第一百零二回 — 三国演义 — 罗贯中

sī mǎ yì zhàn běi yuán wèi qiáo zhū gě liàng zào mù niú liú mǎ

司马懿占北原渭桥诸葛亮造木牛流马

què shuō qiáo zhōu guān jū tài shǐ pō míng tiān wén

却说谯周官居太史，颇明天文；

jiàn kǒng míng yòu yù chū shī nǎi zòu hòu zhǔ yuē chén jīn zhí zhǎng sī tiān tāi dàn yǒu huò fú bù kě bù zòu jìn yǒu qún niǎo shù wàn zì nán fēi lái tóu yú hàn shuǐ ér sǐ cǐ bù xiáng zhī zhào

见孔明又欲出师，乃奏后主曰：“臣今职掌司天台，但有祸福，不可不奏：近有群鸟数万，自南飞来，投于汉水而死，此不祥之兆；

chén yòu guān tiān xiàng jiàn kuí xīng chán yú tài bái zhī fēn shèng qì zài běi bù lì fá wèi

臣又观天象，见奎星躔于太白之分，盛气在北，不利伐魏；

yòu chéng dū rén mín jiē wén bǎi shù yè kū yǒu cǐ shù bān zāi yì chéng xiàng zhǐ yi jǐn shǒu bù kě wàng dòng

又成都人民，皆闻柏树夜哭：有此数般灾异，丞相只宜谨守，不可妄动。

kǒng míng yuē wú shòu xiān dì tuō gū zhī zhòng dāng jié lì tǎo zéi qǐ kě yǐ xū wàng zhī zāi fēn ér fèi guó jiā dà shì yé

”孔明曰：“吾受先帝托孤之重，当竭力讨贼，岂可以虚妄之灾氛，而废国家大事耶！

suì mìng yǒu sī shè tài láo jì yú zhāo liè zhī miào tì qì bài gào yuē chén liàng wǔ chū qí shān wèi de cùn tǔ fù zuì fēi qīng

”遂命有司设太牢祭于昭烈之庙，涕泣拜告曰：“臣亮五出祁山，未得寸土，负罪非轻！

jīn chén fù tǒng quán shī zài chū qí shān shì jié lì jìn xīn jiǎo miè hàn zéi huī fù zhōng yuán jū gōng jìn cuì sǐ ér hòu yǐ

今臣复统全师，再出祁山，誓竭力尽心，剿灭汉贼，恢复中原，鞠躬尽瘁，死而后已！

jì bì bài cí hòu zhǔ xīng yè zhì hàn zhōng jù jí zhū jiāng shāng yì chū shī

”祭毕，拜辞后主，星夜至汉中，聚集诸将，商议出师。

hū bào guān xìng bìng wáng

忽报关兴病亡。

kǒng míng fàng shēng dà kū hūn dǎo yú de bàn shǎng fāng sū

孔明放声大哭，昏倒于地，半晌方苏。

zhòng jiāng zài sān quàn jiě kǒng míng tàn yuē kě lián zhōng yì zhī rén tiān bù yǔ yǐ shòu wǒ jīn fān chū shī yòu shǎo yī yuán dà jiàng yě

众将再三劝解，孔明叹曰：“可怜忠义之人，天不与以寿”我今番出师，又少一员大将也！

hòu rén yǒu shī tàn yuē shēng sǐ rén cháng lǐ fú yóu yí yàng kōng

”后人有诗叹曰：“生死人常理，蜉蝣一样空。

dàn cún zhōng xiào jié hé bì shòu qiáo sōng

但存忠孝节，何必寿乔松。

kǒng míng yǐn shǔ bīng sān shí sì wàn fēn wǔ lù ér jìn lìng jiāng wéi wèi yán wèi xiān fēng jiē chū qí shān qǔ qí

孔明引蜀兵三十四万，分五路而进，令姜维、魏延为先锋，皆出祁山取齐；

lìng li huī xiān yùn liáng cǎo yú xié gǔ dào kǒu cì hou

令李恢先运粮草于斜谷道口伺候。

què shuō wèi guó yīn jiù suì yǒu qīng lóng zì mó pō jǐng nèi ér chū gǎi wéi qīng lóng yuán nián

却说魏国因旧岁有青龙自摩坡井内而出，改为青龙元年；

cǐ shí nǎi qīng lóng èr nián chūn èr yuè yě

此时乃青龙二年春二月也。

jìn chén zòu yuē biān guān fēi bào shǔ bīng sān shí yú wàn fēn wǔ lù fù chū qí shān

近臣奏曰：“边官飞报蜀兵三十余万，分五路复出祁山。

wèi zhǔ cáo ruì dà jīng jí zhào sī mǎ yì zhì wèi yuē shǔ rén sān nián bù céng rù kòu

”魏主曹睿大惊，急召司马懿至，谓曰：“蜀人三年不曾入寇；

jīn zhū gě liàng yòu chū qí shān rú zhī nai hé

今诸葛亮又出祁山，如之奈何？

yì zòu yuē chén yè guān tiān xiàng jiàn zhōng yuán wàng qì zhèng shèng kuí xīng fàn tài bái bù lì yú xi chuān

”懿奏曰：“臣夜观天象，见中原旺气正盛，奎星犯太白，不利于西川。

jīn kǒng míng zì fù cái zhì nì tiān ér xíng nǎi zì qǔ bài wáng yě

今孔明自负才智，逆天而行，乃自取败亡也。

chén tuō bì xià hóng fú dāng wǎng pò zhī

臣托陛下洪福，当往破之。

dàn yuàn bǎo sì rén tóng qù

但愿保四人同去。

ruì yuē qīng bǎo hé rén

”睿曰：“卿保何人？

yì yuē xià hóu yuān yǒu sì zǐ cháng míng bà zì zhòng quán

”懿曰：“夏侯渊有四子：长名霸，字仲权；

cì míng wēi zì jì quán

次名威，字季权；

sān míng huì zì zhì quán

三名惠，字稚权；

sì míng hé zì yì quán

四名和，字义权。

bà wēi èr rén gōng mǎ shú xián

霸、威二人，弓马熟娴；

huì hé èr rén ān zhī tāo lüè cǐ sì rén cháng yù wèi fù bào chóu

惠、和二人，谙知韬略：此四人常欲为父报仇。

chén jīn bǎo xià hóu bà xià hóu wēi wèi zuǒ yòu xiān fēng xià hóu huì

臣今保夏侯霸、夏侯威为左右先锋，夏侯惠；

xià hóu hé wéi xíng jūn sī mǎ gòng zàn jūn jī yǐ tuì shǔ bīng

夏侯和为行军司马，共赞军机，以退蜀兵。

ruì yuē xiàng zhě xià hóu mào fù mǎ wéi wù jūn jī shī xiàn le xǔ duō rén mǎ zhì jīn xiū cán bù huí

”睿曰：“向者夏侯楙驸马违误军机，失陷了许多人马，至今羞惭不回。

jīn cǐ sì rén yì yǔ mào tóng fǒu

今此四人，亦与楙同否？

yì yuē cǐ sì rén fēi xià hóu mào suǒ kě bǐ yě

”懿曰：“此四人非夏侯楙所可比也。

ruì nǎi cóng qí qǐng jí mìng sī mǎ yì wèi dà dū dū fán jiàng shì xī tīng liàng cái wěi yòng gè chù bīng mǎ jiē tīng diào qiǎn

”睿乃从其请，即命司马懿为大都督，凡将士悉听量才委用，各处兵马皆听调遣。

yì shòu mìng cí cháo chū chéng

懿受命，辞朝出城。

ruì yòu yǐ shǒu zhào cì yì yuē qīng dào wèi bīn yi jiān bì gù shǒu wù yǔ jiāo fēng

睿又以手诏赐懿曰：“卿到渭滨，宜坚壁固守，勿与交锋。

shǔ bīng bù dé zhì bì zhà tuì yòu dí qīng shèn wù zhuī

蜀兵不得志，必诈退诱敌，卿慎勿追。

dài bǐ liáng jǐn bì jiāng zì zǒu rán hòu chéng xū gōng zhī zé qǔ shèng bù nán yì miǎn jūn mǎ pí láo zhī kǔ jì mò shàn yú cǐ yě

待彼粮尽，必将自走，然后乘虚攻之，则取胜不难，亦免军马疲劳之苦：计莫善于此也。

sī mǎ yì dùn shǒu shòu zhào jí rì dào cháng ān jù jí gè chù jūn mǎ gòng sì shí wàn jiē lái wèi bīn xià zhài

”司马懿顿首受诏，即日到长安，聚集各处军马共四十万，皆来渭滨下寨；

yòu bō wǔ wàn jūn yú wèi shuǐ shàng dā qǐ jiǔ zuò fú qiáo lìng xiān fēng xià hóu bà xià hóu wēi guò wèi shuǐ ān yíng

又拨五万军，于渭水上搭起九座浮桥，令先锋夏侯霸、夏侯威过渭水安营；

yòu yú dà yíng zhī hòu dōng yuán zhù qǐ yī chéng yǐ fáng bù yú

又于大营之后东原，筑起一城，以防不虞。

yì zhèng yǔ zhòng jiāng shāng yì jiān hū bào guō huái sūn lǐ lái jiàn

懿正与众将商议间，忽报郭淮、孙礼来见。

yì yíng rù lǐ bì huái yuē jīn shǔ bīng xiàn zài qí shān tǎng kuà wèi dēng yuán jiē lián běi shān zǔ jué lǒng dào dà kě yú yě

懿迎入，礼毕，淮曰：“今蜀兵现在祁山，倘跨渭登原，接连北山，阻绝陇道，大可虞也。

yì yuē suǒ yán shén shàn

”懿曰：“所言甚善。

gōng kě jiù zǒng dū lǒng xī jūn mǎ jù běi yuán xià zhài shēn gōu gāo lěi àn bīng xiū dòng

公可就总督陇西军马，据北原下寨，深沟高垒，按兵休动；

zhǐ dài bǐ bīng liáng jǐn fāng kě gōng zhī

只待彼兵粮尽，方可攻之。

guō huái sūn lǐ lǐng mìng yǐn bīng xià zhài qù le

郭淮、孙礼领命，引兵下寨去了。

què shuō kǒng míng fù chū qí shān xià wǔ gè dà zhài àn zuǒ yòu zhōng qián hòu

却说孔明复出祁山，下五个大寨，按左、右、中、前、后；

zì xié gǔ zhí zhì jiàn gé yī lián yòu xià shí sì gè dà zhài fēn tún jūn mǎ yǐ wéi jiǔ jì

自斜谷直至剑阁，一连又下十四个大寨，分屯军马，以为久计。

měi rì lìng rén xún shào

每日令人巡哨。

hū bào guō huái sūn lǐ lǐng lǒng xī zhī bīng yú běi yuán xià zhài

忽报郭淮、孙礼领陇西之兵，于北原下寨。

kǒng míng wèi zhū jiāng yuē wèi bīng yú běi yuán ān yíng zhě jù wú qǔ cǐ lù zǔ jué lǒng dào yě

孔明谓诸将曰：“魏兵于北原安营者，惧吾取此路，阻绝陇道也。

wú jīn xū gōng běi yuán què àn qǔ wèi bīn

吾今虚攻北原，却暗取渭滨。

lìng rén zā mù fá bǎi yú zhǐ shàng zǎi cǎo bǎ xuǎn guàn shú shuǐ shǒu wǔ qiān rén jià zhī

令人紥木筏百余只，上载草把，选惯熟水手五千人驾之。

wǒ yín yè zhǐ gōng běi yuán sī mǎ yì bì yǐn bīng lái jiù

我夤夜只攻北原，司马懿必引兵来救。

bǐ ruò shǎo bài wǒ bǎ hòu jūn xiān dù guò àn qù rán hòu bǎ qián jūn xià yú fá zhōng

彼若少败，我把后军先渡过岸去，然后把前军下于筏中。

xiū yào shàng àn shùn shuǐ qǔ fú qiáo fàng huǒ shāo duàn yǐ gōng qí hòu

休要上岸，顺水取浮桥放火烧断，以攻其后。

wú zì yǐn yī jūn qù qǔ qián yíng zhī mén

吾自引一军去取前营之门。

ruò de wèi shuǐ zhī nán zé jìn bīng bù nán yǐ

若得渭水之南，则进兵不难矣。

zhū jiāng zūn lìng ér xíng

”诸将遵令而行。

zǎo yǒu xún shào jūn fēi bào sī mǎ yì

早有巡哨军飞报司马懿。

yì huàn zhū jiāng yì yuē kǒng míng rú cǐ shè shī qí zhōng yǒu jì bǐ yǐ qǔ běi yuán wèi míng shùn shuǐ lái shāo fú qiáo luàn wú hòu què gōng wú qián yě

懿唤诸将议曰：“孔明如此设施，其中有计：彼以取北原为名，顺水来烧浮桥，乱吾后，却攻吾前也。

jí chuán lìng yǔ xià hóu bà xià hóu wēi yuē ruò tīng de běi yuán fā hǎn biàn tí bīng yú wèi shuǐ nán shān zhī zhōng dài shǔ bīng zhì jī zhī

”即传令与夏侯霸、夏侯威曰：“若听得北原发喊，便提兵于渭水南山之中，待蜀兵至击之。

yòu lìng zhāng hǔ lè chēn yǐn èr qiān gōng nǔ shǒu fú yú wèi shuǐ fú qiáo běi àn ruò shǔ bīng chéng mù fá shùn shuǐ ér lái kě yī qí shè zhī xiū lìng jìn qiáo

”又令张虎、乐綝，引二千弓弩手伏于渭水浮桥北岸：“若蜀兵乘木筏顺水而来，可一齐射之，休令近桥。

”又令张虎、乐𬘭，引二千弓弩手伏于渭水浮桥北岸：“若蜀兵乘木筏顺水而来，可一齐射之，休令近桥。

yòu chuán lìng guō huái sūn lǐ yuē kǒng míng lái běi yuán àn dù wèi shuǐ rǔ xīn lì zhī yíng rén mǎ bù duō kě jǐn fú yú bàn lù

”又传令郭淮、孙礼曰：“孔明来北原暗渡渭水，汝新立之营，人马不多，可尽伏于半路。

ruò shǔ bīng yú wǔ hòu dù shuǐ huáng hūn shí fēn bì lái gōng rǔ

若蜀兵于午后渡水，黄昏时分，必来攻汝。

rǔ zhà bài ér zǒu shǔ bīng bì zhuī

汝诈败而走，蜀兵必追。

rǔ děng jiē yǐ gōng nǔ shè zhī

汝等皆以弓弩射之。

wú shuǐ lù bìng jìn

吾水陆并进。

ruò shǔ bīng dà zhì zhǐ kàn wú zhǐ huī ér jī zhī

若蜀兵大至，只看吾指挥而击之。

gè chù xià lìng yǐ bì yòu lìng èr zǐ sī mǎ shī sī mǎ zhāo yǐn bīng jiù yìng qián yíng

”各处下令已毕，又令二子司马师、司马昭，引兵救应前营。

yì zì yǐn yī jūn jiù běi yuán

懿自引一军救北原。

què shuō kǒng míng lìng wèi yán mǎ dài yǐn bīng dù wèi shuǐ gōng běi yuán

却说孔明令魏延、马岱引兵渡渭水攻北原；

lìng wú bān wú yì yǐn mù fá bīng qù shāo fú qiáo

令吴班、吴懿引木筏兵去烧浮桥；

lìng wáng píng zhāng yí wèi qián duì jiāng wéi mǎ zhōng wèi zhōng duì liáo huà zhāng yì wèi hòu duì bīng fēn sān lù qù gōng wèi shuǐ hàn yíng

令王平、张嶷为前队，姜维、马忠为中队，廖化、张翼为后队：兵分三路，去攻渭水旱营。

shì rì wǔ shí rén mǎ lí dà zhài jǐn dù wèi shuǐ liè chéng zhèn shì huǎn huǎn ér xíng

是日午时，人马离大寨，尽渡渭水，列成阵势，缓缓而行。

què shuō wèi yán mǎ dài jiāng jìn běi yuán tiān sè yǐ hūn

却说魏延、马岱将近北原，天色已昏。

sūn lǐ shào jiàn biàn qì yíng ér zǒu

孙礼哨见，便弃营而走。

wèi yán zhī yǒu zhǔn bèi jí tuì jūn shí sì xià hǎn shēng dà zhèn zuǒ yǒu sī mǎ yì yòu yǒu guō huái liǎng lù bīng shā lái

魏延知有准备，急退军时，四下喊声大震：左有司马懿，右有郭淮，两路兵杀来。

wèi yán mǎ dài fèn lì shā chū shǔ bīng duō bàn luò yú shuǐ zhōng yú zhòng bēn táo wú lù

魏延、马岱奋力杀出，蜀兵多半落于水中，余众奔逃无路。

xìng de wú yì bīng shā lái jiù le bài bīng guò àn jù zhù

幸得吴懿兵杀来，救了败兵过岸拒住。

wú bān fēn yī bàn bīng chēng fá shùn shuǐ lái shāo fú qiáo què bèi zhāng hǔ lè chēn zài àn shàng luàn jiàn shè zhù

吴班分一半兵撑筏顺水来烧浮桥，却被张虎、乐綝在岸上乱箭射住。

吴班分一半兵撑筏顺水来烧浮桥，却被张虎、乐𬘭在岸上乱箭射住。

wú bān zhōng jiàn luò shuǐ ér sǐ

吴班中箭，落水而死。

yú jūn tiào shuǐ táo mìng mù fá jǐn bèi wèi bīng duó qù

余军跳水逃命，木筏尽被魏兵夺去。

cǐ shí wáng píng zhāng yí bù zhī běi yuán bīng bài zhí bèn dào wèi yíng yǐ yǒu èr gēng tiān qì zhǐ tīng de hǎn shēng sì qǐ

此时王平、张嶷，不知北原兵败，直奔到魏营，已有二更天气，只听得喊声四起。

wáng píng wèi zhāng yí yuē jūn mǎ gōng dǎ běi yuán wèi zhī shèng fù

王平谓张嶷曰：“军马攻打北原，未知胜负。

wèi nán zhī zhài xiàn zài miàn qián rú hé bú jiàn yí gè wèi bīng

渭南之寨，现在面前，如何不见一个魏兵？

mò fēi sī mǎ yì zhī dào le xiān zuò zhǔn bèi yě

莫非司马懿知道了，先作准备也？

wǒ děng qiě kàn fú qiáo huǒ qǐ fāng kě jìn bīng

我等且看浮桥火起，方可进兵。

èr rén lēi zhù jūn mǎ hū bèi hòu yī qí mǎ lái bào shuō chéng xiàng jiào jūn mǎ jí huí

”二人勒住军马，忽背后一骑马来报，说：“丞相教军马急回。

běi yuán bīng fú qiáo bīng jù shī le

北原兵、浮桥兵，俱失了。

wáng píng zhāng yí dà jīng jí tuì jūn shí què bèi wèi bīng chāo zài bèi hòu yī shēng pào xiǎng yī qí shā lái huǒ guāng chōng tiān

”王平、张嶷大惊，急退军时，却被魏兵抄在背后，一声炮响，一齐杀来，火光冲天。

wáng píng zhāng yí yǐn bīng xiāng yíng liǎng jūn hùn zhàn yì chǎng

王平、张嶷引兵相迎，两军混战一场。

píng yí èr rén fèn lì shā chū shǔ bīng zhé shāng dà bàn

平、嶷二人奋力杀出，蜀兵折伤大半。

kǒng míng huí dào qí shān dà zhài shōu jù bài bīng yuē zhé le wàn yú rén xīn zhōng yōu mèn

孔明回到祁山大寨，收聚败兵，约折了万余人，心中忧闷。

hū bào fèi yī zì chéng dū lái jiàn chéng xiàng

忽报费祎自成都来见丞相。

kǒng míng qǐng rù

孔明请入。

fèi yī lǐ bì kǒng míng yuē wú yǒu yī shū zhèng yù fán gōng qù dōng wú tóu dì bù zhī kěn qù fǒu

费祎礼毕，孔明曰：“吾有一书，正欲烦公去东吴投递，不知肯去否？

yī yuē chéng xiàng zhī mìng qǐ gǎn tuī cí

”祎曰：“丞相之命，岂敢推辞？

kǒng míng jí xiū shū fù fèi yī qù le

”孔明即修书付费祎去了。

yī chí shū jìng dào jiàn yè rù jiàn wú zhǔ sūn quán chéng shàng kǒng míng zhī shū

祎持书径到建业，入见吴主孙权，呈上孔明之书。

quán chāi shì zhī shū lüè yuē hàn shì bù xìng wáng gāng shī jì cáo zéi cuàn nì màn yán jí jīn

权拆视之，书略曰：“汉室不幸，王纲失纪，曹贼篡逆，蔓延及今。

liàng shòu zhāo liè huáng dì jì tuō zhī zhòng gǎn bù jié lì jìn zhōng jīn dà bīng yǐ huì yú qí shān kuáng kòu jiāng wáng yú wèi shuǐ

亮受昭烈皇帝寄托之重，敢不竭力尽忠：今大兵已会于祁山，狂寇将亡于渭水。

fú wàng bì xià niàn tóng méng zhī yì mìng jiāng běi zhēng gòng qǔ zhōng yuán tóng fēn tiān xià

伏望陛下念同盟之义，命将北征，共取中原，同分天下。

shū bù jìn yán wàn xī shèng tīng

书不尽言，万希圣听！

quán lǎn bì dà xǐ nǎi wèi fèi yī yuē zhèn jiǔ yù xīng bīng wèi de huì hé kǒng míng

”权览毕，大喜，乃谓费祎曰：“朕久欲兴兵，未得会合孔明。

jīn jì yǒu shū dào jí rì zhèn zì qīn zhēng rù jū cháo mén qǔ wèi xīn chéng

今既有书到，即日朕自亲征，入居巢门，取魏新城；

zài lìng lù xùn zhū gě jǐn děng tún bīng yú jiāng xià miǎn kǒu qǔ xiāng yáng

再令陆逊、诸葛瑾等屯兵于江夏、沔口取襄阳；

sūn sháo zhāng chéng děng chū bīng guǎng líng qǔ huái yáng děng chù sān chù yī qí jìn jūn gòng sān shí wàn kè rì xīng shī

孙韶、张承等出兵广陵取淮阳等处：三处一齐进军，共三十万，克日兴师。

fèi yī bài xiè yuē chéng rú cǐ zé zhōng yuán bù rì zì pò yǐ

”费祎拜谢曰：“诚如此，则中原不日自破矣！

quán shè yàn kuǎn dài fèi yī

”权设宴款待费祎。

yǐn yàn jiān quán wèn yuē chéng xiàng jūn qián yòng shuí dāng xiān pò dí

饮宴间，权问曰：“丞相军前，用谁当先破敌？

yī yuē wèi yán wéi shǒu

”祎曰：“魏延为首。

quán xiào yuē cǐ rén yǒng yǒu yú

”权笑曰：“此人勇有余。

ér xīn bù zhèng

而心不正。

ruò yī zhāo wú kǒng míng bǐ bì wèi huò

若一朝无孔明，彼必为祸。

kǒng míng qǐ wèi zhī yé

孔明岂未知耶？

yī yuē bì xià zhī yán jí dāng

”祎曰：“陛下之言极当！

chén jīn guī qù jí dāng yǐ cǐ yán gào kǒng míng

臣今归去，即当以此言告孔明。

suì bài cí sūn quán huí dào qí shān jiàn le kǒng míng jù yán wú zhǔ qǐ dà bīng sān shí wàn yù jià qīn zhēng bīng fēn sān lù ér jìn

”遂拜辞孙权，回到祁山，见了孔明，具言吴主起大兵三十万，御驾亲征，兵分三路而进。

kǒng míng yòu wèn yuē wú zhǔ bié yǒu suǒ yán fǒu

孔明又问曰：“吴主别有所言否？

fèi yī jiāng lùn wèi yán zhī yǔ gào zhī

”费祎将论魏延之语告之。

kǒng míng tàn yuē zhēn cōng míng zhī zhǔ yě

孔明叹曰：“真聪明之主也！

wú fēi bù zhī cǐ rén

吾非不知此人。

wèi xī qí yǒng gù yòng zhī ěr

为惜其勇，故用之耳。

yī yuē chéng xiàng zǎo yi qū chǔ

”祎曰：“丞相早宜区处。

kǒng míng yuē wú zì yǒu fǎ

”孔明曰：“吾自有法。

yī cí bié kǒng míng zì huí chéng dū

”祎辞别孔明，自回成都。

kǒng míng zhèng yǔ zhū jiāng shāng yì zhēng jìn hū bào yǒu wèi jiāng lái tóu xiáng

孔明正与诸将商议征进，忽报有魏将来投降。

kǒng míng huàn rù wèn zhī dá yuē mǒu nǎi wèi guó piān jiàng jūn zhèng wén yě

孔明唤入问之，答曰：“某乃魏国偏将军郑文也。

jìn yǔ qín lǎng tóng lǐng rén mǎ tīng sī mǎ yì diào yòng bù liào yì xùn sī piān xiàng jiā qín lǎng wèi qián jiāng jūn ér shì wén rú cǎo jiè yīn cǐ bù píng tè lái tóu xiáng chéng xiàng

近与秦朗同领人马，听司马懿调用，不料懿徇私偏向，加秦朗为前将军，而视文如草芥，因此不平，特来投降丞相。

yuàn cì shōu lù

愿赐收录。

yán wèi yǐ rén bào qín lǎng yǐn bīng zài zhài wài dān nuò zhèng wén jiāo zhàn

”言未已，人报秦朗引兵在寨外，单搦郑文交战。

kǒng míng yuē cǐ rén wǔ yì bǐ rǔ ruò hé

孔明曰：“此人武艺比汝若何？

zhèng wén yuē mǒu dāng lì zhǎn zhī

”郑文曰：“某当立斩之。

kǒng míng yuē rǔ ruò xiān shā qín lǎng wú fāng bù yí

”孔明曰：“汝若先杀秦朗，吾方不疑。

zhèng wén xīn rán shàng mǎ chū yíng yǔ qín lǎng jiāo fēng

”郑文欣然上马出营，与秦朗交锋。

kǒng míng qīn zì chū yíng shì zhī

孔明亲自出营视之。

zhī jiàn qín lǎng tǐng qiāng dà mà yuē fǎn zéi dào wǒ zhàn mǎ lái cǐ kě zǎo zǎo hái wǒ

只见秦朗挺枪大骂曰：“反贼盗我战马来此，可早早还我！

yán qì zhí qǔ zhèng wén

”言讫，直取郑文。

wén pāi mǎ wǔ dāo xiāng yíng zhǐ yī hé zhǎn qín lǎng yú mǎ xià

文拍马舞刀相迎，只一合，斩秦朗于马下。

wèi jūn gè zì táo zǒu

魏军各自逃走。

zhèng wén tí shǒu jí rù yíng

郑文提首级入营。

kǒng míng huí dào zhàng zhōng zuò dìng huàn zhèng wén zhì bó rán dà nù huà zuǒ yòu tuī chū zhǎn zhī

孔明回到帐中坐定，唤郑文至，勃然大怒，叱左右：“推出斩之！

zhèng wén yuē xiǎo jiàng wú zuì

”郑文曰：“小将无罪！

kǒng míng yuē wú xiàng shi qín lǎng

”孔明曰：“吾向识秦朗；

rǔ jīn zhǎn zhě bìng fēi qín lǎng

汝今斩者，并非秦朗。

ān gǎn qī wǒ

安敢欺我！

wén bài gào yuē cǐ shí qín lǎng zhī dì qín míng yě

”文拜告曰：“此实秦朗之弟秦明也。

kǒng míng xiào yuē sī mǎ yì lìng rǔ lái zhà xiáng yú zhōng qǔ shì què rú hé mán de wǒ guò

”孔明笑曰：“司马懿令汝来诈降，于中取事，却如何瞒得我过！

ruò bù shí shuō bì rán zhǎn rǔ

若不实说，必然斩汝！

zhèng wén zhǐ de sù gào qí shí shì zhà xiáng qì qiú miǎn sǐ

”郑文只得诉告其实是诈降，泣求免死。

kǒng míng yuē rǔ jì qiú shēng kě xiū shū yī fēng jiào sī mǎ yì zì lái jié yíng wú biàn ráo rǔ xìng mìng

孔明曰：“汝既求生，可修书一封，教司马懿自来劫营，吾便饶汝性命。

ruò zhuō zhù sī mǎ yì biàn shì rǔ zhī gōng hái dāng zhòng yòng

若捉住司马懿，便是汝之功，还当重用。

zhèng wén zhǐ de xiě le yī shū chéng yǔ kǒng míng

”郑文只得写了一书，呈与孔明。

kǒng míng lìng jiāng zhèng wén jiān xià

孔明令将郑文监下。

fán jiàn wèn yuē chéng xiàng hé yǐ zhī cǐ rén zhà xiáng

樊建问曰：“丞相何以知此人诈降？

kǒng míng yuē sī mǎ yì bù qīng yòng rén

”孔明曰：“司马懿不轻用人。

ruò jiā qín lǎng wèi qián jiāng jūn bì wǔ yì gāo qiáng

若加秦朗为前将军，必武艺高强；

jīn yǔ zhèng wén jiāo mǎ zhǐ yī hé biàn wéi wén suǒ shā bì bú shì qín lǎng yě

今与郑文交马只一合，便为文所杀，必不是秦朗也。

yǐ gù zhī qí zhà

以故知其诈。

zhòng jiē bài fú

”众皆拜服。

kǒng míng xuǎn yī shé biàn jūn shì fù ěr fēn fù rú cǐ rú cǐ

孔明选一舌辩军士，附耳分付如此如此。

jūn shì lǐng mìng chí shū jìng lái wèi zhài qiú jiàn sī mǎ yì

军士领命，持书径来魏寨，求见司马懿。

yì huàn rù chāi shū kàn bì wèn yuē rǔ hé rén yě

懿唤入，拆书看毕，问曰：“汝何人也？

dá yuē mǒu nǎi zhōng yuán rén liú luò shǔ zhōng zhèng wén yǔ mǒu tóng xiāng

”答曰：“某乃中原人，流落蜀中：郑文与某同乡。

jīn kǒng míng yīn zhèng wén yǒu gōng yòng wèi xiān fēng

今孔明因郑文有功，用为先锋。

zhèng wén tè tuō mǒu lái xiàn shū yuē yú míng rì wǎn jiān jǔ huǒ wèi hào wàng qǐ dū du jǐn tí dà jūn qián lái jié zhài zhèng wén zài nèi wèi yīng

郑文特托某来献书，约于明日晚间，举火为号，望乞都督尽提大军前来劫寨，郑文在内为应。

sī mǎ yì fǎn fù jié wèn yòu jiāng lái shū zǐ xì jiǎn kàn guǒ rán shì shí

”司马懿反覆诘问，又将来书仔细检看，果然是实；

”司马懿反复诘问，又将来书仔细检看，果然是实；

jí cì jūn shì jiǔ shí fēn fù yuē běn rì èr gēng wéi qī wǒ zì lái jié zhài

即赐军士酒食，分付曰：“本日二更为期，我自来劫寨。

dà shì ruò chéng bì zhòng yòng rǔ

大事若成，必重用汝。

jūn shì bài bié huí dào běn zhài gào zhī kǒng míng

”军士拜别，回到本寨告知孔明。

kǒng míng zhàng jiàn bù gāng dǎo zhù yǐ bì huàn wáng píng zhāng yí gōng fù rú cǐ rú cǐ

孔明仗剑步罡，祷祝已毕，唤王平、张嶷公付如此如此；

yòu huàn mǎ zhōng mǎ dài fēn fù rú cǐ rú cǐ

又唤马忠、马岱分付如此如此；

yòu huàn wèi yán fēn fù rú cǐ rú cǐ

又唤魏延分付如此如此。

kǒng míng zì yǐn shù shí rén zuò yú gāo shān zhī shàng zhǐ huī zhòng jūn

孔明自引数十人，坐于高山之上，指挥众军。

què shuō sī mǎ yì jiàn le zhèng wén zhī shū biàn yù yǐn èr zi tí dà bīng lái jié shǔ zhài

却说司马懿见了郑文之书，便欲引二子提大兵来劫蜀寨。

zhǎng zǐ sī mǎ shī jiàn yuē fù qīn hé gù jù piàn zhǐ ér qīn rù zhòng dì

长子司马师谏曰：“父亲何故据片纸而亲入重地？

tǎng yǒu shū yú rú zhī nai hé

倘有疏虞，如之奈何？

bù rú lìng bié jiāng xiān qù fù qīn wèi hòu yīng kě yě

不如令别将先去，父亲为后应可也。

yì cóng zhī suì lìng qín lǎng yǐn yī wàn bīng qù jié shǔ zhài yì zì yǐn bīng jiē yìng

”懿从之，遂令秦朗引一万兵，去劫蜀寨，懿自引兵接应。

shì yè chū gēng fēng qīng yuè lǎng

是夜初更，风清月朗；

jiāng jí èr gēng shí fēn hū rán yīn yún sì hé hēi qì màn kōng duì miàn bú jiàn

将及二更时分，忽然阴云四合，黑气漫空，对面不见。

yì dà xǐ yuē tiān shǐ wǒ chéng gōng yě

懿大喜曰：“天使我成功也！

yú shì rén jǐn xián méi mǎ jiē lēi kǒu cháng qū dà jìn

”于是人尽衔枚，马皆勒口，长驱大进。

qín lǎng dāng xiān yǐn yī wàn bīng zhí shā rù shǔ zhài zhōng bìng bù jiàn yī rén

秦朗当先，引一万兵直杀入蜀寨中，并不见一人。

lǎng zhī zhòng jì máng jiào tuì bīng

朗知中计，忙叫退兵。

sì xià huǒ bǎ zī míng hǎn shēng zhèn de zuǒ yǒu wáng píng zhāng yí yòu yǒu mǎ dài mǎ zhōng liǎng lù bīng shā lái

四下火把齐明，喊声震地：左有王平、张嶷，右有马岱、马忠，两路兵杀来。

qín lǎng sǐ zhàn bù néng dé chū

秦朗死战，不能得出。

bèi hòu sī mǎ yì jiàn shǔ zhài huǒ guāng chōng tiān hǎn shēng bù jué yòu bù zhī wèi bīng shèng fù zhǐ gù cuī bīng jiē yìng wàng huǒ guāng zhōng shā lái

背后司马懿见蜀寨火光冲天，喊声不绝，又不知魏兵胜负，只顾催兵接应，望火光中杀来。

hū rán yī shēng hǎn qǐ gǔ jiǎo xuān tiān huǒ pào zhèn de zuǒ yǒu wèi yán yòu yǒu jiāng wéi liǎng lù shā chū

忽然一声喊起，鼓角喧天，火炮震地：左有魏延，右有姜维，两路杀出。

wèi bīng dà bài shí shāng bā jiǔ sì sàn táo bèn

魏兵大败，十伤八九，四散逃奔。

cǐ shí qín lǎng suǒ yǐn yī wàn bīng dōu bèi shǔ bīng wéi zhù jiàn rú fēi huáng

此时秦朗所引一万兵，都被蜀兵围住，箭如飞蝗。

qín lǎng sǐ yú luàn jūn zhī zhōng

秦朗死于乱军之中。

sī mǎ yì yǐn bài bīng bēn rù běn zhài

司马懿引败兵奔入本寨。

sān gēng yǐ hòu tiān fù qīng lǎng

三更以后，天复清朗。

kǒng míng zài shān tóu shàng míng jīn shōu jūn

孔明在山头上鸣金收军。

yuán lái èr gēng shí yīn yún àn hēi nǎi kǒng míng yòng dùn jiǎ zhī fǎ

原来二更时阴云暗黑，乃孔明用遁甲之法；

hòu shōu bīng yǐ le tiān fù qīng lǎng nǎi kǒng míng qū liù dīng liù jiǎ sǎo dàng fú yún yě

后收兵已了，天复清朗，乃孔明驱六丁六甲扫荡浮云也。

dāng xià kǒng míng dé shèng huí zhài mìng jiāng zhèng wén zhǎn le zài yì qǔ wèi nán zhī cè

当下孔明得胜回寨，命将郑文斩了，再议取渭南之策。

měi rì lìng bīng nuò zhàn wèi jūn zhǐ bù chū yíng

每日令兵搦战，魏军只不出迎。

kǒng míng zì chéng xiǎo chē lái qí shān qián wèi shuǐ dōng xī tà kàn dì lǐ

孔明自乘小车，来祁山前、渭水东西，踏看地理。

hū dào yī gǔ kǒu jiàn qí xíng rú hú lú zhī zhuàng nèi zhōng kě róng qiān yú rén

忽到一谷口，见其形如葫芦之状，内中可容千余人；

liǎng shān yòu hé yī gǔ kě róng sì wǔ bǎi rén

两山又合一谷，可容四五百人；

bèi hòu liǎng shān huán bào zhǐ kě tōng yī rén yī qí

背后两山环抱，只可通一人一骑。

kǒng míng kàn le xīn zhōng dà xǐ wèn xiàng dǎo guān yuē cǐ chù shì hé dì míng

孔明看了，心中大喜，问向导官曰：“此处是何地名？

dá yuē cǐ míng shàng fāng gǔ yòu hào hú lú gǔ

”答曰：“此名上方谷，又号葫芦谷。

kǒng míng huí dào zhàng zhōng huàn pí jiàng dù ruì hú zhōng èr rén fù ěr shòu yǐ mì jì

”孔明回到帐中，唤裨将杜睿、胡忠二人，附耳授以密计。

lìng huàn jí suí jūn jiàng zuò yī qiān yú rén rù hú lú gǔ zhōng zhì zào mù niú liú mǎ yìng yòng

令唤集随军匠作一千余人，入葫芦谷中，制造“木牛”“流马”应用；

yòu lìng mǎ dài lǐng wǔ bǎi bīng shǒu zhù gǔ kǒu

又令马岱领五百兵守住谷口。

kǒng míng zhǔ mǎ dài yuē jiàng zuò rén děng bù xǔ fàng chū

孔明嘱马岱曰：“匠作人等，不许放出；

wài rén bù xǔ fàng rù

外人不许放入。

wú hái bù shí zì lái diǎn shì

吾还不时自来点视。

zhuō sī mǎ yì zhī jì zhī zài cǐ jǔ

捉司马懿之计，只在此举。

qiè bù kě zǒu lòu xiāo xi

切不可走漏消息。

mǎ dài shòu mìng ér qù

”马岱受命而去。

dù ruì děng èr rén zài gǔ zhōng jiān dū jiàng zuò yī fǎ zhì zào

杜睿等二人在谷中监督匠作，依法制造。

kǒng míng měi rì wǎng lái zhǐ shì

孔明每日往来指示。

hū yī rì zhǎng shǐ yáng yí rù gào yuē jí jīn liáng mǐ jiē zài jiàn gé rén fū niú mǎ bān yùn bù biàn rú zhī nai hé

忽一日，长史杨仪入告曰：“即今粮米皆在剑阁，人夫牛马，搬运不便，如之奈何？

kǒng míng xiào yuē wú yǐ yùn móu duō shí yě

”孔明笑曰：“吾已运谋多时也。

qián zhě suǒ jī mù liào bìng xi chuān shōu mǎi xià de dà mù jiào rén zhì zào mù niú liú mǎ bān yùn liáng mǐ shèn shì biàn lì

前者所积木料，并西川收买下的大木，教人制造‘木牛’‘流马’，搬运粮米，甚是便利。

niú mǎ jiē bù shuǐ shí kě yǐ zhòu yè zhuǎn yùn bù jué yě zhòng jiē jīng yuē zì gǔ jí jīn wèi wén yǒu mù niú liú mǎ zhī shì

牛马皆不水食，可以昼夜转运不绝也众皆惊曰：“自古及今，未闻有木牛流马之事。

bù zhī chéng xiàng yǒu hé miào fǎ zào cǐ qí wù

不知丞相有何妙法，造此奇物？

kǒng míng yuē wú yǐ lìng rén yī fǎ zhì zào shàng wèi wán bèi

孔明曰：“吾已令人依法制造，尚未完备。

wú jīn xiān jiāng zào mù niú liú mǎ zhī fǎ chǐ cùn fāng yuán cháng duǎn kuò xiá kāi xiě míng bái rǔ děng shì zhī

吾今先将造木牛流马之法，尺寸方圆，长短阔狭，开写明白，汝等视之。

zhòng dà xǐ

”众大喜。

kǒng míng jí shǒu shū yī zhǐ fù zhòng guān kàn

孔明即手书一纸，付众观看。

zhòng jiāng huán rào ér shì

众将环绕而视。

zào mù niú zhī fǎ yún fāng fù qǔ tóu yī jiǎo sì zú

造木牛之法云：“方腹曲头，一脚四足；

tóu rù lǐng zhōng shé zhe yú fù

头入领中，舌着于腹。

zài duō ér xíng shǎo dú xíng zhě shù shí lǐ qún xíng zhě èr shí lǐ

载多而行少：独行者数十里，群行者二十里。

qū zhě wèi niú tóu shuāng zhě wèi niú jiǎo héng zhě wèi niú lǐng zhuǎn zhě wèi niú zú fù zhě wèi niú bèi fāng zhě wèi niú fù chuí zhě wèi niú shé qū zhě wèi niú lèi kè zhě wèi niú chǐ lì zhě wèi niú jiǎo xì zhě wèi niú yàng shè zhě wèi niú qiū zhóu

曲者为牛头，双者为牛脚，横者为牛领，转者为牛足，覆者为牛背，方者为牛腹，垂者为牛舌，曲者为牛肋，刻者为牛齿，立者为牛角，细者为牛鞅，摄者为牛鞦轴。

曲者为牛头，双者为牛脚，横者为牛领，转者为牛足，覆者为牛背，方者为牛腹，垂者为牛舌，曲者为牛肋，刻者为牛齿，立者为牛角，细者为牛鞅，摄者为牛秋轴。

niú yǎng shuāng yuán rén xíng liù chǐ niú xíng sì bù

牛仰双辕，人行六尺，牛行四步。

měi niú zài shí rén suǒ shí yī yuè zhī liáng rén bù dà láo niú bù yǐn shí

每牛载十人所食一月之粮，人不大劳，牛不饮食。

zào liú mǎ zhī fǎ yún lèi cháng sān chǐ wǔ cùn guǎng sān cùn hòu èr cùn èr fēn zuǒ yòu tóng

”造流马之法云：“肋长三尺五寸，广三寸，厚二寸二分：左右同。

qián zhóu kǒng fēn mò qù tóu sì cùn jìng zhōng èr cùn

前轴孔分墨去头四寸，径中二寸。

qián jiǎo kǒng fēn mò èr cùn qù qián zhóu kǒng sì cùn wǔ fēn guǎng yī cùn

前脚孔分墨二寸，去前轴孔四寸五分，广一寸。

qián gāng kǒng qù qián jiǎo kǒng fēn mò èr cùn qī fēn kǒng zhǎng èr cùn guǎng yī cùn

前杠孔去前脚孔分墨二寸七分，孔长二寸，广一寸。

hòu zhóu kǒng qù qián gāng fēn mò yī chǐ wǔ fēn dà xiǎo yǔ qián tóng

后轴孔去前杠分墨一尺五分，大小与前同。

hòu jiǎo kǒng fēn mò qù hòu zhóu kǒng sān cùn wǔ fēn dà xiǎo yǔ qián tóng

后脚孔分墨去后轴孔三寸五分，大小与前同。

hòu gāng kǒng qù hòu jiǎo kǒng fēn mò èr cùn qī fēn hòu zài kè qù hòu gāng kǒng fēn mò sì cùn wǔ fēn

后杠孔去后脚孔分墨二寸七分，后载克去后杠孔分墨四寸五分。

qián gāng zhǎng yī chǐ bā cùn guǎng èr cùn hòu yī cùn wǔ fēn

前杠长一尺八寸，广二寸，厚一寸五分。

hòu gāng yǔ děng

后杠与等。

bǎn fāng náng èr méi hòu bā fēn zhǎng èr chǐ qī cùn gāo yī chǐ liù cùn wǔ fēn guǎng yī chǐ liù cùn měi méi shòu mǐ èr hú sān dòu

板方囊二枚，厚八分，长二尺七寸，高一尺六寸五分，广一尺六寸：每枚受米二斛三斗。

cóng shàng gāng kǒng qù lèi xià qī cùn qián hòu tóng

从上杠孔去肋下七寸：前后同。

shàng gāng kǒng qù xià gāng kǒng fēn mò yī chǐ sān cùn kǒng zhǎng yī cùn wǔ fēn guǎng qī fēn bā kǒng tóng

上杠孔去下杠孔分墨一尺三寸，孔长一寸五分，广七分：八孔同。

qián hòu sì jiǎo guǎng èr cùn hòu yī cùn wǔ fēn

前后四脚广二寸，厚一寸五分。

xíng zhì rú xiàng jiān zhǎng sì cùn jìng miàn sì cùn sān fēn

形制如象，靬长四寸，径面四寸三分。

kǒng jìng zhōng sān jiǎo gāng zhǎng èr chǐ yī cùn guǎng yī cùn wǔ fēn hòu yī cùn sì fēn tóng gāng ěr

孔径中三脚杠，长二尺一寸，广一寸五分，厚一寸四分，同杠耳。

zhòng jiāng kàn le yī biàn jiē bài fú yuē chéng xiàng zhēn shén rén yě

”众将看了一遍，皆拜伏曰：“丞相真神人也！

guò le shù rì mù niú liú mǎ jiē zào wán bèi wǎn rán rú huó zhě yì bān

过了数日，木牛流马皆造完备，宛然如活者一般；

shàng shān xià lǐng gè jǐn qí biàn

上山下岭，各尽其便。

zhòng jūn jiàn zhī wú bù xīn xǐ

众军见之，无不欣喜。

kǒng míng lìng yòu jiāng jūn gāo xiáng yǐn yī qiān bīng jià zhe mù niú liú mǎ zì jiàn gé zhí dǐ qí shān dà zhài wǎng lái bān yùn liáng cǎo gōng jǐ shǔ bīng zhī yòng

孔明令右将军高翔，引一千兵驾着木牛流马，自剑阁直抵祁山大寨，往来搬运粮草，供给蜀兵之用。

hòu rén yǒu shī zàn yuē jiàn guān xiǎn jùn qū liú mǎ xié gǔ qí qū jià mù niú

后人有诗赞曰：“剑关险峻驱流马，斜谷崎岖驾木牛。

hòu shì ruò néng xíng cǐ fǎ shū jiāng ān dé shǐ rén chóu

后世若能行此法，输将安得使人愁？

què shuō sī mǎ yì zhèng yōu mèn jiān hū shào mǎ bào shuō shǔ bīng yòng mù niú liú mǎ zhuǎn yùn liáng cǎo

却说司马懿正忧闷间，忽哨马报说：“蜀兵用木牛流马转运粮草。

rén bù dà láo niú mǎ bù shí

人不大劳，牛马不食。

yì dà jīng yuē wú suǒ yǐ jiān shǒu bù chū zhě wèi bǐ liáng cǎo bù néng jiē jì yù dài qí zì bì ěr

”懿大惊曰：“吾所以坚守不出者，为彼粮草不能接济，欲待其自毙耳。

jīn yòng cǐ fǎ bì wéi jiǔ yuǎn zhī jì bù sī tuì yǐ

今用此法，必为久远之计，不思退矣。

rú zhī nai hé

如之奈何？

jí huàn zhāng hǔ lè chēn èr rén fēn fù yuē rǔ èr rén gè yǐn wǔ bǎi jūn cóng xié gǔ xiǎo lù chāo chū

”急唤张虎、乐綝二人分付曰：“汝二人各引五百军，从斜谷小路抄出；

”急唤张虎、乐𬘭二人分付曰：“汝二人各引五百军，从斜谷小路抄出；

dài shǔ bīng qū guò mù niú liú mǎ rèn tā guò jǐn yī qí shā chū

待蜀兵驱过木牛流马，任他过尽，一齐杀出；

bù kě duō qiǎng zhǐ qiǎng sān wǔ pǐ biàn huí

不可多抢，只抢三五匹便回。

èr rén yī lìng gè yǐn wǔ bǎi jūn bàn zuò shǔ bīng yè jiān tōu guò xiǎo lù fú zài gǔ zhōng guǒ jiàn gāo xiáng yǐn bīng qū mù niú liú mǎ ér lái

二人依令，各引五百军，扮作蜀兵，夜间偷过小路，伏在谷中，果见高翔引兵驱木牛流马而来。

jiāng cì guò jǐn liǎng biān yī qí gǔ zào shā chū

将次过尽，两边一齐鼓噪杀出。

shǔ bīng cuò shǒu bù jí qì xià shù pǐ zhāng hǔ lè chēn huān xǐ qū huí běn zhài

蜀兵措手不及，弃下数匹，张虎、乐綝欢喜，驱回本寨。

蜀兵措手不及，弃下数匹，张虎、乐𬘭欢喜，驱回本寨。

sī mǎ yì kàn le guǒ rán jìn tuì rú huó de yì bān nǎi dà xǐ yuē rǔ huì yòng cǐ fǎ nán dào wǒ bú huì yòng

司马懿看了，果然进退如活的一般，乃大喜曰：“汝会用此法，难道我不会用！

biàn lìng qiǎo jiàng bǎi yú rén dāng miàn chāi kāi fēn fù yī qí chǐ cùn cháng duǎn hòu bó zhī fǎ yí yàng zhì zào mù niú liú mǎ

”便令巧匠百余人，当面拆开，分付依其尺寸长短厚薄之法，一样制造木牛流马。

bù xiāo bàn yuè zào chéng èr qiān yú zhǐ yǔ kǒng míng suǒ zào zhě yì bān fǎ zé yì néng bēn zǒu

不消半月，造成二千余只，与孔明所造者一般法则，亦能奔走。

suì lìng zhèn yuǎn jiāng jūn cén wēi yǐn yī qiān jūn qū jià mù niú liú mǎ qù lǒng xī bān yùn liáng cǎo wǎng lái bù jué

遂令镇远将军岑威，引一千军驱驾木牛流马，去陇西搬运粮草，往来不绝。

wèi yíng jūn jiāng wú bù huān xǐ

魏营军将，无不欢喜。

què shuō gāo xiáng huí jiàn kǒng míng shuō wèi bīng qiǎng duó mù niú liú mǎ gè wǔ liù pǐ qù le

却说高翔回见孔明，说魏兵抢夺木牛流马各五六匹去了。

kǒng míng xiào yuē wú zhèng yào tā qiǎng qù

孔明笑曰：“吾正要他抢去。

wǒ zhǐ fèi le jǐ pǐ mù niú liú mǎ què bù jiǔ biàn de jūn zhōng xǔ duō zī zhù yě

我只费了几匹木牛流马，却不久便得军中许多资助也。

zhū jiāng wèn yuē chéng xiàng hé yǐ zhī zhī

”诸将问曰：“丞相何以知之？

kǒng míng yuē sī mǎ yì jiàn le mù niú liú mǎ bì rán fǎng wǒ fǎ dù yí yàng zhì zào

”孔明曰：“司马懿见了木牛流马，必然仿我法度，一样制造。

nà shí wǒ yòu yǒu jì cè

那时我又有计策。

shù rì hòu rén bào wèi bīng yě huì zào mù niú liú mǎ wǎng lǒng xī bān yùn liáng cǎo

”数日后，人报魏兵也会造木牛流马，往陇西搬运粮草。

kǒng míng dà xǐ yuē bù chū wú zhī suàn yě

孔明大喜曰：“不出吾之算也。

biàn huàn wáng píng fēn fù yuē rǔ yǐn yī qiān bīng bàn zuò wèi rén xīng yè tōu guò běi yuán zhǐ shuō shì xún liáng jūn jìng dào yùn liáng zhī suǒ jiāng hù liáng zhī rén jìn jiē shā sàn

”便唤王平分付曰：“汝引一千兵，扮作魏人，星夜偷过北原，只说是巡粮军，径到运粮之所，将护粮之人尽皆杀散；

què qū mù niú liú mǎ ér huí jìng bēn guò běi yuán lái cǐ chù bì yǒu wèi bīng zhuī gǎn rǔ biàn jiāng mù niú liú mǎ kǒu nèi shé tou niǔ zhuǎn niú mǎ jiù bù néng xíng dòng rǔ děng jìng qì zhī ér zǒu bèi hòu wèi bīng gǎn dào qiān zhuài bù dòng káng tái bù qù

却驱木牛流马而回，径奔过北原来：此处必有魏兵追赶，汝便将木牛流马口内舌头扭转，牛马就不能行动，汝等竟弃之而走，背后魏兵赶到，牵拽不动，扛抬不去。

wú zài yǒu bīng dào rǔ què huí shēn zài jiāng niú mǎ shé niǔ guò lái cháng qū dà xíng

吾再有兵到，汝却回身再将牛马舌扭过来，长驱大行。

wèi bīng bì yí wéi guài yě

魏兵必疑为怪也！

wáng píng shòu jì yǐn bīng ér qù

”王平受计引兵而去。

kǒng míng yòu huàn zhāng yí fēn fù yuē rǔ yǐn wǔ bǎi jūn dōu bàn zuò liù dīng liù jiǎ shén bīng guǐ tóu shòu shēn yòng wǔ cǎi tú miàn zhuāng zuò zhǒng zhǒng guài yì zhī zhuàng

孔明又唤张嶷分付曰：“汝引五百军，都扮作六丁六甲神兵，鬼头兽身，用五彩涂面，妆作种种怪异之状；

yī shǒu zhí xiù qí yī shǒu zhàng bǎo jiàn

一手执绣旗，一手仗宝剑；

shēn guà hú lú nèi cáng yān huǒ zhī wù fú yú shān bàng

身挂葫芦，内藏烟火之物，伏于山傍。

dài mù niú liú mǎ dào shí fàng qǐ yān huǒ yī qí yōng chū qū niú mǎ ér xíng

待木牛流马到时，放起烟火，一齐拥出，驱牛马而行。

wèi rén jiàn zhī bì yí shì shén guǐ bù gǎn lái zhuī gǎn

魏人见之，必疑是神鬼，不敢来追赶。

zhāng yí shòu jì yǐn bīng ér qù

”张嶷受计引兵而去。

kǒng míng yòu huàn wèi yán jiāng wéi fēn fù yuē rǔ èr rén tóng yǐn yī wàn bīng qù běi yuán zhài kǒu jiē yìng mù niú liú mǎ yǐ fáng jiāo zhàn

孔明又唤魏延、姜维分付曰：“汝二人同引一万兵，去北原寨口接应木牛流马，以防交战。

yòu huàn liáo huà zhāng yì fēn fù yuē rǔ èr rén yǐn wǔ qiān bīng qù duàn sī mǎ yì lái lù

”又唤廖化、张翼分付曰：“汝二人引五千兵，去断司马懿来路。

yòu huàn mǎ zhōng mǎ dài fēn fù yuē rǔ èr rén yǐn èr qiān bīng qù wèi nán nuò zhàn

”又唤马忠、马岱分付曰：“汝二人引二千兵去渭南搦战。

liù rén gè gè zūn lìng ér qù

”六人各各遵令而去。

qiě shuō wèi jiāng cén wēi yǐn jūn qū mù niú liú mǎ zhuāng zài liáng mǐ zhèng xíng zhī jiān hū bào qián miàn yǒu bīng xún liáng

且说魏将岑威引军驱木牛流马，装载粮米，正行之间，忽报前面有兵巡粮。

cén wēi lìng rén shào tàn guǒ shì wèi bīng suì fàng xīn qián jìn

岑威令人哨探，果是魏兵，遂放心前进。

liǎng jūn hé zài yī chù

两军合在一处。

hū rán hǎn shēng dà zhèn shǔ bīng jiù běn duì lǐ shā qǐ dà hū shǔ zhōng dà jiàng wáng píng zài cǐ

忽然喊声大震，蜀兵就本队里杀起，大呼：“蜀中大将王平在此！

wèi bīng cuò shǒu bù jí bèi shǔ bīng shā sǐ dà bàn

”魏兵措手不及，被蜀兵杀死大半。

cén wēi yǐn bài bīng dǐ dí bèi wáng píng yī dāo zhǎn le yú jiē kuì sàn

岑威引败兵抵敌，被王平一刀斩了，余皆溃散。

wáng píng yǐn bīng jǐn qū mù niú liú mǎ ér huí

王平引兵尽驱木牛流马而回。

bài bīng fēi bēn bào rù běi yuán zhài nèi

败兵飞奔报入北原寨内。

guō huái wén jūn liáng bèi jié jí máng yǐn jūn lái jiù

郭淮闻军粮被劫，疾忙引军来救。

wáng píng lìng bīng niǔ zhuǎn mù niú liú mǎ shé tou jiē qì yú dào shàng qiě zhàn qiě zǒu

王平令兵扭转木牛流马舌头，皆弃于道上，且战且走。

guō huái jiào qiě mò zhuī zhǐ qū huí mù niú liú mǎ

郭淮教且莫追，只驱回木牛流马。

zhòng jūn yī qí qū gǎn què nà lǐ qū de dòng

众军一齐驱赶，却那里驱得动？

guō huái xīn zhōng yí huò zhèng wú nài hé hū gǔ jiǎo xuān tiān hǎn shēng sì qǐ liǎng lù bīng shā lái nǎi wèi yán jiāng wéi yě

郭淮心中疑惑，正无奈何，忽鼓角喧天，喊声四起，两路兵杀来，乃魏延、姜维也。

wáng píng fù yǐn bīng shā huí

王平复引兵杀回。

sān lù jiā gōng guō huái dà bài ér zǒu

三路夹攻，郭淮大败而走。

wáng píng lìng jūn shì jiāng niú mǎ shé tou chóng fù niǔ zhuǎn qū gǎn ér xíng

王平令军士将牛马舌头，重复扭转，驱赶而行。

guō huái wàng jiàn fāng yù huí bīng zài zhuī zhī jiàn shān hòu yān yún tū qǐ yī duì shén bīng yōng chū yī gè gè shǒu zhí qí jiàn guài yì zhī zhuàng qū jià mù niú liú mǎ rú fēng yōng ér qù

郭淮望见，方欲回兵再追，只见山后烟云突起，一队神兵拥出，一个个手执旗剑，怪异之状，驱驾木牛流马如风拥而去。

guō huái dà jīng yuē cǐ bì shén zhù yě

郭淮大惊曰：“此必神助也！

zhòng jūn jiàn le wú bù jīng wèi bù gǎn zhuī gǎn

”众军见了，无不惊畏，不敢追赶。

què shuō sī mǎ yì wén běi yuán bīng bài jí zì yǐn jūn lái jiù

却说司马懿闻北原兵败，急自引军来救。

fāng dào bàn lù hū yī shēng pào xiǎng liǎng lù bīng zì xiǎn jùn chù shā chū hǎn shēng zhèn de

方到半路，忽一声炮响，两路兵自险峻处杀出，喊声震地。

qí shàng dà shū hàn jiāng zhāng yì liáo huà

旗上大书：“汉将张翼、廖化”。

sī mǎ yì jiàn le dà jīng

司马懿见了大惊。

wèi jūn zháo huāng gè zì táo cuàn

魏军着慌，各自逃窜。

zhèng shì lù féng shén jiāng liáng zāo jié shēn yù qí bīng mìng yòu wēi

正是：路逢神将粮遭劫，身遇奇兵命又危。

wèi zhī sī mǎ yì zěn dì dǐ dí qiě kàn xià wén fēn jiě

未知司马懿怎地抵敌，且看下文分解。