qín zi zài bài zài bài yuē gǎn wèn gǔ rén yǒu shàn gōng zhě xué tǔ ér rù fù zhù shī huǒ yǐ huài wú chéng chéng huài huò zhōng rén wèi zhī nài hé
禽子再拜再拜曰：“敢问古人有善攻者，穴土而入，缚柱施火，以坏吾城，城坏，或中人为之奈何？
zǐ mò zǐ yuē wèn xué tǔ zhī shǒu yá
子墨子曰：问穴土之守邪？
bèi xué zhě chéng nèi wèi gāo lóu yǐ jǐn hòu wàng shì rén
备穴者城内为高楼，以谨候望适人。
shì rén wèi biàn zhù yuán jù tǔ fēi cháng zhě ruò péng yǒu shuǐ zhuó fēi cháng zhě cǐ xué tǔ yě
适人为变筑垣聚土非常者，若彭有水浊非常者，此穴土也。
jí qiàn chéng nèi xué qí tǔ zhí zhī
急堑城内，穴其土直之。
chuān jǐng chéng nèi wǔ bù yī jǐng fu chéng zú
穿井城内，五步一井，傅城足。
gāo dì zhàng wǔ chǐ xià dì de quán sān chǐ ér zhǐ
高地，丈五尺，下地，得泉三尺而止。
lìng táo zhě wèi yīng róng sì shí dòu yǐ shàng gù shùn zhī yǐ báo gé zhì jǐng zhōng shǐ cōng ěr zhě fú yīng ér tīng zhī shěn zhī xué zhī suǒ zài záo xué yíng zhī
令陶者为罂，容四十斗以上，固顺之以薄■革，置井中，使聪耳者伏罂而听之，审知穴之所在，凿穴迎之。
lìng táo zhě wèi yuè míng zhǎng èr chǐ wǔ cùn liù wéi zhōng pàn zhī hé ér shī zhī xué zhōng yǎn yī fù yī
令陶者为月明，长二尺五寸六围，中判之，合而施之穴中，偃一，覆一。
zhù zhī wài shàn zhōu tu qí fu zhù zhě wù shāo
柱之外善周涂，其傅柱者勿烧。
zhù zhě wù shāo
柱者勿烧。
zhù shàn tu qí dòu jì wù lìng xiè
柱善涂其窦际，勿令泄。
liǎng páng jiē rú cǐ yǔ xué jù qián
两旁皆如此，与穴俱前。
xià pò de zhì kāng ruò huī qí zhōng wù mǎn
下迫地，置康若灰其中，勿满。
huī kāng zhǎng wǔ dòu zuǒ yòu jù zá xiàng rú yě
灰康长五窦，左右俱杂，相如也。
xué nèi kǒu wèi zào lìng rú yáo lìng róng qī bā yuán ài zuǒ yòu dòu jiē rú cǐ zào yòng sì tuó
穴内口为灶令如窑，令容七八员艾，左右窦皆如此，灶用四橐。
xué qiě yù yǐ jié gāo chōng zhī jí gǔ tuó xūn zhī bì lìng míng xí tuó shì zhě wù lìng lí zào kǒu
穴且遇，以颉皋冲之，疾鼓橐熏之，必令明习橐事者，勿令离灶口。
lián bǎn yǐ xué gāo xià guǎng shǎn wèi dù lìng xué zhě yǔ bǎn jù qián záo qí bǎn lìng róng máo cān fēn qí shū cù lìng kě yǐ jiù dòu
连版，以穴高下，广陕为度，令穴者与版俱前，凿其版令容矛，参分其疏数，令可以救窦。
xué zé yù yǐ bǎn dāng zhī yǐ máo jiù dòu wù lìng sāi dòu
穴则遇，以版当之，以矛救窦，勿令塞窦；
dòu zé sāi yǐn bǎn ér què guò yī dòu ér sāi zhī záo qí dòu tōng qí yān yān tōng jí gǔ tuó yǐ xūn zhī
窦则塞，引版而却，过一窦而塞之，凿其窦，通其烟，烟通，疾鼓橐以熏之。
cóng xué nèi tīng xué zhī zuǒ yòu jí jué qí qián wù lìng de xíng
从穴内听穴之左右，急绝其前，勿令得行。
ruò jí kè xué sāi zhī yǐ chái tu lìng wú kě shāo bǎn yě
若集客穴，塞之以柴，涂，令无可烧版也。
rán zé xué tǔ zhī gōng bài yǐ
然则穴土之攻败矣。
kòu zhì wú chéng jí fēi cháng yě jǐn bèi xué
寇至吾城，急非常也，谨备穴。
xué yí yǒu yīng kòu jí xué
穴疑有，应寇，急穴。
xué wèi de shèn wú zhuī
穴未得，慎毋追。
fán shā yǐ xué gōng zhě èr shí bù yī zhì xué xué gāo shí chǐ záo shí chǐ záo rú qián bù xià sān chǐ shí bù yōng xué zuǒ yòu héng xíng gāo guǎng gè shí chǐ
凡杀以穴攻者，二十步一置穴，穴高十尺，凿十尺，凿如前，步下三尺，十步拥穴，左右横行，高广各十尺。
shā lǐ liǎng yīng shēn píng chéng zhì bǎn qí shàng bǎn yǐ jǐng tīng
杀，俚两罂，深平城，置板其上，■板以井听。
wǔ bù yī mì yòng ruò sōng wèi xué hù hù xué yǒu liǎng jí lí jiē zhǎng jí qí hù hù wèi huán lěi shí wài gāo qī chǐ jiā dié qí shàng
五步一密，用■若松为穴户，户穴有两蒺藜，皆长极其户，户为环，垒石外■，高七尺，加堞其上。
wù wèi bì yǔ shí yǐ xiàn bì shàng xià chū rù jù lú tuó tuó yǐ niú pí lú yǒu liǎng fǒu yǐ qiáo gǔ zhī bǎi shí měi yì xūn sì shí shén rán tàn dù zhī mǎn lú ér gài zhī wú lìng qì chū
勿为陛与石，以县陛上下出入，具炉橐，橐以牛皮，炉有两缻，以桥鼓之，百十每亦熏四十什，然炭杜之，满炉而盖之，毋令气出。
shì rén jí jìn wǔ bǎi xué xué gāo ruò xià bù zhì wú xué jí yǐ bó záo ér qiú tōng zhī
适人疾近五百穴，穴高若下，不至吾穴，即以伯凿而求通之。
xué zhōng yǔ shì rén yù zé jiē yǔ ér wú zhú qiě zhàn běi yǐ xū lú huǒ zhī rán yě jí qù ér rù yōng xué
穴中与适人遇，则皆圉而毋逐，且战北，以须炉火之然也，即去而入壅穴。
shā yǒu shǔ wèi zhī hù jí guān yuè dú shùn de wǎng lái xíng qí zhōng
杀，有鼠■，为之户及关籥独顺，得往来行其中。
xué lěi zhī zhōng gè yī gǒu gǒu fèi jí yǒu rén yě
穴垒之中各一狗，狗吠即有人也。
zhǎn ài yǔ chái zhǎng chǐ nǎi zhì yáo zào zhōng xiān lěi yáo bì yíng xué wèi lián
斩艾与柴长尺，乃置窑灶中，先垒窑壁，迎穴为连。
záo jǐng fu chéng zú sān zhàng yī shì wài zhī guǎng shǎn ér wèi záo jǐng shèn wù shī
凿井傅城足，三丈一，视外之广陕而为凿井，慎勿失。
chéng bēi xué gāo cóng xué nán
城卑穴高从穴难。
záo jǐng chéng shàng wèi sān sì jǐng nèi xīn jǐng zhōng fú ér tīng zhī
凿井城上，为三四井，内新■井中，伏而听之。
shěn zhī zhī xué zhī suǒ zài xué ér yíng zhī
审之知穴之所在，穴而迎之。
xué qiě yù wèi jié gāo bì yǐ jiān cái wèi fu yǐ lì fǔ shī zhī mìng yǒu lì zhě sān rén yòng jié gāo chōng zhī guàn yǐ bù jié shí yú shí
穴且遇，为颉皋，必以坚材为夫，以利斧施之，命有力者三人用颉皋冲之，灌以不洁十余石。
qù fú cǐ jǐng zhōng zhì ài qí shàng qī fēn pén gài jǐng kǒu wú lìng yān shàng xiè páng qí tuó kǒu jí gǔ zhī
趣伏此井中，置艾其上，七分，盆盖井口，毋令烟上泄，旁其橐口，疾鼓之。
yǐ chē lún wēn
以车轮辒。
shù qiáo rǎn má suǒ tu zhōng yǐ shù zhī
束樵，染麻索涂中以束之。
tiě suǒ xiàn zhèng dāng kòu xué kǒu
铁锁，县正当寇穴口。
tiě suǒ cháng sān zhàng duān huán yī duān gōu
铁锁长三丈，端环，一端钩。
xué gāo qī chǐ wǔ cùn guǎng zhù jiān yě chǐ èr chǐ yī zhù zhù xià fu què èr zhù gòng yī yuán shí yī
■穴高七尺五寸，广柱间也尺，二尺一柱，柱下傅舄，二柱共一员十一。
liǎng zhù tóng zhì héng yuán shì
两柱同质，横员士。
zhù dà èr wéi bàn bì gù qí yuán shì wú zhù yǔ zhù jiāo zhě
柱大二围半，必固其员士，无柱与柱交者。
xué èr yáo jiē wèi xué yuè wū wèi zhì lì shè rén gè yī rén bì zhì shuǐ
穴二窑，皆为穴月屋，为置吏、舍人各一人，必置水。
sāi xué mén yǐ chē liǎng zǒu wèi yūn tu qí shàng yǐ xué gāo xià guǎng shǎn wèi dù lìng rén xué zhōng sì wǔ chǐ wéi zhì zhī
塞穴门，以车两走为蒀，涂其上，以穴高下广陕为度，令人穴中四五尺，维置之。
dāng xué zhě kè zhēng fú mén zhuǎn ér sāi zhī
当穴者客争伏门，转而塞之。
wèi yáo róng sān yuán ài zhě lìng qí tū rù fú
为窑容三员艾者，令其突入伏。
fú fu tū yī páng
伏傅突一旁，
yǐ èr tuó shǒu zhī wù lí
以二橐守之勿离。
xué máo yǐ tiě zhǎng sì chǐ bàn dà rú tiě fú shuō jí rèn zhī èr máo
穴矛以铁，长四尺半，大如铁服说，即刃之二矛。
nèi qù dòu chǐ yá záo zhī shàng xué dāng xīn qí máo zhǎng qī chǐ
内去窦尺，邪凿之，上穴当心，其矛长七尺。
xué zhōng wèi huán lì lǜ xué èr
穴中为环利率，穴二。
záo jǐng chéng shàng sì qí shēn jǐng qiě tōng jū bǎn shàng ér záo qí yī piān yǐ ér yí bǎn záo yī biàn
凿井城上，俟其身井且通，居版上，而凿其一偏，已而移版，凿一徧。
jié gāo wèi liǎng fu ér páng lí qí zhí ér shù gōu qí liǎng duān
颉皋为两夫，而旁貍其植，而数钩其两端。
zhū zuò xué zhě wǔ shí rén nán nǚ xiāng bàn
诸作穴者五十人，男女相半。
wǔ shí rén
五十人。
gōng nèi wèi chuán shì zhī kǒu shòu liù cān yuē xǐ shéng yǐ niú qí xià kě tí ér yǔ tóu
攻内为传士之口，受六参，约枲绳以牛其下，可提而与投。
yǐ zé xué qī rén shǒu tuì lěi zhī zhōng wèi dà wǔ yī cáng xué jù qí zhōng
已则穴七人守退垒之中，为大庑一，藏穴具其中。
nán xué qǔ chéng wài chí chún mù yuè sàn zhī shén zhǎn qí xué shēn dào quán nán jìn xué wèi tiě jīn yǔ fú lín zhǎng sì chǐ cái zì zú
难穴，取城外池唇木月散之什，斩其穴，深到泉，难近穴，为铁，金与扶林长四尺，财自足。
kè jí xué yì xué ér yīng zhī
客即穴，亦穴而应之。
wèi tiě gōu jù zhǎng sì chǐ zhě cái zì zú xué chè yǐ gōu kè xué zhě
为铁钩钜长四尺者，财自足，穴彻，以钩客穴者。
wèi duǎn máo duǎn nú shǐ cái zì zú xué chè yǐ dòu
为短矛、短驽、 矢，财自足，穴彻以斗。
yǐ jīn jiàn wéi nán zhǎng wǔ chǐ wèi qiōng mù chī
以金剑为难，长五尺，为銎、木杘；
chì yǒu lǜ méi yǐ zuǒ kè xué
杘有虑枚，以左客穴。
jiè chí yīng róng sān shí dòu yǐ shàng lí xué zhōng zhàng yī yǐ tīng xué zhě shēng
戒持罂，容三十斗以上，貍穴中，丈一，以听穴者声。
wèi xué gāo bā chǐ guǎng shàn wèi fu zhì
为穴，高八尺，广，善为傅置。
jù quán niú jiāo gǎo pí jí wèi xué èr gài chén huò jí ài xué chè xūn zhī
具全、牛交槀皮及■，卫穴二，盖陈靃及艾，穴彻熏之。
fǔ jīn wèi zhuó chì cháng sān chǐ wèi xué sì
斧金为斫，杘长三尺，卫穴四。
wèi lěi wèi xué sì shí shǔ sì
为垒，卫穴四十，属四。
wèi jīn fǔ jù záo cái zì zú
为斤、斧、锯、凿、■，财自足。
wèi tiě xiào wèi xué sì
为铁校，卫穴四。
wèi zhōng lǔ gāo shí zhàng bàn guǎng sì chǐ
为中橹，高十丈半，广四尺。
wèi héng xué bā lǔ gài
为横穴八橹盖。
jù gǎo xǐ cái zì zú yǐ zhú xué zhōng
具槀枲，财自足，以烛穴中。
gài chí kè jí xūn yǐ jiù mù
盖持■，客即熏，以救目。
jiù mù fēn fāng xué yǐ yì shèng zhì xué zhōng wén pén wú shǎo sì dòu
救目分方■穴，以益盛■置穴中，文盆毋少四斗。
jí xūn yǐ zì lín shàng jí yǐ tián mù
即熏，以自临上及以沺目。