第一百零三回 — 三国演义 — 罗贯中

shàng fāng gǔ sī mǎ shòu kùn wǔ zhàng yuán zhū gě ráng xīng

上方谷司马受困五丈原诸葛禳星

què shuō sī mǎ yì bèi zhāng yì liáo huà yī zhèn shā bài pǐ mǎ dān qiāng wàng mì lín jiān ér zǒu

却说司马懿被张翼、廖化一阵杀败，匹马单枪，望密林间而走。

zhāng yì shōu zhù hòu jūn liáo huà dāng xiān zhuī gǎn

张翼收住后军，廖化当先追赶。

kàn kàn gǎn shàng yì zháo huāng rào shù ér zhuǎn

看看赶上，懿着慌，绕树而转。

huà yī dāo kǎn qù zhèng kǎn zài shù shàng

化一刀砍去，正砍在树上；

jí bá chū dāo shí yì yǐ zǒu chū lín wài

及拔出刀时，懿已走出林外。

liáo huà suí hòu gǎn chū què bù zhī qù xiàng dàn jiàn shù lín zhī dōng là xià jīn kuī yí gè

廖化随后赶出，却不知去向，但见树林之东，落下金盔一个。

liáo huà qǔ kuī shāo zài mǎ shàng yī zhí wàng dōng zhuī gǎn

廖化取盔捎在马上，一直望东追赶。

yuán lái sī mǎ yì bǎ jīn kuī qì yú lín dōng què fǎn xiàng xi zǒu qù le

原来司马懿把金盔弃于林东，却反向西走去了。

liáo huà zhuī le yī chéng bú jiàn zōng jì bēn chū gǔ kǒu yù jiàn jiāng wéi tóng huí zhài jiàn kǒng míng

廖化追了一程，不见踪迹，奔出谷口，遇见姜维，同回寨见孔明。

zhāng yí zǎo qū mù niú liú mǎ dào zhài jiāo gē yǐ bì huò liáng wàn yú shí

张嶷早驱木牛流马到寨，交割已毕，获粮万余石。

liáo huà xiàn shàng jīn kuī lù wéi tóu gōng

廖化献上金盔，录为头功。

wèi yán xīn zhōng bú yuè kǒu chū yuàn yán

魏延心中不悦，口出怨言。

kǒng míng zhǐ zuò bù zhī

孔明只做不知。

qiě shuō sī mǎ yì táo huí zhài zhōng xīn shén nǎo mèn

且说司马懿逃回寨中，心甚恼闷。

hū shǐ mìng jī zhào zhì yán dōng wú sān lù rù kòu cháo tíng zhèng yì mìng jiāng dǐ dí lìng yì děng jiān shǒu wù zhàn

忽使命赍诏至，言东吴三路入寇，朝廷正议命将抵敌，令懿等坚守勿战。

yì shòu mìng yǐ bì shēn gōu gāo lěi jiān shǒu bù chū

懿受命已毕，深沟高垒，坚守不出。

què shuō cáo ruì wén sūn quán fēn bīng sān lù ér lái yì qǐ bīng sān lù yíng zhī lìng liú shào yǐn bīng jiù jiāng xià tián yù yǐn bīng jiù xiāng yáng ruì zì yǔ mǎn chǒng lǜ dà jūn jiù hé féi

却说曹睿闻孙权分兵三路而来，亦起兵三路迎之：令刘劭引兵救江夏，田豫引兵救襄阳，睿自与满宠率大军救合淝。

mǎn chǒng xiān yǐn yī jūn zhì cháo hú kǒu wàng jiàn dōng àn zhàn chuán wú shù jīng qí zhěng sù

满宠先引一军至巢湖口，望见东岸战船无数，旌旗整肃。

chǒng rù jūn zhōng zòu wèi zhǔ yuē wú rén bì qīng wǒ yuǎn lái wèi zēng tí bèi

宠入军中奏魏主曰：“吴人必轻我远来，未曾提备；

jīn yè kě chéng xū jié qí shuǐ zhài bì děi quán shèng

今夜可乘虚劫其水寨，必得全胜。

wèi zhǔ yuē rǔ yán zhèng hé zhèn yì

”魏主曰：“汝言正合朕意。

jí lìng xiāo jiàng zhāng qiú lǐng wǔ qiān bīng gè dài huǒ jù cóng hú kǒu gōng zhī

”即令骁将张球领五千兵，各带火具，从湖口攻之；

mǎn chǒng yǐn bīng wǔ qiān cóng dōng àn gōng zhī

满宠引兵五千，从东岸攻之。

shì yè èr gēng shí fēn zhāng qiú mǎn chǒng gè yǐn jūn qiāo qiāo wàng hú kǒu jìn fā

是夜二更时分，张球、满宠各引军悄悄望湖口进发；

jiāng jìn shuǐ zhài yī qí nà hǎn shā rù

将近水寨，一齐呐喊杀入。

wú bīng huāng luàn bù zhàn ér zǒu

吴兵慌乱，不战而走；

bèi wèi jūn sì xià jǔ huǒ shāo huǐ zhàn chuán liáng cǎo qì jù bù jì qí shù

被魏军四下举火，烧毁战船、粮草、器具不计其数。

zhū gě jǐn lǜ bài bīng táo zǒu miǎn kǒu

诸葛瑾率败兵逃走沔口。

wèi bīng dà shèng ér huí

魏兵大胜而回。

cì rì shào jūn bào zhī lù xùn

次日，哨军报知陆逊。

xùn jí zhū jiāng yì yuē wú dāng zuò biǎo shēn zòu zhǔ shàng qǐng chè xīn chéng zhī wéi yǐ bīng duàn wèi jūn guī lù wú lǜ zhòng gōng qí qián bǐ shǒu wěi bù dí yī gǔ kě pò yě

逊集诸将议曰：“吾当作表申奏主上，请撤新城之围，以兵断魏军归路，吾率众攻其前：彼首尾不敌，一鼓可破也。

zhòng fú qí yán

”众服其言。

lù xùn jí jù biǎo qiǎn yī xiǎo xiào mì dì jī wǎng xīn chéng

陆逊即具表，遣一小校密地赍往新城。

xiǎo xiào lǐng mìng jī zhe biǎo wén xíng zhì dù kǒu bù qī bèi wèi jūn fú lù de zhuō zhù jiě fù jūn zhōng jiàn wèi zhǔ cáo ruì

小校领命，赍着表文，行至渡口，不期被魏军伏路的捉住，解赴军中见魏主曹睿。

ruì sōu chū lù xùn biǎo wén lǎn bì tàn yuē dōng wú lù xùn zhēn miào suàn yě

睿搜出陆逊表文，览毕，叹曰：“东吴陆逊真妙算也！

suì mìng jiāng wú zú jiān xià lìng liú shào jǐn fáng sūn quán hòu bīng

”遂命将吴卒监下，令刘劭谨防孙权后兵。

què shuō zhū gě jǐn dà bài yī zhèn yòu zhí shǔ tiān rén mǎ duō shēng jí bìng

却说诸葛瑾大败一阵，又值暑天，人马多生疾病；

nǎi xiū shū yī fēng lìng rén zhuǎn dá lù xùn yì yù chè bīng hái guó

乃修书一封，令人转达陆逊，议欲撤兵还国。

xùn kàn shū bì wèi lái rén yuē bài shàng jiāng jūn wú zì yǒu zhǔ yì

逊看书毕，谓来人曰：“拜上将军：吾自有主意。

shǐ zhě huí bào zhū gě jǐn

”使者回报诸葛瑾。

jǐn wèn lù jiāng jūn zuò hé jǔ dòng

瑾问：“陆将军作何举动？

shǐ zhě yuē dàn jiàn lù jiāng jūn cuī dū zhòng rén yú yíng wài zhǒng dòu shū zì yǔ zhū jiāng zài yuán mén shè xì

”使者曰：“但见陆将军催督众人于营外种豆菽，自与诸将在辕门射戏。

jǐn dà jīng qīn zì wǎng lù xùn yíng zhōng yǔ xùn xiāng jiàn wèn yuē jīn cáo ruì qīn lái bīng shì shén shèng dū du hé yǐ yù zhī

”瑾大惊，亲自往陆逊营中，与逊相见，问曰：“今曹睿亲来，兵势甚盛，都督何以御之？

xùn yuē wú qián qiǎn rén fèng biǎo yú zhǔ shàng bù liào wèi dí rén suǒ huò

”逊曰：“吾前遣人奉表于主上，不料为敌人所获。

jī móu jì xiè bǐ bì zhī bèi

机谋既泄，彼必知备；

yǔ zhàn wú yì bù rú qiě tuì

与战无益，不如且退。

yǐ chāi rén fèng biǎo yuē zhǔ shàng huǎn huǎn tuì bīng yǐ

已差人奉表约主上缓缓退兵矣。

jǐn yuē dū du jì yǒu cǐ yì jí yi sù tuì hé yòu chí yán

”瑾曰：“都督既有此意，即宜速退，何又迟延？

xùn yuē wú jūn yù tuì dāng xú xú ér dòng

”逊曰：“吾军欲退，当徐徐而动。

jīn ruò biàn tuì wèi rén bì chéng shì zhuī gǎn cǐ qǔ bài zhī dào yě

今若便退，魏人必乘势追赶：此取败之道也。

zú xià yi xiān dū chuán zhī zhà wèi jù dí zhī yì wú xī yǐ rén mǎ xiàng xiāng yáng ér jìn wèi yí dí zhī jì rán hòu xú xú tuì guī jiāng dōng wèi bīng zì bù gǎn jìn ěr

足下宜先督船只诈为拒敌之意，吾悉以人马向襄阳而进，为疑敌之计，然后徐徐退归江东，魏兵自不敢近耳。

jǐn yī qí jì cí xùn guī běn yíng zhěng dùn chuán zhī yù bèi qǐ xíng

”瑾依其计，辞逊归本营，整顿船只，预备起行。

lù xùn zhěng sù bù wǔ zhāng yáng shēng shì wàng xiāng yáng jìn fā

陆逊整肃部伍，张扬声势，望襄阳进发。

zǎo yǒu xì zuò bào zhī wèi zhǔ shuō wú bīng yǐ dòng xū yòng dī fáng

早有细作报知魏主，说吴兵已动，须用提防。

wèi jiāng wén zhī jiē yào chū zhàn

魏将闻之，皆要出战。

wèi zhǔ sù zhī lù xùn zhī cái yù zhòng jiāng yuē lù xùn yǒu móu mò fēi yòng yòu dí zhī jì

魏主素知陆逊之才，谕众将曰：“陆逊有谋，莫非用诱敌之计？

bù kě qīng jìn

不可轻进。

zhòng jiāng nǎi zhǐ

”众将乃止。

shù rì hòu shào zú bào lái dōng wú sān lù bīng mǎ jiē tuì yǐ

数日后，哨卒报来：“东吴三路兵马皆退矣。

wèi zhǔ wèi xìn zài lìng rén tàn zhī huí bào guǒ rán jǐn tuì

”魏主未信，再令人探之，回报果然尽退。

wèi zhǔ yuē lù xùn yòng bīng bù yà sūn wú

魏主曰：“陆逊用兵，不亚孙、吴。

dōng nán wèi kě píng yě

东南未可平也。

yīn chì zhū jiāng gè shǒu xiǎn yào zì yǐn dà jūn tún hé féi yǐ cì qí biàn

”因敕诸将，各守险要，自引大军屯合淝，以伺其变。

què shuō kǒng míng zài qí shān yù wéi jiǔ zhù zhī jì nǎi lìng shǔ bīng yǔ wèi mín xiāng zá zhòng tián jūn yī fēn mín èr fēn bìng bù qīn fàn wèi mín jiē ān xīn lè yè

却说孔明在祁山，欲为久驻之计，乃令蜀兵与魏民相杂种田：军一分，民二分，并不侵犯，魏民皆安心乐业。

sī mǎ shī rù gào qí fù yuē shǔ bīng jié qù wǒ xǔ duō liáng mǐ jīn yòu lìng shǔ bīng yǔ wǒ mín xiāng zá tún tián yú wèi bīn yǐ wéi jiǔ jì shì cǐ zhēn wèi guó jiā dà huàn

司马师入告其父曰：“蜀兵劫去我许多粮米，今又令蜀兵与我民相杂屯田于渭滨，以为久计：似此真为国家大患。

fù qīn hé bù yǔ kǒng míng yuē qī dà zhàn yī chǎng yǐ jué cí xióng

父亲何不与孔明约期大战一场，以决雌雄？

yì yuē wú fèng zhǐ jiān shǒu bù kě qīng dòng

”懿曰：“吾奉旨坚守，不可轻动。

zhèng yì jiān hū bào wèi yán jiāng zhe yuán shuài qián rì suǒ shī jīn kuī qián lái mà zhàn

”正议间，忽报魏延将着元帅前日所失金盔，前来骂战。

zhòng jiāng fèn nù jù yù chū zhàn

众将忿怒，俱欲出战。

yì xiào yuē shèng rén yún xiǎo bù rěn zé luàn dà móu

懿笑曰：“圣人云：小不忍则乱大谋。

dàn jiān shǒu wéi shàng

但坚守为上。

zhū jiāng yī lìng bù chū

”诸将依令不出。

wèi yán rǔ mà liáng jiǔ fāng huí

魏延辱骂良久方回。

kǒng míng jiàn sī mǎ yì bù kěn chū zhàn nǎi mì lìng mǎ dài zào chéng mù shān yíng zhōng jué xià shēn qiàn duō jī gān chái yǐn huǒ zhī wù

孔明见司马懿不肯出战，乃密令马岱造成木栅，营中掘下深堑，多积干柴引火之物；

zhōu wéi shān shàng duō yòng chái cǎo xū dā wō pù nèi wài jiē fú dì léi

周围山上，多用柴草虚搭窝铺，内外皆伏地雷。

zhì bèi tíng dāng kǒng míng fù ěr zhǔ zhī yuē kě jiāng hú lú gǔ hòu lù sāi duàn àn fú bīng yú gǔ zhōng

置备停当，孔明附耳嘱之曰：“可将葫芦谷后路塞断，暗伏兵于谷中。

ruò sī mǎ yì zhuī dào rèn tā rù gǔ biàn jiāng dì léi gān chái yī qí fàng qǐ huǒ lái

若司马懿追到，任他入谷，便将地雷干柴一齐放起火来。

yòu lìng jūn shì zhòu jǔ qī xīng hào dài yú gǔ kǒu yè shè qī zhǎn míng dēng yú shān shàng yǐ wéi àn hào

”又令军士昼举七星号带于谷口，夜设七盏明灯于山上，以为暗号。

mǎ dài shòu jì yǐn bīng ér qù

马岱受计引兵而去。

kǒng míng yòu huàn wèi yán fēn fù yuē rǔ kě yǐn wǔ bǎi bīng qù wèi zhài tǎo zhàn wù yào yòu sī mǎ yì chū zhàn

孔明又唤魏延分付曰：“汝可引五百兵去魏寨讨战，务要诱司马懿出战。

bù kě qǔ shèng zhǐ kě zhà bài

不可取胜，只可诈败。

yì bì zhuī gǎn rǔ què wàng qī xīng qí chù ér rù

懿必追赶，汝却望七星旗处而入；

ruò shì yè jiān zé wàng qī zhǎn dēng chù ér zǒu

若是夜间，则望七盏灯处而走。

zhǐ yào yǐn de sī mǎ yì rù hú lú gǔ nèi wú zì yǒu qín zhī zhī jì

只要引得司马懿入葫芦谷内，吾自有擒之之计。

wèi yán shòu jì yǐn bīng ér qù

”魏延受计，引兵而去。

kǒng míng yòu huàn gāo xiáng fēn fù yuē rǔ jiāng mù niú liú mǎ huò èr sān shí wèi yī qún huò sì wǔ shí wèi yī qún gè zhuāng mǐ liáng yú shān lù wǎng lái xíng zǒu

孔明又唤高翔分付曰：“汝将木牛流马或二三十为一群，或四五十为一群，各装米粮，于山路往来行走。

rú wèi bīng qiǎng qù biàn shì rǔ zhī gōng

如魏兵抢去，便是汝之功。

gāo xiáng lǐng jì qū jià mù niú liú mǎ qù le

”高翔领计，驱驾木牛流马去了。

kǒng míng jiāng qí shān bīng yī yī diào qù zhǐ tuī tún tián

孔明将祁山兵一一调去，只推屯田；

fēn fù rú bié bīng lái zhàn zhǐ xǔ zhà bài

分付：“如别兵来战，只许诈败；

ruò sī mǎ yì zì lái fāng bìng lì zhǐ gōng wèi nán duàn qí guī lù

若司马懿自来，方并力只攻渭南，断其归路。

kǒng míng fēn bō yǐ bì zì yǐn yī jūn jìn shàng fāng gǔ xià yíng

”孔明分拨已毕，自引一军近上方谷下营。

qiě shuō xià hóu huì xià hóu hé èr rén rù zhài gào sī mǎ yì yuē jīn shǔ bīng sì sàn jié yíng gè chù tún tián yǐ wéi jiǔ jì

且说夏侯惠、夏侯和二人入寨告司马懿曰：“今蜀兵四散结营，各处屯田，以为久计；

ruò bù chèn cǐ shí chú zhī zòng lìng ān jū rì jiǔ shēn gēn gù dì nán yǐ yáo dòng

若不趁此时除之，纵令安居日久，深根固蒂，难以摇动。

yì yuē cǐ bì yòu shì kǒng míng zhī jì

”懿曰：“此必又是孔明之计。

èr rén yuē dū du ruò rú cǐ yí lǜ kòu dí hé shí de miè

”二人曰：“都督若如此疑虑，寇敌何时得灭？

wǒ xiōng dì èr rén dāng fèn lì jué yī sǐ zhàn yǐ bào guó ēn

我兄弟二人，当奋力决一死战，以报国恩。

yì yuē jì rú cǐ rǔ èr rén kě fēn tóu chū zhàn

”懿曰：“既如此，汝二人可分头出战。

suì lìng xià hóu huì xià hóu hé gè yǐn wǔ qiān bīng qù qì

”遂令夏侯惠、夏侯和各引五千兵去讫。

yì zuò dài huí yīn

懿坐待回音。

què shuō xià hóu huì xià hóu hé èr rén fēn bīng liǎng lù zhèng xíng zhī jiān hū jiàn shǔ bīng qū mù niú liú mǎ ér lái

却说夏侯惠、夏侯和二人分兵两路，正行之间，忽见蜀兵驱木牛流马而来。

èr rén yī qí shā jiāng guò qù shǔ bīng dà bài bēn zǒu mù niú liú mǎ jǐn bèi wèi bīng qiǎng huò jiè sòng sī mǎ yì yíng zhōng

二人一齐杀将过去，蜀兵大败奔走，木牛流马尽被魏兵抢获，解送司马懿营中。

cì rì yòu jié lǔ dé rén mǎ bǎi yú

次日又劫掳得人马百余。

yì jiě fù dà zhài

亦解赴大寨。

yì jiāng jiě dào shǔ bīng jié shěn xū shí

懿将解到蜀兵，诘审虚实。

shǔ bīng gào yuē kǒng míng zhǐ liào dū du jiān shǒu bù chū jìn mìng wǒ děng sì sàn tún tián yǐ wéi jiǔ jì

蜀兵告曰：“孔明只料都督坚守不出，尽命我等四散屯田，以为久计。

bù xiǎng què bèi qín huò

不想却被擒获。

yì jí jiāng shǔ bīng jìn jiē fàng huí

”懿即将蜀兵尽皆放回。

xià hóu hé yuē hé bù shā zhī

夏侯和曰：“何不杀之？

yì yuē liàng cǐ xiǎo zú shā zhī wú yì

”懿曰：“量此小卒，杀之无益。

fàng guī běn zhài lìng shuō wèi jiāng kuān hòu rén cí shì bǐ zhàn xīn cǐ lǚ méng qǔ jīng zhōu zhī jì yě

放归本寨，令说魏将宽厚仁慈，释彼战心：此吕蒙取荆州之计也。

suì chuán lìng jīn hòu fán yǒu qín dào shǔ bīng jù dāng shàn qiǎn zhī

“遂传令今后凡有擒到蜀兵，俱当善遣之。

réng zhòng shǎng yǒu gōng jiāng lì

仍重赏有功将吏。

zhū jiāng jiē tīng lìng ér qù

诸将皆听令而去。

què shuō kǒng míng lìng gāo xiáng yáng zuò yùn liáng qū jià mù niú liú mǎ wǎng lái yú shàng fāng gǔ nèi

却说孔明令高翔佯作运粮，驱驾木牛流马，往来于上方谷内；

xià hóu huì děng bù shí jié shā bàn yuè zhī jiān lián shèng shù zhèn

夏侯惠等不时截杀，半月之间，连胜数阵。

sī mǎ yì jiàn shǔ bīng lǚ bài xīn zhōng huān xǐ

司马懿见蜀兵屡败，心中欢喜。

yī rì yòu qín dào shǔ bīng shù shí rén

一日，又擒到蜀兵数十人。

yì huàn zhì zhàng xià wèn yuē kǒng míng jīn zài hé chǔ

懿唤至帐下问曰：“孔明今在何处？

zhòng gào yuē zhū gě chéng xiàng bù zài qí shān zài shàng fāng gǔ xi shí lǐ xià yíng ān zhù

”众告曰：“诸葛丞相不在祁山，在上方谷西十里下营安住。

jīn měi rì yùn liáng zhūn yú shàng fāng gǔ

今每日运粮屯于上方谷。

yì bèi xì wèn le jí jiāng zhòng rén fàng qù

”懿备细问了，即将众人放去；

nǎi huàn zhū jiāng fēn fù yuē kǒng míng jīn bù zài qí shān zài shàng fāng gǔ ān yíng

乃唤诸将分付曰：“孔明今不在祁山，在上方谷安营。

rǔ děng yú míng rì kě yī qí bìng lì gōng qǔ qí shān dà zhài

汝等于明日，可一齐并力攻取祁山大寨。

wú zì yǐn bīng lái jiē yìng

吾自引兵来接应。

zhòng jiàng lǐng mìng gè gè zhǔn bèi chū zhàn

”众将领命，各各准备出战。

sī mǎ shī yuē fù qīn hé gù fǎn yù gōng qí hòu

司马师曰：“父亲何故反欲攻其后？

yì yuē qí shān nǎi shǔ rén zhī gēn běn ruò jiàn wǒ bīng gōng zhī gè yíng bì jǐn lái jiù

”懿曰：“祁山乃蜀人之根本，若见我兵攻之，各营必尽来救；

wǒ què qǔ shàng fāng gǔ shāo qí liáng cǎo shǐ bǐ shǒu wěi bù jiē bì dà bài yě

我却取上方谷烧其粮草，使彼首尾不接：必大败也。

sī mǎ shī bài fú

”司马师拜服。

yì jí fā bīng qǐ xíng lìng zhāng hǔ lè chēn gè yǐn wǔ qiān bīng zài hòu jiù yìng

懿即发兵起行，令张虎、乐綝各引五千兵，在后救应。

懿即发兵起行，令张虎、乐𬘭各引五千兵，在后救应。

qiě shuō kǒng míng zhèng zài shān shàng wàng jiàn wèi bīng huò sān wǔ qiān yī xíng huò yī èr qiān yī xíng duì wǔ fēn fēn qián hòu gù pàn liào bì lái qǔ qí shān dà zhài nǎi mì chuán lìng zhòng jiāng ruò sī mǎ yì zì lái rǔ děng biàn wǎng jié wèi zhài duó le wèi nán

且说孔明正在山上，望见魏兵或三五千一行，或一二千一行，队伍纷纷，前后顾盼，料必来取祁山大寨，乃密传令众将：“若司马懿自来，汝等便往劫魏寨，夺了渭南。

zhòng jiāng gè gè tīng lìng

”众将各各听令。

què shuō wèi bīng jiē bēn qí shān zhài lái shǔ bīng sì xià yī qí nà hǎn bēn zǒu xū zuò jiù yìng zhī shì

却说魏兵皆奔祁山寨来，蜀兵四下一齐呐喊奔走，虚作救应之势。

sī mǎ yì jiàn shǔ bīng dōu qù jiù qí shān zhài biàn yǐn èr zi bìng zhōng jūn hù wèi rén mǎ shā bēn shàng fāng gǔ lái

司马懿见蜀兵都去救祁山寨，便引二子并中军护卫人马，杀奔上方谷来。

wèi yán zài gǔ kǒu zhǐ pàn sī mǎ yì dào lái

魏延在谷口，只盼司马懿到来；

hū jiàn yī zhī wèi bīng shā dào yán zòng mǎ xiàng qián shì zhī zhèng shì sī mǎ yì

忽见一枝魏兵杀到，延纵马向前视之，正是司马懿。

yán dà hē yuē sī mǎ yì xiū zǒu

延大喝曰：“司马懿休走！

wǔ dāo xiāng yíng

”舞刀相迎。

yì tǐng qiāng jiē zhàn

懿挺枪接战。

bù shàng sān hé yán bō huí mǎ biàn zǒu yì suí hòu gǎn lái

不上三合，延拨回马便走，懿随后赶来。

yán zhǐ wàng qī xīng qí chù ér zǒu

延只望七星旗处而走。

yì jiàn wèi yán zhǐ yī rén jūn mǎ yòu shǎo fàng xīn zhuī zhī

懿见魏延只一人，军马又少，放心追之；

lìng sī mǎ shī zài zuǒ sī mǎ zhāo zài yòu yì zì jū zhōng yī qí gōng shā jiāng lái

令司马师在左，司马昭在右，懿自居中，一齐攻杀将来。

wèi yán yǐn wǔ bǎi bīng jiē tuì rù gǔ zhōng qù

魏延引五百兵皆退入谷中去。

yì zhuī dào gǔ kǒu xiān lìng rén rù gǔ zhōng shào tàn

懿追到谷口，先令人入谷中哨探。

huí bào gǔ nèi bìng wú fú bīng shān shàng jiē shì cǎo fáng

回报谷内并无伏兵，山上皆是草房。

yì yuē cǐ bì shì jī liáng zhī suǒ yě

懿曰：“此必是积粮之所也。

suì dà qū shì mǎ jǐn rù gǔ zhōng

”遂大驱士马，尽入谷中。

yì hū jiàn cǎo fáng shàng jìn shì gān chái qián miàn wèi yán yǐ bù jiàn le

懿忽见草房上尽是干柴，前面魏延已不见了。

yì xīn yí wèi èr zǐ yuē tǎng yǒu bīng jié duàn gǔ kǒu rú zhī nai hé

懿心疑，谓二子曰：“倘有兵截断谷口，如之奈何？

yán wèi yǐ zhǐ tīng de hǎn shēng dà zhèn shān shàng yī qí diū xià huǒ bǎ lái shāo duàn gǔ kǒu

”言未已，只听得喊声大震，山上一齐丢下火把来，烧断谷口。

wèi bīng bēn táo wú lù

魏兵奔逃无路。

shān shàng huǒ jiàn shè xià dì léi yī qí tū chū cǎo fáng nèi gàn chái dōu zhe guā guā zá zá huǒ shì chōng tiān

山上火箭射下，地雷一齐突出，草房内干柴都着，刮刮杂杂，火势冲天。

sī mǎ yì jīng dé shǒu zú wú cuò nǎi xià mǎ bào èr zi dà kū yuē wǒ fù zǐ sān rén jiē sǐ yú cǐ chù yǐ

司马懿惊得手足无措，乃下马抱二子大哭曰：“我父子三人皆死于此处矣！

zhèng kū zhī jiān hū rán kuáng fēng dà zuò hēi qì màn kōng yī shēng pī lì xiǎng chù zhòu yǔ qīng pén

”正哭之间，忽然狂风大作，黑气漫空，一声霹雳响处，骤雨倾盆。

mǎn gǔ zhī huǒ jìn jiē jiāo miè dì léi bù zhèn huǒ qì wú gōng

满谷之火，尽皆浇灭：地雷不震，火器无功。

sī mǎ yì dà xǐ yuē bù jiù cǐ shí shā chū gèng dài hé shí

司马懿大喜曰：“不就此时杀出，更待何时！

jí yǐn bīng fèn lì chōng shā

”即引兵奋力冲杀。

zhāng hǔ lè chēn yì gè yǐn bīng shā lái jiē yìng

张虎、乐綝亦各引兵杀来接应。

张虎、乐𬘭亦各引兵杀来接应。

mǎ dài jūn shǎo bù gǎn zhuī gǎn

马岱军少，不敢追赶。

sī mǎ yì fù zǐ yǔ zhāng hǔ lè chēn hé bīng yī chù tóng guī wèi nán dà zhài bù xiǎng zhài zhà yǐ bèi shǔ bīng duó le

司马懿父子与张虎、乐綝合兵一处，同归渭南大寨，不想寨栅已被蜀兵夺了。

司马懿父子与张虎、乐𬘭合兵一处，同归渭南大寨，不想寨栅已被蜀兵夺了。

guō huái sūn lǐ zhèng zài fú qiáo shàng yǔ shǔ bīng jiē zhàn

郭淮、孙礼正在浮桥上与蜀兵接战。

sī mǎ yì děng yǐn bīng shā dào shǔ bīng tuì qù

司马懿等引兵杀到，蜀兵退去。

yì shāo duàn fú qiáo jù zhù běi àn

懿烧断浮桥，据住北岸。

qiě shuō wèi bīng zài qí shān gōng dǎ shǔ zhài tīng zhī sī mǎ yì dà bài shī le wèi nán yíng zhài jūn xīn huāng luàn

且说魏兵在祁山攻打蜀寨，听知司马懿大败，失了渭南营寨，军心慌乱；

jí tuì shí sì miàn shǔ bīng chōng shā jiāng lái wèi bīng dà bài shí shāng bā jiǔ sǐ zhě wú shù yú zhòng bēn guò wèi běi táo shēng

急退时，四面蜀兵冲杀将来，魏兵大败，十伤八九，死者无数，余众奔过渭北逃生。

kǒng míng zài shān shàng jiàn wèi yán yòu sī mǎ yì rù gǔ yī shà shí huǒ guāng dà qǐ xīn zhōng shén xǐ yǐ wéi sī mǎ yì cǐ fān bì sǐ

孔明在山上见魏延诱司马懿入谷，一霎时火光大起，心中甚喜，以为司马懿此番必死。

bù qī tiān jiàng dà yǔ huǒ bù néng zhe shào mǎ bào shuō sī mǎ yì fù zǐ jù táo qù le

不期天降大雨，火不能着，哨马报说司马懿父子俱逃去了。

kǒng míng tàn yuē móu shì zài rén chéng shì zài tiān

孔明叹曰：“谋事在人，成事在天。

bù kě qiáng yě

不可强也！

hòu rén yǒu shī tàn yuē gǔ kǒu fēng kuáng liè yàn piāo hé qī zhòu yǔ jiàng qīng xiāo

”后人有诗叹曰：“谷口风狂烈焰飘，何期骤雨降青霄。

wǔ hòu miào jì rú néng jiù ān dé shān hé shǔ jìn cháo

武侯妙计如能就，安得山河属晋朝！

què shuō sī mǎ yì zài wèi běi zhài nèi zhuàn lìng yuē wèi nán zhài zhà jīn yǐ shī le

却说司马懿在渭北寨内传令曰：“渭南寨栅，今已失了。

zhū jiāng rú zài yán chū zhàn zhě zhǎn

诸将如再言出战者斩。

zhòng jiāng tīng lìng jù shǒu bù chū

”众将听令，据守不出。

guō huái rù gào yuē jìn rì kǒng míng yǐn bīng xún shào bì jiāng zé dì ān yíng

郭淮入告曰：“近日孔明引兵巡哨，必将择地安营。

yì yuē kǒng míng ruò chū wǔ gōng yī shān ér dōng wǒ děng jiē wēi yǐ

”懿曰：“孔明若出武功，依山而东，我等皆危矣；

ruò chū wèi nán xi zhǐ wǔ zhàng yuán fāng wú shì yě

若出渭南，西止五丈原，方无事也。

lìng rén tàn zhī huí bào guǒ zhūn wǔ zhàng yuán

”令人探之，回报果屯五丈原。

sī mǎ yì yǐ shǒu jiā é yuē dà wèi huáng dì zhī hóng fú yě

司马懿以手加额曰：“大魏皇帝之洪福也！

suì lìng zhū jiāng jiān shǒu wù chū bǐ jiǔ bì zì biàn

”遂令诸将：“坚守勿出，彼久必自变。

qiě shuō kǒng míng zì yǐn yī jūn tún yú wǔ zhàng yuán lèi lìng rén nuò zhàn wèi bīng zhǐ bù chū

且说孔明自引一军屯于五丈原，累令人搦战，魏兵只不出。

kǒng míng nǎi qǔ jīn guó bìng fù rén gǎo sù zhī fú shèng yú dà hé zhī nèi xiū shū yī fēng qiǎn rén sòng zhì wèi zhài

孔明乃取巾帼并妇人缟素之服，盛于大盒之内，修书一封，遣人送至魏寨。

zhū jiāng bù gǎn yǐn bì yǐn lái shǐ rù jiàn sī mǎ yì

诸将不敢隐蔽，引来使入见司马懿。

yì duì zhòng qǐ hé shì zhī nèi yǒu jīn guó fù rén zhī yī bìng shū yī fēng

懿对众启盒视之，内有巾帼妇人之衣，并书一封。

yì chāi shì qí shū lüè yuē zhòng dá jì wèi dà jiàng tǒng lǐng zhōng yuán zhī zhòng bù sī pī jiān zhí ruì yǐ jué cí xióng nǎi gān kū shǒu tǔ cháo jǐn bì dāo jiàn yǔ fù rén yòu hé yì zāi

懿拆视其书，略曰：“仲达既为大将，统领中原之众，不思披坚执锐，以决雌雄，乃甘窟守土巢，谨避刀箭，与妇人又何异哉！

jīn qiǎn rén sòng jīn guó sù yī zhì rú bù chū zhàn kě zài bài ér shòu zhī

今遣人送巾帼素衣至，如不出战，可再拜而受之。

tǎng chǐ xīn wèi mǐn yóu yǒu nán zi xiōng jīn zǎo yǔ pī huí yī qī fù dí

倘耻心未泯，犹有男子胸襟，早与批回，依期赴敌。

sī mǎ yì kàn bì xīn zhōng dà nù nǎi yáng xiào yuē kǒng míng shì wǒ wèi fù rén yé

”司马懿看毕，心中大怒，乃佯笑曰：“孔明视我为妇人耶！

jí shòu zhī lìng zhòng dài lái shǐ

”即受之，令重待来使。

yì wèn yuē kǒng míng qǐn shí jí shì zhī fán jiǎn ruò hé

懿问曰：“孔明寝食及事之烦简若何？

shǐ zhě yuē chéng xiàng sù xīng yè mèi fá èr shí yǐ shàng jiē qīn lǎn yān

”使者曰：“丞相夙兴夜寐，罚二十以上皆亲览焉。

suǒ dàn zhī shí rì bù guò shù shēng

所啖之食，日不过数升。

yì gù wèi zhū jiāng yuē kǒng míng shí shǎo shì fán qí néng jiǔ hu

”懿顾谓诸将曰：“孔明食少事烦，其能久乎？

shǐ zhě cí qù huí dào wǔ zhàng yuán jiàn le kǒng míng jù shuō sī mǎ yì shòu le jīn guó nǚ yī kàn le shū zhá bìng bù chēn nù zhǐ wèn chéng xiàng qǐn shí jí shì zhī fán jiǎn jué bù tí qǐ jūn lǚ zhī shì

使者辞去，回到五丈原，见了孔明，具说：“司马懿受了巾帼女衣，看了书札，并不嗔怒，只问丞相寝食及事之烦简，绝不提起军旅之事。

mǒu rú cǐ yìng duì bǐ yán shí shǎo shì fán qǐ néng cháng jiǔ

某如此应对，彼言：食少事烦，岂能长久？

kǒng míng tàn yuē bǐ shēn zhì wǒ yě

”孔明叹曰：“彼深知我也！

zhǔ bù yáng yóng jiàn yuē mǒu jiàn chéng xiàng cháng zì xiào bù shū qiè yǐ wéi bù bì

”主簿杨颙谏曰：“某见丞相常自校簿书，窃以为不必。

fu wèi zhì yǒu tǐ shàng xià bù kě xiāng qīn

夫为治有体，上下不可相侵。

pì zhī zhì jiā zhī dào bì shǐ pū zhí gēng bì diǎn cuàn sī yè wú kuàng suǒ qiú jiē zú qí jiā zhǔ cóng róng zì zài gāo zhěn yǐn shí ér yǐ

譬之治家之道，必使仆执耕，婢典爨，私业无旷，所求皆足，其家主从容自在，高枕饮食而已。

ruò jiē shēn qīn qí shì jiāng xíng pí shén kùn zhōng wú yī chéng

若皆身亲其事，将形疲神困，终无一成。

qǐ qí zhì zhī bù rú bì pú zāi

岂其智之不如婢仆哉？

shī wèi jiā zhǔ zhī dào yě

失为家主之道也。

shì gù gǔ rén chēng zuò ér lùn dào wèi zhī sān gōng

是故古人称：坐而论道，谓之三公；

zuò ér xíng zhī wèi zhī shì dà fū

作而行之，谓之士大夫。

xī bǐng jí yōu niú chuǎn ér bù wèn héng dào sǐ rén

昔丙吉忧牛喘，而不问横道死人；

chén píng bù zhī qián gǔ zhī shù yuē zì yǒu zhǔ zhě

陈平不知钱谷之数，曰：自有主者。

jīn chéng xiàng qīn lǐ xì shì hàn liú zhōng rì qǐ bù láo hu

今丞相亲理细事，汗流终日岂不劳乎？

sī mǎ yì zhī yán zhēn zhì yán yě

司马懿之言，真至言也。

kǒng míng qì yuē wú fēi bù zhī

”孔明泣曰：“吾非不知。

dàn shòu xiān dì tuō gū zhī zhòng wéi kǒng tā rén bù shì wǒ jìn xīn yě

但受先帝托孤之重，惟恐他人不似我尽心也！

zhòng jiē chuí lèi

”众皆垂泪。

zì cǐ kǒng míng zì jué shén sī bù níng

自此孔明自觉神思不宁。

zhū jiāng yīn cǐ wèi gǎn jìn bīng

诸将因此未敢进兵。

què shuō wèi jiāng jiē zhī kǒng míng yǐ jīn guó nǚ yī rǔ sī mǎ yì yì shòu zhī bù zhàn

却说魏将皆知孔明以巾帼女衣辱司马懿，懿受之不战。

zhòng jiāng bù fèn rù zhàng gào yuē wǒ děng jiē dà guó míng jiàng ān rěn shòu shǔ rén rú cǐ zhī rǔ

众将不忿，入帐告曰：“我等皆大国名将，安忍受蜀人如此之辱！

jí qǐng chū zhàn yǐ jué cí xióng

即请出战，以决雌雄。

yì yuē wú fēi bù gǎn chū zhàn ér gān xīn shòu rǔ yě

”懿曰：“吾非不敢出战而甘心受辱也。

nài tiān zǐ míng zhào lìng jiān shǒu wù dòng

奈天子明诏，令坚守勿动。

jīn ruò qīng chū yǒu wéi jūn mìng yǐ

今若轻出，有违君命矣。

zhòng jiāng jù fèn nù bù píng

”众将俱忿怒不平。

yì yuē rǔ děng jì yào chū zhàn dài wǒ zòu zhǔn tiān zǐ tóng lì fù dí hé rú

懿曰：“汝等既要出战，待我奏准天子，同力赴敌，何如？

zhòng jiē yǔn nuò

”众皆允诺。

yì nǎi xiě biǎo qiǎn shǐ zhí zhì hé féi jūn qián zòu wén wèi zhǔ cáo ruì

懿乃写表遣使，直至合淝军前，奏闻魏主曹睿。

ruì chāi biǎo lǎn zhī

睿拆表览之。

biǎo lüè yuē chén cái báo rèn zhòng fú méng míng zhǐ lìng chén jiān shǒu bù zhàn yǐ dài shǔ rén zhī zì bì

表略曰：“臣才薄任重，伏蒙明旨，令臣坚守不战，以待蜀人之自敝；

nài jīn zhū gě liàng yí chén yǐ jīn guó dài chén rú fù rén chǐ rǔ zhì shén

奈今诸葛亮遗臣以巾帼，待臣如妇人，耻辱至甚！

chén jǐn xiān dá shèng cōng dàn xī jiāng xiào sǐ yī zhàn yǐ bào cháo tíng zhī ēn yǐ xuě sān jūn zhī chǐ

臣谨先达圣聪：旦夕将效死一战，以报朝廷之恩，以雪三军之耻。

chén bù shèng jī qiè zhī zhì

臣不胜激切之至！

ruì lǎn qì nǎi wèi duō guān yuē sī mǎ yì jiān shǒu bù chū jīn hé gù yòu shàng biǎo qiú zhàn

睿览讫，乃谓多官曰：“司马懿坚守不出，今何故又上表求战？

wèi wèi xīn pí yuē sī mǎ yì běn wú zhàn xīn bì yīn zhū gé liàng chǐ rǔ zhòng jiāng fèn nù zhī gù tè shàng cǐ biǎo yù gèng qǐ míng zhǐ yǐ è zhū jiāng zhī xīn ěr

”卫尉辛毗曰：“司马懿本无战心，必因诸葛亮耻辱，众将忿怒之故，特上此表，欲更乞明旨，以遏诸将之心耳。

ruì rán qí yán jí lìng xīn pí chí jié zhì wèi běi zhài chuán yù lìng wù chū zhàn

”睿然其言，即令辛毗持节至渭北寨传谕，令勿出战。

sī mǎ yì jiē zhào rù zhàng xīn pí xuān yù yuē rú zài yǒu gǎn yán chū zhàn zhě jí yǐ wéi zhǐ lùn

司马懿接诏入帐，辛毗宣谕曰：“如再有敢言出战者，即以违旨论。

zhòng jiāng zhǐ de fèng zhào

”众将只得奉诏。

yì àn wèi xīn pí yuē gōng zhēn zhī wǒ xīn yě

懿暗谓辛毗曰：“公真知我心也！

yú shì lìng jūn zhōng chuán shuō wèi zhǔ mìng xīn pí chí jié chuán yù sī mǎ yì wù dé chū zhàn

”于是令军中传说：魏主命辛毗持节，传谕司马懿勿得出战。

shǔ jiāng wén zhī cǐ shì bào yǔ kǒng míng

蜀将闻知此事，报与孔明。

kǒng míng xiào yuē cǐ nǎi sī mǎ yì ān sān jūn zhī fǎ yě

孔明笑曰：“此乃司马懿安三军之法也。

jiāng wéi yuē chéng xiàng hé yǐ zhī zhī

”姜维曰：“丞相何以知之？

kǒng míng yuē bǐ běn wú zhàn xīn

”孔明曰：“彼本无战心；

suǒ yǐ qǐng zhàn zhě yǐ shì wǔ yú zhòng ěr

所以请战者，以示武于众耳。

qǐ bù wén jiāng zài wài jūn mìng yǒu suǒ bù shòu

岂不闻：将在外，君命有所不受。

ān yǒu qiān lǐ ér qǐng zhàn zhě hu

安有千里而请战者乎？

cǐ nǎi sī mǎ yì yīn jiàng shì fèn nù gù jiè cáo ruì zhī yì yǐ zhì zhòng rén

此乃司马懿因将士忿怒，故借曹睿之意，以制众人。

jīn yòu bō chuán cǐ yán yù xiè wǒ jūn xīn yě

今又播传此言，欲懈我军心也。

zhèng lùn jiān hū bào fèi yī dào

正论间，忽报费祎到。

kǒng míng qǐng rù wèn zhī yī yuē wèi zhǔ cáo ruì wén dōng wú sān lù jìn bīng nǎi zì yǐn dà jūn zhì hé féi lìng mǎn chǒng tián yù liú shào fēn bīng sān lù yíng dí

孔明请入问之，祎曰：“魏主曹睿闻东吴三路进兵，乃自引大军至合淝，令满宠、田豫、刘劭分兵三路迎敌。

mǎn chǒng shè jì jǐn shāo dōng wú liáng cǎo zhàn jù wú bīng duō bìng

满宠设计尽烧东吴粮草战具，吴兵多病。

lù xùn shàng biǎo yú wú wáng yuē huì qián hòu jiā gōng bù yì jī biǎo rén zhōng tú bèi wèi bīng suǒ huò yīn cǐ jī guān xiè lòu wú bīng wú gōng ér tuì

陆逊上表于吴王，约会前后夹攻，不意赍表人中途被魏兵所获，因此机关泄漏，吴兵无功而退。

kǒng míng tīng zhī cǐ xìn cháng tàn yī shēng bù jué hūn dǎo yú de

”孔明听知此信，长叹一声，不觉昏倒于地；

zhòng jiāng jí jiù bàn shǎng fāng sū

众将急救，半晌方苏。

kǒng míng tàn yuē wú xīn hūn luàn jiù bìng fù fā kǒng bù néng shēng yǐ

孔明叹曰：“吾心昏乱，旧病复发，恐不能生矣！

shì yè kǒng míng fú bìng chū zhàng yǎng guān tiān wén shí fēn jīng huāng

是夜，孔明扶病出帐，仰观天文，十分惊慌；

rù zhàng wèi jiāng wéi yuē wú mìng zài dàn xī yǐ

入帐谓姜维曰：“吾命在旦夕矣！

wéi yuē chéng xiàng hé chū cǐ yán

”维曰：“丞相何出此言？

kǒng míng yuē wú jiàn sān tái xīng zhōng kè xīng bèi míng zhǔ xīng yōu yǐn xiāng fǔ liè yào qí guāng hūn àn tiān xiàng rú cǐ wú mìng kě zhī

”孔明曰：“吾见三台星中，客星倍明，主星幽隐，相辅列曜，其光昏暗：天象如此，吾命可知！

wéi yuē tiān xiàng suī zé rú cǐ chéng xiàng hé bù yòng qí ráng zhī fǎ wǎn huí zhī

”维曰：“天象虽则如此，丞相何不用祈禳之法挽回之？

kǒng míng yuē wú sù ān qí ráng zhī fǎ dàn wèi zhī tiān yì ruò hé

”孔明曰：“吾素谙祈禳之法，但未知天意若何。

rǔ kě yǐn jiá shì sì shí jiǔ rén gè zhí zào qí chuān zào yī huán rào zhàng wài

汝可引甲士四十九人，各执皂旗，穿皂衣，环绕帐外；

wǒ zì yú zhàng zhōng qí ráng běi dǒu

我自于帐中祈禳北斗。

ruò qī rì nèi zhǔ dēng bù miè wú shòu kě zēng yī jì

若七日内主灯不灭，吾寿可增一纪；

rú dēng miè wú bì sǐ yǐ

如灯灭，吾必死矣。

xián zá rén děng xiū jiào fàng rù

闲杂人等，休教放入。

fán yī yīng xū yòng zhī wù zhǐ lìng èr xiǎo tóng bān yùn

凡一应需用之物，只令二小童搬运。

jiāng wéi lǐng mìng zì qù zhǔn bèi

”姜维领命，自去准备。

shí zhí bā yuè zhōng qiū shì yè yín hé gěng gěng yù lù líng líng jīng qí bù dòng diāo dǒu wú shēng

时值八月中秋，是夜银河耿耿，玉露零零，旌旗不动，刁斗无声。

jiāng wéi zài zhàng wài yǐn sì shí jiǔ rén shǒu hù

姜维在帐外引四十九人守护。

kǒng míng zì yú zhàng zhōng shè xiāng huā jì wù dì shàng fēn bù qī zhǎn dà dēng wài bù sì shí jiǔ zhǎn xiǎo dēng nèi ān běn mìng dēng yī zhǎn

孔明自于帐中设香花祭物，地上分布七盏大灯，外布四十九盏小灯，内安本命灯一盏。

kǒng míng bài zhù yuē liàng shēng yú luàn shì gān lǎo lín quán

孔明拜祝曰：“亮生于乱世，甘老林泉；

chéng zhāo liè huáng dì sān gù zhī ēn tuō gū zhī zhòng bù gǎn bù jié quǎn mǎ zhī láo shì tǎo guó zéi

承昭烈皇帝三顾之恩，托孤之重，不敢不竭犬马之劳，誓讨国贼。

bù yì jiāng xīng yù zhuì yáng shòu jiāng zhōng

不意将星欲坠，阳寿将终。

jǐn shū chǐ sù shàng gào qióng cāng fú wàng tiān cí fǔ chuí jiàn tīng qū yán chén suàn shǐ de shàng bào jūn ēn xià jiù mín mìng kè fù jiù wù yǒng yán hàn sì

谨书尺素，上告穹苍：伏望天慈，俯垂鉴听，曲延臣算，使得上报君恩，下救民命，克复旧物，永延汉祀。

fēi gǎn wàng qí shí yóu qíng qiē

非敢妄祈，实由情切。

bài zhù bì jiù zhàng zhōng fǔ fú dài dàn

”拜祝毕，就帐中俯伏待旦。

cì rì fú bìng lǐ shì tù xiě bù zhǐ

次日，扶病理事，吐血不止。

rì zé jì yì jūn jī yè zé bù gāng tà dǒu

日则计议军机，夜则步罡踏斗。

què shuō sī mǎ yì zài yíng zhōng jiān shǒu hū yī yè yǎng guān tiān wén dà xǐ wèi xià hóu bà yuē wú jiàn jiāng xīng shī wèi kǒng míng bì rán yǒu bìng bù jiǔ biàn sǐ

却说司马懿在营中坚守，忽一夜仰观天文，大喜，谓夏侯霸曰：“吾见将星失位，孔明必然有病，不久便死。

nǐ kě yǐn yī qiān jūn qù wǔ zhàng yuán shào tàn

你可引一千军去五丈原哨探。

ruò shǔ rén ràng luàn bù chū jiē zhàn kǒng míng bì rán huàn bìng yǐ

若蜀人攘乱，不出接战，孔明必然患病矣。

wú dāng chéng shì jī zhī

吾当乘势击之。

bà yǐn bīng ér qù

”霸引兵而去。

kǒng míng zài zhàng zhōng qí ráng yǐ jí liù yè jiàn zhǔ dēng míng liàng xīn zhōng shén xǐ

孔明在帐中祈禳已及六夜，见主灯明亮，心中甚喜。

jiāng wéi rù zhàng zhèng jiàn kǒng míng pī fà zhàng jiàn tà gāng bù dòu yā zhèn jiāng xīng

姜维入帐，正见孔明披发仗剑，踏罡步斗，压镇将星。

hū tīng de zhài wài nà hǎn fāng yù lìng rén chū wèn wèi yán fēi bù rù gào yuē wèi bīng zhì yǐ

忽听得寨外呐喊，方欲令人出问，魏延飞步入告曰：“魏兵至矣！

yán jiǎo bù jí jìng jiāng zhǔ dēng pū miè

”延脚步急，竟将主灯扑灭。

kǒng míng qì jiàn ér tàn yuē

孔明弃剑而叹曰！

sǐ shēng yǒu mìng bù kě de ér ráng yě

“死生有命，不可得而禳也！

wèi yán huáng kǒng fú dì qǐng zuì

”魏延惶恐，伏地请罪；

jiāng wéi fèn nù bá jiàn yù shā wèi yán

姜维忿怒，拔剑欲杀魏延。

zhèng shì wàn shì bù yóu rén zuò zhǔ yī xīn nán yǔ mìng zhēng héng

正是：万事不由人做主，一心难与命争衡。

wèi zhī wèi yán xìng mìng rú hé qiě kàn xià wén fēn jiě

未知魏延性命如何，且看下文分解。