xiào xiàn huáng dì huì xié líng dì zhōng zǐ yě
孝献皇帝讳协,灵帝中子也。
mǔ wáng měi rén wèi hé huáng hòu suǒ hài
母王美人,为何皇后所害。
zhōng píng liù nián sì yuè shǎo dì jí wèi fēng dì wèi bó hǎi wáng xǐ fēng chén liú wáng
中平六年四月,少帝即位,封帝为勃海王,徙封陈留王。
jiǔ yuè jiǎ xū jí huáng dì wèi nián jiǔ suì
九月甲戌,即皇帝位,年九岁。
qiān huáng tài hòu yú yǒng ān gōng
迁皇太后于永安宫。
dà shè tiān xià
大赦天下。
gǎi zhāo níng wèi yǒng hàn
改昭宁为永汉。
bǐng zǐ dǒng zhuó shā huáng tài hòu hé shì
丙子,董卓杀皇太后何氏。
chū lìng shì zhōng jǐ shì huáng mén shì láng yuán gè liù rén
初令侍中、给事黄门侍郎员各六人。
cì gōng qīng yǐ xià zhì huáng mén shì láng jiā yī rén wèi láng yǐ bǔ huàn guān suǒ lǐng zhū shǔ shì yú diàn shàng
赐公卿以下至黄门侍郎家一人为郎,以补宦官所领诸署,侍于殿上。
yǐ yǒu yǐ tài wèi liú yú wèi dà sī mǎ
乙酉,以太尉刘虞为大司马。
dǒng zhuó zì wèi tài wèi jiā fū yuè hǔ bēn
董卓自为太尉,加𫓧钺、虎贲。
bǐng xū tài zhōng dài fū yáng biāo wèi sī kōng
丙戌,太中大夫杨彪为司空。
jiǎ wǔ yù zhōu mù huáng wǎn wèi sī tú
甲午,豫州牧黄琬为司徒。
qiǎn shǐ diào cí gù tài fù chén fán dà jiàng jūn dòu wǔ děng
遣使吊祠故太傅陈蕃、大将军窦武等。
dōng shí yuè yǐ sì zàng líng sī huáng hòu
冬十月乙巳,葬灵思皇后。
bái bō zéi kòu hé dōng dǒng zhuó qiǎn qí jiāng niú fǔ jī zhī
白波贼寇河东,董卓遣其将牛辅击之。
shí yī yuè guǐ yǒu dǒng zhuó zì wèi xiàng guó
十一月癸酉,董卓自为相国。
shí èr yuè wù xū sī tú huáng wǎn wèi tài wèi sī kōng yáng biāo wèi sī tú guāng lù xūn xún shuǎng wèi sī kōng
十二月戊戌,司徒黄琬为太尉,司空杨彪为司徒,光禄勋荀爽为司空。
shěng fú fēng dū wèi zhì hàn ān dū hù
省扶风都尉,置汉安都护。
zhào chú guāng xī zhāo níng yǒng hàn sān hào hái fù zhōng píng liù nián
诏除光熹、昭宁、永汉三号,还复中平六年。
chū píng yuán nián chūn zhèng yuè shān dōng zhōu jùn qǐ bīng yǐ tǎo dǒng zhuó
初平元年春正月,山东州郡起兵以讨董卓。
xīn hài dà shè tiān xià
辛亥,大赦天下。
guǐ yǒu dǒng zhuó shā hóng nóng wáng
癸酉,董卓杀弘农王。
bái bō zéi kòu dōng jùn
白波贼寇东郡。
èr yuè yǐ hài tài wèi huáng wǎn sī tú yáng biāo miǎn
二月乙亥,太尉黄琬、司徒杨彪免。
gēng chén dǒng zhuó shā chéng mén xiào wèi wu qióng dū jūn xiào wèi zhōu bì
庚辰,董卓杀城门校尉伍琼、督军校尉周珌。
yǐ guāng lù xūn zhào qiān wèi tài wèi tài pú wáng yǔn wèi sī tú
以光禄勋赵谦为太尉,太仆王允为司徒。
dīng hài qiān dū cháng ān
丁亥,迁都长安。
dǒng zhuó qū xǐ jīng shī bǎi xìng xī xi rù guān zì liú zhūn bì guī yuàn
董卓驱徙京师百姓悉西入关,自留屯毕圭苑。
rén chén bái hóng guàn rì
壬辰,白虹贯日。
sān yuè yǐ sì chē jià rù cháng ān xìng wèi yāng gōng
三月乙巳,车驾入长安,幸未央宫。
jǐ yǒu dǒng zhuó fén luò yáng gōng miào jí rén jiā
己酉,董卓焚洛阳宫庙及人家。
wù wǔ dǒng zhuó shā tài fù yuán wěi tài pú yuán jī yí qí zú
戊午,董卓杀太傅袁隗、太仆袁基,夷其族。
xià wǔ yuè sī kōng xún shuǎng hōng
夏五月,司空荀爽薨。
liù yuè xīn chǒu guāng lù dài fu zhǒng fú wèi sī kōng
六月辛丑,光禄大夫种拂为司空。
dà hóng lú hán róng shào fǔ yīn xiū zhí jīn wú hú mǔ bān jiāng zuò dà jiàng wú xiū yuè qí xiào wèi wáng guī ān jí guān dōng hòu jiāng jūn yuán shù hé nèi tài shǒu wáng kuāng gè zhí ér shā zhī wéi hán róng huò miǎn
大鸿胪韩融、少府阴修、执金吾胡母班、将作大匠吴修、越骑校尉王瑰安集关东,后将军袁术、河内太守王匡各执而杀之,唯韩融获免。
dǒng zhuó huài wǔ zhū qián gèng zhù xiǎo qián
董卓坏五铢钱,更铸小钱。
dōng shí yī yuè gēng xū zhèn xīng yíng huò tài bái hé yú wěi
冬十一月庚戌,镇星、荧惑、太白合于尾。
shì suì yǒu sī zòu hé ān shùn huán sì dì wú gōng dé bù yí chēng zōng yòu gōng huái jìng yǐn gōng mǐn sān huáng hòu bìng fēi zhèng dí bù hé chēng hòu jiē qǐng chú zūn hào
是岁,有司奏,和、安、顺、桓四帝无功德,不宜称宗,又恭怀、敬隐、恭愍三皇后并非正嫡,不合称后,皆请除尊号。
zhì yuē kě
制曰:"可。
sūn jiān shā jīng zhōu cì shǐ wáng ruì yòu shā nán yáng tài shǒu zhāng zī
"孙坚杀荆州刺史王叡,又杀南阳太守张咨。
èr nián chūn zhēng yuè xīn chǒu dà shè tiān xià
二年春正月辛丑,大赦天下。
èr yuè dīng chǒu dǒng zhuó zì wèi tài shī
二月丁丑,董卓自为太师。
yuán shù qiǎn jiàng sūn jiān yǔ dǒng zhuó jiāng hú zhěn zhàn yú yáng rén zhěn jūn dà bài
袁术遣将孙坚与董卓将胡轸战于阳人,轸军大败。
dǒng zhuó suì fā jué luò yáng zhū dì líng
董卓遂发掘洛阳诸帝陵。
xià sì yuè dǒng zhuó rù cháng ān
夏四月,董卓入长安。
liù yuè bǐng xū dì zhèn
六月丙戌,地震。
qiū qī yuè sī kōng zhǒng fú miǎn guāng lù dài fu jǐ nán chún yú jiā wèi sī kōng
秋七月,司空种拂免,光禄大夫济南淳于嘉为司空。
tài wèi zhào qiān ba tài cháng mǎ mì dī wèi tài wèi
太尉赵谦罢,太常马日䃅为太尉。
jiǔ yuè chī yóu qí jiàn yú jiǎo gāng
九月,蚩尤旗见于角、亢。
dōng shí yuè rén xū dǒng zhuó shā wèi wèi zhāng wēn
冬十月壬戌,董卓杀卫尉张温。
shí yī yuè qīng zhōu huáng jīn kòu tài shān tài shān tài shǒu yīng shào jī pò zhī
十一月,青州黄巾寇太山,太山太守应劭击破之。
huáng jīn zhuǎn kòu bó hǎi gōng sūn zàn yǔ zhàn yú dōng guāng fù dà pò zhī
黄巾转寇勃海,公孙瓒与战于东光,复大破之。
shì suì cháng shā yǒu rén sǐ jīng yuè fù huó
是岁,长沙有人死经月复活。
sān nián chūn zhēng yuè dīng chǒu dà shè tiān xià
三年春正月丁丑,大赦天下。
yuán shù qiǎn jiàng sūn jiān gōng liú biǎo yú xiāng yáng jiān zhàn mò
袁术遣将孙坚攻刘表于襄阳,坚战殁。
yuán shào jí gōng sūn zàn zhàn yú jiè qiáo zàn jūn dà bài
袁绍及公孙瓒战于界桥,瓒军大败。
xià sì yuè xīn sì zhū dǒng zhuó yí sān zú
夏四月辛巳,诛董卓,夷三族。
sī tú wáng yǔn lù shàng shū shì zǒng cháo zhèng qiǎn shǐ zhě zhāng zhǒng fǔ wèi shān dōng
司徒王允录尚书事,总朝政,遣使者张种抚慰山东。
qīng zhōu huáng jīn jī shā yǎn zhōu cì shǐ liú dài yú dōng píng
青州黄巾击杀兖州刺史刘岱于东平。
dōng jùn tài shǒu cáo cāo dà pò huáng jīn yú shòu zhāng jiàng zhī
东郡太守曹操大破黄巾于寿张,降之。
wǔ yuè dīng yǒu dà shè tiān xià
五月丁酉,大赦天下。
dīng wèi zhēng xi jiāng jūn huáng fǔ sōng wèi chē qí jiāng jūn
丁未,征西将军皇甫嵩为车骑将军。
dǒng zhuó bù qǔ jiāng li què guō sì fán chóu zhāng jì děng fǎn gōng jīng shī
董卓部曲将李傕、郭汜、樊稠、张济等反,攻京师。
liù yuè wù wǔ xiàn cháng ān chéng tài cháng zhǒng fú tài pú lǔ xù dà hóng lú zhōu huàn chéng mén xiào wèi cuī liè yuè qí xiào wèi wáng qí bìng zhàn mò lì mín sǐ zhě wàn yú rén
六月戊午,陷长安城,太常种拂、太仆鲁旭、大鸿胪周奂、城门校尉崔烈、越骑校尉王颀并战殁,吏民死者万余人。
li què děng bìng zì wèi jiāng jūn
李傕等并自为将军。
jǐ wèi dà shè tiān xià
己未,大赦天下。
li què shā sī lì xiào wèi huáng wǎn jiǎ zǐ shā sī tú wáng yǔn jiē miè qí zú
李傕杀司隶校尉黄琬,甲子,杀司徒王允,皆灭其族。
bǐng zǐ qián jiāng jūn zhào qiān wèi sī tú
丙子,前将军赵谦为司徒。
qiū qī yuè gēng zǐ tài wèi mǎ mì dī wèi tài fù lù shàng shū shì
秋七月庚子,太尉马日䃅为太傅,录尚书事。
bā yuè qiǎn rì dī jí tài pú zhào qí chí jié wèi fǔ tiān xià
八月,遣日䃅及太仆赵岐,持节尉抚天下。
chē qí jiāng jūn huáng fǔ sōng wèi tài wèi
车骑将军皇甫嵩为太尉。
sī tú zhào qiān ba
司徒赵谦罢。
jiǔ yuè li què zì wèi chē qí jiāng jūn guō sì hòu jiāng jūn fán chóu yòu jiāng jūn zhāng jì zhèn dōng jiāng jūn
九月,李傕自为车骑将军,郭汜后将军,樊稠右将军,张济镇东将军。
jì chū zhūn hóng nóng
济出屯弘农。
jiǎ shēn sī kōng chún yú jiā wèi sī tú guāng lù dài fu yáng biāo wèi sī kōng bìng lù shàng shū shì
甲申,司空淳于嘉为司徒,光禄大夫杨彪为司空,并录尚书事。
dōng shí èr yuè tài wèi huáng fǔ sōng miǎn
冬十二月,太尉皇甫嵩免。
guāng lù dài fu zhōu zhōng wèi tài wèi cān lù shàng shū shì
光禄大夫周忠为太尉,参录尚书事。
sì nián chūn zhēng yuè jiǎ yín shuò rì yǒu shí zhī
四年春正月甲寅朔,日有食之。
dīng mǎo dà shè tiān xià
丁卯,大赦天下。
sān yuè yuán shù shā yáng zhōu cì shǐ chén wēn jù huái nán
三月,袁术杀杨州刺史陈温,据淮南。
cháng ān xuān píng chéng mén wài wū zì huài
长安宣平城门外屋自坏。
xià wǔ yuè guǐ yǒu wú yún ér léi
夏五月癸酉,无云而雷。
liù yuè fú fēng dà fēng yǔ báo
六月,扶风大风,雨雹。
huà shān bēng liè
华山崩裂。
tài wèi zhōu zhōng miǎn tài pú zhū jùn wèi tài wèi lù shàng shū shì
太尉周忠免,太仆朱俊为太尉,录尚书事。
xià pī zéi quē xuān zì chēng tiān zǐ
下邳贼阙宣自称天子。
yǔ shuǐ
雨水。
qiǎn shì yù shǐ péi mào xùn zhào yù yuán qīng xì
遣侍御史裴茂讯诏狱,原轻系。
liù yuè xīn chǒu tiān gǒu xī běi xíng
六月辛丑,天狗西北行。
jiǔ yuè jiǎ wǔ shì rú shēng sì shí yú rén shàng dì cì wèi láng zhōng cì tài zǐ shè rén xià dì zhě ba zhī
九月甲午,试儒生四十余人,上第赐位郎中,次太子舍人,下第者罢之。
zhào yuē kǒng zǐ tàn xué zhī bù jiǎng bù jiǎng zé suǒ shí rì wàng
诏曰:"孔子叹'学之不讲',不讲则所识日忘。
jīn qí rú nián yú liù shí qù lí běn tǔ yíng qiú liáng zī bù dé zhuān yè
今耆儒年逾六十,去离本土,营求粮资,不得专业。
jié tóng rù xué bái shǒu kōng guī zhǎng wěi nóng yě yǒng jué róng wàng zhèn shén mǐn yān
结童入学,白首空归,长委农野,永绝荣望,朕甚愍焉。
qí yī kē ba zhě tīng wèi tài zǐ shè rén
其依科罢者,听为太子舍人。
dōng shí yuè tài xué xíng lǐ chē jià xìng yǒng fú chéng mén lín guān qí yí cì bó shì yǐ xià gè yǒu chà
冬十月,太学行礼,车驾幸永福城门,临观其仪,赐博士以下各有差。
xīn chǒu jīng shī dì zhèn
辛丑,京师地震。
yǒu xīng bèi yú tiān shì
有星孛于天市。
sī kōng yáng biāo miǎn tài cháng zhào wēn wèi sī kōng
司空杨彪免,太常赵温为司空。
gōng sūn zàn shā dà sī mǎ liú yú
公孙瓒杀大司马刘虞。
shí èr yuè xīn chǒu dì zhèn
十二月辛丑,地震。
sī kōng zhào wēn miǎn yǐ sì wèi wèi zhāng xǐ wèi sī kōng
司空赵温免,乙巳,卫尉张喜为司空。
shì suì láng yá wáng róng hōng
是岁,琅邪王容薨。
xīng píng yuán nián chūn zhèng yuè xīn yǒu dà shè tiān xià gǎi yuán xīng píng
兴平元年春正月辛酉,大赦天下,改元兴平。
jiǎ zǐ dì jiā yuán fú
甲子,帝加元服。
èr yuè rén wǔ zhuī zūn shì huáng bǐ wáng shì wèi líng huái huáng hòu jiǎ shēn gǎi zàng yú wén zhāo líng
二月壬午,追尊谥皇妣王氏为灵怀皇后,甲申,改葬于文昭陵。
dīng hài dì gēng yú jiè tián
丁亥,帝耕于藉田。
sān yuè hán suì mǎ téng yǔ guō sì fán chóu zhàn yú cháng píng guān suì téng bài jì zuǒ zhōng láng jiàng liú fàn qián yì zhōu cì shǐ zhǒng shào zhàn mò
三月,韩遂、马腾与郭汜、樊稠战于长平观,遂、腾败绩,左中郎将刘范、前益州刺史种劭战殁。
xià liù yuè bǐng zǐ fēn liáng zhōu hé xī sì jùn wèi yōng zhōu
夏六月丙子,分凉州河西四郡为廱州。
dīng chǒu dì zhèn
丁丑,地震;
wù yín yòu zhèn
戊寅,又震。
yǐ sì huì rì yǒu shí zhī dì bì zhèng diàn qǐn bīng bù tīng shì wǔ rì
乙巳晦,日有食之,帝避正殿,寝兵,不听事五日。
dà huáng
发生大规模蝗灾。
qiū qī yuè rén zǐ tài wèi zhū jùn miǎn
秋七月壬子,太尉朱俊免。
wù wǔ tài cháng yáng biāo wèi tài wèi lù shàng shū shì
戊午,太常杨彪为太尉,录尚书事。
sān fǔ dà hàn zì sì yuè zhì yú shì yuè
三辅大旱,自四月至于是月。
dì bì zhèng diàn qǐng yǔ qiǎn shǐ zhě xǐ qiú tú yuán qīng xì
帝避正殿请雨,遣使者洗囚徒,原轻系。
shì shí gǔ yī hú wǔ shí wàn dòu mài yī hú èr shí wàn rén xiāng shí dàn bái gǔ wěi jī
是时谷一斛五十万,豆麦一斛二十万,人相食啖,白骨委积。
dì shǐ shì yù shǐ hòu wèn chū tài cāng mǐ dòu wèi jī rén zuò mí zhōu jīng rì ér sǐ zhě wú jiàng
帝使侍御史侯汶出太仓米豆,为饥人作糜粥,经日而死者无降。
dì yí fù xù yǒu xū nǎi qīn yú yù zuò qián liàng shì zuò mí nǎi zhī fēi shí shǐ shì zhōng liú ài chū ràng yǒu sī
帝疑赋恤有虚,乃亲于御坐前量试作糜,乃知非实,使侍中刘艾出让有司。
yú shì shàng shū lìng yǐ shàng jiē yì shěng gé xiè zòu shōu hóu wèn kǎo shí
于是尚书令以上皆诣省阁谢,奏收侯汶考实。
zhào yuē wèi rěn zhì wèn yú lǐ kě zhàng wǔ shí
诏曰:"未忍致汶于理,可杖五十。
zì shì zhī hòu duō de quán jì
"自是之后,多得全济。
bā yuè féng yì qiāng pàn kòu shǔ xiàn guō sì fán chóu jī pò zhī
八月,冯翊羌叛,寇属县,郭汜、樊稠击破之。
jiǔ yuè sāng fù shēng zhēn rén dé yǐ shí
九月,桑复生椹,人得以食。
sī tú chún yú jiā ba
司徒淳于嘉罢。
dōng shí yuè cháng ān shì mén zì huài
冬十月,长安市门自坏。
yǐ wèi wèi zhào wēn wèi sī tú lù shàng shū shì
以卫尉赵温为司徒,录尚书事。
shí èr yuè fēn ān dìng fú fēng wèi xīn píng jùn
十二月,分安定、扶风为新平郡。
shì suì yáng zhōu cì shǐ liú yáo yǔ yuán shù jiāng sūn cè zhàn yú qǔ ā yáo jūn bài jì sūn cè suì jù jiāng dōng
是岁,杨州刺史刘繇与袁术将孙策战于曲阿,繇军败绩,孙策遂据江东。
tài fù mǎ mì dī hōng yú shòu chūn
太傅马日䃅薨于寿春。
èr nián chūn zhēng yuè guǐ chǒu dà shè tiān xià
二年春正月癸丑,大赦天下。
èr yuè yǐ hài li què shā fán chóu ér yǔ guō sì xiāng gōng
二月乙亥,李傕杀樊稠而与郭汜相攻。
sān yuè bǐng yín li què xié dì xìng qí yíng fén gōng shì
三月丙寅,李傕胁帝幸其营,焚宫室。
xià sì yuè jiǎ wǔ lì guì rén fú shì wèi huáng hòu
夏四月甲午,立贵人伏氏为皇后。
dīng yǒu guō sì gōng li què shǐ jí yù qián
丁酉,郭汜攻李傕,矢及御前。
shì rì li què yí dì xìng běi wù
是日,李傕移帝幸北坞。
dà hàn
发生大旱。
wǔ yuè rén wǔ li què zì wèi dà sī mǎ
五月壬午,李傕自为大司马。
liù yuè gēng wǔ zhāng jì zì shǎn lái hé què sì
六月庚午,张济自陕来和傕、汜。
qiū qī yuè jiǎ zǐ chē jià dōng guī
秋七月甲子,车驾东归。
guō sì zì wèi chē qí jiāng jūn yáng dìng wèi hòu jiāng jūn yáng fèng wéi xīng yì jiāng jūn dǒng chéng wèi ān jí jiāng jūn bìng shì sòng shèng yú
郭汜自为车骑将军,杨定为后将军,杨奉为兴义将军,董承为安集将军,并侍送乘舆。
zhāng jì wèi piào qí jiāng jūn hái zhūn shǎn
张济为票骑将军,还屯陕。
bā yuè jiǎ chén xìng xīn fēng
八月甲辰,幸新丰。
dōng shí yuè wù xū guō sì shǐ qí jiāng wu xí yè shāo suǒ xìng xué shè bī xié shèng yú
冬十月戊戌,郭汜使其将伍习夜烧所幸学舍,逼胁乘舆。
yáng dìng yáng fèng yǔ guō sì zhàn pò zhī
杨定、杨奉与郭汜战,破之。
rén yín xìng huá yīn lù cì dào nán
壬寅,幸华阴,露次道南。
shì yè yǒu chì qì guàn zǐ gōng
是夜,有赤气贯紫宫。
zhāng jì fù fǎn yǔ li què guō sì hé
张济复反,与李傕、郭汜合。
shí yī yuè gēng wǔ li què guō sì děng zhuī shèng yú zhàn yú dōng jiàn wáng shī bài jì shā guāng lù xūn shān quán wèi wèi shì sūn ruì tíng wèi xuān bō dà cháng qiū miáo sì bù bīng xiào wèi wèi jié shì zhōng zhū zhǎn shè shēng xiào wèi jū jùn
十一月庚午,李傕、郭汜等追乘舆,战于东涧,王师败绩,杀光禄勋邓泉、卫尉士孙瑞、廷尉宣播、大长秋苗祀、步兵校尉魏桀、侍中朱展、射声校尉沮俊。
rén shēn xìng cáo yáng lù cì tián zhōng
壬申,幸曹阳,露次田中。
yáng fèng dǒng chéng yǐn bái bō shuài hú cái li lè hán xiān jí xiōng nú zuǒ xián wáng qù bēi lǜ shī fèng yíng yǔ li què děng zhàn pò zhī
杨奉、董承引白波帅胡才、李乐、韩暹及匈奴左贤王去卑,率师奉迎,与李傕等战,破之。
shí èr yuè gēng chén chē jià nǎi jìn
十二月庚辰,车驾乃进。
li què děng fù lái zhuī zhàn wáng shī dà bài shā lüě gōng rén shào fǔ tián fēn dà sī nóng zhāng yì děng jiē zhàn mò
李傕等复来追战,王师大败,杀掠宫人,少府田芬、大司农张义等皆战殁。
jìn xìng shǎn yè dù hé
进幸陕,夜度河。
yǐ hài xìng ān yì
乙亥,幸安邑。
shì suì yuán shào qiǎn jiàng qū yì yǔ gōng sūn zàn zhàn yú bào qiū zàn jūn dà bài
是岁,袁绍遣将麹义与公孙瓒战于鲍丘,瓒军大败。
jiàn ān yuán nián chūn zhèng yuè guǐ yǒu jiāo sì shàng dì yú ān yì dà shè tiān xià gǎi yuán jiàn ān
建安元年春正月癸酉,郊祀上帝于安邑,大赦天下,改元建安。
èr yuè hán xiān gōng wèi jiāng jūn dǒng chéng
二月,韩暹攻卫将军董承。
xià liù yuè yǐ wèi xìng wén xǐ
夏六月乙未,幸闻喜。
qiū qī yuè jiǎ zǐ chē jià zhì luò yáng xìng gù zhōng cháng shì zhào zhōng zhái
秋七月甲子,车驾至洛阳,幸故中常侍赵忠宅。
dīng chǒu jiāo sì shàng dì dà shè tiān xià
丁丑,郊祀上帝,大赦天下。
jǐ mǎo yè tài miào
己卯,谒太庙。
bā yuè xīn chǒu xìng nán gōng yáng ān diàn
八月辛丑,幸南宫杨安殿。
guǐ mǎo ān guó jiāng jūn zhāng yáng wèi dà sī mǎ hán xiān wèi dà jiàng jūn yáng fèng wéi chē qí jiāng jūn
癸卯,安国将军张杨为大司马,韩暹为大将军,杨奉为车骑将军。
shì shí gōng shì shāo jǐn bǎi guān pī jīng jí yī qiáng bì jiān
是时,宫室烧尽,百官披荆棘,依墙壁间。
zhōu jùn gè yōng qiáng bīng ér wěi shū bù zhì qún liáo jī fá shàng shū láng yǐ xià zì chū cǎi lǚ huò jī sǐ qiáng bì jiān huò wèi bīng shì suǒ shā
州郡各拥强兵,而委输不至,群僚饥乏,尚书郎以下自出采稆,或饥死墙壁间,或为兵士所杀。
xīn hài zhèn dōng jiāng jūn cáo cāo zì lǐng sī lì xiào wèi lù shàng shū shì
辛亥,镇东将军曹操自领司隶校尉,录尚书事。
cáo cāo shā shì zhōng tái chóng shàng shū féng shuò děng
曹操杀侍中台崇、尚书冯硕等。
fēng wèi jiāng jūn dǒng chéng wèi fǔ guó jiāng jūn fú wán děng shí sān rén wéi liè hóu zèng jū jùn wèi hóng nóng tài shǒu
封卫将军董承为辅国将军,伏完等十三人为列侯,赠沮俊为弘农太守。
gēng shēn qiān dū xǔ
庚申,迁都许。
jǐ sì xìng cáo cāo yíng
己巳,幸曹操营。
jiǔ yuè tài wèi yáng biāo sī kōng zhāng xǐ ba
九月,太尉杨彪、司空张喜罢。
dōng shí yī yuè bǐng xū cáo cāo zì wèi sī kōng xíng chē qí jiāng jūn shì bǎi guān zǒng jǐ yǐ tīng
冬十一月丙戌,曹操自为司空,行车骑将军事,百官总己以听。
èr nián chūn yuán shù zì chēng tiān zǐ
二年春,袁术自称天子。
sān yuè yuán shào zì wèi dà jiàng jūn
三月,袁绍自为大将军。
xià wǔ yuè huáng
夏五月,蝗。
qiū jiǔ yuè hàn shuǐ yì
秋九月,汉水溢。
shì suì jī jiāng huái jiān mín xiāng shí
是岁饥,江淮间民相食。
yuán shù shā chén wáng chǒng
袁术杀陈王宠。
sūn cè qiǎn shǐ fèng gòng
孙策遣使奉贡。
sān nián xià sì yuè qiǎn yè zhě péi mào lǜ zhōng láng jiàng duàn wēi tǎo li què yí sān zú
三年夏四月,遣谒者裴茂率中郎将段煨讨李傕,夷三族。
lǚ bù pàn
吕布叛。
dōng shí yī yuè dào shā dà sī mǎ zhāng yáng
冬十一月,盗杀大司马张杨。
shí èr yuè guǐ yǒu cáo cāo jī lǚ bù yú xú zhōu zhǎn zhī
十二月癸酉,曹操击吕布于徐州,斩之。
sì nián chūn sān yuè yuán shào gōng gōng sūn zàn yú yì jīng huò zhī
四年春三月,袁绍攻公孙瓒于易京,获之。
wèi jiāng jūn dǒng chéng wèi chē qí jiāng jūn
卫将军董承为车骑将军。
xià liù yuè yuán shù sǐ
夏六月,袁术死。
shì suì chū zhì shàng shū zuǒ yòu pú yè
是岁,初置尚书左右仆射。
wǔ líng nǚ zǐ sǐ shí sì rì fù huó
武陵女子死十四日复活。
wǔ nián chūn zhēng yuè chē qí jiāng jūn dǒng chéng piān jiàng jūn wáng fú yuè qí xiào wèi zhǒng ji shòu mì zhào zhū cáo cāo shì xiè
五年春正月,车骑将军董承、偏将军王服、越骑校尉种辑受密诏诛曹操,事泄。
rén wǔ cáo cāo shā dǒng chéng děng yí sān zú
壬午,曹操杀董承等,夷三族。
qiū qī yuè lì huáng zǐ féng wèi nán yáng wáng
秋七月,立皇子冯为南阳王。
rén wǔ nán yáng wáng féng hōng
壬午,南阳王冯薨。
jiǔ yuè gēng wǔ shuò rì yǒu shí zhī
九月庚午朔,日有食之。
zhào sān gōng jǔ zhì xiào èr rén jiǔ qīng xiào wèi jùn guó shǒu xiāng gè yī rén
诏三公举至孝二人,九卿、校尉、郡国守、相各一人。
jiē shàng fēng shì mǐ yǒu suǒ huì
皆上封事,靡有所讳。
cáo cāo yǔ yuán shào zhàn yú guān dù shào bài zǒu
曹操与袁绍战于官度,绍败走。
dōng shí yuè xīn hài yǒu xīng bèi yú dà liáng
冬十月辛亥,有星孛于大梁。
dōng hǎi wáng zhī hōng
东海王祗薨。
shì suì sūn cè sǐ dì quán xí qí yú yè
是岁,孙策死,弟权袭其余业。
liù nián chūn èr yuè dīng mǎo shuò rì yǒu shí zhī
六年春二月丁卯朔,日有食之。
qī nián xià wǔ yuè gēng xū yuán shào hōng
七年夏五月庚戌,袁绍薨。
yú tián guó xiàn xùn xiàng
于窴国献驯象。
shì suì yuè guī nán zǐ huà wèi nǚ zǐ
是岁,越巂男子化为女子。
bā nián dōng shí yuè jǐ sì gōng qīng chū yíng dōng yú běi jiāo zǒng zhāng shǐ fù wu bā yì wǔ
八年冬十月己巳,公卿初迎冬于北郊,总章始复务八佾舞。
chū zhì sī zhí guān dū zhōng dōu guān
初置司直官,督中都官。
jiǔ nián qiū bā yuè wù yín cáo cāo dà pò yuán shàng píng jì zhōu zì lǐng jì zhōu mù
九年秋八月戊寅,曹操大破袁尚,平冀州,自领冀州牧。
dōng shí yuè yǒu xīng bèi yú dōng jǐng
冬十月,有星孛于东井。
shí èr yuè cì sān gōng yǐ xià jīn bó gè yǒu chà
十二月,赐三公已下金、帛,各有差。
zì shì sān nián yī cì yǐ wéi cháng zhì
自是三年一赐,以为常制。
shí nián chūn zhèng yuè cáo cāo pò yuán tán yú qīng zhōu zhǎn zhī
十年春正月,曹操破袁谭于青州,斩之。
xià sì yuè mò shān zéi zhāng yàn lǜ zhòng jiàng
夏四月,墨山贼张燕率众降。
qiū jiǔ yuè cì bǎi guān yóu pín zhě jīn bó gè yǒu chà
秋九月,赐百官尤贫者金、帛,各有差。
shí yī nián chūn zhēng yuè yǒu xīng bèi yú běi dǒu
十一年春正月,有星孛于北斗。
sān yuè cáo cāo pò gāo gàn yú bīng zhōu huò zhī
三月,曹操破高干于并州,获之。
qiū qī yuè wǔ wēi tài shǒu zhāng měng shā yōng zhōu cì shǐ hán dān shāng
秋七月,武威太守张猛杀雍州刺史邯郸商。
shì suì lì gù láng yá wáng róng zi xī wèi láng yá wáng
是岁,立故琅邪王容子熙为琅邪王。
qí běi hǎi fù líng xià pī cháng shān gān líng jì běi píng yuán bā guó jiē chú
齐、北海、阜陵、下邳、常山、甘陵、济北、平原八国皆除。
shí èr nián qiū bā yuè cáo cāo dà pò wū huán yú liǔ chéng zhǎn qí tà dùn
十二年秋八月,曹操大破乌桓于柳城,斩其蹋顿。
dōng shí yuè xīn mǎo yǒu xīng bèi yú chún wěi
冬十月辛卯,有星孛于鹑尾。
yǐ sì huáng jīn zéi shā jǐ nán wáng yūn
乙巳,黄巾贼杀济南王赟。
shí yī yuè liáo dōng tài shǒu gōng sūn kāng shā yuán shàng yuán xī
十一月,辽东太守公孙康杀袁尚、袁熙。
shí sān nián chūn zhēng yuè sī tú zhào wēn miǎn
十三年春正月,司徒赵温免。
xià liù yuè ba sān gōng guān zhì chéng xiàng yù shǐ dài fū
夏六月,罢三公官,置丞相、御史大夫。
guǐ sì cáo cāo zì wèi chéng xiàng
癸巳,曹操自为丞相。
qiū qī yuè cáo cāo nán zhēng liú biǎo
秋七月,曹操南征刘表。
bā yuè dīng wèi guāng lù xūn xī lǜ wèi yù shǐ dài fū
八月丁未,光禄勋郗虑为御史大夫。
rén zǐ cáo cāo shā tài zhōng dài fū kǒng róng yí qí zú
壬子,曹操杀太中大夫孔融,夷其族。
shì yuè liú biǎo zú shǎo zǐ cóng lì cóng yǐ jīng zhōu jiàng cāo
是月,刘表卒,少子琮立,琮以荆州降操。
dōng shí yuè guǐ wèi shuò rì yǒu shí zhī
冬十月癸未朔,日有食之。
cáo cāo yǐ zhōu shī fá sūn quán quán jiāng zhōu yú bài zhī yú wū lín chì bì
曹操以舟师伐孙权,权将周瑜败之于乌林、赤壁。
shí sì nián dōng shí yuè jīng zhōu dì zhèn
十四年冬十月,荆州地震。
shí wǔ nián chūn èr yuè yǐ sì shuò rì yǒu shí zhī
十五年春二月乙巳朔,日有食之。
shí liù nián qiū jiǔ yuè gēng xū cáo cāo yǔ hán suì mǎ chāo zhàn yú wèi nán suì děng dà bài guān xī píng
十六年秋九月庚戌,曹操与韩遂、马超战于渭南,遂等大败,关西平。
shì suì zhào wáng shè hōng
是岁,赵王赦薨。
shí qī nián xià wǔ yuè guǐ wèi zhū wèi wèi mǎ téng yí sān zú
十七年夏五月癸未,诛卫尉马腾,夷三族。
liù yuè gēng yín huì rì yǒu shí zhī
六月庚寅晦,日有食之。
qiū qī yuè wěi shuǐ yǐng shuǐ yì
秋七月,洧水、颍水溢。
míng
螟。
bā yuè mǎ chāo pò liáng zhōu shā cì shǐ wéi kāng
八月,马超破凉州,杀刺史韦康。
jiǔ yuè gēng xū lì huáng zǐ xī wèi jì yīn wáng yì wéi shān yáng wáng wèi jì běi wáng dūn wèi dōng hǎi wáng
九月庚戌,立皇子熙为济阴王,懿为山阳王,为济北王,敦为东海王。
dōng shí èr yuè xīng bèi yú wǔ zhū hóu
冬十二月,星孛于五诸侯。
shí bā nián chūn zhēng yuè gēng yín fù yǔ gòng jiǔ zhōu
十八年春正月庚寅,复《禹贡》九州。
xià wǔ yuè bǐng shēn cáo cāo zì lì wèi wèi gōng jiā jiǔ cì
夏五月丙申,曹操自立为魏公,加九锡。
dà yǔ shuǐ
大雨水。
xǐ zhào wáng guī wèi bó líng wáng
徙赵王珪为博陵王。
shì suì suì xīng zhèn xīng yíng huò jù rù tài wēi
是岁,岁星、镇星、荧惑俱入太微。
péng chéng wáng hé hōng
彭城王和薨。
shí jiǔ nián xià sì yuè hàn
十九年夏四月,旱。
wǔ yuè yǔ shuǐ
五月,雨水。
liú bèi pò liú zhāng jù yì zhōu
刘备破刘璋,据益州。
dōng shí yuè cáo cāo qiǎn jiàng xià hóu yuān tǎo sòng jiàn yú fú hǎn huò zhī
冬十月,曹操遣将夏侯渊讨宋建于枹罕,获之。
shí yī yuè dīng mǎo cáo cāo shā huáng hòu fú shì miè qí zú jí èr huáng zi
十一月丁卯,曹操杀皇后伏氏,灭其族及二皇子。
èr shí nián chūn zhēng yuè jiǎ zǐ lì guì rén cáo shì wèi huáng hòu
二十年春正月甲子,立贵人曹氏为皇后。
cì tiān xià nán zǐ jué rén yī jí xiào tì lì tián èr jí
赐天下男子爵,人一级,孝悌、力田二级。
cì zhū wáng hóu gōng qīng yǐ xià gǔ gè yǒu chà
赐诸王侯公卿以下谷,各有差。
qiū qī yuè cáo cāo pò hàn zhōng zhāng lǔ jiàng
秋七月,曹操破汉中,张鲁降。
èr shí yī nián xià sì yuè jiǎ wǔ cáo cāo zì jìn hào wèi wáng
二十一年夏四月甲午,曹操自进号魏王。
wǔ yuè jǐ hài shuò rì yǒu shí zhī
五月己亥朔,日有食之。
qiū qī yuè xiōng nú nán chán yú lái cháo
秋七月,匈奴南单于来朝。
shì suì cáo cāo shā láng yá wáng xī guó chú
是岁,曹操杀琅邪王熙,国除。
èr shí èr nián xià liù yuè chéng xiàng jūn shī huá xīn wèi yù shǐ dài fū
二十二年夏六月,丞相军师华歆为御史大夫。
dōng yǒu xīng bèi yú dōng běi
冬,有星孛于东北。
shì suì dà yì
是岁大疫。
èr shí sān nián chūn zhēng yuè jiǎ zǐ shào fǔ gěng jì chéng xiàng sī zhí wéi huang qǐ bīng zhū cáo cāo bù kè yí sān zú
二十三年春正月甲子,少府耿纪、丞相司直韦晃起兵诛曹操,不克,夷三族。
sān yuè yǒu xīng bèi yú dōng fāng
三月,有星孛于东方。
èr shí sì nián chūn èr yuè rén zǐ huì rì yǒu shí zhī
二十四年春二月壬子晦,日有食之。
xià wǔ yuè liú bèi qǔ hàn zhōng
夏五月,刘备取汉中。
qiū qī yuè gēng zǐ liú bèi zì chēng hàn zhōng wáng
秋七月庚子,刘备自称汉中王。
bā yuè hàn shuǐ yì
八月,汉水溢。
dōng shí yī yuè sūn quán qǔ jīng zhōu
冬十一月,孙权取荆州。
èr shí wǔ nián chūn zhēng yuè gēng zǐ wèi wáng cáo cāo hōng
二十五年春正月庚子,魏王曹操薨。
zi pī xí wèi
子丕袭位。
èr yuè dīng wèi shuò rì yǒu shí zhī
二月丁未朔,日有食之。
sān yuè gǎi yuán yán kāng
三月,改元延康。
dōng shí yuè yǐ mǎo huáng dì xùn wèi wèi wáng pī chēng tiān zǐ
冬十月乙卯,皇帝逊位,魏王丕称天子。
fèng dì wéi shān yáng gōng yì yī wàn hù wèi zài zhū hóu wáng shàng zòu shì bù chēng chén shòu zhào bù bài yǐ tiān zǐ chē fú jiāo sì tiān dì zōng miào zǔ xī jiē rú hàn zhì dōu shān yáng zhī zhuó lù chéng
奉帝为山阳公,邑一万户,位在诸侯王上,奏事不称臣,受诏不拜,以天子车服郊祀天地,宗庙、祖、腊皆如汉制,都山阳之浊鹿城。
sì huáng zǐ fēng wáng zhě jiē jiàng wèi liè hóu
四皇子封王者,皆降为列侯。
míng nián liú bèi chēng dì yú shǔ sūn quán yì zì wáng yú wú yú shì tiān xià suì sān fēn yǐ
明年,刘备称帝于蜀,孙权亦自王于吴,于是天下遂三分矣。
wèi qīng lóng èr nián sān yuè gēng yín shān yáng gōng hōng
魏青龙二年三月庚寅,山阳公薨。
zì xùn wèi zhì hōng shí yǒu sì nián nián wǔ shí sì shì xiào xiàn huáng dì
自逊位至薨,十有四年,年五十四,谥孝献皇帝。
bā yuè rén shēn yǐ hàn tiān zǐ lǐ yí zàng yú chán líng zhì yuán yì lìng chéng
八月壬申,以汉天子礼仪葬于禅陵,置园邑令丞。
tài zǐ zǎo zú sūn kāng lì wǔ shí yī nián jìn tài kāng liù nián hōng
太子早卒,孙康立五十一年,晋太康六年薨。
zi jǐn lì sì nián tài kāng shí nián hōng
子瑾立四年,太康十年薨。
zi qiū lì èr shí nián yǒng jiā zhōng wèi hú zéi suǒ shā guó chú
子秋立二十年,永嘉中为胡贼所杀,国除。
lùn yuē chuán chēng dǐng zhī wèi qì suī xiǎo ér zhòng gù shén zhī suǒ bǎo bù kě duó yí
论曰:传称鼎之为器,虽小而重,故神之所宝,不可夺移。
zhì lìng fù ér qū zhě cǐ yì qióng yùn zhī guī hu
至令负而趋者,此亦穷运之归乎!
tiān yàn hàn dé jiǔ yǐ shān yáng qí hé zhū yān
天厌汉德久矣,山阳其何诛焉!
zàn yuē xiàn shēng bù chén shēn bō guó zhūn
赞曰:献生不辰,身播国屯。
zhōng wǒ sì bǎi yǒng zuò yú bīn
终我四百,永作虞宾。