shuǐ mǎng dú cǎo yě
水莽,毒草也。
màn shēng shì gé huā zǐ lèi biǎn dòu wù shí zhī lì sǐ jí wéi shuǐ mǎng guǐ
蔓生似葛,花紫类扁豆,误食之立死,即为水莽鬼。
sú chuán cǐ guǐ bù dé lún huí bì zài yǒu dú sǐ zhě shǐ dài zhī
俗传此鬼不得轮回,必再有毒死者始代之。
yǐ gù chu zhōng táo huā jiāng yí dài cǐ guǐ yóu duō yún
以故楚中桃花江一带,此鬼尤多云。
chu rén yǐ tóng suì shēng zhě wèi tóng nián tóu cì xiāng yè hū gēng xiōng gēng dì zǐ zhí hū gēng bó xí sú rán yě
楚人以同岁生者为同年,投刺相谒,呼庚兄庚弟,子侄呼庚伯,习俗然也。
yǒu zhù shēng zào qí tóng nián mǒu zhōng tú zào kě sī yǐn
有祝生造其同年某,中途燥渴思饮。
é jiàn dào páng yī ǎo zhāng péng shī yǐn qū zhī
俄见道旁一媪,张棚施饮,趋之。
ǎo chéng yíng rù péng gěi fèng shén yīn
媪承迎入棚,给奉甚殷。
xiù zhī yǒu yì wèi bù lèi chá míng zhì bù yǐn qǐ ér chū
嗅之有异味,不类茶茗,置不饮,起而出。
ǎo zhǐ kè jí huàn sān niang kě jiāng hǎo chá yī bēi lái
媪止客,急唤:“三娘,可将好茶一杯来。
é yǒu shào nǚ pěng chá zì péng hòu chū
”俄有少女,捧茶自棚后出。
nián yuē shí sì wǔ zī róng yàn jué zhǐ huán bì chuàn jīng yíng jiàn yǐng
年约十四五,姿容艳绝,指环臂钏,晶莹鉴影。
shēng shòu zhǎn shén chí xiù qí chá fāng liè wú lún xī jìn fù suǒ
生受盏神驰,嗅其茶,芳烈无伦,吸尽复索。
qū ǎo chū xì zhuō xiān wàn tuō zhǐ huán yī méi
觑媪出,戏捉纤腕,脱指环一枚。
nǚ chēng jiá wēi xiào shēng yì huò
女赪颊微笑,生益惑。
lüè jí mén hù
略诘门户。
nǚ yún láng mù lái qiè yóu zài cǐ yě
女云:“郎暮来,妾犹在此也。
shēng qiú chá yè yī zuǒ bìng cáng zhǐ huán ér qù
”生求茶叶一撮,并藏指环而去。
zhì tóng nián jiā jué xīn tóu zuò è yí chá wéi huàn yǐ qíng gào mǒu
至同年家,觉心头作恶,疑茶为患,以情告某。
mǒu hài yuē dài yǐ
某骇曰:“殆矣!
cǐ shuǐ mǎng guǐ yě
此水莽鬼也!
xiān jūn sǐ yú shì
先君死于是。
shì bù kě jiù nài hé
是不可救,奈何?
shēng dà jù chū chá yè yàn zhī zhēn shuǐ mǎng cǎo yě
”生大惧,出茶叶验之,真水莽草也。
yòu chū zhǐ huán jiān shù nǚ zǐ qíng zhuàng
又出指环,兼述女子情状。
mǒu xuán xiǎng yuē cǐ bì kòu sān niang yě
某悬想曰:“此必寇三娘也!
shēng yǐ qí míng què fú wèn hé gù zhī
”生以其名确符,问何故知。
yuē nán cūn fù shì kòu shì nǚ sù yǒu yàn míng shù nián qián wù shí shuǐ mǎng ér sǐ bì cǐ wèi mèi
曰:“南村富室寇氏女夙有艳名,数年前误食水莽而死,必此为魅。
huò yán shòu mèi zhě ruò zhī guǐ zhī xìng shì qiú qí gù dāng zhǔ fú kě quán
”或言受魅者若知鬼之姓氏,求其故裆煮服可痊。
mǒu jí yì kòu suǒ shí gào yǐ gù cháng guì āi kěn
某急诣寇所,实告以故,长跪哀恳。
kòu yǐ qí jiāng dài nǚ sǐ gù jìn bù yǔ
寇以其将代女死故,靳不与。
mǒu fèn ér fǎn
某忿而返。
yǐ gào shēng shēng yì qiè chǐ hèn zhī yuē wǒ sǐ bì bù lìng bǐ nǚ tuō shēng
以告生,生亦切齿恨之,曰:“我死,必不令彼女脱生!
mǒu yú zhī guī jiāng zhì jiā mén ér zú
”某舁之归,将至家门而卒。
mǔ hào tí zàng zhī
母号啼,葬之。
yí yī zi fu zhōu suì
遗一子甫周岁。
qī bù néng shǒu bàn nián gǎi jiào qù
妻不能守,半年改醮去。
mǔ liú gū zì bǔ qú cuì bù kān zhāo xī bēi tí
母留孤自哺,劬瘁不堪,朝夕悲啼。
yī rì fāng bào r kū shì zhōng shēng qiǎo rán hū rù
一日方抱儿哭室中,生悄然忽入。
mǔ dà hài huī tì wèn zhī
母大骇,挥涕问之。
dá yún r dì xià wén mǔ kū shén chuàng yú huái gù lái fèng chén hūn ěr
答云:“儿地下闻母哭,甚怆于怀,故来奉晨昏耳。
r suī sǐ yǐ yǒu jiā shì jí tóng lái fēn mǔ láo mǔ qí wù bēi
儿虽死,已有家室,即同来分母劳,母其勿悲。
mǔ wèn ér fù hé rén
”母问:“儿妇何人?
yuē kòu shì zuò tīng r sǐ r shēn hèn zhī
”曰:“寇氏坐听儿死,儿深恨之。
sǐ hòu yù xún sān niang ér bù zhī qí chù jìn yù gēng bó shǐ xiāng zhǐ shì
死后欲寻三娘,而不知其处,近遇庚伯,始相指示。
r wǎng zé sān niang yǐ tóu shēng rèn shì láng jiā r chí qù qiáng zhuō zhī lái
儿往,则三娘已投生任侍郎家,儿驰去,强捉之来。
jīn wèi ér fù yì xiāng de pō wú kǔ
今为儿妇,亦相得,颇无苦。
yí shí mén wài yī nǚ zǐ rù huá zhuāng yàn lì fú dì bài mǔ
”移时门外一女子入,华妆艳丽,伏地拜母。
shēng yuē cǐ kòu sān niang yě
生曰:“此寇三娘也。
suī fēi shēng rén mǔ shì zhī qíng huái chà wèi
”虽非生人,母视之,情怀差慰。
shēng biàn qiǎn sān niang cāo zuò sān niang yā bù xí guàn rán chéng shùn shū lián rén
生便遣三娘操作,三娘雅不习惯,然承顺殊怜人。
yóu cǐ jū gù shì suì liú bù qù
由此居故室,遂留不去。
nǚ qǐng mǔ gào zhū jiā
女请母告诸家。
shēng yì yù wù gào ér mǔ chéng nǚ yì zú gào zhī
生意欲勿告,而母承女意,卒告之。
kòu jiā ǎo wēng wén ér dà hài mìng chē jí zhì shì zhī guǒ sān niang xiāng xiàng kū shī shēng
寇家媪翁,闻而大骇,命车疾至,视之果三娘,相向哭失声。
nǚ quàn zhǐ zhī
女劝止之。
ǎo shì shēng jiā liáng pín yì shén dào
媪视生家良贫,意甚悼。
nǚ yuē rén yǐ guǐ yòu hé yàn pín
女曰:“人已鬼,又何厌贫?
zhù láng mǔ zǐ qíng yì quán quán r gù yǐ ān zhī yǐ
祝郎母子,情意拳拳,儿固已安之矣。
yīn wèn chá ǎo shuí yě
”因问:“茶媪谁也?
yuē bǐ ní xìng
”曰:“彼倪姓。
zì cán bù néng huò xíng rén gù qiú r zhù zhī ěr
自惭不能惑行人,故求儿助之耳。
jīn yǐ shēng yú jùn chéng mài jiāng zhě zhī jiā
今已生于郡城卖浆者之家。
yīn gù shēng yuē jì xù yǐ ér bù bài yuè qiè fù hé xīn
”因顾生曰:“既婿矣,而不拜岳,妾复何心?
shēng nǎi tóu bài
”生乃投拜。
nǚ biàn rù chú xià dài mǔ zhí chuī gōng kè
女便入厨下,代母执炊供客。
wēng ǎo shì zhī chuàng xīn jì guī jí qiǎn liǎng bì lái wèi zhī fú yì
翁媪视之怆心,既归,即遣两婢来,为之服役;
jīn bǎi jīn bù bó shù shí pǐ jiǔ zì bù shí kuì sòng xiǎo fù zhù mǔ yǐ
金百斤、布帛数十匹,酒胾不时馈送,小阜祝母矣。
kòu yì shí zhāo guī níng
寇亦时招归宁。
jū shù rì zhé yuē jiā zhōng wú rén yi zǎo sòng r hái
居数日,辄曰:“家中无人,宜早送儿还。
huò gù jī zhī zé piāo rán zì guī
”或故稽之,则飘然自归。
wēng nǎi dài shēng qǐ xià wū yíng bèi zhēn zhì
翁乃代生起夏屋,营备臻至。
rán shēng zhōng wèi cháng zhì wēng jiā
然生终未尝至翁家。
yī rì cūn zhōng yǒu zhōng shuǐ mǎng cǎo dú zhě sǐ ér fù sū jìng chuán wèi yì
一日村中有中水莽草毒者,死而复苏,竞传为异。
shēng yuē shì wǒ huó zhī yě
生曰:“是我活之也。
bǐ wèi li jiǔ suǒ hài wǒ wèi zhī qū qí guǐ ér qù zhī
彼为李九所害,我为之驱其鬼而去之。
mǔ yuē rǔ hé bù qǔ rén yǐ zì dài
”母曰:“汝何不取人以自代?
yuē r shēn hèn cǐ děng bèi fāng jiāng jǐn qū chú zhī hé xiè wèi cǐ
”曰:“儿深恨此等辈,方将尽驱除之,何屑为此?
qiě ér shì mǔ zuì lè bù yuàn shēng yě
且儿事母最乐,不愿生也。
yóu shì zhòng dú zhě wǎng wǎng jù fēng yán dǎo zhù qí tíng zhé yǒu xiào
”由是中毒者,往往具丰筵祷祝其庭,辄有效。
jī shí yú nián mǔ sǐ
积十余年母死。
shēng fū fù āi huǐ dàn bú duì kè wéi mìng r shuāi má pǐ yǒng jiào yǐ lǐ yì ér yǐ
生夫妇哀毁,但不对客,惟命儿缞麻擗踊,教以礼义而已。
zàng mǔ hòu yòu èr nián yú wèi r qǔ fù
葬母后又二年余,为儿娶妇。
fù rèn shì láng zhī sūn nǚ yě
妇,任侍郎之孙女也。
xiān shì rèn gōng qiè shēng nǚ shù yuè ér shāng
先是,任公妾生女数月而殇。
hòu wén zhù shēng zhī yì suì mìng jià qí jiā dìng wēng xù yān
后闻祝生之异,遂命驾其家,订翁婿焉。
zhì shì suì yǐ sūn nǚ qī qí zi wǎng lái bù jué yǐ
至是,遂以孙女妻其子,往来不绝矣。
yī rì wèi zǐ yuē shàng dì yǐ wǒ yǒu gōng rén shì cè wèi sì dú mù lóng jūn
一日谓子曰:“上帝以我有功人世,策为‘四渎牧龙君’。
jīn xíng yǐ
今行矣。
é jiàn tíng xià yǒu sì mǎ jià huáng chān chē mǎ sì gǔ jiē lín jiá
”俄见庭下有四马,驾黄幨车,马四股皆鳞甲。
fū qī shèng zhuāng chū tóng dēng yī yú
夫妻盛装出,同登一舆。
zi jí fù jiē qì bài shùn xī ér miǎo
子及妇皆泣拜,瞬息而渺。
shì rì kòu jiā jiàn nǚ lái bài bié wēng ǎo yì rú shēng yán
是日,寇家见女来,拜别翁媪,亦如生言。
ǎo qì wǎn liú
媪泣挽留。
nǚ yuē zhù láng xiān qù yǐ
女曰:“祝郎先去矣。
chū mén suì bù fù jiàn
”出门遂不复见。
qí zi míng è zì lí chén qǐng kòu wēng yǐ sān niang hái gǔ yǔ shēng hé zàng yān
其子名鹗,字离尘,请寇翁,以三娘骸骨与生合葬焉。