墨子 · 墨子 · Chapter 3 of 54

03章 所染

PinyinModern Translation
Size

zǐ mò zi yán jiàn rǎn sī zhě ér tàn yuē rǎn yú cāng zé cāng rǎn yú huáng zé huáng suǒ rù zhě biàn qí sè yì biàn

子墨子言见染丝者而叹,曰:染于苍则苍,染于黄则黄,所入者变,其色亦变。

wǔ rù bì ér yǐ zé wèi wǔ sè yǐ

五入必而已则为五色矣。

gù rǎn bù kě bù shèn yě

故染不可不慎也!

fēi dú rǎn sī rán yě guó yì yǒu rǎn

不仅染丝是这样,国家也有类似的情况。

shùn rǎn yú xǔ yóu bó yáng yǔ rǎn yú gāo yáo bó yì tāng rǎn yú yī yǐn zhòng huǐ wǔ wáng rǎn yú tài gōng zhōu gōng

舜染于许由、伯阳,禹染于皋陶、伯益,汤染于伊尹、仲虺,武王染于太公、周公。

cǐ sì wáng zhě suǒ rǎn dāng gù wàng tiān xià lì wèi tiān zǐ gōng míng bì tiān dì

这四位君王,所受的影响得当,所以能称王天下,成为天子,功业名声覆盖天地。

jǔ tiān xià zhī rén yì xiǎn rén bì chēng cǐ sì wáng zhě

天下讲起仁义显赫的人物,一定会提到这四位君王。

xià jié rǎn yú gàn xīn tuī duō yīn zhòu rǎn yú chóng hóu è lái lì wáng rǎn yú lì gōng zhǎng fù róng yí zhōng yōu wáng rǎn yú fu gōng yí cài gōng gǔ

夏桀染于干辛、推哆,殷纣染于崇侯、恶来,厉王染于厉公长父、荣夷终,幽王染于傅公夷、蔡公谷。

cǐ sì wáng zhě suǒ rǎn bù dàng gù guó cán shēn sǐ wèi tiān xià lù jǔ tiān xià bú yì rǔ rén bì chēng cǐ sì wáng zhě

此四王者,所染不当,故国残身死,为天下僇,举天下不义辱人,必称此四王者。

qí huán rǎn yú guǎn zhòng bào shū jìn wén rǎn yú jiù fàn gāo yǎn chu zhuāng rǎn yú sūn shū chén yǐn wú hé lǘ rǎn yú wu yuán wén yì yuè gōu jiàn rǎn yú fàn lǐ dài fū zhǒng

齐桓染于管仲、鲍叔,晋文染于舅犯、高偃,楚庄染于孙叔、沈尹,吴阖闾染于伍员、文义,越勾践染于范蠡、大夫种。

cǐ wǔ jūn zhě suǒ rǎn dāng gù bà zhū hóu gōng míng chuán yú hòu shì

此五君者,所染当,故霸诸侯,功名传于后世。

fàn jí shè rǎn yú zhǎng liǔ shuò wáng shèng zhōng xíng yín rǎn yú jiè qín gāo qiáng wú fū chāi rǎn yú wáng sūn luò tài zǎi pǐ zhī bó yáo rǎn yú zhì guó zhāng wǔ zhōng shān shàng rǎn yú wèi yì yǎn zhǎng sòng kāng rǎn yú táng yāng diàn bù lǐ

范吉射染于长柳朔、王胜,中行寅染于藉秦、高强,吴夫差染于王孙雒、太宰嚭,知伯摇染于智国、张武,中山尚染于魏义、偃长,宋康染于唐鞅、佃不礼。

cǐ liù jūn zhě suǒ rǎn bù dàng gù guó jiā cán wáng shēn wéi xíng lù zōng miào pò miè jué wú hòu lèi jūn chén lí sàn mín rén liú wáng

此六君者,所染不当,故国家残亡,身为刑戮,宗庙破灭,绝无后类,君臣离散,民人流亡。

jǔ tiān xià zhī tān bào kē rǎo zhě bì chēng cǐ liù jūn yě

举天下之贪暴苛扰者,必称此六君也。

fán jūn zhī suǒ yǐ ān zhě hé yě

凡君之所以安者何也?

yǐ qí xíng lǐ yě

以其行理也。

xíng lǐ xìng yú rǎn dāng

行理性于染当。

gù shàn wèi jūn zhě láo yú lùn rén ér yì yú zhì guān

故善为君者,劳于论人而佚于治官。

bù néng wèi jūn zhě shāng xíng fèi shén chóu xīn láo yì

不能为君者,伤形费神,愁心劳意;

rán guó yú wēi shēn yú rǔ

然国逾危,身逾辱。

cǐ liù jūn zhě fēi bù zhòng qí guó ài qí shēn yě yǐ bù zhī yào gù yě

此六君者,非不重其国、爱其身也,以不知要故也。

bù zhī yào zhě suǒ rǎn bù dàng yě

不知要者,所染不当也。

fēi dú guó yǒu rǎn yě shì yì yǒu rǎn

非独国有染也,士亦有染。

qí you jiē hǎo rén yì chún jǐn wèi lìng zé jiā rì yì shēn rì ān míng rì róng chù guān de qí lǐ yǐ zé duàn gàn mù qín zi fù shuō zhī tú shì yě

其友皆好仁义,淳谨畏令,则家日益,身日安,名日荣,处官得其理矣,则段干木、禽子、傅说之徒是也。

qí you jiē hǎo jīn fèn chuàng zuò bǐ zhōu zé jiā rì sǔn shēn rì wēi míng rì rǔ chù guān shī qí lǐ yǐ zé zǐ xi yì yá shù dāo zhī tú shì yě

其友皆好矜奋,创作比周,则家日损,身日危,名日辱,处官失其理矣,则子西、易牙、竖刀之徒是也。

shī yuē bì zé suǒ kān bì jǐn suǒ kān zhě cǐ zhī wèi yě

诗曰“必择所堪,必谨所堪”者,此之谓也。

✦ You read 03章 所染

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.