墨子 · 墨子 · Chapter 4 of 54

04章 法仪

PinyinModern Translation
Size

zǐ mò zǐ yuē tiān xià cóng shì zhě bù kě yǐ wú fǎ yí

子墨子曰:天下从事者,不可以无法仪。

wú fǎ yí ér qí shì néng chéng zhě wú yǒu

无法仪而其事能成者,无有。

suī zhì shì zhī wèi jiàng xiàng zhě jiē yǒu fǎ

虽至士之为将相者,皆有法。

suī zhì bǎi gōng cóng shì zhě yì jiē yǒu fǎ

虽至百工从事者,亦皆有法。

bǎi gōng wèi fāng yǐ ju wèi yuán yǐ guī zhí yǐ shéng héng yǐ shuǐ zhèng yǐ xiàn

百工为方以矩,为圆以规,直以绳,衡以水,正以县。

wú qiǎo gōng bù qiǎo gōng jiē yǐ cǐ wǔ zhě wéi fǎ

无巧工不巧工,皆以此五者为法。

qiǎo zhě néng zhōng zhī bù qiǎo zhě suī bù néng zhōng fàng yī yǐ cóng shì yóu yú jǐ

巧者能中之,不巧者虽不能中,放依以从事,犹逾己。

gù bǎi gōng cóng shì jiē yǒu fǎ suǒ dù

故百工从事,皆有法所度。

jīn dà zhě zhì tiān xià qí cì zhì dà guó ér wú fǎ suǒ dù cǐ bù ruò bǎi gōng biàn yě

今大者治天下,其次治大国,而无法所度,此不若百工辩也。

rán zé xī yǐ wéi zhì fǎ ér kě

然则奚以为治法而可?

dāng jiē fǎ qí fù mǔ xī ruò

当皆法其父母,奚若?

tiān xià zhī wèi fù mǔ zhě zhòng ér rén zhě guǎ

天下之为父母者众,而仁者寡。

ruò jiē fǎ qí fù mǔ cǐ fǎ bù rén yě

若皆法其父母,此法不仁也。

fǎ bù rén bù kě yǐ wéi fǎ

法不仁,不可以为法。

dāng jiē fǎ qí xué xī ruò

当皆法其学,奚若?

tiān xià zhī wéi xué zhě zhòng ér rén zhě guǎ ruò jiē fǎ qí xué cǐ fǎ bù rén yě

天下之为学者众,而仁者寡,若皆法其学,此法不仁也。

fǎ bù rén bù kě yǐ wéi fǎ

法不仁,不可以为法。

dāng jiē fǎ qí jūn xī ruò

当皆法其君,奚若?

tiān xià zhī wèi jūn zhě zhòng ér rén zhě guǎ ruò jiē fǎ qí jūn cǐ fǎ bù rén yě

天下之为君者众,而仁者寡,若皆法其君,此法不仁也。

fǎ bù rén bù kě yǐ wéi fǎ

法不仁,不可以为法。

gù fù mǔ xué jūn sān zhě mò kě yǐ wèi zhì fǎ

故父母、学、君三者,莫可以为治法。

rán zé xī yǐ wéi zhì fǎ ér kě

然则奚以为治法而可?

gù yuē mò ruò fǎ tiān

故曰:莫若法天。

tiān zhī xíng guǎng ér wú sī qí shī hòu ér bù dé qí míng jiǔ ér bù shuāi gù shèng wáng fǎ zhī

天之行广而无私,其施厚而不德,其明久而不衰,故圣王法之。

jì yǐ tiān wéi fǎ dòng zuò yǒu wéi bì dù yú tiān

既以天为法,动作有为,必度于天。

tiān zhī suǒ yù zé wèi zhī tiān suǒ bù yù zé zhǐ

天之所欲则为之,天所不欲则止。

rán ér tiān hé yù hé è zhě yě

然而天何欲何恶者也?

tiān bì yù rén zhī xiāng ài xiāng lì ér bù yù rén zhī xiāng è xiāng zéi yě

天必欲人之相爱相利,而不欲人之相恶相贼也。

xī yǐ zhī tiān zhī yù rén zhī xiāng ài xiāng lì ér bù yù rén zhī xiāng è xiāng zéi yě

奚以知天之欲人之相爱相利,而不欲人之相恶相贼也?

yǐ qí jiān ér ài zhī jiān ér lì zhī yě

以其兼而爱之,兼而利之也。

xī yǐ zhī tiān jiān ér ài zhī jiān ér lì zhī yě

奚以知天兼而爱之,兼而利之也?

yǐ qí jiān ér yǒu zhī jiān ér shí zhī yě

以其兼而有之,兼而食之也。

jīn tiān xià wú dà xiǎo guó jiē tiān zhī yì yě

今天下无大小国,皆天之邑也。

rén wú yòu zhǎng guì jiàn jiē tiān zhī chén yě

人无幼长贵贱,皆天之臣也。

cǐ yǐ mò bù chú niú yáng huàn quǎn zhū jié wèi jiǔ lǐ zī chéng yǐ jìng shì tiān

此以莫不刍牛羊,豢犬猪,洁为酒醴粢盛,以敬事天。

cǐ bù wéi jiān ér yǒu zhī jiān ér shí zhī yá

此不为兼而有之、兼而食之邪?

tiān gǒu jiān ér yǒu shí zhī fu xī shuō bù yù rén zhī xiāng ài xiāng lì yě

天苟兼而有食之,夫奚说不欲人之相爱相利也?

gù yuē ài rén lì rén zhě tiān bì fú zhī

故曰:爱人利人者,天必福之;

è rén zéi rén zhě tiān bì huò zhī

恶人贼人者,天必祸之。

yuē shā bù gū zhě dé bù xiáng yān

曰:杀不辜者,得不祥焉。

fu xī shuō rén wéi qí xiāng shā ér tiān yǔ huò hu

夫奚说人为其相杀而天与祸乎?

shì yǐ zhī tiān yù rén xiāng ài xiāng lì ér bù yù rén xiāng è xiàng zéi yě

是以知天欲人相爱相利,而不欲人相恶相贼也。

xī zhī shèng wáng yǔ tāng wén wǔ jiān ài tiān xià zhī bǎi xìng lǜ yǐ zūn tiān shì guǐ qí lì rén duō gù tiān fú zhī shǐ lì wèi tiān zǐ tiān xià zhū hóu jiē bīn shì zhī

昔之圣王禹汤文武,兼爱天下之百姓,率以尊天事鬼,其利人多,故天福之,使立为天子,天下诸侯皆宾事之。

bào wáng jié zhòu yōu lì jiān è tiān xià zhī bǎi xìng lǜ yǐ gòu tiān wǔ guǐ

暴王桀纣幽厉,兼恶天下之百姓,率以诟天侮鬼。

qí zéi rén duō gù tiān huò zhī shǐ suì shī qí guó jiā shēn sǐ wèi yú tiān xià lù hòu shì zǐ sūn huǐ zhī zhì jīn bù xī

其贼人多,故天祸之,使遂失其国家,身死为于天下僇,后世子孙毁之,至今不息。

gù wèi bù shàn yǐ de huò zhě jié zhòu yōu lì shì yě

故为不善以得祸者,桀纣幽厉是也。

ài rén lì rén yǐ de fú zhě yǔ tāng wén wǔ shì yě

爱人利人以得福者,禹汤文武是也。

ài rén lì rén yǐ de fú zhě yǒu yǐ è rén zéi rén yǐ de huò zhě yì yǒu yǐ

爱人利人以得福者有矣,恶人贼人以得祸者,亦有矣。

✦ You read 04章 法仪

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.