第九十七回 — 三国演义 — 罗贯中

tǎo wèi guó wǔ hòu zài shàng biǎo pò cáo bīng jiāng wéi zhà xiàn shū

讨魏国武侯再上表破曹兵姜维诈献书

què shuō shǔ hàn jiàn xìng liù nián qiū jiǔ yuè wèi dū dū cáo xiū bèi dōng wú lù xùn dà pò yú shí tíng chē zhàng mǎ pǐ jūn zī qì xiè bìng jiē qìng jìn xiū huáng kǒng zhī shén qì yōu chéng bìng dào luò yáng jū fā bèi ér sǐ

却说蜀汉建兴六年秋九月，魏都督曹休被东吴陆逊大破于石亭，车仗马匹，军资器械，并皆罄尽，休惶恐之甚，气忧成病，到洛阳，疽发背而死。

wèi zhǔ cáo ruì chì lìng hòu zàng

魏主曹睿敕令厚葬。

sī mǎ yì yǐn bīng hái zhòng jiāng jiē rù wèn yuē cáo dū du bīng bài jí yuán shuài zhī gān xì hé gù jí huí yé

司马懿引兵还、众将接入问曰：“曹都督兵败，即元帅之干系，何故急回耶？

yì yuē wú liào zhū gě liàng zhī wú bīng bài bì chéng xū lái qǔ cháng ān

”懿曰：“吾料诸葛亮知吾兵败，必乘虚来取长安。

tǎng lǒng xī jǐn jí hé rén jiù zhī

倘陇西紧急，何人救之？

wú gù huí ěr

吾故回耳。

zhòng jiē yǐ wéi jù qiè shěn xiào ér tuì

”众皆以为惧怯，哂笑而退。

què shuō dōng wú qiǎn shǐ zhì shū shǔ zhōng qǐng bīng fá wèi bìng yán dà pò cáo xiū zhī shì yī zhě xiǎn zì jǐ wēi fēng èr zhě tōng hé huì zhī hǎo

却说东吴遣使致书蜀中，请兵伐魏，并言大破曹休之事：一者显自己威风，二者通和会之好。

hòu zhǔ dà xǐ lìng rén chí shū zhì hàn zhōng bào zhī kǒng míng

后主大喜，令人持书至汉中，报知孔明。

shí kǒng míng bīng qiáng mǎ zhuàng liáng cǎo fēng zú suǒ yòng zhī wù yī qiè wán bèi zhèng yào chū shī

时孔明兵强马壮，粮草丰足，所用之物，一切完备，正要出师。

tīng zhī cǐ xìn jí shè yàn dà huì zhū jiāng jì yì chū shī

听知此信，即设宴大会诸将，计议出师。

hū yī zhèn dà fēng zì dōng běi jiǎo shàng ér qǐ bǎ tíng qián sōng shù chuī zhé

忽一阵大风，自东北角上而起，把庭前松树吹折。

zhòng jiē dà jīng

众皆大惊。

kǒng míng jiù zhàn yī kè yuē cǐ fēng zhǔ sǔn yī dà jiàng

孔明就占一课，曰：“此风主损一大将！

zhū jiāng wèi xìn

”诸将未信。

zhèng yǐn jiǔ jiān hū bào zhèn nán jiāng jūn zhào yún zhǎng zǐ zhào tǒng cì zǐ zhào guǎng lái jiàn chéng xiàng

正饮酒间，忽报镇南将军赵云长子赵统、次子赵广，来见丞相。

kǒng míng dà jīng zhì bēi yú de yuē zi lóng xiū yǐ

孔明大惊，掷杯于地曰：“子龙休矣！

èr zi rù jiàn bài kū yuē mǒu fù zuó yè sān gēng bìng zhòng ér sǐ

”二子入见，拜哭曰：“某父昨夜三更病重而死。

kǒng míng diē zú ér kū yuē zi lóng shēn gù guó jiā sǔn yī dòng liáng wú qù yī bì yě

”孔明跌足而哭曰：“子龙身故，国家损一栋梁，吾去一臂也！

zhòng jiāng wú bù huī tì

”众将无不挥涕。

kǒng míng lìng èr zi rù chéng dū miàn jūn bào sāng

孔明令二子入成都面君报丧。

hòu zhǔ wén yún sǐ fàng shēng dà kū yuē zhèn xī nián yòu fēi zǐ lóng zé sǐ yú luàn jūn zhī zhōng yǐ

后主闻云死，放声大哭曰“朕昔年幼，非子龙则死于乱军之中矣！

jí xià zhào zhuī zèng dà jiàng jūn shì fēng shùn píng hóu chì zàng yú chéng dū jǐn píng shān zhī dōng

”即下诏追赠大将军，谥封顺平侯，敕葬于成都锦屏山之东；

jiàn lì miào táng sì shí xiǎng jì

建立庙堂，四时享祭。

hòu rén yǒu shī yuē cháng shān yǒu hǔ jiàng zhì yǒng pǐ guān zhāng

后人有诗曰：“常山有虎将，智勇匹关张。

hàn shuǐ gōng xūn zài dāng yáng xìng zì zhāng

汉水功勋在，当阳姓字彰。

liǎng fān fú yòu zhǔ yī niàn dá xiān huáng

两番扶幼主，一念答先皇。

qīng shǐ shū zhōng liè yīng liú bǎi shì fāng

青史书忠烈，应流百世芳。

què shuō hòu zhǔ sī niàn zhào yún xī rì zhī gōng jì zàng shén hòu

却说后主思念赵云昔日之功，祭葬甚厚；

fēng zhào tǒng wèi hǔ bēn zhōng láng zhào guǎng wéi yá mén jiāng jiù lìng shǒu fén

封赵统为虎贲中郎，赵广为牙门将，就令守坟。

èr rén cí xiè ér qù

二人辞谢而去。

hū jìn chén zòu yuē zhū gě chéng xiàng jiāng jūn mǎ fēn bō yǐ dìng jí rì jiāng chū shī fá wèi

忽近臣奏曰：“诸葛丞相将军马分拨已定，即日将出师伐魏。

hòu zhǔ wèn zài cháo zhū chén zhū chén duō yán wèi kě qīng dòng

”后主问在朝诸臣，诸臣多言未可轻动。

hòu zhǔ yí lǜ wèi jué

后主疑虑未决。

hū zòu chéng xiàng lìng yáng yí jī chū shī biǎo zhì

忽奏丞相令杨仪赍出师表至。

hòu zhǔ yi rù yí chéng shàng biǎo zhāng

后主宜入，仪呈上表章。

hòu zhǔ jiù yù àn shàng chāi shì qí biǎo yuē

后主就御案上拆视，其表曰：

xiān dì lǜ hàn zéi bù liǎng lì wáng yè bù piān ān gù tuō chén yǐ tǎo zéi yě

“先帝虑汉贼不两立，王业不偏安，故托臣以讨贼也。

yǐ xiān dì zhī míng liàng chén zhī cái gù zhī chén fá zéi cái ruò dí qiáng yě

以先帝之明，量臣之才，故知臣伐贼，才弱敌强也。

rán bù fá zéi wáng yè yì wáng

然不伐贼，王业亦亡。

wéi zuò ér dài wáng shú yǔ fá zhī

惟坐而待亡，孰与伐之？

shì gù tuō chén ér fú yí yě

是故托臣而弗疑也。

chén shòu mìng zhī rì qǐn bù ān xí shí bù gān wèi

臣受命之日，寝不安席，食不甘味；

sī wéi běi zhēng yi xiān rù nán gù wǔ yuè dù hù shēn rù bù máo bìng rì ér shí

思惟北征，宜先入南：故五月渡沪，深入不毛，并日而食。

chén fēi bù zì xī yě gù wáng yè bù kě piān ān yú shǔ dōu gù mào wēi nàn yǐ fèng xiān dì zhī yí yì

——臣非不自惜也，顾王业不可偏安于蜀都，故冒危难以奉先帝之遗意。

ér yì zhě wèi wéi fēi jì

而议者谓为非计。

jīn zéi shì pí yú xi yòu wu yú dōng bīng fǎ chéng láo cǐ jìn qū zhī shí yě

今贼适疲于西，又务于东，兵法“乘劳”：此进趋之时也。

jǐn chén qí shì rú zuǒ

谨陈其事如左：

gāo dì míng bìng rì yuè móu chén yuān shēn rán shè xiǎn bèi chuàng wēi rán hòu ān

高帝明并日月，谋臣渊深，然涉险被创，危然后安；

jīn bì xià wèi jí gāo dì móu chén bù rú liáng píng ér yù yǐ cháng cè qǔ shèng zuò dìng tiān xià cǐ chén zhī wèi jiě yī yě

今陛下未及高帝，谋臣不如良、平，而欲以长策取胜，坐定天下，此臣之未解一也。

liú yáo wáng lǎng gè jù zhōu jùn lùn ān yán jì dòng yǐn shèng rén qún yí mǎn fù zhòng nán sāi xiōng

刘繇、王朗，各据州郡，论安言计，动引圣人，群疑满腹，众难塞胸；

jīn suì bù zhàn míng nián bù zhēng shǐ sūn quán zuò dà suì bìng jiāng dōng cǐ chén zhī wèi jiě èr yě

今岁不战，明年不征，使孙权坐大，遂并江东，此臣之未解二也。

cáo cāo zhì jì shū jué yú rén qí yòng bīng yě fǎng fú sūn wú rán kùn yú nán yáng xiǎn yú wū cháo wēi yú qí lián bī yú lí yáng jǐ bài běi shān dài sǐ tóng guān rán hòu wěi dìng yī shí ěr

曹操智计，殊绝于人，其用兵也，仿佛孙、吴，然困于南阳，险于乌巢，危于祁连，逼于黎阳，几败北山，殆死潼关，然后伪定一时耳；

kuàng chén cái ruò ér yù yǐ bù wēi ér dìng zhī cǐ chén zhī wèi jiě sān yě

况臣才弱，而欲以不危而定之，此臣之未解三也。

cáo cāo wǔ gōng chāng bà bù xià sì yuè cháo hú bù chéng rèn yòng li fú ér li fú tú zhī wěi rèn xià hóu ér xià hóu bài wáng xiān dì měi chēng cāo wèi néng yóu yǒu cǐ shī

曹操五攻昌霸不下，四越巢湖不成，任用李服而李服图之，委任夏侯而夏侯败亡，先帝每称操为能，犹有此失；

kuàng chén nú xià hé néng bì shèng cǐ chén zhī wèi jiě sì yě

况臣驽下，何能必胜，此臣之未解四也。

zì chén dào hàn zhōng

自臣到汉中，

zhōng jiān jī nián ěr

中间期年耳，

rán sàng zhào yún yáng qún mǎ yù yán zhī dīng lì bái shòu liú hé shān tóng děng

然丧赵云、阳群、马玉、阎芝、丁立、白寿、刘郃、邓铜等，

jí qǔ cháng zhūn jiāng qī shí yú rén

及曲长屯将七十余人，

tū jiàng wú qián

突将无前，

cóng sōu qīng qiāng

賨、叟、青羌，

sàn qí wǔ qí yī qiān yú rén

散骑武骑一千余人，

cǐ jiē shù shí nián zhī nèi

此皆数十年之内，

suǒ jiū hé sì fāng zhī jīng ruì

所纠合四方之精锐，

fēi yī zhōu zhī suǒ yǒu

非一州之所有；

ruò fù shù nián zé sǔn sān fēn zhī èr yě

若复数年，则损三分之二也。

dāng hé yǐ tú dí cǐ chén zhī wèi jiě wǔ yě

——当何以图敌，此臣之未解五也。

jīn mín qióng bīng pí ér shì bù kě xi

今民穷兵疲，而事不可息；

shì bù kě xi zé zhù yǔ xíng láo fèi zhèng děng

事不可息，则住与行，劳费正等；

ér bù jí jīn tú zhī yù yǐ yī zhōu zhī de yǔ zéi chí jiǔ cǐ chén zhī wèi jiě liù yě

而不及今图之，欲以一州之地，与贼持久，此臣之未解六也。

fu nán píng zhě shì yě

夫难平者，事也。

xī xiān dì bài jūn yú chu dāng cǐ zhī shí cáo cāo fǔ shǒu wèi tiān xià yǐ dìng

昔先帝败军于楚，当此之时，曹操拊手，谓天下已定。

rán hòu xiān dì dōng lián wú yuè xi qǔ ba shǔ jǔ bīng běi zhēng xià hóu shòu shǒu cǐ cāo zhī shī jì ér hàn shì jiāng chéng yě

——然后先帝东连吴、越，西取巴、蜀，举兵北征，夏侯授首，此操之失计，而汉事将成也。

rán hòu wú gèng wéi méng guān yǔ huǐ bài zǐ guī cuō diē cáo pī chēng dì fán shì rú shì nán kě nì jiàn

——然后吴更违盟，关羽毁败，秭归蹉跌，曹丕称帝，凡事如是，难可逆见。

chén jū gōng jìn cuì sǐ ér hòu yǐ

臣鞠躬尽瘁，死而后已；

zhì yú chéng bài lì dùn fēi chén zhī míng suǒ néng nì dǔ yě

至于成败利钝，非臣之明所能逆睹也。

hòu zhǔ lǎn biǎo shén xǐ jí chì lìng kǒng míng chū shī

后主览表甚喜，即敕令孔明出师。

kǒng míng shòu mìng qǐ sān shí wàn jīng bīng lìng wèi yán zǒng dū qián bù xiān fēng jìng bēn chén cāng dào kǒu ér lái

孔明受命，起三十万精兵，令魏延总督前部先锋，径奔陈仓道口而来。

zǎo yǒu xì zuò bào rù luò yáng

早有细作报入洛阳。

sī mǎ yì zòu zhī wèi zhǔ dà huì wén wǔ shāng yì

司马懿奏知魏主，大会文武商议。

dà jiàng jūn cáo zhēn chū bān zòu yuē chén zuó shǒu lǒng xī gōng wēi zuì dà bù shèng huáng kǒng

大将军曹真出班奏曰：“臣昨守陇西，功微罪大，不胜惶恐。

jīn qǐ yǐn dà jūn wǎng qín zhū gě liàng

今乞引大军往擒诸葛亮。

chén jìn dé yī yuán dà jiàng shǐ liù shí jīn dà dāo qí qiān lǐ zhēng wǎn mǎ kāi liǎng shí tiě tāi gōng àn cáng sān gè liú xīng chuí bǎi fā bǎi zhòng yǒu wàn fū bù dāng zhī yǒng nǎi lǒng xī dí dào rén xìng wáng míng shuāng zì zi quán

臣近得一员大将，使六十斤大刀，骑千里征宛马，开两石铁胎弓，暗藏三个流星锤，百发百中，有万夫不当之勇，乃陇西狄道人，姓王，名双，字子全。

chén bǎo cǐ rén wèi xiān fēng

臣保此人为先锋。

ruì dà xǐ biàn zhào wáng shuāng shàng diàn

”睿大喜，便召王双上殿。

shì zhī shēn cháng jiǔ chǐ miàn hēi jing huáng xióng yāo hǔ bèi

视之，身长九尺，面黑睛黄，熊腰虎背。

ruì xiào yuē zhèn de cǐ dà jiàng yǒu hé lǜ zāi

睿笑曰：“朕得此大将，有何虑哉！

suì cì jǐn páo jīn jiǎ fēng wèi hǔ wēi jiāng jūn qián bù dà xiān fēng

”遂赐锦袍金甲，封为虎威将军、前部大先锋。

cáo zhēn wèi dà dū dū

曹真为大都督。

zhēn xiè ēn chū cháo suì yǐn shí wǔ wàn jīng bīng huì hé guō huái zhāng hé fēn dào shǒu bǎ ài kǒu

真谢恩出朝，遂引十五万精兵，会合郭淮、张郃，分道守把隘口。

què shuō shǔ bīng qián duì shào zhì chén cāng huí bào kǒng míng shuō chén cāng kǒu yǐ zhù qǐ yī chéng nèi yǒu dà jiàng hǎo zhāo shǒu bǎ shēn gōu gāo lěi biàn pái lù jiǎo shí fēn jǐn yán

却说蜀兵前队哨至陈仓，回报孔明，说：“陈仓口已筑起一城，内有大将郝昭守把，深沟高垒，遍排鹿角，十分谨严；

bù rú qì le cǐ chéng cóng tài bái lǐng niǎo dào chū qí shān shén biàn

不如弃了此城，从太白岭鸟道出祁山甚便。

kǒng míng yuē chén cāng zhèng běi shì jiē tíng

”孔明曰：“陈仓正北是街亭；

bì děi cǐ chéng fāng kě jìn bīng

必得此城，方可进兵。

mìng wèi yán yǐn bīng dào chéng xià sì miàn gōng zhī

”命魏延引兵到城下，四面攻之。

lián rì bù néng pò

连日不能破。

wèi yán fù lái gào kǒng míng shuō chéng nán dǎ

魏延复来告孔明，说城难打。

kǒng míng dà nù yù zhǎn wèi yán

孔明大怒，欲斩魏延。

hū zhàng xià yī rén gào yuē mǒu suī wú cái suí chéng xiàng duō nián wèi cháng bào xiào

忽帐下一人告曰：“某虽无才，随丞相多年，未尝报效。

yuàn qù chén cāng chéng zhōng shuō hǎo zhāo lái jiàng bù yòng zhāng gōng zhǐ jiàn

愿去陈仓城中，说郝昭来降，不用张弓只箭。

zhòng shì zhī nǎi bù qǔ jìn xiáng yě

”众视之，乃部曲靳祥也。

kǒng míng yuē rǔ yòng hé yán yǐ shuō zhī

孔明曰：“汝用何言以说之？

xiáng yuē hǎo zhāo yǔ mǒu tóng shì lǒng xī rén shì zì yòu jiāo qì

”祥曰：“郝昭与某，同是陇西人氏，自幼交契。

mǒu jīn dào bǐ yǐ lì hài shuō zhī bì lái jiàng yǐ

某今到彼，以利害说之，必来降矣。

kǒng míng jí lìng qián qù

”孔明即令前去。

jìn xiáng zhòu mǎ jìng dào chéng xià jiào yuē hǎo bó dào gù rén jìn xiáng lái jiàn

靳祥骤马径到城下，叫曰：“郝伯道故人靳祥来见。

chéng shàng rén bào zhī hǎo zhāo

”城上人报知郝昭。

zhāo lìng kāi mén fàng rù dēng chéng xiāng jiàn

昭令开门放入，登城相见。

zhāo wèn yuē gù rén yīn hé dào cǐ

昭问曰：“故人因何到此？

xiáng yuē wú zài xī shǔ kǒng míng zhàng xià cān zàn jūn jī dài yǐ shàng bīn zhī lǐ

”祥曰：“吾在西蜀孔明帐下，参赞军机，待以上宾之礼。

tè lìng mǒu lái jiàn gōng yǒu yán xiāng gào

特令某来见公，有言相告。

zhāo bó rán biàn sè yuē zhū gě liàng nǎi wǒ guó chóu dí yě

”昭勃然变色曰：“诸葛亮乃我国仇敌也！

wú shì wèi rǔ shì shǔ gè shì qí zhǔ xī shí wèi kūn zhòng jīn shí wèi chóu dí

吾事魏，汝事蜀，各事其主，昔时为昆仲，今时为仇敌！

rǔ zài bù bì duō yán biàn qǐng chū chéng

汝再不必多言，便请出城！

jìn xiáng yòu yù kāi yán hǎo zhāo yǐ chū dí lóu shàng le

”靳祥又欲开言，郝昭已出敌楼上了。

wèi jūn jí cuī shàng mǎ gǎn chū chéng wài

魏军急催上马，赶出城外。

xiáng huí tóu shì zhī jiàn zhāo yǐ dìng hù xīn mù lán gān

祥回头视之，见昭倚定护心木栏杆。

xiáng lè mǎ yǐ biān zhǐ zhī yuē bó dào xián dì hé tài qíng báo yé

祥勒马以鞭指之曰：“伯道贤弟，何太情薄耶？

zhāo yuē wèi guó fǎ dù xiōng suǒ zhī yě

”昭曰：“魏国法度，兄所知也。

wú shòu guó ēn dàn yǒu sǐ ér yǐ xiōng bù bì xià shuō cí

吾受国恩，但有死而已，兄不必下说词。

zǎo huí jiàn zhū gě liàng jiào kuài lái gōng chéng wú bù jù yě

早回见诸葛亮，教快来攻城，吾不惧也！

xiáng huí gào kǒng míng yuē hǎo zhāo wèi děng mǒu kāi yán biàn xiān zǔ què

祥回告孔明曰：“郝昭未等某开言，便先阻却。

kǒng míng yuē rǔ kě zài qù jiàn tā yǐ lì hài shuō zhī

”孔明曰：“汝可再去见他，以利害说之。

xiáng yòu dào chéng xià qǐng hǎo zhāo xiāng jiàn

”祥又到城下，请郝昭相见。

zhāo chū dào dí lóu shàng

昭出到敌楼上。

xiáng lè mǎ gāo jiào yuē bó dào xián dì tīng wú zhōng yán rǔ jù shǒu yī gū chéng zěn jù shù shí wàn zhī zhòng

祥勒马高叫曰：“伯道贤弟，听吾忠言：汝据守一孤城，怎拒数十万之众？

jīn bù zǎo jiàng hòu huǐ wú jí

今不早降，后悔无及！

qiě bù shùn dà hàn ér shì jiān wèi yì hé bù zhī tiān mìng bù biàn qīng zhuó hu

且不顺大汉而事奸魏，抑何不知天命、不辨清浊乎？

yuàn bó dào sī zhī

愿伯道思之。

hǎo zhāo dà nù niān gōng dā jiàn zhǐ jìn xiáng ér hē yuē wú qián yán yǐ dìng rǔ bù bì zài yán

”郝昭大怒，拈弓搭箭，指靳祥而喝曰：“吾前言已定，汝不必再言！

kě sù tuì

可速退！

wú bù shè rǔ

吾不射汝！

jìn xiáng huí jiàn kǒng míng jù yán hǎo zhāo rú cǐ guāng jǐng

靳祥回见孔明，具言郝昭如此光景。

kǒng míng dà nù yuē pǐ fū wú lǐ tài shèn

孔明大怒曰：“匹夫无礼太甚！

qǐ qī wú wú gōng chéng zhī jù yé

岂欺吾无攻城之具耶？

suí jiào tǔ rén wèn yuē chén cāng chéng zhōng yǒu duō shǎo rén mǎ

”随叫土人问曰：“陈仓城中，有多少人马？

tǔ rén gào yuē suī bù zhī de shù yuē yǒu sān qiān rén

”土人告曰：“虽不知的数，约有三千人。

kǒng míng xiào yuē liàng cǐ xiǎo chéng ān néng yù wǒ

”孔明笑曰：“量此小城，安能御我！

xiū děng tā jiù bīng dào huǒ sù gōng zhī

休等他救兵到，火速攻之！

yú shì jūn zhōng qǐ bǎi shèng yún tī yī chéng shàng kě lì shí shù rén zhōu wéi yòng mù bǎn zhē hù

”于是军中起百乘云梯，一乘上可立十数人，周围用木板遮护。

jūn shì gè bǎ duǎn tī ruǎn suǒ tīng jūn zhōng léi gǔ yī qí shàng chéng

军士各把短梯软索，听军中擂鼓，一齐上城。

hǎo zhāo zài dí lóu shàng wàng jiàn shǔ bīng zhuāng qǐ yún tī sì miàn ér lái jí lìng sān qiān jūn gè zhí huǒ jiàn fēn bù sì miàn

郝昭在敌楼上，望见蜀兵装起云梯，四面而来，即令三千军各执火箭，分布四面；

dài yún tī jìn chéng yī qí shè zhī

待云梯近城，一齐射之。

kǒng míng zhī dào chéng zhōng wú bèi gù dà zào yún tī lìng sān jūn gǔ zào nà hǎn ér jìn

孔明只道城中无备，故大造云梯，令三军鼓噪呐喊而进；

bù qī chéng shàng huǒ jiàn qí fā yún tī jìn zhe tī shàng jūn shì duō bèi shāo sǐ chéng shàng shǐ shí rú yǔ shǔ bīng jiē tuì

不期城上火箭齐发，云梯尽着，梯上军士多被烧死，城上矢石如雨，蜀兵皆退。

kǒng míng dà nù yuē rǔ shāo wú yún tī wú què yòng chōng chē zhī fǎ

孔明大怒曰：“汝烧吾云梯，吾却用‘冲车’之法！

yú shì lián yè ān pái xià chōng chē

”于是连夜安排下冲车。

cì rì yòu sì miàn gǔ sǎng nà hǎn ér jìn

次日，又四面鼓嗓呐喊而进。

hǎo zhāo jí mìng yùn shí záo yǎn yòng gé shéng chuān dìng fēi dǎ chōng chē jiē bèi dǎ zhé

郝昭急命运石凿眼，用葛绳穿定飞打，冲车皆被打折。

kǒng míng yòu lìng rén yùn tǔ tián chéng háo jiào liáo huà yǐn sān qiān qiāo jūn cóng yè jiān jué dì dào àn rù chéng qù

孔明又令人运土填城壕，教廖化引三千锹军，从夜间掘地道，暗入城去。

hǎo zhāo yòu yú chéng zhōng jué zhòng háo héng jié zhī

郝昭又于城中掘重壕横截之。

rú cǐ zhòu yè xiāng gōng èr shí yú rì wú jì kě pò

如此昼夜相攻，二十余日，无计可破。

kǒng míng zhèng zài yíng zhōng yōu mèn hū bào dōng biān jiù bīng dào le qí shàng shū wèi xiān fēng dà jiàng wáng shuāng

孔明正在营中忧闷，忽报：“东边救兵到了，旗上书：‘魏先锋大将王双’。

kǒng míng wèn yuē shuí kě yíng zhī

”孔明问曰：“谁可迎之？

wèi yán chū yuē mǒu yuàn wǎng

”魏延出曰：“某愿往。

kǒng míng yuē rǔ nǎi xiān fēng dà jiàng wèi kě qīng chū

”孔明曰：“汝乃先锋大将，未可轻出。

yòu wèn shuí gǎn yíng zhī

”又问：“谁敢迎之？

pí jiàng xiè xióng yīng shēng ér chū

”裨将谢雄应声而出。

kǒng míng yǔ sān qiān jūn qù le

孔明与三千军去了。

kǒng míng yòu wèn yuē shuí gǎn zài qù

孔明又问曰：“谁敢再去？

pí jiàng gōng qǐ yīng shēng yào qù

”裨将龚起应声要去。

kǒng míng yì yǔ sān qiān bīng qù le

孔明亦与三千兵去了。

kǒng míng kǒng chéng nèi hǎo zhāo yǐn bīng chōng chū nǎi bǎ rén mǎ tuì èr shí lǐ xià zhài

孔明恐城内郝昭引兵冲出，乃把人马退二十里下寨。

què shuō xiè xióng yǐn jūn qián xíng zhèng yù wáng shuāng

却说谢雄引军前行，正遇王双；

zhàn bù sān hé bèi shuāng yī dāo pī sǐ

战不三合，被双一刀劈死。

shǔ bīng bài zǒu shuāng suí hòu gǎn lái

蜀兵败走，双随后赶来。

gōng qǐ jiē zhe jiāo mǎ zhǐ sān hé yì bèi shuāng suǒ zhǎn

龚起接着，交马只三合，亦被双所斩。

bài bīng huí bào kǒng míng

败兵回报孔明。

kǒng míng dà jīng máng lìng liáo huà wáng píng zhāng yí sān rén chū yíng

孔明大惊，忙令廖化、王平、张嶷三人出迎。

liǎng zhèn duì yuán zhāng yí chū mǎ wáng píng liáo huà yā zhù zhèn jiǎo

两阵对圆，张嶷出马，王平、廖化压住阵角。

wáng shuāng zòng mǎ lái yǔ zhāng yí jiāo mǎ shù hé bù fēn shèng fù

王双纵马来与张嶷交马，数合不分胜负。

shuāng zhà bài biàn zǒu yí suí hòu gǎn qù

双诈败便走，嶷随后赶去。

wáng píng jiàn zhāng yí zhòng jì máng jiào yuē xiū gǎn

王平见张嶷中计，忙叫曰：“休赶！

yí jí huí mǎ shí wáng shuāng liú xīng chuí zǎo dào zhèng zhōng qí bèi

”嶷急回马时，王双流星锤早到，正中其背。

wēi fú ān ér zǒu shuāng huí mǎ gǎn lái

巍伏鞍而走，双回马赶来。

wáng píng liáo huà jié zhù jiù de zhāng yí huí zhèn

王平、廖化截住，救得张嶷回阵。

wáng shuāng qū bīng dà shā yī zhèn shǔ bīng zhé shāng shén duō

王双驱兵大杀一阵，蜀兵折伤甚多。

wēi tù xiě shù kǒu huí jiàn kǒng míng shuō wáng shuāng yīng xióng wú dí

巍吐血数口，回见孔明，说：“王双英雄无敌；

rú jīn jiāng èr wàn bīng jiù chén cāng chéng wài xià zhài sì wéi lì qǐ pái shān zhù qǐ zhòng chéng shēn wā háo qiàn shǒu yù shén yán

如今将二万兵就陈仓城外下寨，四围立起排栅，筑起重城，深挖壕堑，守御甚严。

kǒng míng jiàn zhé èr jiāng zhāng yí yòu bèi dǎ shāng jí huàn jiāng wéi yuē chén cāng dào kǒu zhè tiáo lù bù kě xíng

”孔明见折二将，张嶷又被打伤，即唤姜维曰：“陈仓道口这条路不可行。

bié qiú hé cè

别求何策？

wéi yuē chén cāng chéng chí jiān gù hǎo zhāo shǒu yù shén mì yòu de wáng shuāng xiāng zhù shí bù kě qǔ

”维曰：“陈仓城池坚固，郝昭守御甚密，又得王双相助，实不可取。

bù ruò lìng yī dà jiàng yī shān bàng shuǐ xià zhài gù shǒu

不若令一大将，依山傍水，下寨固守；

zài lìng liáng jiàng shǒu bǎ yào dào yǐ fáng jiē tíng zhī gōng

再令良将守把要道，以防街亭之攻；

què tǒng dà jūn qù xí qí shān mǒu què rú cǐ rú cǐ yòng jì kě zhuō cáo zhēn yě

却统大军去袭祁山，某却如此如此用计，可捉曹真也。

kǒng míng cóng qí yán jí lìng wáng píng li huī yǐn èr zhī bīng shǒu jiē tíng xiǎo lù

”孔明从其言，即令王平，李恢，引二枝兵守街亭小路；

wèi yán yǐn yī jūn shǒu chén cāng kǒu

魏延引一军守陈仓口。

mǎ dài wèi xiān fēng guān xìng zhāng bāo wèi qián hòu jiù yìng shǐ cóng xiǎo jìng chū xié gǔ wàng qí shān jìn fā

马岱为先锋，关兴、张苞为前后救应使，从小径出斜谷望祁山进发。

què shuō cáo zhēn yīn sī qián fān bèi sī mǎ yì duó le gōng láo yīn cǐ dào luò yáng fēn diào guō huái sūn lǐ dōng xī shǒu bǎ

却说曹真因思前番被司马懿夺了功劳，因此到洛阳分调郭淮、孙礼东西守把；

yòu tīng de chén cāng gào jí yǐ lìng wáng shuāng qù jiù

又听的陈仓告急，已令王双去救。

wén zhī wáng shuāng zhǎn jiāng lì gōng dà xǐ nǎi lìng zhōng hù jūn dà jiàng fèi yào quán shè qián bù zǒng dū zhū jiāng gè zì shǒu bǎ ài kǒu

闻知王双斩将立功，大喜，乃令中护军大将费耀，权摄前部总督，诸将各自守把隘口。

hū bào shān gǔ zhōng zhuō de xì zuò lái jiàn

忽报山谷中捉得细作来见。

cáo zhēn lìng yā rù guì yú zhàng qián

曹真令押入，跪于帐前。

qí rén gào yuē xiǎo rén bú shì jiān xì yǒu jī mì lái jiàn dū du wù bèi fú lù jūn zhuō lái qǐ tuì zuǒ yòu

其人告曰：“小人不是奸细，有机密来见都督，误被伏路军捉来，乞退左右。

zhēn nǎi jiào qù qí fù zuǒ yòu zàn tuì

”真乃教去其缚，左右暂退。

qí rén yuē xiǎo rén nǎi jiāng bó yuē xīn fù rén yě

其人曰：“小人乃姜伯约心腹人也。

méng běn guān qiǎn sòng mì shū

蒙本官遣送密书。

zhēn yuē shū ān zài

”真曰：“书安在？

qí rén yú tiē ròu yī nèi qǔ chū chéng shàng

”其人于贴肉衣内取出呈上。

zhēn chāi shì yuē zuì jiāng jiāng wéi bǎi bài shū chéng dà dū dū cáo huī xià wéi niàn shì shí wèi lù tiǎn shǒu biān chéng

真拆视曰：“罪将姜维百拜，书呈大都督曹麾下：维念世食魏禄，忝守边城；

dāo qiè hòu ēn wú mén bǔ bào

叨窃厚恩，无门补报。

zuó rì wù zāo zhū gě liàng zhī jì xiàn shēn yú diān yá zhī zhōng

昨日误遭诸葛亮之计，陷身于巅崖之中。

sī niàn jiù guó hé rì wàng zhī

思念旧国，何日忘之！

jīn xìng shǔ bīng xi chū zhū gě liàng shén bù xiāng yí

今幸蜀兵西出，诸葛亮甚不相疑。

lài dū du qīn tí dà bīng ér lái rú yù dí rén kě yǐ zhà bài

赖都督亲提大兵而来：如遇敌人，可以诈败；

wéi dāng zài hòu yǐ jǔ huǒ wèi hào xiān shāo shǔ rén liáng cǎo què yǐ dà bīng fān shēn yǎn zhī zé zhū gě liàng kě qín yě

维当在后，以举火为号，先烧蜀人粮草，却以大兵翻身掩之，则诸葛亮可擒也。

fēi gǎn lì gōng bào guó shí yù zì shú qián zuì

非敢立功报国，实欲自赎前罪。

tǎng méng zhào chá sù cì lái mìng

倘蒙照察，速赐来命。

cáo zhēn kàn bì dà xǐ yuē tiān shǐ wú chéng gōng yě

”曹真看毕，大喜曰：“天使吾成功也！

suì zhòng shǎng lái rén biàn lìng huí bào yī qī huì hé

”遂重赏来人，便令回报，依期会合。

zhēn huàn fèi yào shāng yì yuē jīn jiāng wéi àn xiàn mì shū lìng wú rú cǐ rú cǐ

真唤费耀商议曰：“今姜维暗献密书，令吾如此如此。

yào yuē zhū gě liàng duō móu jiāng wéi zhì guǎng huò zhě shì zhū gě liàng suǒ shǐ kǒng qí zhōng yǒu zhà

”耀曰：“诸葛亮多谋，姜维智广，或者是诸葛亮所使，恐其中有诈。

zhēn yuē tā yuán shì wèi rén bù dé yǐ ér jiàng shǔ yòu hé yí hu

”真曰：“他原是魏人，不得已而降蜀，又何疑乎？

yào yuē dū du bù kě qīng qù zhǐ shǒu dìng běn zhài

”耀曰：“都督不可轻去，只守定本寨。

mǒu yuàn yǐn yī jūn jiē yìng jiāng wéi

某愿引一军接应姜维。

rú chéng gōng jǐn guī dū du

如成功，尽归都督；

tǎng yǒu jiān jì mǒu zì zhī dāng

倘有奸计，某自支当。

zhēn dà xǐ suì lìng fèi yào yǐn wǔ wàn bīng wàng xié gǔ ér jìn

”真大喜，遂令费耀引五万兵，望斜谷而进。

xíng le liǎng sān chéng zhūn xià jūn mǎ lìng rén shào tàn

行了两三程，屯下军马，令人哨探。

dāng rì shēn shí fēn huí bào xié gǔ dào zhōng yǒu shǔ bīng lái yě

当日申时分，回报：“斜谷道中，有蜀兵来也。

yào máng cuī bīng jìn

”耀忙催兵进。

shǔ bīng wèi jí jiāo zhàn xiān tuì

蜀兵未及交战先退。

yào yǐn bīng zhuī zhī shǔ bīng yòu lái

耀引兵追之，蜀兵又来。

fāng yù duì zhèn shǔ bīng yòu tuì rú cǐ zhě sān cì é yán zhì cì rì shēn shí fēn

方欲对阵，蜀兵又退：如此者三次，俄延至次日申时分。

wèi jūn yī rì yī yè bù céng gǎn xiē zhǐ kǒng shǔ bīng gōng jī

魏军一日一夜，不曾敢歇，只恐蜀兵攻击。

fāng yù tún jūn zào fàn hū rán sì miàn hǎn shēng dà zhèn gǔ jiǎo qí míng shǔ bīng màn shān biàn yě ér lái

方欲屯军造饭，忽然四面喊声大震，鼓角齐鸣，蜀兵漫山遍野而来。

mén qí kāi chù shǎn chū yī liàng sì lún chē kǒng míng duān zuò qí zhōng lìng rén qǐng wèi jūn zhǔ jiāng dá huà

门旗开处，闪出一辆四轮车，孔明端坐其中，令人请魏军主将答话。

yào zòng mǎ ér chū yáo jiàn kǒng míng xīn zhōng àn xǐ huí gù zuǒ yòu yuē rú shǔ bīng yǎn zhì biàn tuì hòu zǒu

耀纵马而出，遥见孔明，心中暗喜，回顾左右曰：“如蜀兵掩至，便退后走。

ruò jiàn shān hòu huǒ qǐ què huí shēn shā qù zì yǒu bīng lái xiāng yìng

若见山后火起，却回身杀去，自有兵来相应。

fēn fù bì yuè mǎ chū hū yuē qián zhě bài jiàng jīn hé gǎn yòu lái

”分付毕，跃马出呼曰：“前者败将，今何敢又来！

kǒng míng yuē huàn rǔ cáo zhēn lái dá huà

”孔明曰：“唤汝曹真来答话！

yào mà yuē cáo dū du nǎi jīn zhī yù yè ān kěn yǔ fǎn zéi xiāng jiàn yé

”耀骂曰：“曹都督乃金枝玉叶，安肯与反贼相见耶！

kǒng míng dà nù bǎ yǔ shàn yī zhāo zuǒ yǒu mǎ dài yòu yǒu zhāng yí liǎng lù bīng chōng chū

”孔明大怒，把羽扇一招，左有马岱，右有张嶷，两路兵冲出。

wèi bīng biàn tuì

魏兵便退。

xíng bú dào sān shí lǐ wàng jiàn shǔ bīng bèi hòu huǒ qǐ hǎn shēng bù jué

行不到三十里，望见蜀兵背后火起，喊声不绝。

fèi yào zhī dào hào huǒ biàn huí shēn shā lái

费耀只道号火，便回身杀来。

shǔ bīng qí tuì

蜀兵齐退。

yào tí dāo zài qián zhǐ wàng hǎn chù zhuī gǎn

耀提刀在前，只望喊处追赶。

jiāng cì jìn huǒ shān lù zhōng gǔ jiǎo xuān tiān hǎn shēng zhèn de liǎng jūn shā chū zuǒ yǒu guān xìng yòu yǒu zhāng bāo

将次近火，山路中鼓角喧天、喊声震地，两军杀出：左有关兴，右有张苞。

shān shàng shǐ shí rú yǔ wǎng xià shè lái

山上矢石如雨，往下射来。

wèi bīng dà bài

魏兵大败。

fèi yào zhī shì zhòng jì jí tuì jūn wàng shān gǔ zhōng ér zǒu rén mǎ kùn fá

费耀知是中计，急退军望山谷中而走，人马困乏。

bèi hòu guān xìng yǐn shēng lì jūn gǎn lái wèi bīng zì xiāng jiàn tà jí luò jiàn shēn sǐ zhě bù zhī qí shù

背后关兴引生力军赶来，魏兵自相践踏及落涧身死者，不知其数。

yào táo mìng ér zǒu zhèng yù shān pō kǒu yī biāo jūn nǎi shì jiāng wéi

耀逃命而走，正遇山坡口一彪军，乃是姜维。

yào dà mà yuē fǎn zéi wú xìn

耀大骂曰：“反贼无信！

wú bù xìng wù zhōng rǔ jiān jì yě

吾不幸误中汝奸计也！

wéi xiào yuē wú yù qín cáo zhēn wù zhuàn rǔ yǐ

”维笑曰：“吾欲擒曹真，误赚汝矣！

sù xià mǎ shòu xiáng

速下马受降！

yào zhòu mǎ duó lù wàng shān gǔ zhōng ér zǒu

”耀骤马夺路，望山谷中而走。

hū jiàn gǔ kǒu huǒ guāng chōng tiān bèi hòu zhuī bīng yòu zhì

忽见谷口火光冲天，背后追兵又至。

yào zì wěn shēn sǐ yú zhòng jǐn jiàng

耀自刎身死，余众尽降。

kǒng míng lián yè qū bīng zhí chū qí shān qián xià zhài shōu zhù jūn mǎ zhòng shǎng jiāng wéi

孔明连夜驱兵，直出祁山前下寨，收住军马，重赏姜维。

wéi yuē mǒu hèn bù dé shā cáo zhēn yě

维曰：“某恨不得杀曹真也！

kǒng míng yì yuē kě xī dà jì xiǎo yòng yǐ

”孔明亦曰：“可惜大计小用矣。

què shuō cáo zhēn tīng zhī zhé le fèi yào huǐ zhī bù jí suì yǔ guō huái shāng yì tuì bīng zhī cè

却说曹真听知折了费耀，悔之不及，遂与郭淮商议退兵之策。

yú shì sūn lǐ xīn pí xīng yè jù biǎo shēn zòu wèi zhǔ yán shǔ bīng yòu chū qí shān cáo zhēn sǔn bīng zhé jiàng shì shén wēi jí

于是孙礼、辛毗星夜具表申奏魏主，言蜀兵又出祁山，曹真损兵折将，势甚危急。

ruì dà jīng jí zhào sī mǎ yì rù nèi yuē cáo zhēn sǔn bīng zhé jiàng shǔ bīng yòu chū qí shān

睿大惊，即召司马懿入内曰：“曹真损兵折将，蜀兵又出祁山。

qīng yǒu hé cè kě yǐ tuì zhī

卿有何策，可以退之？

yì yuē chén yǐ yǒu tuì zhū gě liàng zhī jì

”懿曰：“臣已有退诸葛亮之计。

bù yòng wèi jūn yáng wǔ yào wēi shǔ bīng zì rán zǒu yǐ

不用魏军扬武耀威，蜀兵自然走矣。

zhèng shì yǐ jiàn zi dān wú shèng shù quán píng zhòng dá yǒu liáng móu

”正是：已见子丹无胜术，全凭仲达有良谋。

wèi zhī qí jì rú hé qiě kàn xià wén fēn jiě

未知其计如何，且看下文分解。