cháng shān shí jìn shì zōng yù wèi xīn zhèng lìng
长山石进士宗玉,为新郑令。
shì yǒu yuǎn kè zhāng mǒu jīng shāng yú wài yīn bìng sī guī bù néng qí bù píng hé chē yī liàng xié zī wǔ qiān liǎng fu wǎn zài yǐ xíng
适有远客张某经商于外,因病思归,不能骑步,凭禾车一辆,携资五千,两夫挽载以行。
zhì xīn zhèng liǎng fu wǎng shì yǐn shí zhāng shǒu zī dú wò chē zhōng
至新郑,两夫往市饮食,张守资独卧车中。
yǒu mǒu jiá guò nì zhī jiàn páng wú rén duó zī qù
有某甲过,睨之,见旁无人,夺资去。
zhāng bù néng yù lì jí qǐ yáo wěi zhuì zhī rù yī cūn zhōng
张不能御,力疾起,遥尾缀之,入一村中;
yòu cóng zhī rù yī mén nèi
又从之,入一门内。
zhāng bù gǎn rù dàn zì duǎn yuán kuī chān zhī
张不敢入,但自短垣窥觇之。
jiǎ shì suǒ fù huí shǒu jiàn kuī zhě nù zhí wèi zéi fù jiàn shí gōng yīn yán qíng zhuàng
甲释所负,回首见窥者,怒执为贼,缚见石公,因言情状。
wèn zhāng bèi shù qí yuān
问张,备述其冤。
gōng yǐ wú zhì shí huà qù zhī
公以无质实,叱去之。
èr rén xià jiē yǐ guān wú zào bái
二人下,皆以官无皂白。
gōng zhì ruò bù wén
公置若不闻。
pō yì jiǎ jiǔ yǒu bū fù qiǎn yì yán zhuī zhī
颇忆甲久有逋赋,遣役严追之。
yú rì jí yǐ yín sān liǎng tóu nà
逾日即以银三两投纳。
shí gōng wèn jīn suǒ zì lái jiǎ yún zhì yī zhōu wù
石公问金所自来,甲云:“质衣鬻物。
jiē zhǐ míng yǐ shí zhī
”皆指名以实之。
shí gōng qiǎn yì lìng shì nà shuì rén yǒu yǔ jiǎ tóng cūn zhě fǒu
石公遣役令视纳税人,有与甲同村者否。
shì jiǎ lín rén zài huàn rù wèn zhī rǔ jì wèi mǒu jiá jìn lín jīn suǒ cóng lái
适甲邻人在,唤入问之:“汝既为某甲近邻,金所从来。
ěr dāng zhī zhī
尔当知之。
lín yuē bù zhī
”邻曰:“不知。
gōng yuē lín jiā bù zhī qí lái ài mèi
”公曰:“邻家不知,其来暧昧。
jiǎ jù gù lín yuē wǒ zhì mǒu wù zhōu mǒu qì rǔ qǐ bù zhī
”甲惧,顾邻曰:“我质某物、鬻某器,汝岂不知?
lín jí yuē rán gù yǒu zhī yǐ
”邻急曰:“然,固有之矣。
gōng nù yuē ěr bì yǔ jiǎ tóng dào fēi xíng xún bù kě
”公怒曰:“尔必与甲同盗,非刑询不可!
mìng qǔ gù xiè
”命取梏械。
lín rén jù yuē wú yǐ lín gù bù gǎn zhāo yuàn
邻人惧曰:“吾以邻故,不敢招怨;
jīn xíng jí jǐ shēn hé huì hu bǐ shí jié zhāng mǒu qián suǒ shì yě
今刑及己身,何讳乎,彼实劫张某钱所市也。
suì shì zhī
”遂释之。
shí zhāng yǐ sàng zī wèi guī nǎi zé jiǎ yā cháng zhī
时张以丧资未归,乃责甲押偿之。
cǐ yì jiàn shí zhī néng shí xīn wéi zhèng yě
此亦见石之能实心为政也。
yì shǐ shì yuē shí gōng wèi zhū shēng shí xún xún yǎ chì yì qí rén hàn yuàn zé yōu bù shū zé qū
异史氏曰:“石公为诸生时,恂恂雅饬,意其人翰苑则优,簿书则诎。
nǎi yī xíng zuò lì shén jūn zhī míng zào yú hé shuò
乃一行作吏,神君之名,噪于河朔。
shuí wèi wén zhāng wú jīng jì zāi
谁谓文章无经济哉!
gù zhì zhī yǐ fēng yǒu wèi zhě
故志之以风有位者。