聊斋志异 · 蒲松龄 · Chapter 379 of 495

卷九·云萝公主

PinyinModern Translation
Size

ān dà yè lú lóng rén

安大业,卢龙人。

shēng ér néng yán mǔ yǐn yǐ quǎn xuè shǐ zhǐ

生而能言,母饮以犬血始止。

jì zhǎng sháo xiù gù yǐng wú chóu huì ér néng dú

既长,韶秀,顾影无俦,慧而能读。

shì jiā zhēng hūn zhī

世家争婚之。

mǔ mèng yuē r dāng shàng zhǔ

母梦曰:“儿当尚主。

xìn zhī

”信之。

zhì shí wǔ liù qì wú yàn yì jiàn zì huǐ

至十五六迄无验,亦渐自悔。

yī rì ān dú zuò hū wén yì xiāng

一日安独坐,忽闻异香。

é yī měi bì bēn rù

俄一美婢奔入。

yuē gōng zhǔ zhì

曰:“公主至。

jí yǐ zhǎng zhān tiē dì zì mén wài zhí zhì tà qián

”即以长毡贴地,自门外直至榻前。

fāng hài yí jiān yī nǚ láng fú bì jiān rù

方骇疑间,一女郎扶婢肩入;

fú sè róng guāng yìng zhào sì dǔ

服色容光,映照四堵。

bì jí yǐ xiù diàn shè tà shàng fú nǚ láng zuò

婢即以绣垫设榻上,扶女郎坐。

ān cāng huáng bù zhī suǒ wéi jū gōng biàn wèn hé chǔ shén xiān láo jiàng yù zhǐ

安仓皇不知所为,鞠躬便问:“何处神仙,劳降玉趾?

nǚ láng wēi xiào yǐ páo xiù yǎn kǒu

”女郎微笑,以袍袖掩口。

bì yuē cǐ shèng hòu fǔ zhōng yún luó gōng zhǔ yě

婢曰:“此圣后府中云萝公主也。

shèng hòu zhǔ yì láng jūn yù yǐ gōng zhǔ xià jià gù shǐ zì lái xiāng zhái

圣后属意郎君,欲以公主下嫁,故使自来相宅。

ān jīng xǐ bù zhī zhì cí nǚ yì fǔ shǒu xiāng duì jì rán

”安惊喜不知置词,女亦俯首,相对寂然。

ān gù hǎo qí jiū píng cháng zhì zuò cè

安故好棋,揪枰尝置坐侧。

yī bì yǐ hóng jīn fú chén yí zhū àn shàng yuē zhǔ rì dān cǐ bù zhī yǔ fěn hòu shú shèng

一婢以红巾拂尘,移诸案上,曰:“主日耽此,不知与粉侯孰胜?

ān yí zuò jìn àn zhǔ xiào cóng zhī

”安移坐近案,主笑从之。

fu sān shí yú zhe bì jìng luàn zhī yuē fù mǎ fù yǐ

甫三十余着,婢竟乱之,曰:“驸马负矣!

liǎn zi rù hé yuē fù mǎ dàng shì sú jiān gāo shǒu zhǔ jǐn néng ràng liù zǐ

”敛子入盒,曰:“驸马当是俗间高手,主仅能让六子。

nǎi yǐ liù hēi zǐ shí jú zhōng zhǔ yì cóng zhī

”乃以六黑子实局中,主亦从之。

zhǔ zuò cì zhé shǐ bì fú zuò xià yǐ bèi shòu zú

主坐次,辄使婢伏座下,以背受足;

zuǒ zú tà de zé gèng yī bì yòu fú

左足踏地,则更一婢右伏。

yòu liǎng xiǎo huán jiā shì zhī

又两小鬟夹侍之;

měi zhí ān níng sī shí zhé qū yī zhǒu fú jiān shàng

每值安凝思时,辄曲一肘伏肩上。

jú lán wèi jié xiǎo huán xiào yún fù mǎ fù yī zi

局阑未结,小鬟笑云:“驸马负一子。

jìn yuē zhǔ duò yi qiě tuì

”进曰:“主惰,宜且退。

nǚ nǎi qīng shēn yǔ bì ěr yǔ

”女乃倾身与婢耳语。

bì chū shǎo qǐng ér hái yǐ qiān jīn zhì tà shàng gào shēng yuē shì zhǔ yán jū zhái jiǎo ài fán yǐ cǐ shǎo zhì xiū shì luò chéng xiāng huì yě

婢出,少顷而还,以千金置榻上,告生曰:“适主言居宅湫隘,烦以此少致修饰,落成相会也。

yī bì yuē cǐ yuè fàn tiān xíng bù yí jiàn zào

”一婢曰:“此月犯天刑,不宜建造;

yuè hòu jí

月后吉。

nǚ qǐ

”女起;

shēng zhē zhǐ bì mén

生遮止,闭门。

bì chū yī wù zhuàng lèi pí pái jiù dì gǔ zhī

婢出一物,状类皮排,就地鼓之;

yún qì tū chū é qǐng sì hé míng bú jiàn wù suǒ zhī yǐ yǎo

云气突出,俄顷四合,冥不见物,索之已杳。

mǔ zhī zhī yí yǐ wéi yāo

母知之,疑以为妖。

ér shēng shén chí mèng xiǎng bù néng fù shě

而生神驰梦想,不能复舍。

jí yú luò chéng wú xiá jìn jì

急于落成,无暇禁忌;

kè rì dūn pò láng shě yī xīn

刻日敦迫,廊舍一新。

xiān shì yǒu luán zhōu shēng yuán dà yòng qiáo yù lín fang tóu cì yú mén

先是,有滦州生袁大用,侨寓邻坊,投刺于门;

shēng sù guǎ jiāo tuō tā chū yòu kuī qí wáng ér bào zhī

生素寡交,托他出,又窥其亡而报之。

hòu yuè yú mén wài shì xiāng zhí èr shí xǔ shǎo nián yě

后月余,门外适相值,二十许少年也。

gōng juàn dān yī sī lǚ wū dài yì shèn dōu yā

宫绢单衣,丝履乌带,意甚都雅。

lüè yǔ qǐng tán pō shèn wēn jǐn

略与顷谈,颇甚温谨。

xǐ yī ér rù

喜,揖而入。

qǐng yǔ duì yì hù yǒu yíng kuī

请与对弈,互有赢亏。

yǐ ér shè xí liú lián tán xiào dà huan

已而设席流连,谈笑大欢。

míng rì yāo shēng zhì qí yù suǒ zhēn yáo zá jìn xiāng dài yīn wò

明日邀生至其寓所,珍肴杂进,相待殷渥。

yǒu xiǎo tóng shí èr sān xǔ pāi bǎn qīng gē yòu tiào zhì zuò jù

有小僮十二三许,拍板清歌,又跳掷作剧。

shēng dà zuì bù néng xíng biàn lìng fù zhī shēng yǐ qí xiān ruò kǒng bù shèng yuán qiáng zhī

生大醉不能行,便令负之,生以其纤弱恐不胜,袁强之。

tóng chāo yǒu yú lì hé sòng ér guī

僮绰有余力,荷送而归。

shēng qí zhī

生奇之。

míng rì kào yǐ jīn zài cí nǎi shòu

明日犒以金,再辞乃受。

yóu cǐ jiāo qíng kuǎn mì sān shù rì zhé yī guò cóng

由此交情款密,三数日辄一过从。

yuán wéi rén jiǎn mò ér kāng kǎi hào shī

袁为人简默,而慷慨好施。

shì yǒu fù zhài zhōu nǚ zhě jiě náng dài shú wú lìn sè

市有负债鬻女者,解囊代赎,无吝色。

shēng yǐ cǐ yì zhòng zhī

生以此益重之。

guò shù rì yì shēng zuò bié zèng xiàng zhù nán zhū děng shí yú shì bái jīn wǔ bǎi yòng zhù xìng zuò

过数日,诣生作别,赠象箸、楠珠等十余事,白金五百,用助兴作。

shēng fǎn jīn shòu wù bào yǐ shù bó

生反金受物,报以束帛。

hòu yuè yú lào tíng yǒu shì huàn ér guī zhě tuó zī chōng rèn

后月余,乐亭有仕宦而归者,橐资充牣。

dào yè rù zhí zhǔ rén shāo tiě qián zhuó jié lüè yī kōng

盗夜入,执主人,烧铁钳灼,劫掠一空。

jiā rén shi yuán xíng dié zhuī bǔ

家人识袁,行牒追捕。

lín yuàn tú shì yǔ shēng jiā jī bù xiāng néng yīn qí tǔ mù dà xīng yīn huái yí jì

邻院屠氏,与生家积不相能,因其土木大兴,阴怀疑忌。

shì yǒu xiǎo pū qiè xiàng zhù mài zhū qí jiā zhī yuán suǒ zèng yīn bào dà yǐn

适有小仆窃象箸,卖诸其家,知袁所赠,因报大尹。

yǐn yǐ bīng rào shě zhí shēng zhǔ pū tā chū zhí mǔ ér qù

尹以兵绕舍,值生主仆他出,执母而去。

mǔ shuāi mài shòu jīng jǐn cún qì xī èr sān rì bù fù yǐn shí

母衰迈受惊,仅存气息,二三日不复饮食。

yǐn shì zhī

尹释之。

shēng wén mǔ hào jí bēn ér guī zé mǔ bìng yǐ dǔ yuè sù suì zú

生闻母耗,急奔而归,则母病已笃,越宿遂卒。

shōu liàn fu bì wèi bǔ yì zhí qù

收殓甫毕,为捕役执去。

yǐn jiàn qí shào nián wēn wén qiè yí wū wǎng gù kǒng hē zhī

尹见其少年温文,窃疑诬枉,故恐喝之。

shēng shí shù qí jiāo wǎng zhī yóu

生实述其交往之由。

yǐn wèn qí hé yǐ bào fù

尹问:“其何以暴富?

shēng yuē mǔ yǒu cáng qiāng yīn yù qīn yíng gù zhì hūn shì ěr

”生曰:“母有藏镪,因欲亲迎,故治昏室耳。

yǐn xìn zhī jù dié jiě jùn

”尹信之,具牒解郡。

lín rén zhī qí wú shì yǐ zhòng jīn lù jiān zhě shǐ shā zhū tú

邻人知其无事,以重金赂监者,使杀诸途。

lù jīng shēn shān bèi yè jìn xuē bì jiāng tuī duò

路经深山,被曳近削壁,将推堕。

jì bī qíng wēi shí fāng jí nàn hū yī hǔ zì cóng mǎng zhōng chū niè èr yì jiē sǐ xián shēng qù

计逼情危,时方急难,忽一虎自丛莽中出,啮二役皆死,衔生去。

zhì yī chù chóng lóu dié gé hǔ rù zhì zhī

至一处,重楼叠阁,虎入,置之。

jiàn yún luó fú bì chū qī rán wèi diào yuē qiè yù liú jūn dàn mǔ sāng wèi bǔ zhūn xī

见云萝扶婢出,凄然慰吊曰:“妾欲留君,但母丧未卜窀穸。

kě huái dié qù dào jùn zì tóu bǎo wú yàng yě

可怀牒去,到郡自投,保无恙也。

yīn qǔ shēng xiōng qián dài lián jié shí yú kòu zhǔ yún jiàn guān shí niān cǐ jié ér jiě zhī kě yǐ mǐ huò

”因取生胸前带,连结十余扣,嘱云:“见官时,拈此结而解之,可以弭祸。

shēng rú qí jiào yì jùn zì tóu

”生如其教,诣郡自投。

tài shǒu xǐ qí chéng xìn yòu jī dié zhī qí yuān xiāo míng lìng guī

太守喜其诚信,又稽牒知其冤,销名令归。

zhì zhōng tú yù yuán xià qí zhí shǒu bèi yán qíng kuàng

至中途,遇袁,下骑执手,备言情况。

yuán fèn rán zuò sè mò rán wú yǔ

袁愤然作色,默然无语。

shēng yuē yǐ jūn fēng cǎi hé zì wū yě

生曰:“以君风采,何自污也?

yuán yuē mǒu suǒ shā jiē bú yì zhī rén suǒ qǔ jiē fēi yì zhī cái

”袁曰:“某所杀皆不义之人,所取皆非义之财。

bù rán jí yí yú lù zhě bù shi yě

不然,即遗于路者不拾也。

jūn jiào wǒ gù zì jiā rán rú jūn jiā lín qǐ kě liú zài rén jiān yé

君教我固自佳,然如君家邻,岂可留在人间耶!

yán yǐ chāo chéng ér qù

”言已超乘而去。

shēng guī bìn mǔ yǐ dù mén xiè kè

生归,殡母已,杜门谢客。

hū yī rì dào rù lín jiā fù zǐ shí yú kǒu jìn xíng shā lù zhǐ liú yī bì

忽一日盗入邻家,父子十余口尽行杀戮,止留一婢。

xí juǎn zī wù yǔ tóng fēn xié zhī

席卷资物,与僮分携之。

lín qù zhí dēng wèi bì rǔ rèn míng shā rén zhě wǒ yě yú rén wú shè

临去,执灯谓婢:汝认明:杀人者我也,与人无涉。

bìng bù qǐ guān fēi yán yuè bì ér qù

”并不启关,飞檐越壁而去。

míng rì gào guān

明日告官。

yí shēng zhī qíng yòu zhuō shēng qù

疑生知情,又捉生去。

yì zǎi cí sè shén lì shēng shàng táng wò dài qiě biàn qiě jiě

邑宰词色甚厉,生上堂握带,且辨且解。

zǎi bù néng jí yòu shì zhī

宰不能诘,又释之。

jì guī yì zì tāo huì dú shū bù chū yī bǒ yù zhí chuī ér yǐ

既归,益自韬晦,读书不出,一跛妪执炊而已。

fú jì què rì sǎo jiē tíng yǐ dài hǎo yīn

服既阕,日扫阶庭,以待好音。

yī rì yì xiāng mǎn yuàn

一日异香满院。

dēng gé shì zhī nèi wài chén shè huàn rán yǐ

登阁视之,内外陈设焕然矣。

qiāo jiē huà lián zé gōng zhǔ níng zhuāng zuò jí bài zhī

悄揭画帘,则公主凝妆坐,急拜之。

nǚ wǎn shǒu yuē jūn bù xìn shù suì shǐ tǔ mù wèi zāi

女挽手曰:“君不信数,遂使土木为灾;

yòu yǐ shān kuài zhī qi chí wǒ sān nián qín sè shì jí zhī ér fǎn yǐ de huǎn tiān xià shì dà dǐ rán yě

又以苫块之戚,迟我三年琴瑟:是急之而反以得缓,天下事大抵然也。

shēng jiāng chū zī zhì jù

”生将出资治具。

nǚ yuē wù fù xū

女曰:“勿复须。

bì tàn dú yǒu yáo gēng rè rú xīn chū yú dǐng jiǔ yì fāng liè

”婢探椟,有肴羹热如新出于鼎,酒亦芳烈。

zhuó yí shí rì yǐ tóu mù zú xià suǒ tà bì jiàn dōu wáng qù

酌移时,日已投暮,足下所踏婢,渐都亡去。

nǚ sì zhī jiāo duò zú gǔ qū shēn shì wú suǒ zhe shēng xiá bào zhī

女四肢娇惰,足股屈伸,似无所着,生狎抱之。

nǚ yuē jūn zàn shì shǒu

女曰:“君暂释手。

jīn yǒu liǎng dào qǐng jūn zé zhī

今有两道,请君择之。

shēng lǎn xiàng wèn gù yuē ruò wéi qí jiǔ zhī jiāo kě de sān shí nián jù shǒu

”生揽项问故,曰:“若为棋酒之交,可得三十年聚首;

ruò zuò chuáng dì zhī huan kě liù nián xié hé ěr

若作床第之欢,可六年谐合耳。

jūn yān qǔ

君焉取?

shēng yuē liù nián hòu zài shāng zhī

”生曰:“六年后再商之。

nǚ nǎi mò rán suì xiāng yàn hǎo

”女乃默然,遂相燕好。

nǚ yuē qiè gù zhī jūn bù miǎn sú dào cǐ yì shù yě

女曰:“妾固知君不免俗道,此亦数也。

yīn shǐ shēng xù bì ǎo bié jū nán yuàn chuī cuàn fǎng zhī yǐ zuò shēng jì

”因使生蓄婢媪,别居南院,炊爨纺织以作生计。

běi yuàn zhōng bìng wú yān huǒ wéi qí píng jiǔ jù ér yǐ

北院中并无烟火,惟棋枰、酒具而已。

hù cháng hé shēng tuī zhī zé zì kāi tā rén bù dé rù yě

户常阖,生推之则自开,他人不得入也。

rán nán yuàn rén zuò shì qín duò nǚ zhé zhī zhī měi shǐ shēng wǎng qiǎn zé wú bù jù fú

然南院人作事勤惰,女辄知之,每使生往谴责,无不具服。

nǚ wú fán yán wú xiǎng xiào yǔ yǒu suǒ tán dàn fǔ shǒu wēi shěn

女无繁言,无响笑,与有所谈,但俯首微哂。

měi pián jiān zuò xǐ xié yǐ rén

每骈肩坐,喜斜倚人。

shēng jǔ ér jiā zhū xī qīng rú bào yīng

生举而加诸膝,轻如抱婴。

shēng yuē qīng qīng ruò cǐ kě zuò zhǎng shàng wǔ

生曰:“卿轻若此,可作掌上舞。

yuē cǐ hé nán

”曰:“此何难!

dàn bì zǐ zhī wèi suǒ bù xiè ěr

但婢子之为,所不屑耳。

fēi yàn yuán jiǔ zǐ shì ér lǚ yǐ qīng tiāo huò zuì nù zhé chén jiān yòu bù shǒu nǚ zǐ zhī zhēn

飞燕原九姊侍儿,屡以轻佻获罪,怒谪尘间,又不守女子之贞;

jīn yǐ yōu zhī

今已幽之。

gé shàng yǐ jǐn jiàn bù mǎn dōng wèi cháng hán xià wèi cháng rè

阁上以锦袸布满,冬未尝寒,夏未尝热。

nǚ yán dōng jiē zhe qīng hú shēng wèi zhì xiān yī qiáng shǐ zhe zhī

女严冬皆着轻縠,生为制鲜衣,强使着之。

yú shí jiě qù yuē chén zhuó zhī wù jǐ yú yā gǔ chéng láo

逾时解去,曰:“尘浊之物,几于压骨成劳!

yī rì bào zhū xī shàng hū jué chén bèi nǎng xī yì zhī

”一日抱诸膝上,忽觉沉倍曩昔,异之。

xiào zhǐ fù yuē cǐ zhōng yǒu sú zhǒng yǐ

笑指腹曰:“此中有俗种矣。

guò shù rì pín dài bù shí yuē jìn bìng è zǔ pō sī yān huǒ zhī wèi

”过数日,颦黛不食,曰:“近病恶阻,颇思烟火之味。

shēng nǎi wèi jù gān zhǐ

”生乃为具甘旨。

cóng cǐ yǐn shí suì bù yì yú cháng rén

从此饮食遂不异于常人。

yī rì yuē qiè zhì dān ruò bù rèn shēng chǎn

一日曰:“妾质单弱,不任生产。

bì zǐ fán yīng pō jiàn kě shǐ dài zhī

婢子樊英颇健,可使代之。

nǎi tuō zhōng fú yī yīng bì zhū shì

”乃脱衷服衣英,闭诸室。

shǎo qǐng wén ér tí shēng qǐ fēi shì zhī nán yě

少顷闻儿啼声,启扉视之,男也。

xǐ yuē cǐ r fú xiàng dà qì yě

喜曰:“此儿福相,大器也!

yīn míng dà qì

”因名大器。

běng nà zhǔ huái bǐ fù rǔ ǎo yǎng zhū nán yuàn

绷纳主怀,俾付乳媪,养诸南院。

nǚ zì miǎn shēn yāo xì rú chū bù shí yān huǒ yǐ

女自免身,腰细如初,不食烟火矣。

hū cí shēng yù zàn guī níng

忽辞生,欲暂归宁。

wèn fǎn qī dá yǐ sān rì

问返期,答以“三日”。

gǔ pí pái rú qián zhuàng suì bú jiàn

鼓皮排如前状,遂不见。

zhì qī bù lái

至期不来;

jī nián yú yīn xìn quán miǎo yì yǐ jué wàng

积年余音信全渺,亦已绝望。

shēng jiàn hù xià wéi suì lǐng xiāng jiàn

生键户下帏,遂领乡荐。

zhōng bù kěn qǔ

终不肯娶;

měi dú sù běi yuàn mù qí yú fāng

每独宿北院,沐其余芳。

yī yè zhǎn zhuǎn zài tà hū jiàn dēng huǒ shè chuāng mén yì zì pì qún bì yōng gōng zhǔ rù

一夜辗转在榻,忽见灯火射窗,门亦自辟,群婢拥公主入。

shēng xǐ qǐ wèn shuǎng yuē zhī zuì

生喜,起问爽约之罪。

nǚ yuē qiè wèi qiān qī tiān shàng èr rì bàn ěr

女曰:“妾未愆期,天上二日半耳。

shēng de yì zì xǔ gào yǐ qiū jié yì zhǔ bì xǐ

”生得意自诩,告以秋捷,意主必喜。

nǚ qiǎo rán yuē wū yòng shì tǎng lái zhě wèi

女愀然曰:“乌用是傥来者为!

wú zú róng rǔ zhǐ zhé rén shòu shù ěr

无足荣辱,止折人寿数耳。

sān rì bú jiàn rù sú zhàng yòu shēn yī céng yǐ

三日不见,入俗幛又深一层矣。

shēng yóu shì bù fù jìn qǔ

”生由是不复进取。

guò shù yuè yòu yù guī níng shēng shū qī liàn nǚ yuē cǐ qù dìng zǎo hái wú fán chuān wàng

过数月又欲归宁,生殊凄恋,女曰:“此去定早还,无烦穿望。

qiě rén shēng hé lí jiē yǒu dìng shù zǔn jié zhī zé zhǎng zì zòng zhī zé duǎn yě

且人生合离,皆有定数,撙节之则长,恣纵之则短也。

jì qù yuè yú jí fǎn

”既去,月余即返。

cóng cǐ yī nián bàn zǎi zhé yī xíng wǎng wǎng shù yuè shǐ hái shēng xí wèi cháng yì bù zhī guài

从此一年半载辄一行,往往数月始还,生习为常,亦不之怪。

yòu shēng yī zi

又生一子。

nǚ jǔ zhī yuē chái láng yě

女举之曰:“豺狼也!

lì mìng qì zhī

”立命弃之。

shēng bù rěn ér zhǐ míng yuē kě qì

生不忍而止,名曰可弃。

fu zhōu suì jí wèi bo hūn

甫周岁,急为卜婚。

zhū méi jiē zhǒng wèn qí jiǎ zǐ jiē wèi bù hé

诸媒接踵,问其甲子,皆谓不合。

yuē wú yù wèi láng zǐ zhì yī shēn quān jìng bù kě de dāng jīn qīng bài liù qī nián yì shù yě

曰:“吾欲为狼子治一深圈,竟不可得,当今倾败六七年,亦数也。

zhǔ shēng yuē jì qǔ sì nián hòu hòu shì shēng nǚ zuǒ xié yǒu xiǎo zhuì yóu nǎi cǐ ér fù

”嘱生曰:“记取四年后,侯氏生女,左胁有小赘疣,乃此儿妇。

dāng hūn zhī wù jiào qí mén dì yě

当婚之,勿较其门第也。

jí lìng shū ér zhì zhī

”即令书而志之。

hòu yòu guī níng jìng bù fù fǎn

后又归宁,竟不复返。

shēng měi yǐ suǒ zhǔ gào qīn yǒu

生每以所嘱告亲友。

guǒ yǒu hòu shì nǚ shēng yǒu zhuì yóu hóu jiàn ér xíng è zhòng xián bù chǐ shēng jìng méi dìng yān

果有侯氏女,生有赘疣,侯贱而行恶,众咸不齿,生竟媒定焉。

dà qì shí qī suì jí dì qǔ yún shì fū qī jiē xiào yǒu

大器十七岁及第,娶云氏,夫妻皆孝友。

fù zhōng ài zhī

父钟爱之。

kě qì jiàn zhǎng bù xǐ dú zhé tōu yǔ wú lài bó dǔ héng dào wù cháng xì zhài

可弃渐长不喜读,辄偷与无赖博赌,恒盗物偿戏债。

fù nù tà zhī ér zú bù gǎi

父怒挞之,而卒不改。

xiāng jiè dī fáng bù shǐ yǒu suǒ de

相戒提防,不使有所得。

suì yè chū xiǎo wèi chuān yú

遂夜出,小为穿窬。

wéi zhǔ suǒ jué fù sòng yì zǎi

为主所觉,缚送邑宰。

zǎi shěn qí xìng shì yǐ míng cì sòng zhī guī

宰审其姓氏,以名刺送之归。

fù xiōng gòng zhí zhī chu lüè cǎn jí jǐ yú jué qì

父兄共絷之,楚掠惨棘,几于绝气。

xiōng dài āi miǎn shǐ shì zhī

兄代哀免,始释之。

fù fèn huì de jí shí ruì jiǎn

父忿恚得疾,食锐减。

nǎi wèi èr zi lì xī chǎn shū lóu gé wò tián jǐn guī dà qì

乃为二子立析产书,楼阁沃田,尽归大器。

kě qì yuàn nù yè chí dāo rù shì jiāng shā xiōng wù zhōng sǎo

可弃怨怒,夜持刀入室将杀兄,误中嫂。

xiān shì zhǔ yǒu yí kù jué qīng ruǎn yún shi zuò qǐn yī

先是,主有遗裤绝轻软,云拾作寝衣。

kě qì zhuó zhī huǒ xīng sì shè dà jù bēn chū

可弃斫之,火星四射,大惧奔出。

fù zhī bìng yì jù shù yuè xún zú

父知病益剧,数月寻卒。

kě qì wén fù sǐ shǐ guī

可弃闻父死,始归。

xiōng shàn shì zhī ér kě qì yì sì

兄善视之,而可弃益肆。

nián yú suǒ fēn tián chǎn lüè jìn fù jùn sòng xiōng

年余所分田产略尽,赴郡讼兄。

guān shěn zhī qí rén chì zhú zhī

官审知其人,斥逐之。

xiōng dì zhī hǎo suì jué

兄弟之好遂绝。

yòu yú nián kě qì èr shí yǒu sān hóu nǚ shí wǔ yǐ

又逾年可弃二十有三,侯女十五矣。

xiōng yì mǔ yán yù jí wèi wán hūn

兄忆母言,欲急为完婚。

zhào zhì jiā chú jiā zhái yǔ jū

召至家,除佳宅与居;

yíng fù rù mén yǐ fù yí liáng tián xī dēng jí jiāo zhī yuē shù qǐng bó tián wèi ruò méng sǐ shǒu zhī jīn xī xiāng fù

迎妇入门,以父遗良田,悉登籍交之,曰:“数顷薄田,为若蒙死守之,今悉相付。

wú dì wú xíng cùn cǎo yǔ zhī jiē qì yě

吾弟无行,寸草与之皆弃也。

cǐ hòu chéng bài zài yú xīn fù

此后成败,在于新妇。

néng lìng gǎi háng wú yōu dòng něi

能令改行,无忧冻馁;

bù rán xiōng yì bù néng tián wú dǐ hè yě

不然,兄亦不能填无底壑也。

hóu suī xiǎo jiā nǚ rán gù huì lì kě qì yā wèi ài zhī suǒ yán wú gǎn wéi

侯虽小家女,然固慧丽,可弃雅畏爱之,所言无敢违。

měi chū xiàn yǐ guǐ kè guò qī zé gòu lì bù yǔ yǐn shí kě qì yǐ cǐ shǎo liǎn

每出限以晷刻,过期则诟厉不与饮食,可弃以此少敛。

nián yú shēng yī zi fù yuē wǒ yǐ hòu wú qiú yú rén yǐ

年余生一子,妇曰:“我以后无求于人矣。

gāo yú shù qǐng mǔ zǐ hé huàn bù wēn bǎo

膏腴数顷,母子何患不温饱?

wú fu yān yì kě yě

无夫焉,亦可也。

huì kě qì dào sù chū dǔ fù zhī zhī wān gōng yú mén yǐ jù zhī

”会可弃盗粟出赌,妇知之,弯弓于门以拒之。

dà jù bì qù

大惧避去。

kuī fù rù qūn xún yì rù

窥妇入,逡巡亦入。

fù cāo dāo qǐ kě qì fǎn bēn fù zhú zhuó zhī duàn fú shāng tún xuè zhān wà lǚ

妇操刀起,可弃反奔,妇逐斫之,断幅伤臀,血沾袜履。

fèn jí wǎng su xiōng xiōng bù lǐ yān yuān cán ér qù

忿极往诉兄,兄不礼焉,冤惭而去。

guò sù fù zhì guì sǎo āi qì qǐ qiú xiān róng yú fù fù jué jué bù nà

过宿复至,跪嫂哀泣,乞求先容于妇,妇决绝不纳。

kě qì nù jiāng wǎng shā fù xiōng bù yǔ

可弃怒,将往杀妇,兄不语。

kě qì fèn qǐ cāo gē zhí chū

可弃忿起,操戈直出。

sǎo è rán yù zhǐ zhī

嫂愕然,欲止之;

xiōng mù jìn zhī

兄目禁之。

sì qí qù nǎi yuē bǐ gù zuò cǐ tài shí bù gǎn guī yě

俟其去,乃曰:“彼固作此态,实不敢归也。

shǐ rén chān zhī yǐ rù jiā mén

”使人觇之,已入家门。

xiōng shǐ sè dòng jiāng bēn fù zhī ér kě qì yǐ bèn xī rù

兄始色动,将奔赴之,而可弃已坌息入。

gài kě qì rù jiā fù fāng nòng ér wàng jiàn zhī zhì r chuáng shàng mì de chú dāo

盖可弃入家,妇方弄儿,望见之,掷儿床上,觅得厨刀;

kě qì jù yè gē fǎn zǒu fù zhú chū mén wài shǐ fǎn

可弃惧,曳戈反走,妇逐出门外始返。

xiōng yǐ de qí qíng gù jí zhī

兄已得其情,故诘之。

kě qì bù yán wéi xiàng yú qì mù jǐn zhǒng

可弃不言,惟向隅泣,目尽肿。

xiōng lián zhī qīn lǜ zhī qù fù nǎi nèi zhī

兄怜之,亲率之去,妇乃内之。

sì xiōng chū fá shǐ cháng guì yào yǐ zhòng shì ér hòu yǐ wǎ pén cì zhī shí

俟兄出,罚使长跪,要以重誓,而后以瓦盆赐之食。

zì cǐ gǎi xíng wéi shàn

自此改行为善。

fù chí chóu wò suàn rì zhì fēng yíng kě qì yǎng chéng ér yǐ

妇持筹握算,日致丰盈,可弃仰成而已。

hòu nián qī xún zǐ sūn mǎn qián fù yóu shí luō bái xū shǐ xī xíng yān

后年七旬,子孙满前,妇犹时捋白须,使膝行焉。

yì shǐ shì yuē hàn qī dù fù zāo zhī zhě rú jū fù yú gǔ sǐ ér hòu yǐ qǐ bù dú zāi

异史氏曰:“悍妻妒妇,遭之者如疽附于骨,死而后已,岂不毒哉!

rán pī fù tiān xià zhī zhì dú yě gǒu de qí yòng míng xuàn dà chōu fēi cān líng suǒ néng jí yǐ

然砒、附,天下之至毒也,苟得其用,瞑眩大瘳,非参、苓所能及矣。

ér fēi xiān rén dòng jiàn zàng fǔ yòu wū gǎn yǐ dú yào yí zǐ sūn zāi

而非仙人洞见脏腑,又乌敢以毒药贻子孙哉!

zhāng qiū li xiào lián shàn qiān shǎo tì tǎng bù ní sī zhú cí qǔ zhī shǔ jiē jīng zhī

章丘李孝廉善迁,少倜傥不泥,丝竹词曲之属皆精之。

liǎng xiōng jiē dēng jiǎ bǎng ér xiào lián yì tiāo tuō

两兄皆登甲榜,而孝廉益佻脱。

qǔ fū rén xiè shāo shāo jìn zhì zhī

娶夫人谢,稍稍禁制之。

suì wáng qù sān nián bù fǎn biàn mì bù dé

遂亡去,三年不返,遍觅不得。

hòu de zhī lín qīng gōu lán zhōng

后得之临清勾栏中。

jiā rén rù jiàn qí nán xiàng zuò shǎo jī shí shù zuǒ yòu shì gài jiē xué yīn yì ér bài mén qiáng zhě yě

家人入,见其南向坐,少姬十数左右侍,盖皆学音艺而拜门墙者也。

lín xíng jī yī lèi sì xī zhū jī suǒ yí

临行积衣累笥,悉诸姬所贻。

jì guī fū rén bì zhì yī shì tóu shū mǎn àn

既归,夫人闭置一室,投书满案。

yǐ zhǎng shéng xì tà zú yǐn qí duān zì líng nèi chū guàn yǐ jù líng xì zhū chú xià

以长绳系榻足,引其端自棂内出,贯以巨铃,系诸厨下。

fán yǒu suǒ xū zé niè shéng shéng dòng líng xiǎng zé yīng zhī

凡有所需则蹑绳,绳动铃响则应之。

fū rén gōng shè diǎn sì chuí lián nà wù ér gū qí zhí

夫人躬设典肆,垂帘纳物而估其直;

zuǒ chí chóu yòu wò guǎn

左持筹,右握管;

lǎo pú gōng bēn zǒu ér yǐ

老仆供奔走而已。

yóu cǐ jū jī zhì fù

由此居积致富。

měi chǐ bù jí zhū sì guì

每耻不及诸姒贵。

gù bì sān nián ér xiào lián jié

锢闭三年而孝廉捷。

xǐ yuē sān luǎn liǎng chéng wú yǐ gǎi wéi duàn yǐ jīn yì ěr yé

喜曰:“三卵两成,吾以改为毈矣,今亦尔耶?

yòu gěng jìn shì sōng shēng zhāng qiū rén

又耿进士崧生,章丘人。

fū rén měi yǐ jì huǒ zuǒ dú jī zhě bù chuò dú zhě bù gǎn xi yě

夫人每以绩火佐读:绩者不辍,读者不敢息也。

huò péng jiù xiāng yì zhé qiè tīng zhī lùn wén zé lún míng zuò shǔ

或朋旧相诣,辄窃听之:论文则沦茗作黍;

ruò zì xié xuè zé è shēng zhú kè yǐ

若恣谐谑,则恶声逐客矣。

měi shì de píng děng bù gǎn rù shì mén

每试得平等,不敢入室门;

chāo děng shǐ xiào yíng zhī

超等始笑迎之。

shè zhàng de jīn xī nèi xiàn sī háo bù gǎn nì

设帐得金悉内献,丝毫不敢匿。

gù dōng zhǔ kuì yí héng miàn jiào zī zhū

故东主馈遗,恒面较锱铢。

rén huò fēi xiào zhī ér bù zhī qí xiāo suàn liáng nán yě

人或非笑之,而不知其销算良难也。

hòu wèi fù wēng yán jiào nèi dì

后为妇翁延教内弟。

shì nián yóu pàn wēng xiè yí shí jīn gěng shòu hé fǎn jīn

是年游泮,翁谢仪十金,耿受盒返金。

fū rén zhī zhī yuē bǐ suī gù qīn rán shé gēng wèi hé yě

夫人知之曰:“彼虽固亲,然舌耕为何也?

zhuī zhī fǎn ér shòu zhī

”追之返而受之。

gěng bù gǎn zhēng ér xīn zhōng qiàn yān sī àn cháng zhī

耿不敢争,而心终歉焉,思暗偿之。

yú shì měi suì guǎn jīn jiē duǎn qí shù yǐ bào fū rén

于是每岁馆金,皆短其数以报夫人。

jī èr nián yú de ruò gān shù

积二年余得若干数。

hū mèng yī rén gào zhī yuē míng rì dēng gāo jīn shù jí mǎn

忽梦一人告之曰:“明日登高,金数即满。

cì rì shì yī lín tiào guǒ shí yí jīn qià fú quē shù suì cháng yuè

”次日试一临眺,果拾遗金,恰符缺数,遂偿岳。

hòu chéng jìn shì fū rén yóu hē qiǎn zhī

后成进士,夫人犹呵谴之。

gěng yuē jīn yī xíng zuò lì hé de fù ěr

耿曰:“今一行作吏,何得复尔?

fū rén yuē yàn yún shuǐ zhǎng zé chuán yì gāo

”夫人曰:“谚云:‘水长则船亦高。

jí wéi zǎi xiàng níng biàn dà yé

’即为宰相,宁便大耶?

✦ You read 卷九·云萝公主

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.