yì dōu zhèng shì xiōng dì jiē wén xué shì
益都郑氏兄弟,皆文学士。
dà zhèng zǎo zhī míng fù mǔ cháng guò ài zhī yòu yīn zǐ bìng jí qí fù
大郑早知名,父母尝过爱之,又因子并及其妇;
èr zhèng luò tuò bù shèn wèi fù mǔ suǒ huān suì è cì fù zhì bù chǐ lǐ
二郑落拓,不甚为父母所欢,遂恶次妇,至不齿礼。
lěng nuǎn xiāng xíng pō cún jiè dì
冷暖相形,颇存芥蒂。
cì fù měi wèi èr zhèng děng nán zǐ ěr hé suì bù néng wèi qī zǐ zhēng qì
次妇每谓二郑:“等男子耳,何遂不能为妻子争气?
suì bìn fú yǔ tóng sù
”遂摈弗与同宿。
yú shì èr zhèng gǎn fèn qín xīn ruì sī yì suì zhī míng
于是二郑感愤,勤心锐思,亦遂知名。
fù mǔ shāo shāo yōu gù zhī rán zhōng shā yú xiōng
父母稍稍优顾之,然终杀于兄。
cì fù wàng fu shén qiè shì suì dà bǐ qiè yú chú yè yǐ jìng tīng bo
次妇望夫甚切,是岁大比,窃于除夜以镜听卜。
yǒu èr rén chū qǐ xiāng tuī wèi xì yún rǔ yě liáng liáng qù
有二人初起,相推为戏,云:“汝也凉凉去!
fù guī xiōng jí bù kě jiě yì zhì zhī
”妇归,凶吉不可解,亦置之。
wéi hòu xiōng dì jiē guī
闱后,兄弟皆归。
shí shǔ qì yóu shèng liǎng fù zài chú xià chuī fàn xiǎng gēng qí rè zhèng kǔ
时暑气犹盛,两妇在厨下炊饭饷耕,其热正苦。
hū yǒu bào qí dēng mén bào dà zhèng jié mǔ rù chú huàn dà fù yuē dà nán zhōng shì yǐ
忽有报骑登门,报大郑捷,母入厨唤大妇曰:“大男中式矣!
rǔ kě liáng liáng qù
汝可凉凉去。
cì fù fèn cè qì qiě chuī
”次妇忿恻,泣且炊。
é yòu yǒu bào èr zhèng jié zhě cì fù lì zhì bǐng zhàng ér qǐ yuē nóng yě liáng liáng qù
俄又有报二郑捷者,次妇力掷饼杖而起,曰:“侬也凉凉去!
cǐ shí zhōng qíng suǒ jī bù jué chū zhī yú kǒu
”此时中情所激,不觉出之于口;
jì ér sī zhī shǐ zhī jìng tīng zhī yàn yě
既而思之,始知镜听之验也。
yì shǐ shì yuē pín qióng zé fù mǔ bù zǐ yǒu yǐ yě zāi
异史氏曰:“贫穷则父母不子,有以也哉!
tíng wéi zhī zhōng gù fēi fèn jī zhī de
庭帏之中,固非愤激之地;
rán èr zhèng fù jī fā nán ér yì yǔ yuàn wàng wú lài zhě shū bù tóng kē
然二郑妇激发男儿,亦与怨望无赖者殊不同科。
tóu zhàng ér qǐ zhēn qiān gǔ zhī kuài shì yě
投杖而起,真千古之快事也!