yě
然官属讥其烦碎无大体,不称贤也。
shí tiān zǐ hǎo rú yǎ xuān jīng shù yòu qiǎn shàng yì qīng yān
时天子好儒雅,宣经术又浅,上亦轻焉。
jiǔ zhī guǎng hàn jùn dào zéi qún qǐ chéng xiàng yù shǐ qiǎn yuàn shǐ zhú bǔ bù néng kè
久之,广汉郡盗贼群起,丞相、御史遣掾史逐捕不能克。
shàng nǎi bài hé dōng dū wèi zhào hù wèi guǎng hàn tài shǒu yǐ jūn fǎ cóng shì
上乃拜河东都尉赵护为广汉太守,以军法从事。
shù yuè zhǎn qí qú shuài zhèng gōng jiàng zhě shù qiān rén nǎi píng
数月,斩其渠帅郑躬,降者数千人,乃平。
huì qióng chéng tài hòu bēng sāng shì cāng cù lì fù liǎn yǐ qū bàn
会邛成太后崩,丧事仓卒,吏赋敛以趋办。
qí hòu shàng wén zhī yǐ guò chéng xiàng yù shǐ suì cè miǎn xuān yuē jūn wèi chéng xiàng chū rù liù nián zhōng xiào zhī xíng shuài xiān bǎi liáo zhèn wú wén yān
其后上闻之,以过丞相、御史,遂册免宣曰:“君为丞相,出入六年,忠孝之行,率先百僚,朕无闻焉。
zhèn jì bù míng biàn yì shù jiàn suì bǐ bù dēng cāng lǐn kōng xū bǎi xìng jī jǐn liú lí dào lù jí yì sǐ zhě yǐ wàn shù rén zhì xiāng shí dào zéi bìng xìng qún zhí kuàng fèi shì zhèn zhī bù dé ér gǔ gōng bù liáng yě
朕既不明,变异数见,岁比不登,仓廪空虚,百姓饥馑,流离道路,疾疫死者以万数,人至相食,盗贼并兴,群职旷废,是朕之不德而股肱不良也。
nǎi zhě guǎng hàn qún dào hèng zì cán zéi lì mín zhèn cè rán shāng zhī shù yǐ wèn jūn jūn duì zhé bù rú qí shí
乃者广汉群盗横恣,残贼吏民,朕恻然伤之,数以问君,君对辄不如其实。
xī zhōu gé jué jǐ bù wéi jùn
西州隔绝,几不为郡。
sān fǔ fù liǎn wú dù kù lì bìng yuán wèi jiān qīn rǎo bǎi xìng zhào jūn àn yàn fù wú yù de shì shí zhī yì
三辅赋敛无度,酷吏并缘为奸,侵扰百姓,诏君案验,复无欲得事实之意。
jiǔ qīng yǐ xià xián chéng fēng zhǐ tóng shí xiàn yú màn qī zhī gū jiù yáo jūn yān
九卿以下,咸承风指,同时陷于谩欺之辜,咎繇君焉!
yǒu sī fǎ jūn lǐng zhí jiě màn kāi màn qī zhī lù shāng báo fēng huà wú yǐ shuài shì sì fāng
有司法君领职解嫚,开谩欺之路,伤薄风化,无以帅示四方。
bù rěn zhì jūn yú lǐ qí shàng chéng xiàng gāo yáng hòu yìn shòu bà guī
不忍致君于理,其上丞相、高阳侯印绶,罢归。
chū xuān wèi chéng xiàng ér dí fāng jìn wèi sī zhí
初,宣为丞相,而翟方进为司直。
xuān zhī fāng jìn míng rú yǒu zǎi xiàng qì shēn jié hòu yān
宣知方进名儒,有宰相器,深结厚焉。
hòu fāng jìn jìng dài wéi chéng xiàng sī xuān jiù ēn xuān miǎn hòu èr suì jiàn xuān míng xí wén fǎ liàn guó zhì dù qián suǒ zuò guò báo kě fù jìn yòng
后方进竟代为丞相,思宣旧恩,宣免后二岁,荐宣明习文法,练国制度,前所坐过薄,可复进用。
shàng zhēng xuān fù jué gāo yáng hóu jiā chǒng tè jìn wèi cì shī ān chāng hóu jǐ shì zhōng shì shàng shū shì
上征宣复爵高阳侯,加宠特进,位次师安昌侯,给事中,视尚书事。
xuān fù zūn zhòng
宣复尊重。
rèn zhèng shù nián hòu zuò shàn dìng líng hóu chún yú zhǎng ba jiù dì
任政数年,后坐善定陵侯淳于长罢就第。
chū xuān yǒu liǎng dì míng xiū míng zhì nán yáng tài shǒu
初,宣有两弟,明、修:明至南阳太守;
xiū lì jùn shǒu jīng zhào yǐn shào fǔ shàn jiāo jiē de zhōu lǐ zhī chēng
修历郡守、京兆尹、少府,善交接,得州里之称。
hòu mǔ cháng cóng xiū jū guān
后母常从修居官。
xuān wèi chéng xiàng shí xiū wéi lín zī lìng xuān yíng hòu mǔ xiū bù qiǎn
宣为丞相时,修为临菑令,宣迎后母,修不遣。
hòu mǔ bìng sǐ xiū qù guān chí fú
后母病死,修去官持服。
xuān wèi xiū sān nián fú shǎo néng xíng zhī zhě xiōng dì xiāng bó bù kě xiū suì jìng fú yáo shì xiōng dì bù hé
宣谓修三年服少能行之者,兄弟相驳不可,修遂竟服,繇是兄弟不和。
jiǔ zhī āi dì chū jí wèi bó shì shēn xián jǐ shì zhōng yì dōng hǎi rén yě huǐ xuān bù gōng yǎng xíng sàng fú báo yú gǔ ròu qián yǐ bù zhōng xiào miǎn bù yí fù liè fēng hóu zài cháo shěng
久之,哀帝初即位,博士申咸给事中,亦东海人也,毁宣不供养行丧服,薄于骨肉,前以不忠孝免,不宜复列封侯在朝省。
xuān zi kuàng wèi yòu cáo shì láng shù wén qí yǔ qiú kè yáng míng yù lìng chuàng xián miàn mù shǐ bù jū wèi
宣子况为右曹侍郎,数闻其语,赇客杨明,欲令创咸面目,使不居位。
huì sī lì quē kuàng kǒng xián wèi zhī suì lìng míng zhē zhuó xián gōng mén wài duàn bí chún shēn bā chuàng
会司隶缺,况恐咸为之,遂令明遮斫咸宫门外,断鼻唇,身八创。
shì bù yǒu sī yù shǐ zhōng chéng zhòng děng zòu kuàng cháo chén fù gù zǎi xiàng zài fēng liè hóu bù xiāng chì chéng huà ér gǔ ròu xiāng yí yí xián shòu xiū yán yǐ bàng huǐ xuān
事不有司,御史中丞众等奏:“况朝臣,父故宰相,再封列侯,不相敕丞化,而骨肉相疑,疑咸受修言以谤毁宣。
xián suǒ yán jiē xuān xíng jī zhòng rén suǒ gòng jiàn gōng jiā suǒ yí wén
咸所言皆宣行迹,众人所共见,公家所宜闻。
kuàng zhī xián jǐ shì zhōng kǒng wèi sī lì jǔ zòu xuān ér gōng lìng míng děng pò qiè gōng què yào zhē chuàng lù jìn chén yú dà dào rén zhòng zhōng yù yǐ gé sāi cōng míng dù jué lùn yì zhī duān
况知咸给事中,恐为司隶举奏宣,而公令明等迫切宫阙,要遮创戮近臣于大道人众中,欲以隔塞聪明,杜绝论议之端。
jié xiá wú suǒ wèi jì wàn zhòng yán guàn huā liú wén sì fāng bù yǔ fán mín fèn nù zhēng dòu zhě tóng
桀黠无所畏忌,万众讠雚哗,流闻四方,不与凡民忿怒争斗者同。
chén wén jìng jìn chén wèi jìn zhǔ yě
臣闻敬近臣,为近主也。
lǐ xià gōng mén shì lù mǎ jūn xù chǎn qiě yóu jìng zhī
礼,下公门,式路马,君畜产且犹敬之。
chūn qiū zhī yì yì è gōng suì bù miǎn yú zhū shàng jìn zhī yuán bù kě zhǎng yě kuàng shǒu wèi è míng shǒu shāng gōng yì jù è jiē dà bù jìng
《春秋》之义,意恶功遂,不免于诛,上浸之源不可长也,况首为恶,明手伤,功意俱恶,皆大不敬。
míng dāng yǐ zhòng lùn jí kuàng jiē qì shì
明当以重论,及况皆弃市。
tíng wèi zhí yǐ wéi lǜ yuē dòu yǐ rèn shāng rén wán wèi chéng dàn qí zéi jiā zuì yī děng yǔ móu zhě tóng zuì
”廷尉直以为:“律曰‘斗以刃伤人,完为城旦,其贼加罪一等,与谋者同罪。
zhào shū wú yǐ dǐ qī chéng zuì
’诏书无以诋欺成罪。
chuán yuē yù rén bù yǐ yì ér jiàn yìn zhě yǔ wěi rén zhī zuì jūn è bù zhí yě
传曰:‘遇人不以义而见慭者,与痏人之罪钧,恶不直也。
xián hòu shàn xiū ér shù chēng xuān è liú wén bù yì bù kě wèi zhí
’咸厚善修,而数称宣恶,流闻不谊,不可谓直。
kuàng yǐ gù shāng xián jì móu yǐ dìng hòu wén zhì sī lì yīn qián móu ér qù míng fēi yǐ kǒng xián wèi sī lì gù zào móu yě
况以故伤咸,计谋已定,后闻置司隶,因前谋而趣明,非以恐咸为司隶故造谋也。
běn zhēng sī biàn suī yú yè mén wài shāng xián dào zhōng yǔ fán mín zhēng dòu wú yì
本争私变,虽于掖门外伤咸道中,与凡民争斗无异。
shā rén zhě sǐ shāng rén zhě xíng gǔ jīn zhī tōng dào sān dài suǒ bù yì yě
杀人者死,伤人者刑,古今之通道,三代所不易也。
kǒng zǐ yuē bì yě zhèng míng
孔子曰:‘必也正名。
míng bù zhèng zé zhì yú xíng fá bù zhōng
’名不正,则至于刑罚不中;
xíng fá bù zhōng ér mín wú suǒ cuò shǒu zú
刑罚不中,而民无所错手足。
jīn yǐ kuàng wéi shǒu è míng shǒu shāng wèi dà bù jìng gōng sī wú chà
今以况为首恶,明手伤为大不敬,公私无差。
chūn qiū zhī yì yuán xīn dìng zuì
《春秋》之义,原心定罪。
yuán kuàng yǐ fù jiàn bàng fā fèn nù wú tā dà è
原况以父见谤发忿怒,无它大恶。
jiā dǐ qī ji xiǎo guò chéng dà bì xiàn sǐ xíng wéi míng zhào kǒng fēi fǎ yì bù kě shī xíng
加诋欺,辑小过成大辟,陷死刑,违明诏,恐非法意,不可施行。
shèng wáng bù yǐ nù zēng xíng
圣王不以怒增刑。
míng dāng yǐ zéi shāng rén bù zhí kuàng yǔ móu zhě jiē jué jiǎn wán wèi chéng dàn
明当以贼伤人不直,况与谋者皆爵减完为城旦。
shàng yǐ wèn gōng qīng yì chén
”上以问公卿议臣。
chéng xiàng kǒng guāng dà sī kōng shī dān yǐ zhōng chéng yì shì zì jiāng jūn yǐ xià zhì bó shì yì láng jiē shì tíng wèi
丞相孔光、大司空师丹以中丞议是,自将军以下至博士、议郎皆是廷尉。
kuàng jìng jiǎn zuì yī děng xǐ dūn huáng
况竟减罪一等,徙敦煌。
xuān zuò miǎn wèi shù rén guī gù jùn zú yú jiā
宣坐免为庶人,归故郡,卒于家。
xuān zǐ huì yì zhì èr qiān dàn
宣子惠亦至二千石。
shǐ huì wèi péng chéng lìng xuān cóng lín huái qiān zhì chén liú guò qí xiàn qiáo liáng yóu tíng bù xiū
始惠为彭城令,宣从临淮迁至陈留,过其县,桥梁、邮亭不修。
xuān xīn zhī huì bù néng liú péng chéng shù rì àn xíng shè zhōng chǔ zhì shí qì guān shì yuán cài zhōng bù wèn huì yǐ lì shì
宣心知惠不能,留彭城数日,案行舍中,处置什器,观视园菜,终不问惠以吏事。
huì zì zhī zhì xiàn bù chēng xuān yì qiǎn mén xià yuàn sòng xuān zhì chén liú lìng yuàn jìn jiàn zì cóng qí suǒ wèn xuān bù jiào jiè huì lì zhí zhī yì
惠自知治县不称宣意,遣门下掾送宣至陈留,令掾进见,自从其所问宣不教戒惠吏职之意。
xuān xiào yuē lì dào yǐ fǎ lìng wèi shī kě wèn ér zhī
宣笑曰:“吏道以法令为师,可问而知。
jí néng yǔ bù néng zì yǒu zī cái hé kě xué yě
及能与不能,自有资材,何可学也?
zhòng rén chuán chēng yǐ xuān yán wéi rán
”众人传称,以宣言为然。
chū xuān fù fēng wèi hóu shí qī sǐ ér jìng wǔ cháng gōng zhǔ guǎ jū shàng lìng xuān shàng yān
初,宣复封为侯时,妻死,而敬武长公主寡居,上令宣尚焉。
jí xuān miǎn guī gù jùn gōng zhǔ liú jīng shī
及宣免归故郡,公主留京师。
hòu xuān zú zhǔ shàng shū yuàn hái xuān zàng yán líng zòu kě
后宣卒,主上书愿还宣葬延陵,奏可。
kuàng sī cóng dūn huáng guī cháng ān huì shè yīn liú yǔ zhǔ sī luàn
况私从敦煌归长安,会赦,因留与主私乱。
āi dì wài jiā dīng fu guì zhǔ fù shì zhī ér shū wáng shì
哀帝外家丁、傅贵,主附事之,而疏王氏。
yuán shǐ zhōng mǎng zì zūn wèi ān hàn gōng zhǔ yòu chū yán fēi mǎng
元始中,莽自尊为安汉公,主又出言非莽。
ér kuàng yǔ lǚ kuān xiāng shàn jí kuān shì jué shí mǎng bìng zhì kuàng fā yáng qí zuì shǐ shǐ zhě yǐ tài huáng tài hòu zhào cì zhǔ yào
而况与吕宽相善,及宽事觉时,莽并治况,发扬其罪,使使者以太皇太后诏赐主药。
zhǔ nù yuē liú shì gū ruò wáng shì shàn cháo pái jǐ zōng shì qiě sǎo hé yǔ qǔ mèi pī jué qí guī mén ér shā zhī
主怒曰:“刘氏孤弱,王氏擅朝,排挤宗室,且嫂何与取妹披抉其闺门而杀之?
shǐ zhě pò shǒu zhǔ suì yǐn yào sǐ
”使者迫守主,遂饮药死。
kuàng xiāo shǒu yú shì
况枭首于市。
bái tài hòu yún zhǔ bào bìng hōng
白太后云主暴病薨。
tài hòu yù lín qí sàng mǎng gù zhēng nǎi zhǐ
太后欲临其丧,莽固争,乃止。
zhū bó zì zi yuán dù líng rén yě
朱博字子元,杜陵人也。
jiā pín shǎo shí jǐ shì xiàn wèi tíng cháng hào kè shào nián bǔ bó gǎn xíng
家贫,少时给事县为亭长,好客少年,捕搏敢行。
shāo qiān wèi gōng cáo kàng xiá hǎo jiāo suí cóng shì dà fū bù bì fēng yǔ
稍迁为功曹,伉侠好交,随从士大夫,不避风雨。
shì shí qián jiāng jūn wàng zhī zǐ xiāo yù yù shǐ dài fū wàn nián zi chén xián yǐ gōng qīng zi zhe cái zhì míng bó jiē you zhī yǐ
是时,前将军望之子萧育,御史大夫万年子陈咸以公卿子著材知名,博皆友之矣。
shí zhū líng xiàn shǔ tài cháng bó yǐ tài cháng yuàn chá lián bǔ ān líng chéng
时,诸陵县属太常,博以太常掾察廉,补安陵丞。
hòu qù guān rù jīng zhào lì cáo shǐ liè yuàn
后去官入京兆,历曹史列掾。
chū wèi dū yóu shū yuàn suǒ bù zhí bàn jùn zhōng chēng zhī
出为督邮书掾,所部职办,郡中称之。
ér chén xián wèi yù shǐ zhōng chéng zuò lòu xiè shěng zhōng yǔ xià yù
而陈咸为御史中丞,坐漏泄省中语下狱。
bó qù lì jiān bù zhì tíng wèi zhōng hòu sì xián shì
博去吏,间步至廷尉中,候伺咸事。
xián lüě zhì kùn dǔ bó zhà de wèi yī rén yù de jiàn xián jù zhī qí suǒ zuò zuì
咸掠治困笃,博诈得为医人狱,得见咸,具知其所坐罪。
bó chū yù yòu biàn xìng míng wèi xián yàn zhì shù bǎi zú miǎn xián sǐ zuì
博出狱,又变性名,为咸验治数百,卒免咸死罪。
xián de lùn chū ér bó yǐ cǐ xiǎn míng wèi jùn gōng cáo
咸得论出,而博以此显名,为郡功曹。
jiǔ zhī chéng dì jí wèi dà jiàng jūn wáng fèng bǐng zhèng zòu qǐng chén xián wèi zhǎng shǐ
久之,成帝即位,大将军王凤秉政,奏请陈咸为长史。
xián jiàn xiāo yù zhū bó chú mò fǔ shǔ fèng shén qí zhī jǔ bó yuè yáng lìng xǐ yún yáng píng líng èr xiàn yǐ gāo dì rù wèi cháng ān lìng
咸荐萧育、朱博除莫府属,凤甚奇之,举博栎阳令,徙云阳、平陵二县,以高弟入为长安令。
jīng shī zhì lǐ qiān jì zhōu cì shǐ
京师治理,迁冀州刺史。
bó běn wǔ lì bù gēng wén fǎ jí wèi cì shǐ xíng bù lì mín shù bǎi rén zhē dào zì yán guān sì jǐn mǎn
博本武吏,不更文法,及为刺史行部,吏民数百人遮道自言,官寺尽满。
cóng shì bái qǐng qiě liú cǐ xiàn lù jiàn zhū zì yán zhě shì bì nǎi fā yù yǐ guān shì bó
从事白请且留此县录见诸自言者,事毕乃发,欲以观试博。
bó xīn zhī zhī gào wài qù jià
博心知之,告外趣驾。
jì bái jià bàn bó chū jiù chē jiàn zì yán zhě shǐ cóng shì míng chì gào lì mín yù yán xiàn chéng wèi zhě cì shǐ bù chá huáng shòu gè zì yì jùn
既白驾办,博出就车见自言者,使从事明敕告吏民:“欲言县丞尉者,刺史不察黄绶,各自诣郡。
yù yán èr qiān dàn mò shòu zhǎng lì zhě shǐ zhě xíng bù hái yì zhì suǒ
欲言二千石墨绶长吏者,使者行部还,诣治所。
qí mín wèi lì suǒ yuān jí yán dào zéi cí sòng shì gè shǐ shǔ qí bù cóng shì
其民为吏所冤,及言盗贼辞讼事,各使属其部从事。
bó zhù chē jué qiǎn sì wǔ bǎi rén jiē bà qù rú shén
”博驻车决遣,四五百人皆罢去,如神。
lì mín dà jīng bù yì bó yìng shì biàn nǎi zhì yú cǐ
吏民大惊,不意博应事变乃至于此。
hòu bó xú wèn guǒ lǎo cóng shì jiào mín jù huì
后博徐问,果老从事教民聚会。
bó shā cǐ lì zhōu jùn wèi bó wēi yán
博杀此吏,州郡畏博威严。
xǐ wèi bīng zhōu cì shǐ hù cáo dū wèi qiān láng yá tài shǒu
徙为并州刺史、护漕都尉,迁琅邪太守。
qí shū huǎn yǎng míng bó xīn shì shì yòu cáo yuàn shǐ jiē yí bìng wò
齐舒缓养名,博新视事,右曹掾史皆移病卧。
bó wèn qí gù duì yán huáng kǒng
博问其故,对言:“惶恐!
gù shì èr qiān dàn xīn dào zhé qiǎn lì cún wèn zhì yì nǎi gǎn qǐ jiù zhí
故事二千石新到,辄遣吏存问致意,乃敢起就职。
bó fèn rán dǐ jǐ yuē guān qí ér yù yǐ cǐ wèi sú yá
”博奋髯抵几曰:“观齐儿欲以此为俗邪!
nǎi zhào jiàn zhū cáo shǐ shū zuǒ jí xiàn dà lì xuǎn shì qí kě yòng zhě chū jiào zhì zhī
”乃召见诸曹史书佐及县大吏,选视其可用者,出教置之。
jiē chì bà zhū bìng lì bái jīn zǒu chū fǔ mén
皆斥罢诸病吏,白巾走出府门。
jùn zhōng dà jīng
郡中大惊。
qǐng zhī mén xià yuàn gàn suì qí lǎo dà rú jiào shòu shù bǎi rén bài qǐ shū chí
顷之,门下掾赣遂耆老大儒,教授数百人,拜起舒迟。
bó chū jiào zhǔ bù gàn lǎo shēng bù xí lì lǐ zhǔ bù qiě jiào bài qǐ xián xí nǎi zhǐ
博出教主簿:“赣老生不习吏礼,主簿且教拜起,闲习乃止。
yòu chì gōng cáo guān shǔ duō bāo yī dà shào bù zhōng jié dù zì jīn yuàn shǐ yī jiē lìng qù de sān cùn
”又敕功曹:“官属多褒衣大袑,不中节度,自今掾史衣皆令去地三寸。
bó yóu bù ài zhū shēng suǒ zhì jùn zhé bà qù yì cáo yuē qǐ kě fù zhì móu cáo yá
”博尤不爱诸生,所至郡辄罢去议曹,曰:“岂可复置谋曹邪!
wén xué rú lì shí yǒu zòu jì chēng shuō yún yún bó jiàn wèi yuē rú tài shǒu hàn lì fèng sān chǐ lǜ lìng yǐ cóng shì ěr wáng nài shēng suǒ yán shèng rén dào hé yě
”文学儒吏时有奏记称说云云,博见谓曰:“如太守汉吏,奉三尺律令以从事耳,亡奈生所言圣人道何也!
qiě chí cǐ dào guī yáo shùn jūn chū wèi chén shuō zhī
且持此道归,尧、舜君出,为陈说之。
qí zhé nì rén rú cǐ
”其折逆人如此。
shì shì shù nián dà gǎi qí sú yuàn shǐ lǐ jié rú mèng zhào lì
视事数年,大改其俗,掾史礼节如梦、赵吏。
bó zhì jùn cháng lìng shǔ xiàn gè yòng qí háo jié yǐ wéi dà lì wén wǔ cóng yí
博治郡,常令属县各用其豪桀以为大吏,文武从宜。
xiàn yǒu jù zéi jí tā fēi cháng bó zhé yí shū yǐ guǐ zé zhī
县有剧贼及它非常,博辄移书以诡责之。
qí jìn lì yǒu xiào bì jiā hòu shǎng
其尽力有效,必加厚赏;
huái zhà bù chēng zhū fá zhé xíng
怀诈不称,诛罚辄行。
yǐ shì háo qiáng zhí fú
以是豪强慹服。
gū mù xiàn yǒu qún bèi bā rén bào chóu tíng zhōng jiē bù dé
姑幕县有群辈八人报仇廷中,皆不得。
zhǎng lì zì xì shū yán fǔ zéi cáo yuàn shǐ zì bái qǐng zhì gū mù
长吏自系书言府,贼曹掾史自白请至姑幕。
shì liú bù chū
事留不出。
gōng cáo zhū yuàn jí jiē zì bái fù bù chū
功曹诸掾即皆自白,复不出。
yú shì fǔ chéng yì gé bó nǎi jiàn pī chéng yuàn yuē yǐ wéi xiàn zì yǒu zhǎng lì fǔ wèi cháng yǔ yě chéng yuàn wèi fǔ dāng yǔ zhī yá
于是府丞诣阁,博乃见丕丞掾曰:“以为县自有长吏,府未尝与也,丞掾谓府当与之邪?
gé xià shū zuǒ rù bó kǒu zhàn xí wén yuē fǔ gào gū mù lìng chéng yán zéi fā bù dé yǒu shū
”阁下书佐入,博口占檄文曰:“府告姑幕令丞:言贼发不得,有书。
xí dào lìng chéng jiù zhí yóu xí wáng qīng lì yǒu yú rú lǜ lìng
檄到,令丞就职,游檄王卿力有余,如律令!
wáng qīng de chì huáng bù qīn shǔ shī sè zhòu yè chí wù shí yú rì jiān bǔ de wǔ rén
”王卿得敕惶怖,亲属失色,昼夜驰鹜,十余日间捕得五人。
bó fù yí shū yuē wáng qīng yōu gōng shén xiào
博复移书曰:“王卿忧公甚效!
xí dào jī fá yuè yì fǔ
檄到,赍伐阅诣府。
bù yuàn yǐ xià yì kě yòng jiàn jǐn qí yú yǐ
部掾以下亦可用,渐尽其余矣。
qí cāo chi xià jiē cǐ lèi yě
”其操持下,皆此类也。
yǐ gāo dì rù shǒu zuǒ féng yì mǎn suì wéi zhēn
以高弟入守左冯翊,满岁为真。
qí zhì zuǒ féng yì wén lǐ cōng míng shū bù jí xuē xuān ér duō wǔ jué wǎng luò zhāng shè shǎo ài lì gǎn zhū shā
其治左冯翊,文理聪明殊不及薛宣,而多武谲,网络张设,少爱利,敢诛杀。
rán yì zòng shè shí yǒu dà dài xià lì yǐ cǐ wéi jìn lì
然亦纵舍,时有大贷,下吏以此为尽力。
cháng líng dà xìng shàng fāng jìn shǎo shí cháng dào rén qī jiàn zhuó chuàng zhe qí jiá
长陵大姓尚方禁少时尝盗人妻,见斫,创著其颊。
fǔ gōng cáo shòu lù bái chú jìn diào shǒu wèi
府功曹受赂,白除禁调守尉。
bó wén zhī yǐ tā shì zhào jiàn shì qí miàn guǒ yǒu bān
博闻知,以它事召见,视其面,果有瘢。
bó pì zuǒ yòu wèn jìn shì hé děng chuàng yě
博辟左右问禁:“是何等创也?
jìn zì zhī qíng de kòu tóu fú zhuàng
”禁自知情得,叩头服状。
bó xiào yuē zhàng fū gù shí yǒu shì
博笑曰:“丈夫固时有是。
féng yì yù sǎ qīng chǐ wěn shì yòng jìn néng zì xiào bù
冯翊欲洒卿耻,抆拭用禁,能自效不?
jìn qiě xǐ qiě jù duì yuē bì sǐ
”禁且喜且惧,对曰:“必死!
bó yīn chì jìn wú de xiè yǔ yǒu biàn yi zhé jì yán
”博因敕禁:“毋得泄语,有便宜,辄记言。
yīn qīn xìn zhī yǐ wéi ěr mù
”因亲信之以为耳目。
jìn chén yè fā qǐ bù zhōng dào zéi jí tā fú jiān yǒu gōng xiào
禁晨夜发起部中盗贼及它伏奸,有功效。
bó zhuó jìn lián shǒu xiàn lìng
博擢禁连守县令。
jiǔ zhī zhào jiàn gōng cáo bì gé shù zé yǐ jìn děng shì yǔ bǐ zhá shǐ zì jì jī shòu qǔ yī qián yǐ shàng wú de yǒu suǒ nì
久之,召见功曹,闭阁数责以禁等事,与笔札使自记,“积受取一钱以上,无得有所匿。
qī màn bàn yán duàn tóu yǐ
欺谩半言,断头矣!
gōng cáo huáng bù jù zì shū jiān zāng dà xiǎo bù gǎn yǐn
”功曹惶怖,具自疏奸臧,大小不敢隐。
bó zhī qí duì yǐ shí nǎi lìng jiù xí shòu chì zì gǎi ér yǐ
博知其对以实,乃令就席,受敕自改而已。
tóu dāo shǐ xuē suǒ jì qiǎn chū jiù zhí
投刀使削所记,遣出就职。
gōng cáo hòu cháng zhàn lì bù gǎn cuō diē bó suì chéng jiù zhī
功曹后常战栗,不敢蹉跌,博遂成就之。
qiān wèi dà sī nóng
迁为大司农。
suì yú zuò xiǎo fǎ zuǒ qiān qián wéi tài shǒu
岁余,坐小法,左迁犍为太守。
xiān shì nán mán ruò r shù wèi kòu dào bó hòu jié qí kūn dì shǐ wèi fǎn jiàn xí shā zhī jùn zhōng qīng
先是,南蛮若儿数为寇盗,博厚结其昆弟,使为反间,袭杀之,郡中清。
xǐ wéi shān yáng tài shǒu bìng miǎn guān
徙为山阳太守,病免官。
fù zhēng wèi guāng lù dài fu qiān tíng wèi zhí diǎn jué yí dāng yán xiàn píng tiān xià yù
复征为光禄大夫,迁廷尉,职典决疑,当讠献平天下狱。
bó kǒng wèi guān shǔ suǒ wū shì shì zhào jiàn zhèng jiān diǎn fǎ yuàn shǐ wèi yuē tíng wèi běn qǐ yú wǔ lì bù tōng fǎ lǜ xìng yǒu zhòng xián yì hé yōu
博恐为官属所诬,视事,召见正监典法掾史,谓曰:“廷尉本起于武吏,不通法律,幸有众贤,亦何忧!
rán tíng wèi zhì jùn duàn yù yǐ lái qiě èr shí nián yì dú ěr piāo rì jiǔ sān chǐ lǜ lìng rén shì chū qí zhōng
然廷尉治郡断狱以来且二十年,亦独耳剽日久,三尺律令,人事出其中。
yuàn shǐ shì yǔ zhèng jiān gòng zhuàn qián shì jué shì lì yì nán zhī zhě shù shí shì chí yǐ wèn tíng wèi de wèi zhū jūn fù yì zhī
掾史试与正监共撰前世决事吏议难知者数十事,持以问廷尉,得为诸君覆意之。
zhèng jiān yǐ wéi bó gǒu qiáng yì wèi bì néng rán jí gòng tiáo bái yān
”正监以为博苟强,意未必能然,即共条白焉。
bó jiē zhào yuàn shǐ bìng zuò ér wèn wèi píng chú qí qīng zhòng shí zhōng bā jiǔ
博皆召掾史,并坐而问,为平处其轻重,十中八九。
guān shǔ xián fú bó zhī shū lüè cái guò rén yě
官属咸服博之疏略,材过人也。
měi qiān xǐ yì guān suǒ dào zhé chū qí jué rú cǐ yǐ míng shì xià wèi bù kě qī zhě
每迁徙易官,所到辄出奇谲如此,以明示下为不可欺者。
jiǔ zhī qiān hòu jiāng jūn yǔ hóng yáng hóu lì xiāng shàn
久之,迁后将军,与红阳侯立相善。
lì yǒu zuì jiù guó yǒu sī zòu lì dǎng yǒu bó zuò miǎn
立有罪就国,有司奏立党友,博坐免。
hòu suì yú āi dì jí wèi yǐ bó míng chén zhào jiàn qǐ jiā fù wèi guāng lù dài fu qiān wèi jīng zhào yǐn shù yuè chāo wèi dà sī kōng
后岁余,哀帝即位,以博名臣,召见,起家复为光禄大夫,迁为京兆尹,数月超为大司空。
chū hàn xìng xí qín guān zhì chéng xiàng yù shǐ dài fū tài wèi
初,汉兴袭秦官,置丞相、御史大夫、太尉。
zhì wǔ dì ba tài wèi shǐ zhì dà sī mǎ yǐ guān jiāng jūn zhī hào fēi yǒu yìn shòu guān shǔ yě
到武帝时废罢太尉,才设置了大司马,冠以将军的称号,没有印信属吏。
jí chéng dì shí hé wǔ wèi jiǔ qīng jiàn yán gǔ zhě mín pǔ shì yuē guó zhī fǔ zuǒ bì děi xián shèng rán yóu zé tiān sān guāng bèi sān gōng guān gè yǒu fèn zhí
及成帝时,何武为九卿,建言:“古者民朴事约,国之辅佐必得贤圣,然犹则天三光,备三公官,各有分职。
jīn mò sú zhī bì zhèng shì fán duō zǎi xiàng zhī cái bù néng jí gǔ ér chéng xiàng dú jiān sān gōng zhī shì suǒ yǐ jiǔ fèi ér bù zhì yě
今末俗之弊,政事烦多,宰相之材不能及古,而丞相独兼三公之事,所以久废而不治也。
yi jiàn sān gōng guān dìng qīng dài fū zhī rèn fēn zhí shòu zhèng yǐ kǎo gōng xiào
宜建三公官,定卿大夫之任,分职授政,以考功效。
qí hòu shàng yǐ wèn shī ān chāng hóu zhāng yǔ yǔ yǐ wéi rán
”其后上以问师安昌侯张禹,禹以为然。
shí qǔ yáng hòu wáng gēn wèi dà sī mǎ piào qí jiāng jūn ér hé wǔ wèi yù shǐ dài fū
时曲阳侯王根为大司马票骑将军,而何武为御史大夫。
yú shì shàng cì qǔ yáng hóu gēn dà sī mǎ yìn shòu zhì guān shǔ ba piào qí jiāng jūn guān yǐ yù shǐ dài fū hé wǔ wèi dà sī kōng fēng liè hóu jiē zēng fèng rú chéng xiàng yǐ bèi sān gōng guān yān
于是上赐曲阳侯根大司马印绶,置官属,罢票骑将军官,以御史大夫何武为大司空,封列侯,皆增奉如丞相,以备三公官焉。
yì zhě duō yǐ wéi gǔ jīn yì zhì hàn zì tiān xià zhī hào xià zhì zuǒ shǐ jiē bù tóng yú gǔ ér dú gǎi sān gōng zhí shì nán fēn míng wú yì yú zhì luàn
议者多以为古今异制,汉自天下之号下至佐史皆不同于古,而独改三公,职事难分明,无益于治乱。
shì shí yù shǐ fǔ lì shě bǎi yú qū jǐng shuǐ jiē jié
是时,御史府吏舍百余区井水皆竭;
yòu qí fǔ zhōng liè bǎi shù cháng yǒu yě wū shù qiān qī sù qí shàng chen qù mù lái hào rì zhāo xī wū wū qù bù lái zhě shù yuè zhǎng lǎo yì zhī
又其府中列柏树,常有野乌数千栖宿其上,晨去暮来,号日“朝夕乌”,乌去不来者数月,长老异之。
hòu èr suì yú zhū bó wèi dà sī kōng zòu yán dì wáng zhī dào bù bì xiāng xí gè yóu shí wù
后二岁余,朱博为大司空,奏言:“帝王之道不必相袭,各由时务。
gāo huáng dì yǐ shèng dé shòu mìng jiàn lì hóng yè zhì yù shǐ dài fū wèi cì chéng xiàng diǎn zhèng fǎ dù yǐ zhí xiāng cān zǒng lǐng bǎi guān shàng xià xiāng jiān lín lì zǎi èr bǎi nián tiān xià ān níng
高皇帝以圣德受命,建立鸿业,置御史大夫,位次丞相,典正法度,以职相参,总领百官,上下相监临,历载二百年,天下安宁。
jīn gèng wéi dà sī kōng yǔ chéng xiàng tóng wèi wèi huò jiā yòu
今更为大司空,与丞相同位,未获嘉祐。
gù shì xuǎn jùn guó shǒu xiāng gāo dì wèi zhōng èr qiān dàn xuǎn zhòng èr qiān dàn wèi yù shǐ dài fū rèn zhí zhě wèi chéng xiàng wèi cì yǒu xù suǒ yǐ zūn shèng dé zhòng guó xiāng yě
故事,选郡国守相高第为中二千石,选中二千石为御史大夫,任职者为丞相,位次有序,所以尊圣德,重国相也。
jīn zhōng èr qiān dàn wèi gèng yù shǐ dài fū ér wèi chéng xiàng quán qīng fēi suǒ yǐ zhòng guó zhèng yě
今中二千石未更御史大夫而为丞相,权轻,非所以重国政也。
chén yú yǐ wéi dà sī kōng guān kě ba fù zhì yù shǐ dài fū zūn fèng jiù zhì
臣愚以为大司空官可罢,复置御史大夫,遵奉旧制。
chén yuàn jìn lì yǐ yù shǐ dài fū wèi bǎi liáo lǜ
臣愿尽力,以御史大夫为百僚率。
āi dì cóng zhī nǎi gèng bài bó wèi yù shǐ dài fū
”哀帝从之,乃更拜博为御史大夫。
huì dà sī mǎ xǐ miǎn yǐ yáng ān hóu dīng míng wèi dà sī mǎ wèi jiāng jūn zhì guān shǔ dà sī mǎ guān hào rú gù shì
会大司马喜免,以阳安侯丁明为大司马卫将军,置官属,大司马冠号如故事。
hòu sì suì āi dì suì gǎi chéng xiàng wèi dà sī tú fù zhì dà sī kōng dà sī mǎ yān
后四岁,哀帝遂改丞相为大司徒,复置大司空、大司马焉。
chū hé wǔ wèi dà sī kōng yòu yǔ chéng xiàng fāng jìn gòng zòu yán gǔ xuǎn zhū hóu xián zhě yǐ wéi zhōu bó shū yuē zī shí yǒu èr mù suǒ yǐ guǎng cōng míng zhú yōu yǐn yě
初,何武为大司空,又与丞相方进共奏言:“古选诸侯贤者以为州伯,《书》曰‘咨十有二牧’,所以广聪明,烛幽隐也。
jīn bù cì shǐ jū mù bó zhī wèi bǐng yī zhōu zhī tǒng xuǎn dì dà lì suǒ jiàn wèi gāo zhì jiǔ qīng suǒ è lì tuì rèn zhòng zhí dà
今部刺史居牧伯之位,秉一州之统,选第大吏,所荐位高至九卿,所恶立退,任重职大。
chūn qiū zhī yì yòng guì zhì jiàn bù yǐ bēi lín zūn
《春秋》之义,用贵治贱,不以卑临尊。
cì shǐ wèi xià dài fū ér lín èr qiān dàn qīng zhòng bù xiāng zhǔn shī wèi cì zhī xù
刺史位下大夫,而临二千石,轻重不相准,失位次之序。
chén qǐng ba cì shǐ gēng zhì zhōu mù yǐ yīng gǔ zhì
臣请罢刺史,更置州牧,以应古制。
zòu kě
”奏请得到批准。
jí bó zòu fù yù shǐ dài fū guān yòu zòu yán hàn jiā zhì dé pǔ dà yǔ nèi wàn lǐ lì zhì jùn xiàn
及博奏复御史大夫官,又奏言:“汉家至德溥大,宇内万里,立置郡县。
bù cì shǐ fèng shǐ diǎn zhōu dū chá jùn guó lì mín ān níng
部刺史奉使典州,督察郡国,吏民安宁。
gù shì jū bù jiǔ suì jǔ wèi shǒu xiāng qí yǒu yì cái gōng xiào zhù zhě zhé dēng zhuó zhì bēi ér shǎng hòu xián quàn gōng lè jìn
故事,居部九岁举为守相,其有异材功效著者辄登擢,秩卑而赏厚,咸劝功乐进。
qián chéng xiàng fāng jìn zòu ba cì shǐ gēng zhì zhōu mù zhì zhēn èr qiān dàn wèi cì jiǔ qīng
前丞相方进奏罢刺史,更置州牧,秩真二千石,位次九卿。
jiǔ qīng quē yǐ gāo dì bǔ qí zhōng cái zé gǒu zì shǒu ér yǐ kǒng gōng xiào líng yí jiān guǐ bù jīn
九卿缺,以高第补,其中材则苟自守而已,恐功效陵夷,奸轨不禁。
chén qǐng ba zhōu mù zhì cì shǐ rú gù
臣请罢州牧,置刺史如故。
zòu kě
”奏请得到批准。
bó wéi rén lián jiǎn bù hǎo jiǔ sè yóu yàn
博为人廉俭,不好酒色游宴。
zì wēi jiàn zhì fù guì shí bù chóng wèi àn shàng bù guò sān huái yè qǐn zǎo qǐ qī xī jiàn qí miàn
自微贱至富贵,食不重味,案上不过三怀,夜寝早起,妻希见其面。
yǒu yī nǚ wú nán
有一女,无男。
rán hǎo lè shì dà fū wèi jùn shǒu jiǔ qīng bīn kè mǎn mén yù shì huàn zhě jiàn jǔ zhī yù bào chóu yuàn zhě jiě jiàn yǐ dài zhī
然好乐士大夫,为郡守九卿,宾客满门,欲仕宦者荐举之,欲报仇怨者解剑以带之。
qí qū shì dài shì rú shì bó yǐ cǐ zì lì rán zhōng yòng bài
其趋事待士如是,博以此自立,然终用败。
chū āi dì zǔ mǔ dìng táo tài hòu yù qiú chēng zūn hào tài hòu cóng dì gāo wǔ hòu fu xǐ wèi dà sī mǎ yǔ chéng xiàng kǒng guāng dà sī kōng shī dān gòng chí zhèng yì
初,哀帝祖母定陶太后欲求称尊号,太后从弟高武侯傅喜为大司马,与丞相孔光、大司空师丹共持正议。
kǒng xiāng hòu fu yàn yì tài hòu cóng dì chǎn yú yù shùn zhǐ huì bó xīn zhēng yòng wèi jīng zhào yǐn yǔ jiāo jié móu chéng zūn hào yǐ guǎng xiào dào
孔乡侯傅晏亦太后从弟,谄谀欲顺指,会博新征用为京兆尹,与交结,谋成尊号,以广孝道。
yóu shì shī dān xiān miǎn bó dài wéi dà sī kōng shù yàn jiàn zòu fēng shì yán chéng xiàng guāng zhì zài zì shǒu bù néng yōu guó
由是师丹先免,博代为大司空,数燕见奏封事,言:“丞相光志在自守,不能忧国;
dà sī mǎ xǐ zhì zūn zhì qīn ē dǎng dà chén wú yì zhèng zhì
大司马喜至尊至亲,阿党大臣,无益政治。
shàng suì ba xǐ qiǎn jiù guó miǎn guāng wèi shù rén yǐ bó dài guāng wèi chéng xiàng fēng yáng xiāng hòu shí yì èr qiān hù
”上遂罢喜遣就国,免光为庶人,以博代光为丞相,封阳乡侯,食邑二千户。
bó shàng shū ràng yuē gù shì fēng chéng xiàng bù mǎn qiān hù ér dú chén guò zhì chéng cán jù yuàn hái qiān hù
博上书让曰:“故事封丞相不满千户,而独臣过制,诚惭惧,愿还千户。
shàng xǔ yān
”上许焉。
fu tài hòu yuàn fu xǐ bù yǐ shǐ kǒng xiāng hòu yàn fēng chéng xiàng lìng zòu miǎn xǐ hóu
傅太后怨傅喜不已,使孔乡侯晏风丞相,令奏免喜侯。
bó shòu zhào yǔ yù shǐ dài fū zhào xuán yì xuán yán shì yǐ qián jué dé wú bù yí
博受诏,与御史大夫赵玄议,玄言:“事已前决,得无不宜?
bó yuē yǐ xǔ kǒng xiāng hòu yǒu zhǐ
”博曰:“已许孔乡侯有指。
pǐ fū xiāng yào shàng xiāng de sǐ hé kuàng zhì zūn
匹夫相要,尚相得死,何况至尊?
bó wéi yǒu sǐ ěr
博唯有死耳!
xuán jí xǔ kě
”玄即许可。
bó è dú chì zòu xǐ yǐ gù dà sī kōng sì xiāng hòu hé wǔ qián yì zuò guò miǎn jiù guó shì yǔ xǐ xiāng sì jí bìng zòu xǐ wǔ qián zài wèi jiē wú yì yú zhì suī yǐ tuì miǎn jué shì zhī fēng fēi suǒ dāng de yě
博恶独斥奏喜,以故大司空汜乡侯何武前亦坐过免就国,事与喜相似,即并奏:“喜、武前在位,皆无益于治,虽已退免,爵士之封非所当得也。
qǐng jiē miǎn wèi shù rén
请皆免为庶人。
shàng zhī fu tài hòu sù cháng yuàn xǐ yí bó xuán chéng zhǐ jí zhào xuán yì shàng shū wèn zhuàng
”上知傅太后素常怨喜,疑博、玄承指,即召玄诣尚书问状。
xuán cí fú yǒu zhào zuǒ jiāng jūn péng xuān yǔ zhōng cháo zhě zá wèn
玄辞服,有诏左将军彭宣与中朝者杂问。
xuān děng hé zòu bó zǎi xiàng
宣等劾奏:“博宰相,
xuán shàng qīng
玄上卿,
yàn yǐ wài qīn fēng wèi tè jìn
晏以外亲封位特进,
gǔ gōng dà chén
股肱大臣,
shàng suǒ xìn rèn
上所信任,
bù sī jié chéng fèng gōng
不思竭诚奉公,
wu guǎng ēn huà
务广恩化,
wèi bǎi liáo xiān
为百寮先,
jiē zhī xǐ wǔ qián yǐ méng ēn zhào jué
皆知喜、武前已蒙恩诏决,
shì gèng sān shè
事更三赦,
bó zhí zhèng dào
博执正道,
kuī sǔn shàng ēn
亏损上恩,
yǐ jié xìn guì qī
以结信贵戚,
bèi jūn xiāng chén
背君乡臣,
qīng luàn zhèng zhì
倾乱政治,
jiān rén zhī xióng
奸人之雄,
fù xià wǎng shàng
附下罔上,
wéi chén bù zhōng bù dào
为臣不忠不道;
xuán zhī bó suǒ yán fēi fǎ wang yì fù cóng dà bù jìng
玄知博所言非法,枉义附从,大不敬;
yàn yǔ bó yì miǎn xǐ shī lǐ bù jìng
晏与博议免喜,失礼不敬。
chén qǐng zhào yè zhě zhào bó xuán yàn yì tíng wèi zhào yù
臣请诏谒者召博、玄、晏诣廷尉诏狱。
zhì yuē jiāng jūn zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn zhū dài fū bó shì yì láng yì
制曰:“将军、中二千石、二千石、诸大夫、博士、议郎议。
yòu jiāng jūn jiǎo wàng děng sì shí sì rén yǐ wéi rú xuān děng yán kě xǔ
”右将军𫊸望等四十四人以为:“如宣等言,可许。
jiàn dài fū gōng shèng děng shí sì rén yǐ wéi chūn qiū zhī yì jiān yǐ shì jūn cháng xíng bù shě
”谏大夫龚胜等十四人以为:“《春秋》之义,奸以事君,常刑不舍。
lǔ dài fū shū sūn qiáo rú yù zhuān gōng shì zèn qí zú xiōng jì sūn xíng fù yú jìn jìn zhí qiú xíng fù yǐ luàn lǔ guó chūn qiū zhòng ér shū zhī
鲁大夫叔孙侨如欲颛公室,谮其族兄季孙行父于晋,晋执囚行父以乱鲁国,《春秋》重而书之。
jīn yàn fàng mìng yí zú gān luàn cháo zhèng yào dà chén yǐ wǎng shàng běn zào jì móu zhí wéi luàn jiē yi yǔ bó xuán tóng zuì zuì jiē bù dào
今晏放命圯族,干乱朝政,要大臣以罔上,本造计谋,职为乱阶,宜与博、玄同罪,罪皆不道。
shàng jiǎn xuán sǐ zuì sān děng xuē yàn hù sì fēn zhī yī jiǎ yè zhě jié zhào chéng xiàng yì tíng wèi zhào yù
”上减玄死罪三等,削晏户四分之一,假谒者节召丞相诣廷尉诏狱。
bó zì shā guó chú
博自杀,国除。
chū bó yǐ yù shǐ wèi chéng xiàng fēng yáng xiāng hòu xuán yǐ shào fǔ wèi yù shǐ dài fū bìng bài yú qián diàn tíng dēng shòu cè yǒu yīn rú zhōng shēng
初,博以御史为丞相,封阳乡侯,玄以少府为御史大夫,并拜于前殿,廷登受策,有音如钟声。
yǔ zài wǔ xíng zhì
语在《五行志》。
zàn yuē xuē xuān zhū bó jiē qǐ zuǒ shǐ lì wèi yǐ dēng zǎi xiāng
赞曰:薛宣、朱博皆起佐史,历位以登宰相。
xuān suǒ zài ér zhì wèi shì lì shī jí jū dà wèi yǐ kē chá shī míng qì chéng yǒu jí yě
宣所在而治,为世吏师,及居大位,以苛察失名,器诚有极也。
bó chí pìn jìn qǔ bù sī dào dé yǐ wáng kě yán yòu jiàn xiào chéng zhī shì wěi rèn dà chén jiǎ jiè yòng quán
博驰聘进取,不思道德,已亡可言,又见孝成之世委任大臣,假借用权。
shì zhǔ yǐ gèng hào wù yì qián fù fù dīng fu chēng shùn kǒng xiāng
世主已更,好恶异前,复附丁、傅称顺孔乡。
shì fā jiàn jí suì xiàn wū wǎng cí qióng qíng de yǎng yào yǐn jiū
事发见诘,遂陷诬罔,辞穷情得,仰药饮鸠。
kǒng zǐ yuē jiǔ yǐ zāi yóu zhī xíng zhà yě
孔子曰:“久矣哉,由之行诈也!
bó yì rán zāi
”博亦然哉!