后汉书 · 范晔 · Chapter 101 of 130

志·律历上

PinyinModern Translation
Size

lǜ zhǔn hòu qì

律准候气

gǔ zhī rén lùn shù yě yuē wù shēng ér hòu yǒu xiàng xiàng ér hòu yǒu zī zī ér hòu yǒu shù

古之人论数也,曰“物生而后有象,象而后有滋,滋而后有数”。

rán zé tiān dì chū xíng rén wù jì zhe zé suàn shù zhī shì shēng yǐ

然则天地初形,人物既著,则算数之事生矣。

jì chēng dà ráo zuò jiǎ zǐ lì shǒu zuò shù

记称大桡作甲子,隶首作数。

èr zhě jì lì yǐ bǐ rì biǎo yǐ guǎn wàn shì

二者既立,以比日表,以管万事。

fu yī shí bǎi qiān wàn suǒ tóng yòng yě

夫一、十、百、千、万,所同用也;

lǜ dù liàng héng lì qí bié yòng yě

律、度、量、衡、历,其别用也。

gù tǐ yǒu cháng duǎn jiǎn yǐ dù

故体有长短,检以度;

wù yǒu duō shǎo shòu yǐ liàng

物有多少,受以量;

liàng yǒu qīng zhòng píng yǐ quán héng

量有轻重,平以权衡;

shēng yǒu qīng zhuó xié yǐ lǜ lǚ

声有清浊,协以律吕;

sān guāng yùn xíng jì yǐ lì shǔ rán hòu yōu yǐn zhī qíng jīng wēi zhī biàn kě de ér zōng yě

三光运行,纪以历数:然后幽隐之情,精微之变,可得而综也。

hàn xìng běi píng hóu zhāng cāng shǒu zhì lǜ lì

汉兴,北平侯张苍首治律历。

xiào wǔ zhèng lè zhì xié lǜ zhī guān

孝武正乐,置协律之官。

zhì yuán shǐ zhōng bó zhēng tōng zhī zhōng lǜ zhě kǎo qí yì yì

至元始中,博征通知钟律者,考其意义。

xī hé liú xīn diǎn lǐng tiáo zòu

羲和刘歆,典领条奏;

qián shǐ bān gù qǔ yǐ wéi zhì

前史班固,取以为志。

ér yuán dì shí láng zhōng jīng fáng fáng zì jūn míng zhī wǔ shēng zhī yīn liù lǜ zhī shù

而元帝时,郎中京房房字君明,知五声之音,六律之数。

shàng shǐ tài zǐ tài fù wéi xuán chéng zì shǎo wēng jiàn yì dài fū zhāng zá shì wèn fáng yú yuè fǔ

上使太子太傅韦玄成字少翁、谏议大夫章,杂试问房于乐府。

fáng duì shòu xué gù xiǎo huáng lìng jiāo yán shòu

房对:“受学故小黄令焦延寿。

liù shí lǜ xiāng shēng zhī fǎ yǐ shàng shēng xià jiē sān shēng èr

六十律相生之法:以上生下,皆三生二;

yǐ xià shēng shàng jiē sān shēng sì

以下生上,皆三生四。

yáng xià shēng yīn yīn shàng shēng yáng zhōng yú zhōng lǚ ér shí èr lǜ bì yǐ

阳下生阴,阴上生阳,终于中吕,而十二律毕矣。

zhōng lǚ shàng shēng zhí shǐ zhí shǐ xià shēng qù miè shàng xià xiāng shēng zhōng yú nán shì liù shí lǜ bì yǐ

中吕上生执始,执始下生去灭,上下相生,终于南事,六十律毕矣。

fu shí èr lǜ zhī biàn zhì yú liù shí yóu bā guà zhī biàn zhì yú liù shí sì yě

夫十二律之变至于六十,犹八卦之变至于六十四也。

fú xī zuò yì jì yáng qì zhī chū yǐ wéi lǜ fǎ

宓羲作《易》,纪阳气之初,以为律法。

jiàn rì dōng zhì zhī shēng yǐ huáng zhōng wèi gōng tài cù wèi shāng gū xǐ wèi jiǎo lín zhōng wèi zhēng nán lǚ wèi yǔ yìng zhōng wèi biàn gōng ruí bīn wèi biàn zhǐ

建日冬至之声,以黄钟为宫,太蔟为商,姑洗为角,林钟为征,南吕为羽,应钟为变宫,蕤宾为变征。

cǐ shēng qì zhī yuán wǔ yīn zhī zhèng yě

此声气之元,五音之正也。

gù gè tǒng yī rì

故各统一日。

qí yú yǐ cì yùn xíng dāng rì zhě gè zì wèi gōng ér shāng zhēng yǐ lèi cóng yān

其余以次运行,当日者各自为宫,而商、征以类从焉。

lǐ yùn piān yuē wǔ shēng liù lǜ shí èr guǎn hái xiāng wèi gōng cǐ zhī wèi yě

《礼运篇》曰‘五声、六律、十二管还相为宫’,此之谓也。

yǐ liù shí lǜ fēn qī zhī rì huáng zhōng zì dōng zhì shǐ jí dōng zhì ér fù yīn yáng hán yù fēng yǔ zhī zhàn shēng yān

以六十律分期之日,黄钟自冬至始,及冬至而复,阴阳寒燠风雨之占生焉。

yú yǐ jiǎn shè qún yīn kǎo qí gāo xià gǒu fēi cǎo mù zhī shēng zé wú bù yǒu suǒ hé

于以检摄群音,考其高下,苟非草木之声,则无不有所合。

yú shū yuē lǜ hé shēng cǐ zhī wèi yě

《虞书》曰‘律和声’,此之谓也。

fáng yòu yuē zhú shēng bù kě yǐ dù diào gù zuò zhǔn yǐ dìng shù

”房又曰:“竹声不可以度调,故作准以定数。

zhǔn zhī zhuàng rú sè zhǎng zhàng ér shí sān xián yǐn jiān jiǔ chǐ yǐ yīng huáng zhōng zhī lǜ jiǔ cùn

准之状如瑟,长丈而十三弦,隐间九尺,以应黄钟之律九寸;

zhōng yāng yī xián xià yǒu huà fēn cùn yǐ wéi liù shí lǜ qīng zhuó zhī jié

中央一弦,下有画分寸,以为六十律清浊之节。

fáng yán lǜ xiáng yú xīn suǒ zòu qí shù shī xíng yú shǐ guān hou bù yòng zhī

”房言律详于歆所奏,其术施行于史官,候部用之。

wén duō bù xī zài

文多不悉载。

gù zǒng qí běn yào yǐ xù qián zhì

故总其本要,以续《前志》。

lǜ shù yuē yáng yǐ yuán wèi xíng qí xìng dòng

《律术》曰:阳以圆为形,其性动;

yīn yǐ fāng wèi jié qí xìng jìng

阴以方为节,其性静。

dòng zhě shù sān jìng zhě shù èr

动者数三,静者数二。

yǐ yáng shēng yīn bèi zhī

以阳生阴,倍之;

yǐ yīn shēng yáng sì zhī jiē sān ér yī

以阴生阳,四之:皆三而一。

yáng shēng yīn yuē xià shēng yīn shēng yáng yuē shàng shēng

阳生阴曰下生,阴生阳曰上生。

shàng shēng bù dé guò huáng zhōng zhī zhuó xià shēng bù dé jí huáng zhōng zhī qīng

上生不得过黄钟之浊,下生不得及黄钟之清。

jiē cān tiān liǎng dì yuán gài fāng fù liù ǒu chéng qí zhī dào yě

皆参天两地,圆盖方覆,六耦承奇之道也。

huáng zhōng lǜ lǚ zhī shǒu ér shēng shí yī lǜ zhě yě

黄钟,律吕之首,而生十一律者也。

qí xiāng shēng yě jiē sān fēn ér sǔn yì zhī

其相生也,皆三分而损益之。

shì gù shí èr lǜ zhī de shí qī wàn qī qiān yī bǎi sì shí qī shì wèi huáng zhōng zhī shí

是故十二律之得十七万七千一百四十七,是为黄钟之实。

yòu yǐ èr chéng ér sān yuē zhī shì wéi xià shēng lín zhōng zhī shí

又以二乘而三约之,是为下生林钟之实。

yòu yǐ sì chéng ér sān yuē zhī shì wéi shàng shēng tài cù zhī shí

又以四乘而三约之,是为上生太蔟之实。

tuī cǐ shàng xià yǐ dìng liù shí lǜ zhī shí

推此上下,以定六十律之实。

yǐ jiǔ sān zhī de wàn jiǔ qiān liù bǎi bā shí sān wéi fǎ

以九三之,得万九千六百八十三为法。

yú lǜ wèi cùn yú zhǔn wèi chǐ

于律为寸,于准为尺。

bù yíng zhě shí zhī suǒ de wèi fēn

不盈者十之,所得为分。

yòu bù yíng shí zhī suǒ de wèi xiǎo fēn

又不盈十之,所得为小分。

yǐ qí yú zhèng qí qiáng ruò

以其余正其强弱。

huáng zhōng shí qī wàn qī qiān yī bǎi sì shí qī

黄钟,十七万七千一百四十七。

xià shēng lín zhōng

下生林钟。

huáng zhōng wèi gōng tài cù shāng lín zhōng zhēng

黄钟为宫,太蔟商,林钟征。

yī rì

一日。

lǜ jiǔ cùn

律,九寸。

zhǔn jiǔ chǐ

准,九尺。

sè huāng shí qī wàn liù qiān qī bǎi qī shí liù

色肓,十七万六千七百七十六。

xià shēng qiān dài

下生谦待。

sè huāng wèi gōng wèi zhī shāng qiān dài zhēng

色肓为宫,未知商,谦待征。

liù rì

六日。

lǜ bā cùn jiǔ fēn xiǎo fēn bā wēi qiáng

律,八寸九分小分八微强。

zhǔn bā chǐ jiǔ cùn wàn wǔ qiān jiǔ bǎi qī shí sān

准,八尺九寸万五千九百七十三。

zhí shǐ shí qī wàn sì qiān qī bǎi liù shí èr

执始,十七万四千七百六十二。

xià shēng qù miè

下生去灭。

zhí shǐ wèi gōng shí xi shāng qù miè zhēng

执始为宫,时息商,去灭征。

liù rì

六日。

lǜ bā cùn bā fēn xiǎo fēn qī dà qiáng

律,八寸八分小分七大强。

zhǔn bā chǐ bā cùn wàn wǔ qiān wǔ bǎi yī shí liù

准,八尺八寸万五千五百一十六。

bǐng shèng shí qī wàn èr qiān sì bǎi yī shí

丙盛,十七万二千四百一十。

xià shēng ān dù

下生安度。

bǐng shèng wèi gōng qū qí shāng ān dù zhēng

丙盛为宫,屈齐商,安度征。

liù rì

六日。

lǜ bā cùn qī fēn xiǎo fēn liù wēi ruò

律,八寸七分小分六微弱。

zhǔn bā chǐ qī cùn wàn yī qiān liù bǎi qī shí jiǔ

准,八尺七寸万一千六百七十九。

fēn dòng shí qī wàn bā shí jiǔ

分动,十七万八十九。

xià shēng guī jiā

下生归嘉。

fēn dòng wèi gōng suí qī shāng guī jiā zhēng

分动为宫,随期商,归嘉征。

liù rì

六日。

lǜ bā cùn liù fēn xiǎo fēn sì qiáng

律,八寸六分小分四强。

zhǔn bā chǐ liù cùn bā qiān yī bǎi wǔ shí èr

准,八尺六寸八千一百五十二。

zhì mò shí liù wàn qī qiān bā bǎi

质末,十六万七千八百。

xià shēng fǒu yǔ

下生否与。

zhì mò wèi gōng xíng jìn shāng fǒu yǔ zhēng

质末为宫,形晋商,否与征。

liù rì

六日。

lǜ bā cùn wǔ fēn xiǎo fēn èr bàn qiáng

律,八寸五分小分二半强。

zhǔn bā chǐ wǔ cùn sì qiān jiǔ bǎi sì shí wǔ

准,八尺五寸四千九百四十五。

dà lǚ shí liù wàn wǔ qiān bā bǎi bā shí bā

大吕,十六万五千八百八十八。

xià shēng yí zé

下生夷则。

dà lǚ wèi gōng jiā zhōng shāng yí zé zhēng

大吕为宫,夹钟商,夷则征。

bā rì

八日。

lǜ bā cùn sì fēn xiǎo fēn sān ruò

律,八寸四分小分三弱。

zhǔn bā chǐ sì cùn wǔ qiān wǔ bǎi bā

准,八尺四寸五千五百八。

fēn fǒu shí liù wàn sān qiān liù bǎi wǔ shí sì

分否,十六万三千六百五十四。

xià shēng jiě xíng

下生解形。

fēn fǒu wèi gōng kāi shí shāng jiě xíng zhēng

分否为宫,开时商,解形征。

bā rì

八日。

lǜ bā cùn sān fēn xiǎo fēn yī qiáng

律,八寸三分小分一强。

zhǔn bā chǐ sān cùn èr qiān bā bǎi wǔ shí yī

准,八尺三寸二千八百五十一。

líng yīn shí liù wàn yī qiān sì bǎi wǔ shí èr

凌阴,十六万一千四百五十二。

xià shēng qù nán

下生去南。

líng yīn wèi gōng zú jiā shāng qù nán zhēng

凌阴为宫,族嘉商,去南征。

bā rì

八日。

lǜ bā cùn èr fēn xiǎo fēn yī ruò

律,八寸二分小分一弱。

zhǔn bā chǐ èr cùn wǔ bǎi yī shí sì

准,八尺二寸五百一十四。

shǎo chū shí wǔ wàn jiǔ qiān èr bǎi bā shí

少出,十五万九千二百八十。

xià shēng fēn jī

下生分积。

shǎo chū wèi gōng zhēng nán shāng fēn jī zhēng

少出为宫,争南商,分积征。

liù rì

六日。

lǜ bā cùn xiǎo fēn jiǔ qiáng

律,八寸小分九强。

zhǔn bā chǐ wàn bā qiān yī bǎi liù shí

准,八尺万八千一百六十。

tài cù shí wǔ wàn qī qiān sì bǎi liù shí sì

太蔟,十五万七千四百六十四。

xià shēng nán lǚ

下生南吕。

tài cù wèi gōng gū xǐ shāng nán lǚ zhēng

太蔟为宫,姑洗商,南吕征。

yī rì

一日。

lǜ bā cùn

律,八寸。

zhǔn bā chǐ

准,八尺。

wèi zhī shí wǔ wàn qī qiān yī bǎi sān shí sì

未知,十五万七千一百三十四。

xià shēng bái lǚ

下生白吕。

wèi zhī wèi gōng nán shòu shāng bái lǚ zhēng

未知为宫,南授商,白吕征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn jiǔ fēn xiǎo fēn bā qiáng

律,七寸九分小分八强。

zhǔn qī chǐ jiǔ cùn wàn liù qiān sān bǎi bā shí sān

准,七尺九寸万六千三百八十三。

shí xi shí wǔ wàn wǔ qiān sān bǎi sì shí sì

时息,十五万五千三百四十四。

xià shēng jié gōng

下生结躬。

shí xi wèi gōng biàn yú shāng jié gōng zhēng

时息为宫,变虞商,结躬征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn bā fēn xiǎo fēn jiǔ shǎo qiáng

律,七寸八分小分九少强。

zhǔn qī chǐ bā cùn wàn bā qiān yī bǎi liù shí liù

准,七尺八寸万八千一百六十六。

qū qí shí wǔ wàn sān qiān èr bǎi wǔ shí sān

屈齐,十五万三千二百五十三。

xià shēng guī qī

下生归期。

qū qí wèi gōng lù shí shāng guī qī zhēng

屈齐为宫,路时商,归期征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn qī fēn xiǎo fēn jiǔ ruò

律,七寸七分小分九弱。

zhǔn qī chǐ qī cùn wàn liù qiān jiǔ bǎi sān shí jiǔ

准,七尺七寸万六千九百三十九。

suí qī shí wǔ wàn yī qiān yī bǎi jiǔ shí

随期,十五万一千一百九十。

xià shēng wèi mǎo

下生未卯。

suí qī wèi gōng xíng shǐ shāng wèi mǎo zhēng

随期为宫,形始商,未卯征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn liù fēn xiǎo fēn bā qiáng

律,七寸六分小分八强。

zhǔn qī chǐ liù cùn wàn wǔ qiān jiǔ bǎi jiǔ shí èr

准,七尺六寸万五千九百九十二。

xíng jìn shí sì wàn jiǔ qiān yī bǎi wǔ shí liù

形晋,十四万九千一百五十六。

xià shēng yí hàn

下生夷汗。

xíng jìn wèi gōng yī háng shāng yí hàn zhēng

形晋为宫,依行商,夷汗征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn wǔ fēn xiǎo fēn bā ruò

律,七寸五分小分八弱。

zhǔn qī chǐ wǔ cùn wàn wǔ qiān sān bǎi sān shí wǔ

准,七尺五寸万五千三百三十五。

jiā zhōng shí sì wàn qī qiān sì bǎi wǔ shí liù

夹钟,十四万七千四百五十六。

xià shēng wú yì

下生无射。

jiā zhōng wèi gōng zhōng lǚ shāng wú yì zhēng

夹钟为宫,中吕商,无射征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn sì fēn xiǎo fēn jiǔ qiáng

律,七寸四分小分九强。

zhǔn qī chǐ sì cùn wàn bā qiān yī shí bā

准,七尺四寸万八千一十八。

kāi shí shí sì wàn wǔ qiān sì bǎi qī shí

开时,十四万五千四百七十。

xià shēng bì yǎn

下生闭掩。

kāi shí wéi gōng nán zhōng shāng bì yǎn zhēng

开时为宫,南中商,闭掩征。

bā rì

八日。

lǜ qī cùn sān fēn xiǎo fēn jiǔ wēi qiáng

律,七寸三分小分九微强。

zhǔn qī chǐ sān cùn qī wàn qī qiān bā bǎi sì shí yī

准,七尺三寸七万七千八百四十一。

zú jiā shí sì wàn sān qiān wǔ bǎi yī shí sān

族嘉,十四万三千五百一十三。

xià shēng lín qí

下生邻齐。

zú xǐ wèi gōng nèi fù shāng lín qí zhēng

族喜为宫,内负商,邻齐征。

bā rì

八日。

lǜ qī cùn èr fēn xiǎo fēn jiǔ wēi qiáng

律,七寸二分小分九微强。

zhǔn qī chǐ èr cùn wàn qī qiān jiǔ bǎi wǔ shí sì

准,七尺二寸万七千九百五十四。

zhēng nán shí sì wàn yī qiān wǔ bǎi bā shí èr

争南,十四万一千五百八十二。

xià shēng qī bǎo

下生期保。

zhēng nán wéi gōng wù yīng shāng qī bǎo zhēng

争南为宫,物应商,期保征。

bā rì

八日。

lǜ qī cùn yī fēn xiǎo fēn jiǔ qiáng

律,七寸一分小分九强。

zhǔn qī chǐ yī cùn wàn bā qiān sān bǎi èr shí qī

准,七尺一寸万八千三百二十七。

gū xǐ shí sān wàn jiǔ qiān jiǔ bǎi liù shí bā

姑洗,十三万九千九百六十八。

xià shēng yìng zhōng

下生应钟。

gū xǐ wèi gōng ruí bīn shāng yìng zhōng zhēng

姑洗为宫,蕤宾商,应钟征。

yī rì

一日。

lǜ qī cùn yī fēn xiǎo fēn yī wēi qiáng

律,七寸一分小分一微强。

zhǔn qī chǐ yī cùn èr qiān yī bǎi bā shí qī

准,七尺一寸二千一百八十七。

nán shòu shí sān wàn jiǔ qiān liù bǎi qī shí sì

南授,十三万九千六百七十四。

xià shēng fēn wū

下生分乌。

nán shòu wèi gōng nán shì shāng fēn wū zhēng

南授为宫,南事商,分乌征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn xiǎo fēn jiǔ dà qiáng

律,七寸小分九大强。

zhǔn qī chǐ wàn bā qiān jiǔ bǎi sān shí

准,七尺万八千九百三十。

biàn yú shí sān wàn bā qiān bā shí sì

变虞,十三万八千八十四。

xià shēng chí nèi

下生迟内。

biàn yú wèi gōng shèng biàn shāng chí nèi zhēng

变虞为宫,盛变商,迟内征。

liù rì

六日。

lǜ qī cùn xiǎo fēn yī bàn qiáng

律,七寸小分一半强。

zhǔn qī chǐ sān qiān sān shí

准,七尺三千三十。

lù shí shí sān wàn liù qiān èr bǎi èr shí wǔ

路时,十三万六千二百二十五。

xià shēng wèi yù

下生未育。

lù shí wéi gōng lí gōng shāng wèi yù zhēng

路时为宫,离宫商,未育征。

liù rì

六日。

lǜ liù cùn jiǔ fēn xiǎo fēn èr wēi qiáng

律,六寸九分小分二微强。

zhǔn liù chǐ jiǔ cùn sì qiān yī bǎi èr shí sān

准,六尺九寸四千一百二十三。

xíng shǐ shí sān wàn sì qiān sān bǎi jiǔ shí èr

形始,十三万四千三百九十二。

xià shēng chí shí

下生迟时。

xíng shǐ wèi gōng zhì shí shāng chí shí zhēng

形始为宫,制时商,迟时征。

wǔ rì

五日。

lǜ liù cùn bā fēn xiǎo fēn sān ruò

律,六寸八分小分三弱。

zhǔn liù chǐ bā cùn wǔ qiān sì bǎi qī shí liù

准,六尺八寸五千四百七十六。

yī xíng shí sān wàn èr qiān wǔ bǎi bā shí èr

依行,十三万二千五百八十二。

shàng shēng sè yù

上生色育。

yī xíng wéi gōng qiān dài shāng sè yù zhēng

依行为宫,谦待商,色育征。

qī rì

七日。

lǜ liù cùn qī fēn xiǎo fēn sān bàn qiáng

律,六寸七分小分三半强。

zhǔn liù chǐ qī cùn qī qiān wǔ shí jiǔ

准,六尺七寸七千五十九。

zhōng lǚ shí sān wàn yī qiān qī shí èr

中吕,十三万一千七十二。

shàng shēng zhí shǐ

上生执始。

zhōng lǚ wèi gōng qù miè shāng zhí shǐ zhēng

中吕为宫,去灭商,执始征。

bā rì

八日。

lǜ liù cùn liù fēn xiǎo fēn liù ruò

律,六寸六分小分六弱。

zhǔn liù chǐ liù cùn wàn yī qiān liù bǎi sì shí èr

准,六尺六寸万一千六百四十二。

nán zhōng shí èr wàn jiǔ qiān sān bǎi bā

南中,十二万九千三百八。

shàng shēng bǐng shèng

上生丙盛。

nán zhōng wèi gōng ān dù shāng bǐng shèng zhēng

南中为宫,安度商,丙盛征。

qī rì

七日。

lǜ liù cùn wǔ fēn xiǎo fēn qī zhēng ruò

律,六寸五分小分七征弱。

zhǔn liù chǐ wǔ cùn wàn sān qiān liù bǎi bā shí wǔ

准,六尺五寸万三千六百八十五。

nèi fù shí èr wàn qī qiān wǔ bǎi liù shí qī

内负,十二万七千五百六十七。

shàng shēng fēn dòng

上生分动。

nèi fù wèi gōng guī jiā shāng fēn dòng zhēng

内负为宫,归嘉商,分动征。

bā rì

八日。

lǜ liù cùn sì fēn xiǎo fēn bā wēi qiáng

律,六寸四分小分八微强。

zhǔn liù chǐ sì cùn wàn wǔ qiān jiǔ bǎi wǔ shí bā

准,六尺四寸万五千九百五十八。

wù yīng shí èr wàn wǔ qiān bā bǎi wǔ shí

物应,十二万五千八百五十。

shàng shēng zhì mò

上生质末。

wù yīng wèi gōng fǒu yǔ shāng zhì mò zhēng

物应为宫,否与商,质末征。

qī rì

七日。

lǜ liù cùn sān fēn xiǎo fēn jiǔ qiáng

律,六寸三分小分九强。

zhǔn liù chǐ sān cùn wàn bā qiān sì bǎi qī shí yī

准,六尺三寸万八千四百七十一。

ruí bīn shí èr wàn sì qiān sì bǎi yī shí liù

蕤宾,十二万四千四百一十六。

shàng shēng dà lǚ

上生大吕。

ruí bīn wèi gōng yí zé shāng dà lǚ zhēng

蕤宾为宫,夷则商,大吕征。

yī rì

一日。

lǜ liù cùn sān fēn xiǎo fēn èr wēi qiáng

律,六寸三分小分二微强。

zhǔn liù chǐ sān cùn sì qiān yī bǎi sān shí yī

准,六尺三寸四千一百三十一。

nán shì shí èr wàn sì qiān yī bǎi wǔ shí sì

南事,十二万四千一百五十四。

bù shēng

不生。

nán shì qióng wú shāng zhēng bù wéi gōng

南事穷,无商、征,不为宫。

qī rì

七日。

lǜ liù cùn sān fēn xiǎo fēn yī ruò

律,六寸三分小分一弱。

zhǔn liù chǐ sān cùn yī qiān wǔ bǎi yī shí yī

准,六尺三寸一千五百一十一。

shèng biàn shí èr wàn èr qiān qī bǎi sì shí yī

盛变,十二万二千七百四十一。

shàng shēng fēn fǒu

上生分否。

shèng biàn wéi gōng jiě xíng shāng fēn fǒu zhēng

盛变为宫,解形商,分否征。

qī rì

七日。

lǜ liù cùn èr fēn xiǎo fēn sān bàn qiáng

律,六寸二分小分三半强。

zhǔn liù chǐ èr cùn qī qiān liù shí sì

准,六尺二寸七千六十四。

lí gōng shí èr wàn yī qiān bā shí jiǔ

离宫,十二万一千八十九。

shàng shēng líng yīn

上生凌阴。

lí gōng wèi gōng qù nán shāng líng yīn zhēng

离宫为宫,去南商,凌阴征。

qī rì

七日。

lǜ liù cùn yī fēn xiǎo fēn wǔ wēi qiáng

律,六寸一分小分五微强。

zhǔn liù chǐ yī cùn wàn èr bǎi èr shí qī

准,六尺一寸万二百二十七。

zhì shí shí yī wàn jiǔ qiān sì bǎi liù shí

制时,十一万九千四百六十。

shàng shēng shǎo chū

上生少出。

zhì shí wéi gōng fēn jī shāng shǎo chū zhēng

制时为宫,分积商,少出征。

bā rì

八日。

lǜ liù cùn xiǎo fēn qī ruò

律,六寸小分七弱。

zhǔn liù chǐ wàn sān qiān liù bǎi èr shí

准,六尺万三千六百二十。

lín zhōng shí yī wàn bā qiān jiǔ shí bā

林钟,十一万八千九十八。

shàng shēng tài cù

上生太蔟。

lín zhōng wèi gōng nán lǚ shāng tài cù zhēng

林钟为宫,南吕商,太蔟征。

yī rì

一日。

lǜ liù cùn

律,六寸。

zhǔn liù chǐ

准,六尺。

qiān dài shí yī wàn qī qiān bā bǎi wǔ shí yī

谦待,十一万七千八百五十一。

shàng shēng wèi zhī

上生未知。

qiān dài wèi gōng bái lǚ shāng wèi zhī zhēng

谦待为宫,白吕商,未知征。

wǔ rì

五日。

lǜ wǔ cùn jiǔ fēn xiǎo fēn jiǔ ruò

律,五寸九分小分九弱。

zhǔn wǔ chǐ jiǔ cùn wàn qī qiān èr bǎi yī shí sān

准,五尺九寸万七千二百一十三。

qù miè shí yī wàn liù qiān wǔ bǎi bā

去灭,十一万六千五百八。

shàng shēng shí xi

上生时息。

qù miè wèi gōng jié gōng shāng shí xi zhēng

去灭为宫,结躬商,时息征。

qī rì

七日。

lǜ wǔ cùn jiǔ fēn xiǎo fēn èr ruò

律,五寸九分小分二弱。

zhǔn wǔ chǐ jiǔ cùn sān qiān qī bǎi bā shí sān

准,五尺九寸三千七百八十三。

ān dù shí yī wàn sì qiān jiǔ bǎi sì shí

安度,十一万四千九百四十。

shàng shēng qū qí

上生屈齐。

ān dù wèi gōng guī qī shāng qū qí zhēng

安度为宫,归期商,屈齐征。

liù rì

六日。

lǜ wǔ cùn bā fēn xiǎo fēn sì wēi ruò

律,五寸八分小分四微弱。

zhǔn wǔ chǐ bā cùn qī qiān qī bǎi bā shí liù

准,五尺八寸七千七百八十六。

guī jiā shí yī wàn sān qiān sān bǎi jiǔ shí sān

归嘉,十一万三千三百九十三。

shàng shēng suí qī

上生随期。

guī jiā wèi gōng wèi mǎo shāng suí qī zhēng

归嘉为宫,未卯商,随期征。

liù rì

六日。

lǜ wǔ cùn qī fēn xiǎo fēn liù wēi ruò

律,五寸七分小分六微弱。

zhǔn wǔ chǐ qī cùn wàn yī qiān jiǔ bǎi jiǔ shí jiǔ

准,五尺七寸万一千九百九十九。

fǒu yǔ shí yī wàn yī qiān bā bǎi liù shí qī

否与,十一万一千八百六十七。

shàng shēng xíng jìn

上生形晋。

fǒu yǔ wèi gōng yí hàn shāng xíng jìn zhēng

否与为宫,夷汗商,形晋征。

wǔ rì

五日。

lǜ wǔ cùn liù fēn xiǎo fēn bā qiáng

律,五寸六分小分八强。

zhǔn wǔ chǐ liù cùn wàn liù qiān sì bǎi èr shí èr

准,五尺六寸万六千四百二十二。

yí zé shí yī wàn wǔ bǎi jiǔ shí èr

夷则,十一万五百九十二。

shàng shēng jiā zhōng

上生夹钟。

yí zé wèi gōng wú yì shāng jiā zhōng zhēng

夷则为宫,无射商,夹钟征。

bā rì

八日。

lǜ wǔ cùn liù fēn xiǎo fēn èr ruò

律,五寸六分小分二弱。

zhǔn wǔ chǐ liù cùn sān qiān liù bǎi qī shí èr

准,五尺六寸三千六百七十二。

jiě xíng shí wàn jiǔ qiān yī bǎi sān

解形,十万九千一百三。

shàng shēng kāi shí

上生开时。

jiě xíng wèi gōng bì yǎn shāng kāi shí zhēng

解形为宫,闭掩商,开时征。

bā rì

八日。

lǜ wǔ cùn wǔ fēn xiǎo fēn sì qiáng

律,五寸五分小分四强。

zhǔn wǔ chǐ wǔ cùn bā qiān sì bǎi liù shí wǔ

准,五尺五寸八千四百六十五。

qù nán shí wàn qī qiān liù bǎi sān shí wǔ

去南,十万七千六百三十五。

shàng shēng zú jiā

上生族嘉。

qù nán wéi gōng lín qí shāng zú jiā zhēng

去南为宫,邻齐商,族嘉征。

bā rì

八日。

lǜ wǔ cùn sì fēn xiǎo fēn liù dà qiáng

律,五寸四分小分六大强。

zhǔn wǔ chǐ sì cùn wàn sān qiān sì bǎi liù shí bā

准,五尺四寸万三千四百六十八。

fēn jī shí wàn liù qiān yī bǎi bā shí qī

分积,十万六千一百八十七。

shàng shēng zhēng nán

上生争南。

fēn jī wèi gōng qī bǎo shāng zhēng nán zhēng

分积为宫,期保商,争南征。

qī rì

七日。

lǜ wǔ cùn sān fēn xiǎo fēn jiǔ bàn qiáng

律,五寸三分小分九半强。

zhǔn wǔ chǐ sān cùn wàn bā qiān liù bǎi qī shí yī

准,五尺三寸万八千六百七十一。

nán lǚ shí wàn sì qiān jiǔ bǎi qī shí liù

南吕,十万四千九百七十六。

shàng shēng gū xǐ

上生姑洗。

nán lǚ wèi gōng yìng zhōng shāng gū xǐ zhēng

南吕为宫,应钟商,姑洗征。

yī rì

一日。

lǜ wǔ cùn sān fēn xiǎo fēn sān qiáng

律,五寸三分小分三强。

zhǔn wǔ chǐ sān cùn liù qiān wǔ bǎi liù shí yī

准,五尺三寸六千五百六十一。

bái lǚ shí wàn sì qiān qī bǎi wǔ shí liù

白吕,十万四千七百五十六。

shàng shēng nán shòu

上生南授。

bái lǚ wèi gōng fēn wū shāng nán shòu zhēng

白吕为宫,分乌商,南授征。

wǔ rì

五日。

lǜ wǔ cùn sān fēn xiǎo fēn èr qiáng

律,五寸三分小分二强。

zhǔn wǔ chǐ sān cùn sì qiān sān bǎi liù shí yī

准,五尺三寸四千三百六十一。

jié gōng shí wàn sān qiān wǔ bǎi liù shí sān

结躬,十万三千五百六十三。

shàng shēng biàn yú

上生变虞。

jié gōng wèi gōng chí nèi shāng biàn yú zhēng

结躬为宫,迟内商,变虞征。

liù rì

六日。

lǜ wǔ cùn èr fēn xiǎo fēn liù qiáng

律,五寸二分小分六强。

zhǔn wǔ chǐ èr cùn wàn èr yī bǎi yī shí sì

准,五尺二寸万二一百一十四。

guī qī shí wàn èr qiān yī bǎi liù shí jiǔ

归期,十万二千一百六十九。

shàng shēng lù shí

上生路时。

guī qī wèi gōng wèi yù shāng lù shí zhēng

归期为宫,未育商,路时征。

liù rì

六日。

lǜ wǔ cùn yī fēn xiǎo fēn jiǔ wēi qiáng

律,五寸一分小分九微强。

zhǔn wǔ chǐ yī cùn wàn qī qiān bā bǎi wǔ shí qī

准,五尺一寸万七千八百五十七。

wèi mǎo shí wàn qī bǎi jiǔ shí sì

未卯,十万七百九十四。

shàng shēng xíng shǐ

上生形始。

wèi mǎo wèi gōng chí shí shāng xíng shǐ zhēng

未卯为宫,迟时商,形始征。

liù rì

六日。

lǜ wǔ cùn yī fēn xiǎo fēn èr wēi qiáng

律,五寸一分小分二微强。

zhǔn wǔ chǐ yī cùn sì qiān yī bǎi qī

准,五尺一寸四千一百七。

yí hàn jiǔ wàn jiǔ qiān sì bǎi sān shí qī

夷汗,九万九千四百三十七。

shàng shēng yī xíng

上生依行。

yí hàn wèi gōng sè yù shāng yī xíng zhēng

夷汗为宫,色育商,依行征。

qī rì

七日。

lǜ wǔ cùn xiǎo fēn wǔ qiáng

律,五寸小分五强。

zhǔn wǔ chǐ wàn èr bǎi èr shí

准,五尺万二百二十。

wú yì jiǔ wàn bā qiān sān bǎi sì

无射,九万八千三百四。

shàng shēng zhōng lǚ

上生中吕。

wú yì wèi gōng zhí shǐ shāng zhōng lǚ zhēng

无射为宫,执始商,中吕征。

bā rì

八日。

lǜ sì cùn jiǔ fēn xiǎo fēn jiǔ qiáng

律,四寸九分小分九强。

zhǔn sì chǐ jiǔ cùn wàn bā qiān wǔ bǎi qī shí sān

准,四尺九寸万八千五百七十三。

bì yǎn jiǔ wàn liù qiān jiǔ bǎi bā shí

闭掩,九万六千九百八十。

shàng shēng nán zhōng

上生南中。

bì yǎn wèi gōng bǐng shèng shāng nán zhōng zhēng

闭掩为宫,丙盛商,南中征。

bā rì

八日。

lǜ sì cùn jiǔ fēn xiǎo fēn sān ruò

律,四寸九分小分三弱。

zhǔn sì chǐ jiǔ cùn wǔ qiān sān bǎi sān shí sān

准,四尺九寸五千三百三十三。

lín qí jiǔ wàn wǔ qiān liù bǎi qī shí wǔ

邻齐,九万五千六百七十五。

shàng shēng nèi fù

上生内负。

lín qí wèi gōng fēn dòng shāng nèi fù zhēng

邻齐为宫,分动商,内负征。

qī rì

七日。

lǜ sì cùn bā fēn xiǎo fēn liù wēi qiáng

律,四寸八分小分六微强。

zhǔn sì chǐ bā cùn wàn yī qiān jiǔ bǎi liù shí liù

准,四尺八寸万一千九百六十六。

qī bǎo jiǔ wàn sì qiān sān bǎi bā shí bā

期保,九万四千三百八十八。

shàng shēng wù yīng

上生物应。

qī bǎo wèi gōng zhì mò shāng wù yìng zhǐ

期保为宫,质末商,物应征。

bā rì

八日。

lǜ sì cùn qī fēn xiǎo fēn jiǔ bàn qiáng

律,四寸七分小分九半强。

zhǔn sì chǐ qī cùn wàn bā qiān qī bǎi qī shí jiǔ

准,四尺七寸万八千七百七十九。

yìng zhōng jiǔ wàn sān qiān sān bǎi yī shí èr

应钟,九万三千三百一十二。

shàng shēng ruí bīn

上生蕤宾。

yìng zhōng wèi gōng dà lǚ shāng ruí bīn zhēng

应钟为宫,大吕商,蕤宾征。

yī rì

一日。

lǜ sì cùn qī fēn xiǎo fēn sì wēi qiáng

律,四寸七分小分四微强。

zhǔn sì chǐ qī cùn bā qiān shí jiǔ

准,四尺七寸八千十九。

fēn wū jiǔ wàn sān qiān yī bǎi yī shí liù

分乌,九万三千一百一十六。

shàng shēng nán shì

上生南事。

fēn wū qióng cì wú zhēng bù wéi gōng

分乌穷次,无征,不为宫。

qī bǎi

七百。

lǜ sì cùn qī fēn xiǎo fēn sān wēi qiáng

律,四寸七分小分三微强。

zhǔn sì chǐ qī cùn liù qiān wǔ shí jiǔ

准,四尺七寸六千五十九。

chí nèi jiǔ wàn èr qiān wǔ shí liù

迟内,九万二千五十六。

shàng shēng shèng biàn

上生盛变。

chí nèi wèi gōng fēn fǒu shāng shèng biàn zhǐ

迟内为宫,分否商,盛变征。

bā rì

八日。

lǜ sì cùn liù fēn xiǎo fēn bā ruò

律,四寸六分小分八弱。

zhǔn sì chǐ liù cùn wàn wǔ qiān yī bǎi sì shí èr

准,四尺六寸万五千一百四十二。

wèi yù jiǔ wàn bā bǎi yī shí qī

未育,九万八百一十七。

shàng shēng lí gōng

上生离宫。

wèi yù wèi gōng líng yīn shāng lí gōng zhēng

未育为宫,凌阴商,离宫征。

bā rì

八日。

lǜ sì cùn liù fēn xiǎo fēn yī shǎo qiáng

律,四寸六分小分一少强。

zhǔn sì chǐ liù cùn èr qiān qī bǎi wǔ shí èr

准,四尺六寸二千七百五十二。

chí shí bā wàn jiǔ qiān wǔ bǎi jiǔ shí wǔ

迟时,八万九千五百九十五。

shàng shēng zhì shí

上生制时。

chí shí wéi gōng shǎo chū shāng zhì shí zhēng

迟时为宫,少出商,制时征。

liù rì

六日。

lǜ sì cùn wǔ fēn xiǎo fēn wǔ qiáng

律,四寸五分小分五强。

zhǔn sì chǐ wǔ cùn wàn èr bǎi yī shí wǔ

准,四尺五寸万二百一十五。

jié guǎn wèi lǜ chuī yǐ kǎo shēng liè yǐ wù qì dào zhī běn yě

截管为律,吹以考声,列以物气,道之本也。

shù jiā yǐ qí shēng wēi ér tǐ nán zhī qí fēn shù bù míng gù zuò zhǔn yǐ dài zhī

术家以其声微而体难知,其分数不明,故作准以代之。

zhǔn zhī shēng míng chàng yì dá fēn cùn yòu cū

准之声,明畅易达,分寸又粗。

rán xián yǐ huǎn jí qīng zhuó fēi guǎn wú yǐ zhèng yě

然弦以缓急清浊,非管无以正也。

jūn qí zhōng xián lìng yǔ huáng zhōng xiāng de àn huà yǐ qiú zhū lǜ wú bù rú shù ér yīng zhě yǐ

均其中弦,令与黄钟相得,案画以求诸律,无不如数而应者矣。

yīn shēng jīng wēi zōng zhī zhě jiě

音声精微,综之者解。

yuán hé yuán nián dài zhào hòu zhōng lǜ yīn róng shàng yán guān wú xiǎo liù shí lǜ yǐ zhǔn tiáo yīn zhě gù dài zhào yán chóng jù yǐ zhǔn fǎ jiào zǐ nán xuān xuān tōng xí

元和元年,待诏候钟律殷肜上言:“官无晓六十律以准调音者,故待诏严崇具以准法教子男宣,宣通习。

yuàn zhào xuān bǔ xué guān zhǔ diào yuè qì

愿召宣补学官,主调乐器。

zhào yuē chóng zǐ xué shěn xiǎo lǜ bié qí zú xié qí shēng zhě shěn shì

”诏曰:“崇子学审晓律,别其族、协其声者,审试。

bù dé yī tuō fù xué yǐ lóng wèi cōng

不得依托父学,以聋为聪。

shēng wēi miào dú fēi mò zhī dú shì mò xiǎo

声微妙,独非莫知,独是莫晓。

yǐ lǜ cuò chuī néng zhī mìng shí èr lǜ bù shī yī fāng wèi néng chuán chóng xué ěr

以律错吹,能知命十二律不失一,方为能传崇学耳。

tài shǐ chéng hóng shì shí èr lǜ qí èr zhōng qí sì bù zhōng qí liù bù zhī hé lǜ xuān suì ba

”太史丞弘试十二律,其二中,其四不中,其六不知何律,宣遂罢。

zì cǐ lǜ jiā mò néng wéi zhǔn shī xián hou bù mò zhī fù jiàn

自此律家莫能为准施弦,候部莫知复见。

xī píng liù nián dōng guān zhào diǎn lǜ zhě tài zǐ shè rén zhāng guāng děng wèn zhǔn yì

熹平六年,东观召典律者太子舍人张光等问准意。

guāng děng bù zhī guī yuè jiù cáng nǎi de qí qì xíng zhì rú fáng shū yóu bù néng dìng qí xián huǎn jí

光等不知,归阅旧藏,乃得其器,形制如房书,犹不能定其弦缓急。

yīn bù kě shū yǐ xiǎo rén zhī zhī zhě yù jiào ér wú cóng xīn dá zhě tǐ zhī ér wú shī gù shǐ guān néng biàn qīng zhuó zhě suì jué

音不可书以晓人,知之者欲教而无从,心达者体知而无师,故史官能辨清浊者遂绝。

qí kě yǐ xiāng chuán zhě wéi dà cháng shù jí hòu qì ér yǐ

其可以相传者,唯大CE73常数及候气而已。

fu wǔ yīn shēng yú yīn yáng fēn wéi shí èr lǜ zhuǎn shēng liù shí jiē suǒ yǐ jì dòu qì xiào wù lèi yě

夫五音生于阴阳,分为十二律,转生六十,皆所以纪斗气,效物类也。

tiān xiào yǐ jǐng de xiào yǐ xiǎng jí lǜ yě

天效以景,地效以响,即律也。

yīn yáng hé zé jǐng zhì lǜ qì yìng zé huī chú

阴阳和则景至,律气应则灰除。

shì gù tiān zǐ cháng yǐ rì dōng xià zhì yù qián diàn hé bā néng zhī shì chén bā yīn tīng lè jūn dù guǐ jǐng hòu zhōng lǜ quán tǔ tàn xiào yīn yáng

是故天子常以日冬夏至御前殿,合八能之士,陈八音,听乐均,度晷景,候钟律,权土炭,效阴阳。

dōng zhì yáng qì yīng zé lè jūn qīng jǐng zhǎng jí huáng zhōng tōng tǔ tàn qīng ér héng yǎng

冬至阳气应,则乐均清,景长极,黄钟通,土炭轻而衡仰。

xià zhì yīn qì yīng zé lè jūn zhuó jǐng duǎn jí ruí bīn tōng tǔ tàn zhòng ér héng dī

夏至阴气应,则乐均浊,景短极,蕤宾通,土炭重而衡低。

jìn tuì yú xiān hòu wǔ rì zhī zhōng bā néng gè yǐ hou zhuàng wén tài shǐ fēng shàng

进退于先后五日之中,八能各以候状闻,太史封上。

jiāo zé hé fǒu zé zhàn

郊则和,否则占。

hòu qì zhī fǎ wèi shì sān chóng hù bì tu xìn bì zhōu mì bù tí màn

候气之法,为室三重,户闭,涂衅必周,密布缇缦。

shì zhōng yǐ mù wèi àn měi lǜ gè yī nèi bì wài gāo cóng qí fāng wèi jiā lǜ qí shàng yǐ jiā fú huī yì qí nèi duān àn lì ér hou zhī

室中以木为案,每律各一,内庳外高,从其方位,加律其上,以葭莩灰抑其内端,案历而候之。

qì zhì zhě huī dòng

气至者灰动。

qí wéi qì suǒ dòng zhě qí huī sàn rén jí fēng suǒ dòng zhě qí huī jù

其为气所动者其灰散,人及风所动者其灰聚。

diàn zhōng hou yòng yù lǜ shí èr

殿中候,用玉律十二。

wéi èr zhì nǎi hou líng tái yòng zhú lǜ liù shí

惟二至乃候灵台,用竹律六十。

hou rì rú qí lì

候日如其历。

✦ You read 志·律历上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.