gǔ kuǐ lùn lì yǒng yuán lùn lì yán guāng lùn lì hàn ān lùn lì xī píng lùn lì lùn yuè shí
贾逵论历永元论历延光论历汉安论历熹平论历论月食
zì tài chū yuán nián shǐ yòng sān tǒng lì shī xíng bǎi yǒu yú nián lì shāo hòu tiān shuò xiān yú lì shuò huò zài huì yuè huò shuò jiàn
自太初元年始用《三统历》，施行百有余年，历稍后天，朔先于历，朔或在晦，月或朔见。
kǎo qí xíng rì yǒu tuì wú jìn yuè yǒu jìn wú tuì
考其行，日有退无进，月有进无退。
jiàn wǔ bā nián zhōng tài pú zhū fú tài zhōng dài fū xǔ shū děng shù shàng shū yán lì shuò bù zhèng yí dāng gǎi gēng
建武八年中，太仆朱浮、太中大夫许淑等数上书，言历朔不正，宜当改更。
shí fēn dù jué chà shàng wēi shàng yǐ tiān xià chū dìng wèi huáng kǎo zhèng
时分度觉差尚微，上以天下初定，未遑考正。
zhì yǒng píng wǔ nián guān lì shǔ qī yuè shí liù rì yuè shí
至永平五年，官历署七月十六日月食。
dài zhào yáng cén jiàn shí yuè shí duō xiān lì jì suō yòng suàn shàng wèi rì yīn shàng yán yuè dāng shí wǔ rì shí guān lì bù zhōng
待诏杨岑见时月食多先历，既缩用算上为日，因上言“月当十五日食，官历不中”。
zhào shū lìng cén pǔ hou yǔ guān lì kè
诏书令岑普候，与官历课。
qǐ qī yuè jǐn shí yī yuè xián wàng fán wǔ guān lì jiē shī cén jiē zhōng
起七月，尽十一月，弦望凡五，官历皆失，岑皆中。
gēng yín zhào shū lìng cén shǔ xián wàng yuè shí guān fù lìng dài zhào zhāng shèng jǐng fáng bào yè děng yǐ sì fēn fǎ yǔ cén kè
庚寅，诏书令岑署弦望月食官，复令待诏张盛、景防、鲍邺等以《四分法》与岑课。
suì yú shèng děng suǒ zhōng duō cén liù shì
岁余，盛等所中，多岑六事。
shí èr nián shí yī yuè bǐng zǐ zhào shū lìng shèng fáng dài cén shǔ xián wàng yuè shí jiā shí
十二年十一月丙子，诏书令盛、防代岑署弦望月食加时。
sì fēn zhī shù shǐ pō shī xíng
《四分》之术，始颇施行。
shì shí shèng fáng děng wèi néng fēn míng lì yuán zōng xiào fēn dù gù dàn yòng qí xián wàng ér yǐ
是时盛、防等未能分明历元，综校分度，故但用其弦望而已。
xiān shì jiǔ nián tài shǐ dài zhào dǒng méng shàng yán lì bù zhèng shì xià sān gōng tài cháng zhī lì zhě zá yì qì shí nián sì yuè wú néng fēn míng jù zhě
先是，九年，太史待诏董萌上言历不正，事下三公、太常知历者杂议，讫十年四月，无能分明据者。
zhì yuán hé èr nián tài chū shī tiān yì yuǎn rì yuè sù dù xiāng jué jìn duō ér hòu zhě jiē zhī dōng zhì zhī rì rì zài dòu èr shí yí dù wèi zhì qiān niú wǔ dù ér yǐ wéi qiān niú zhōng xīng hòu tiān sì fēn rì zhī sān huì shuò xián wàng chà tiān yī rì sù chà wǔ dù
至元和二年，《太初》失天益远，日、月宿度相觉浸多，而候者皆知冬至之日日在斗二十一度，未至牵牛五度，而以为牵牛中星，后天四分日之三，晦朔弦望差天一日，宿差五度。
zhāng dì zhī qí miù cuò yǐ wèn shǐ guān suī zhī bù hé ér bù néng yì
章帝知其谬错，以问史官，虽知不合，而不能易。
gù zhào zhì lì biān li fàn děng zōng xiào qí zhuàng
故召治历编、李梵等综校其状。
èr yuè jiǎ yín suì xià zhào yuē zhèn wén gǔ xiān shèng wáng xiān tiān ér tiān bù wéi hòu tiān ér fèng tiān shí
二月甲寅，遂下诏曰：“朕闻古先圣王，先天而天不违，后天而奉天时。
hé tú yuē chì jiǔ huì chāng shí shì yǐ guāng shí yī yǐ xìng
《河图》曰：‘赤九会昌，十世以光，十一以兴。
yòu yuē jiǔ míng zhī shì dì xíng dé fēng kè zhèng
’又曰：‘九名之世，帝行德，封刻政。
zhèn yǐ bù dé fèng cheng dà yè sù yè zhī wèi bù gǎn huāng níng
’朕以不德，奉承大业，夙夜祗畏，不敢荒宁。
yú mò xiǎo zi tuō zài yú shù zhōng hé yǐ xù xìng chóng hóng zǔ zōng zhěng jì yuán yuán
予末小子，托在于数终，曷以续兴，崇弘祖宗，拯济元元？
shàng shū xuán jī qián yuē shù yáo shì fàng táng wén
《尚书琁玑钤》曰：‘述尧世，放唐文。
dì mìng yàn yuē shùn yáo kǎo dé tí qī lì xiàng
’《帝命验》曰：‘顺尧考德，题期立象。
qiě sān wǔ bù zhòu yōu liè shū guǐ kuàng hū wán lòu wú yǐ kè kān
’且三、五步骤，优劣殊轨，况乎顽陋，无以克堪！
suī yù cóng zhī mò yóu yě yǐ
虽欲从之，末由也已。
měi jiàn tú shū zhōng xīn nǜ yān
每见图书，中心恧焉。
jiān zhě yǐ lái zhèng zhì bù dé yīn yáng bù hé zāi yì bù xī lì yì zhī qì liú shāng yú niú nóng běn bù bō
间者以来，政治不得，阴阳不和，灾异不息，疠疫之气，流伤于牛，农本不播。
fu shù zhēng xiū jiù wǔ shì zhī yīng xián zài zhèn gōng
夫庶征休咎，五事之应，咸在朕躬。
xìn yǒu quē yǐ jiāng hé yǐ bǔ zhī
信有阙矣，将何以补之？
shū yuē wéi xiān jiǎ wáng zhèng jué shì
《书》曰：‘惟先假王正厥事。
yòu yuē suì èr yuè dōng xún shòu zhì dài zōng chái wàng zhì yú shān chuān
’又曰：‘岁二月，东巡狩，至岱宗，柴，望秩于山川。
suì jìn dōng hòu yè shí yuè zhèng rì
遂觐东后，叶时月正日。
zǔ yáo dài zōng tóng lǜ dù liàng kǎo zài jī héng yǐ zhèng lì xiàng shù hū yǒu yì
’祖尧岱宗，同律度量，考在玑衡，以正历象，庶乎有益。
chūn qiū bǎo qián tú yuē sān bǎi nián dòu lì gǎi xiàn
《春秋保干图》曰：‘三百年斗历改宪。
shǐ guān yòng tài chū shān píng shù yǒu yú fēn yī zài sān bǎi nián zhī yù xíng dù zhuǎn chā jìn yǐ miù cuò
’史官用太初邓平术，有余分一，在三百年之域，行度转差，浸以谬错。
xuán jī bù zhèng wén xiàng bù jī
琁玑不正，文象不稽。
dōng zhì zhī rì rì zài dòu èr shí yí dù ér lì yǐ wéi qiān niú zhōng xīng
冬至之日日在斗二十一度，而历以为牵牛中星。
xiān lì chūn yī rì zé sì fēn shù zhī lì chūn rì yě
先立春一日，则《四分》数之立春日也。
yǐ shé yù duàn dà xíng yú qì yǐ wǔ
以折狱断大刑，于气已迕；
yòng wàng píng hé suí shí zhī yì gài yì yuǎn yǐ
用望平和随时之义，盖亦远矣。
jīn gǎi háng sì fēn yǐ zūn yú yáo yǐ shùn kǒng shèng fèng tiān zhī wén
今改行《四分》，以遵于尧，以顺孔圣奉天之文。
jì bǎi jūn zǐ yuè yǒu mín tóng xīn jìng shòu tǎng huò xián xī yǐ míng yǔ zǔ zhī yí gōng
冀百君子越有民，同心敬授，傥获咸熙，以明予祖之遗功。
yú shì sì fēn shī xíng
”于是《四分》施行。
ér fàn yóu yǐ wéi yuán shǒu shí yī yuè dāng xiān dà yù yǐ hé ǒu xián wàng mìng yǒu cháng rì ér shí jiǔ suì bù dé qī rùn huì shuò shī shí
而、梵犹以为元首十一月当先大，欲以合耦弦望，命有常日，而十九岁不得七闰，晦朔失实。
xíng zhī wèi qī zhāng dì fù fā shèng sī kǎo zhī jīng chèn shǐ zuǒ zhōng láng jiàng gǔ kuǐ wèn zhì lì zhě wèi chéng li chóng tài wèi shǔ liáng wěi sī tú yuàn yán xù tài zǐ shè rén xú zhèn jù lù gōng chéng sū tǒng jí fàn děng shí rén
行之未期，章帝复发圣思，考之经谶，使左中郎将贾逵问治历者卫承、李崇、太尉属梁鲔、司徒掾严勖、太子舍人徐震、钜鹿公乘苏统及、梵等十人。
yǐ wéi yuè dāng xiān xiǎo jù chūn qiū jīng shū shuò bù shū huì zhě shuò bì yǒu míng huì bù shuò bì zài qí yuè yě
以为月当先小，据《春秋经》书朔不书晦者，朔必有明晦，不朔必在其月也。
jí xiān dà zé yī yuè zài shuò hòu yuè wú shuò shì míng bù kě bì
即先大，则一月再朔，后月无朔，是明不可必。
fàn děng yǐ wéi dāng xiān dà wú wén zhèng yàn qǔ yù xié ǒu shí liù rì wàng yuè hūn huì dāng miè ér yǐ
梵等以为当先大，无文正验，取欲谐耦十六日望，月BF44昏，晦当灭而已。
yòu huì yǔ hé tóng shí bù dé yì rì
又晦与合同时，不得异日。
yòu shàng zhī fàn xué jiàn chì wú jū lì yǐ bān tiān yuán shǐ qǐ zhī yuè dāng xiǎo
又上知、梵穴见，敕毋拘历已班，天元始起之月当小。
dìng hòu nián lì shǔ suì zhèng
定，后年历数遂正。
yǒng yuán zhōng fù lìng shǐ guān yǐ jiǔ dào fǎ hou xián wàng yàn wú yǒu chà diē
永元中，复令史官以《九道法》候弦望，验无有差跌。
kuǐ lùn jí zhuàng hòu zhī yì zhě yòng de shé zhōng gù xiáng lù yān
逵论集状，后之议者，用得折衷，故详录焉。
kuǐ lùn yuē tài chū lì dōng zhì rì zài qiān niú chū zhě qiān niú zhōng xīng yě
逵论曰：“《太初历》冬至日在牵牛初者，牵牛中星也。
gǔ huáng dì xià yīn zhōu lǔ dōng zhì rì zài jiàn xīng jiàn xīng jí jīn dòu xīng yě
古黄帝、夏、殷、周、鲁冬至日在建星，建星即今斗星也。
tài chū lì dòu èr shí liù dù sān bǎi bā shí wǔ fēn qiān niú bā dù
《太初历》斗二十六度三百八十五分，牵牛八度。
àn xíng shì shǐ guān zhù dōng xià zhì rì cháng bù jí tài chū lì wǔ dù dōng zhì rì zài dòu èr shí yí dù sì fēn dù zhī yī
案行事史官注，冬、夏至日常不及《太初历》五度，冬至日在斗二十一度四分度之一。
shí shì xīng jīng yuē huáng dào guī qiān niú chū zhí dòu èr shí dù qù jí èr shí wǔ dù
石氏《星经》曰：‘黄道规牵牛初直斗二十度，去极二十五度。
yú chì dào dòu èr shí yí dù yě
’于赤道，斗二十一度也。
sì fēn fǎ yǔ xíng shì hou zhù tiān dù xiāng yìng
《四分法》与行事候注天度相应。
shàng shū kǎo líng yào dòu èr shí èr dù wú yú fēn dōng zhì zài qiān niú suǒ qǐ
《尚书考灵曜》‘斗二十二度，无余分，冬至在牵牛所起’。
yòu biān děng jù jīn rì suǒ zài wèi zhì qiān niú zhōng xīng wǔ dù yú dòu èr shí yí dù sì fēn yī yǔ kǎo líng yào xiāng jìn jí yǐ míng shì
又编等据今日所在未至牵牛中星五度，于斗二十一度四分一，与《考灵曜》相近，即以明事。
yuán hé èr nián bā yuè zhào shū yuē shí bù kě lí lìng liǎng hou shàng de suàn duō zhě
元和二年八月，诏书曰‘石不可离’，令两候，上得算多者。
tài shǐ lìng xuán děng hòu yuán hé èr nián zhì yǒng yuán yuán nián wǔ suì zhōng kè rì xíng jí dōng zhì dòu èr shí yí dù sì fēn yī hé gǔ lì jiàn xīng kǎo líng yào rì suǒ qǐ qí xīng jiān jù dù jiē rú shí shì gù shì
太史令玄等候元和二年至永元元年，五岁中课日行及冬至斗二十一度四分一，合古历建星《考灵曜》日所起，其星间距度皆如石氏故事。
tā shù yǐ wéi dōng zhì rì zài qiān niú chū zhě zì cǐ suì chù yě
他术以为冬至日在牵牛初者，自此遂黜也。
kuǐ lùn yuē yǐ tài chū lì kǎo hàn yuán jǐn tài chū yuán nián rì shí èr shí sān shì qí shí qī de shuò sì de huì èr dé èr rì
逵论曰：“以《太初历》考汉元尽太初元年日食二十三事，其十七得朔，四得晦，二得二日；
xīn lì qī de shuò shí sì de huì èr dé èr rì
新历七得朔，十四得晦，二得二日。
yǐ tài chū lì kǎo tài chū yuán nián jǐn gēng shǐ èr nián èr shí sì shì shí de huì
以《太初历》考太初元年尽更始二年二十四事，十得晦；
yǐ xīn lì shí liù de shuò qī dé èr rì yī de huì
以新历十六得朔，七得二日，一得晦。
yǐ tài chū lì kǎo jiàn wǔ yuán nián jǐn yǒng yuán yuán nián èr shí sān shì wǔ de shuò shí bā de huì
以《太初历》考建武元年尽永元元年二十三事，五得朔，十八得晦；
yǐ xīn lì shí qī de shuò sān de huì sān dé èr rì
以新历十七得朔，三得晦，三得二日。
yòu yǐ xīn lì shàng kǎo chūn qiū zhōng yǒu rì shuò zhě èr shí sì shì shī bù zhōng zhě èr shí sān shì
又以新历上考《春秋》中有日朔者二十四事，失不中者二十三事。
tiān dào cēn cī bù qí bì yǒu yú yú yòu yǒu cháng duǎn bù kě yǐ děng qí
天道参差不齐，必有余，余又有长短，不可以等齐。
zhì lì zhě fāng yǐ qī shí liù suì duàn zhī zé yú fēn xiāo zhǎng shāo dé yī rì
治历者方以七十六岁断之，则余分消长，稍得一日。
gù yì jīn huǒ xiāng gé zhī fēng xiàng yuē jūn zǐ yǐ zhì lì míng shí
故《易》金火相革之封《象》曰：‘君子以治历明时。
yòu yuē tāng wǔ gé mìng shùn hū tiān yīng hu rén
’又曰：‘汤、武革命，顺乎天，应乎人。
yán shèng rén bì lì xiàng rì yuè xīng chén míng shù bù kě guàn shù qiān wàn suì qí jiān bì gǎi gēng xiān jù qiú dù shù qǔ hé rì yuè xīng chén suǒ zài ér yǐ
’言圣人必历象日月星辰，明数不可贯数千万岁，其间必改更，先距求度数，取合日月星辰所在而已。
gù qiú dù shù qǔ hé rì yuè xīng chén yǒu yì shì zhī shù
故求度数，取合日月星辰，有异世之术。
tài chū lì bù néng xià tōng yú jīn xīn lì bù néng shàng de hàn yuán
《太初历》不能下通于今，新历不能上得汉元。
yī jiā lì fǎ bì zài sān bǎi nián zhī jiān
一家历法必在三百年之间。
gù chèn wén yuē sān bǎi nián dòu lì gǎi xiàn
故谶文曰‘三百年斗历改宪’。
hàn xìng cháng yòng tài chū ér bù gǎi xià zhì tài chū yuán nián bǎi èr suì nǎi gǎi
汉兴，常用《太初》而不改，下至太初元年百二岁乃改。
gù qí qián yǒu xiān huì yī rì hé shuò xià zhì chéng āi yǐ èr rì wèi shuò gù hé shuò duō zài huì cǐ qí míng xiào yě
故其前有先晦一日合朔，下至成、哀，以二日为朔，故合朔多在晦，此其明效也。
kuǐ lùn yuē chén qián shàng fu ān děng yòng huáng dào dù rì yuè xián wàng duō jìn
逵论曰：“臣前上傅安等用黄道度日月弦望多近。
shǐ guān yī yǐ chì dào dù zhī bù yǔ rì yuè tóng yú jīn lì xián wàng zhì chà yī rì yǐ shàng zhé zòu yǐ wéi biàn zhì yǐ wéi rì què suō tuì xíng
史官一以赤道度之，不与日月同，于今历弦望至差一日以上，辄奏以为变，至以为日却缩退行。
yú huáng dào zì dé xíng dù bù wéi biàn
于黄道，自得行度，不为变。
yuàn qǐng tài shǐ guān rì yuè sù bù jí xīng dù kè yǔ dài zhào xīng xiàng kǎo xiào
愿请太史官日月宿簿及星度课，与待诏星象考校。
zòu kě
皇帝批准了奏请。
chén jǐn àn qián duì yán dōng zhì rì qù jí yī bǎi yī shí wǔ dù xià zhì rì qù jí liù shí qī dù chūn qiū fēn rì qù jí jiǔ shí yí dù
臣谨案：前对言冬至日去极一百一十五度，夏至日去极六十七度，春秋分日去极九十一度。
hóng fàn rì yuè zhī xíng zé yǒu dōng xià
《洪范》‘日月之行，则有冬夏。
wǔ jì lùn rì yuè xún huáng dào nán zhì qiān niú běi zhì dōng jǐng lǜ rì rì xíng yí dù yuè xíng shí sān dù shí jiǔ fēn dù qī yě
’《五纪论》‘日月循黄道，南至牵牛，北至东井，率日日行一度，月行十三度十九分度七’也。
jīn shǐ guān yī yǐ chì dào wèi dù bù yǔ rì yuè xíng tóng qí dòu qiān niú dōng jǐng yú guǐ chì dào de shí wǔ ér huáng dào de shí sān dù bàn
今史官一以赤道为度，不与日月行同，其斗、牵牛、东井、舆鬼，赤道得十五，而黄道得十三度半；
xíng dōng bì kuí lóu zhěn jiǎo gāng chì dào qī dù huáng dào bā dù
行东壁、奎、娄、轸、角、亢，赤道七度，黄道八度；
huò yuè xíng duō ér rì yuè xiàng qù fǎn shǎo wèi zhī rì què
或月行多而日月相去反少，谓之日却。
àn huáng dào zhí qiān niú chū chì dào nán èr shí sì dù qí zhí dōng jǐng yú guǐ chū chì dào běi èr shí sì dù
案黄道值牵牛，出赤道南二十四度，其直东井、舆鬼，出赤道北二十四度。
chì dào zhě wèi zhōng tiān qù jí jù jiǔ shí yí dù fēi rì yuè dào ér yǐ yáo zhǔn dù rì yuè shī qí shí xíng gù yě
赤道者为中天，去极俱九十一度，非日月道，而以遥准度日月，失其实行故也。
yǐ jīn tài shǐ guān hou zhù kǎo yuán hé èr nián jiǔ yuè yǐ lái yuè xíng qiān niú dōng jǐng sì shí jiǔ shì wú xíng shí yī dù zhě
以今太史官候注考元和二年九月已来月行牵牛、东井四十九事，无行十一度者；
xíng lóu jiǎo sān shí qī shì wú xíng shí wǔ liù dù zhě rú ān yán
行娄、角三十七事，无行十五六度者，如安言。
wèn diǎn xīng dài zhào yáo chóng jǐng bì děng shí èr rén jiē yuē xīng tú yǒu guī fǎ rì yuè shí cóng huáng dào guān wú qí qì bù zhī shī xíng
问典星待诏姚崇、井毕等十二人，皆曰‘星图有规法，日月实从黄道，官无其器，不知施行’。
àn gān lù èr nián dà sī nóng zhōng chéng gěng shòu chāng zòu yǐ tú yí dù rì yuè xíng kǎo yàn tiān yùn zhuàng rì yuè xíng zhì qiān niú dōng jǐng rì guò yí dù yuè xíng shí wǔ dù zhì lóu jiǎo rì xíng yí dù yuè xíng shí sān dù chì dào shǐ rán cǐ qián shì suǒ gòng zhī yě
案甘露二年，大司农中丞耿寿昌奏，以图仪度日月行，考验天运状，日月行至牵牛、东井，日过一度，月行十五度，至娄、角，日行一度，月行十三度，赤道使然，此前世所共知也。
rú yán huáng dào yǒu yàn hé tiān rì wú qián què xián wàng bù chà yī rì bǐ yòng chì dào mì jìn yi shī yòng
如言黄道有验，合天，日无前却，弦望不差一日，比用赤道密近，宜施用。
shàng zhōng duō chén xiào
上中多臣校。
àn kuǐ lùn yǒng yuán sì nián yě
”案逵论，永元四年也。
zhì shí wǔ nián qī yuè jiǎ chén
至十五年七月甲辰，
zhào shū zào tài shǐ huáng dào tóng yí
诏书造太史黄道铜仪，
yǐ jiǎo wèi shí sān dù
以角为十三度，
gāng shí
亢十，
dǐ shí liù
氐十六，
fáng wǔ
房五，
xīn wǔ
心五，
wěi shí bā
尾十八，
jī shí
箕十，
dòu èr shí sì sì fēn dù zhī yī
斗二十四四分度之一，
qiān niú qī
牵牛七，
xū nǚ shí yī
须女十一，
xū shí
虚十，
wēi shí liù
危十六，
yíng shì shí bā
营室十八，
dōng bì shí
东壁十，
kuí shí qī
奎十七，
lóu shí èr
娄十二，
wèi shí wǔ
胃十五，
áng shí èr
昂十二，
bì shí liù
毕十六，
zī sān
觜三，
cān bā
参八，
dōng jǐng sān shí
东井三十，
yú guǐ sì
舆鬼四，
liǔ shí sì
柳十四，
xīng qī
星七，
zhāng shí qī
张十七，
yì shí jiǔ
翼十九，
zhěn shí bā
轸十八，
fán sān bǎi liù shí wǔ dù sì fēn dù zhī yī
凡三百六十五度四分度之一。
dōng zhì rì zài dòu shí jiǔ dù sì fēn dù zhī yī
冬至日在斗十九度四分度之一。
shǐ guān yǐ bù rì yuè xíng cān xián wàng suī mì jìn ér bù wéi zhù rì
史官以部日月行，参弦望，虽密近而不为注日。
yí huáng dào yǔ dù zhuǎn yùn nán yǐ hou shì yǐ shǎo xún qí shì
仪，黄道与度转运，难以候，是以少循其事。
kuǐ lùn yuē yòu jīn shǐ guān tuī hé shuò xián wàng yuè shí jiā shí lǜ duō bù zhōng zài yú bù zhī yuè xíng chí jí yì
逵论曰：“又今史官推合朔、弦、望、月食加时，率多不中，在于不知月行迟疾意。
yǒng píng zhōng zhào shū lìng gù tài shǐ dài zhào zhāng lóng yǐ sì fēn fǎ shǔ xián wàng yuè shí jiā shí
永平中，诏书令故太史待诏张隆以《四分法》署弦、望、月食加时。
lóng yán néng yòng yì jiǔ liù qī bā yáo zhī yuè xíng duō shǎo
隆言能用《易》九、六、七、八爻知月行多少。
jīn àn lóng suǒ shǔ duō shī
今案隆所署多失。
chén shǐ lóng nì tuī qián shǒu suǒ shǔ bù yīng huò yì rì bù zhōng tiān nǎi yì yuǎn zhì shí yú dù
臣使隆逆推前手所署，不应，或异日，不中天乃益远，至十余度。
fàn tǒng yǐ shǐ guān hou zhù kǎo xiào
梵、统以史官候注考校，
yuè háng dāng yǒu chí jí
月行当有迟疾，
bù bì zài qiān niú dōng jǐng lóu jiǎo zhī jiān
不必在牵牛、东井、娄、角之间，
yòu fēi suǒ wèi
又非所谓BF44，
cè nì
侧匿，
nǎi yóu yuè suǒ háng dào yǒu yuǎn jìn chū rù suǒ shēng
乃由月所行道有远近出入所生，
lǜ yī yuè yí gù suǒ jí chù sān dù
率一月移故所疾处三度，
jiǔ suì jiǔ dào yī fù
九岁九道一复，
fán jiǔ zhāng
凡九章，
bǎi qī shí yī suì
百七十一岁，
fù shí yī yuè hé shuò dàn dōng zhì
复十一月合朔旦冬至，
hé chūn qiū sān tǒng jiǔ dào zhōng shù
合《春秋》、《三统》九道终数，
kě yǐ zhī hé shuò xián wàng yuè shí jiā shí
可以知合朔、弦、望、月食加时。
jù guān fǎ tiān dù wèi fēn lǜ yǐ qí shù fǎ shàng kǎo jiàn wǔ yǐ lái yuè shí fán sān shí bā shì chà mì jìn yǒu yì yi kè shì shàng
据官法天度为分率，以其术法上考建武以来月食，凡三十八事，差密近，有益，宜课试上。
àn shǐ guān jiù yǒu jiǔ dào shù fèi ér bù xiū
案史官旧有《九道术》，废而不修。
xī píng zhōng gù zhì lì láng liáng guó zōng zhěng shàng jiǔ dào shù zhào shū xià tài shǐ yǐ cān jiù shù xiāng yìng
熹平中，故治历郎梁国宗整上《九道术》，诏书下太史，以参旧术，相应。
bù tài zǐ shè rén féng xún kè xiào xún yì fù zuò jiǔ dào shù zēng sǔn qí fēn yǔ zhěng shù bìng xiào chà wèi jìn
部太子舍人冯恂课校，恂亦复作《九道术》，增损其分，与整术并校，差为近。
tài shǐ lìng yáng shàng yǐ xún shù cān xián wàng
太史令飏上以恂术参弦、望。
rán ér jiā shí yóu fù xiān hòu tiān yuǎn zé shí yú dù
然而加时犹复先后天，远则十余度。
yǒng yuán shí sì nián dài zhào tài shǐ huò róng shàng yán guān lòu kè lǜ jiǔ rì zēng jiǎn yī kè bù yǔ tiān xiàng yīng huò shí chà zhì èr kè bàn bù rú xià lì mì
永元十四年，待诏太史霍融上言：“官漏刻率九日增减一刻，不与天相应，或时差至二刻半，不如夏历密。
zhào shū xià tài cháng lìng shǐ guān yǔ róng yǐ yí xiào tiān kè dù yuǎn jìn
”诏书下太常，令史官与融以仪校天，课度远近。
tài shǐ lìng shū chéng fàn děng duì àn guān suǒ shī lòu fǎ lìng jiǎ dì liù cháng fú lòu pǐn xiào xuān huáng dì sān nián shí èr yuè yǐ yǒu xià jiàn wǔ shí nián èr yuè rén wǔ zhào shū shī xíng
太史令舒、承、梵等对：“案官所施漏法《令甲》第六《常符漏品》，孝宣皇帝三年十二月乙酉下，建武十年二月壬午诏书施行。
lòu kè yǐ rì cháng duǎn wéi shù lǜ rì nán běi èr dù sì fēn ér zēng jiǎn yī kè
漏刻以日长短为数，率日南北二度四分而增减一刻。
yī qì jù shí wǔ rì rì qù jí gè yǒu duō shǎo
一气俱十五日，日去极各有多少。
jīn guān lòu lǜ jiǔ rì yí yī kè bù suí rì jìn tuì
今官漏率九日移一刻，不随日进退。
xià lì lòu kè suí rì nán běi wèi cháng duǎn mì jìn yú guān lòu fēn míng kě shī xíng
夏历漏刻随日南北为长短，密近于官漏，分明可施行。
qí nián shí yī yuè jiǎ yín zhào yuē gào sī tú sī kōng lòu suǒ yǐ jié shí fēn dìng hūn míng
”其年十一月甲寅，诏曰：“告司徒、司空：漏所以节时分，定昏明。
hūn míng cháng duǎn qǐ yú rì qù jí yuǎn nián rì dào zhōu huán bù kě yǐ jì lǜ fēn dāng jù yí dù xià cān guǐ jǐng
昏明长短，起于日去极远年，日道周圜，不可以计率分，当据仪度，下参晷景。
jīn guān lòu yǐ jì lǜ fēn hūn míng jiǔ rì zēng jiǎn yī kè wéi shī qí shí
今官漏以计率分昏明，九日增减一刻，违失其实。
zhì wéi shū cù yǐ ǒu fǎ
至为疏数，以耦法。
tài shǐ dài zhào huò róng shàng yán bù yǔ tiān xiàng yīng
太史待诏霍融上言，不与天相应。
tài cháng shǐ guān yùn yí xià shuǐ guān lòu shī tiān zhě zhì sān kè
太常史官运仪下水，官漏失天者至三刻。
yǐ guǐ jǐng wèi kè shǎo suǒ wéi shī mì jìn yǒu yàn
以晷景为刻，少所违失，密近有验。
jīn xià guǐ jǐng lòu kè sì shí bā jiàn lì chéng fǔ guān fǔ dāng yòng zhě jì lì dào bān yǔ sì shí bā jiàn
今下晷景漏刻四十八箭，立成斧官府当用者，计吏到，班予四十八箭。
wén duō gù kuí qǔ èr shí sì qì rì suǒ zài bìng huáng dào qù jí guǐ jǐng lòu kè hūn míng zhōng xīng kè yú xià
”文多，故魁取二十四气日所在，并黄道去极、晷景、漏刻、昏明中星刻于下。
xī tài chū lì zhī xìng yě fā móu yú yuán fēng qǐ dìng yú yuán fèng jī sān shí nián shì fēi nǎi shěn
昔《太初历》之兴也，发谋于元封，启定于元凤，积三十年，是非乃审。
jí yòng sì fēn yì yú jiàn wǔ shī yú yuán hé qì yú yǒng yuán qī shí yú nián rán hòu yí shì bèi lì sī hòu yǒu zhǔn
及用《四分》，亦于建武，施于元和，讫于永元，七十余年，然后仪式备立，司候有准。
tiān shì yōu wēi ruò cǐ qí nán yě
天事幽微，若此其难也。
zhōng xīng yǐ lái tú chèn lòu xiè ér kǎo líng yào mìng lì xù jiē yǒu jiǎ yín yuán
中兴以来，图谶漏泄，而《考灵曜》、《命历序》皆有甲寅元。
qí suǒ qǐ zài sì fēn gēng shēn yuán hòu bǎi yī shí sì suì shuò chà què èr rì
其所起在四分庚申元后百一十四岁，朔差却二日。
xué shì xiū zhī yú cǎo zé xìn hé yǐ wèi de zhèng
学士修之于草泽，信何以为得正。
jí tài chū lì yǐ hòu tiān wèi jí ér xiū zhī zhě yún bǎi sì shí sì suì ér tài suì chāo yī chén bǎi qī shí yī suì dāng qì shuò yú liù shí sān zhōng yú qiān yī bǎi jiǔ shí qī nǎi kě cháng xíng
及《太初历》以后天为疾，而修之者云“百四十四岁而太岁超一辰，百七十一岁当弃朔余六十三，中余千一百九十七，乃可常行”。
zì tài chū yuán nián zhì yǒng píng shí yī nián bǎi qī shí yī dāng qù fēn ér bù qù gù lìng yì yǒu shū kuò
自太初元年至永平十一年，百七十一，当去分而不去，故令益有疏阔。
cǐ èr jiā cháng xié qí shù shù jī shī xíng měi yǒu sòng zhě bǎi liáo huì yì qún rú chěng sī lùn zhī yǒu fāng yì yú duō wén shi zhī gù xiáng lù yān
此二家常挟其术，庶几施行，每有讼者，百寮会议，群儒骋思，论之有方，益于多闻识之，故详录焉。
ān dì yán guāng èr nián zhōng yè zhě dǎn sòng yán dāng yòng jiǎ yín yuán hé nán liáng fēng yán dāng fù yòng tài chū
安帝延光二年，中谒者亶诵言当用甲寅元，河南梁丰言当复用《太初》。
shàng shū láng zhāng héng zhōu xìng jiē néng lì shù nán sòng fēng huò bú duì huò yán shī wù
尚书郎张衡、周兴皆能历，数难诵、丰，或不对，或言失误。
héng xìng cān àn yí zhù kǎo wǎng xiào jīn yǐ wéi jiǔ dào fǎ zuì mì
衡、兴参案仪注，考往校今，以为《九道法》最密。
zhào shū xià gōng qīng xiáng yì
诏书下公卿详议。
tài wèi kǎi děng shàng shì zhōng shī tíng děng yì tài chū guò tiān rì yí dù xián wàng shī zhèng yuè yǐ huì jiàn xī fāng shí bù yǔ tiān xiàng yīng
太尉恺等上侍中施廷等议：“《太初》过天，日一度，弦望失正，月以晦见西方，食不与天相应；
yuán hé gǎi cóng sì fēn sì fēn suī mì yú tài chū fù bù zhèng jiē bù kě yòng
元和改从《四分》，《四分》虽密于《太初》，复不正，皆不可用。
jiǎ yín yuán yǔ tiān xiāng yìng hé tú chèn kě shī xíng
甲寅元与天相应，合图谶，可施行。
bó shì huáng guǎng dà xíng lìng rèn qiān yì rú jiǔ dào
”博士黄广、大行令任佥议，如《九道》。
hé nán yǐn zhǐ tài zǐ shè rén li hóng děng sì shí rén yì jí yòng jiǎ yín yuán dāng chú yuán mìng bāo tiān dì kāi pì huò lín zhōng bǎi yī shí sì suì tuī rùn yuè liù zhí qí rì huò shuò huì xián wàng èr shí sì qì sù dù bù xiāng yìng zhě fēi yī
河南尹祉、太子舍人李泓等四十人议：“即用甲寅元，当除《元命苞》天地开辟获麟中百一十四岁，推闰月六直其日，或朔、晦、弦、望，二十四气宿度不相应者非一。
yòng jiǔ dào wèi shuò yuè yǒu bǐ sān dà èr xiǎo jiē shū yuǎn
用《九道》为朔，月有比三大二小，皆疏远。
yuán hé biàn lì yǐ yīng bǎo qián tú sān bǎi suì dòu lì gǎi xiàn zhī wén
元和变历，以应《保干图》‘三百岁斗历改宪’之文。
sì fēn lì běn qǐ tú chèn zuì de qí zhèng bù yí yì
《四分历》本起图谶，最得其正，不宜易。
kǎi děng bā shí sì rén yì yi cóng tài chū
”恺等八十四人议，宜从《太初》。
shàng shū lìng zhōng shàng zòu zhū cóng tài chū zhě jiē wú tā xiào yàn tú yǐ shì zōng rǎng yí kuò jìng xiǎng guó jiǔ cháng wèi cí
尚书令忠上奏：“诸从《太初》者，皆无他效验，徒以世宗攘夷廓境，享国久长为辞。
huò yún xiào zhāng gǎi sì fēn zāi yì zú shén wèi yǒu shàn yìng
或云孝章改《四分》，灾异卒甚，未有善应。
chén zhàng wéi shèng wáng xīng qǐ gè yì zhēng shuò yǐ tōng sān tǒng
臣仗惟圣王兴起，各异正朔，以通三统。
hàn zǔ shòu mìng yīn qín zhī jì shí yuè wèi nián shǒu rùn cháng zài suì hòu
汉祖受命，因秦之纪，十月为年首，闰常在岁后。
bù jī xiān dài wéi yú dì diǎn
不稽先代，违于帝典。
tài zōng zūn xiū sān jiē yǐ píng huáng lóng yǐ zhì xíng án yǐ cuò wǔ shì yǐ bèi
太宗遵修，三阶以平，黄龙以至，刑犴以错，五是以备。
āi píng zhī jì tóng chéng tài chū ér yāo niè lèi réng huò fēi yī
哀、平之际，同承《太初》，而妖孽累仍，D058祸非一。
yì zhě bù yǐ chéng shù xiāng cān kǎo zhēn qiú shí ér fàn cǎi wàng shuō guī fú tài chū zhì jiù sì fēn
议者不以成数相参，考真求实，而泛采妄说，归福《太初》，致咎《四分》。
tài chū lì zhòng xián suǒ lì shì fēi yǐ dìng yǒng píng bù shěn fù gé qí xián wàng
《太初历》众贤所立，是非已定，永平不审，复革其弦望。
sì fēn yǒu miù bù kě shī xíng
《四分》有谬，不可施行。
yuán hé fèng niǎo bù dàng yīng lì ér xiáng jí
元和凤鸟不当应历而翔集。
yuǎn jiā qián zào zé biǎo qí xiū
远嘉前造，则表其休；
jìn jī hòu gǎi zé yǐn qí fú
近讥后改，则隐其福。
lòu jiàn qǔ lùn wèi kě wéi shì
漏见曲论，未可为是。
chén zhé fù zhòng nán héng xìng yǐ wéi wǔ jì lùn tuī bù xíng dù dāng shí bǐ zhū shù wèi jìn rán yóu wèi jī yú gǔ
臣辄复重难衡、兴，以为五纪论推步行度，当时比诸术为近，然犹未稽于古。
jí xiàng zi xīn yù yǐ hé chūn qiū héng duàn nián shù sǔn xià yì zhōu kǎo zhī biǎo jì chà miù shù bǎi
及向子歆欲以合《春秋》，横断年数，损夏益周，考之表纪，差谬数百。
liǎng lì xiāng kè liù qiān yī bǎi wǔ shí liù suì ér tài chū duō yī rì
两历相课，六千一百五十六岁，而《太初》多一日。
dōng zhì rì zhí dòu ér yún zài qiān niú
冬至日直斗，而云在牵牛。
yū kuò bù kě fù yòng zhāo rán rú cǐ
迂阔不可复用，昭然如此。
shǐ guān suǒ gòng jiàn fēi dú héng xìng
史官所共见，非独衡、兴。
qián yǐ wéi jiǔ dào mì jìn jīn yì zhě yǐ wéi yǒu quē jí jiǎ yín yuán fù duō wéi shī jiē wèi kě qǔ zhèng
前以为《九道》密近，今议者以为有阙，及甲寅元复多违失，皆未可取正。
xī zhòng ní shùn jiǎ mǎ zhī míng yǐ chóng jūn zhī yì
昔仲尼顺假马之名，以崇君之义。
kuàng tiān zhī lì shǔ bù kě rèn yí cóng xū yǐ fēi yì shì
况天之历数，不可任疑从虚，以非易是！
shàng nà qí yán suì qǐn gǎi lì shì
”上纳其言，遂寝改历事。
shùn dì hàn ān èr nián shàng shū shì láng biān sháo shàng yán
顺帝汉安二年，尚书侍郎边韶上言：
shì wēi yú shù kuī dào shèng yú de cháng
世微于数亏，道盛于得常。
shù kuī zé wù shuāi de cháng zé guó chāng
数亏则物衰，得常则国昌。
xiào wǔ huáng dì shū fā shèng sī yīn yuán fēng qī nián shí yī yuè jiǎ zǐ shuò dàn dōng zhì nǎi zhào tài shǐ lìng sī mǎ qiān zhì lì shān píng děng gèng jiàn tài chū gǎi yuán yì shuò xíng xià zhī zhèng qián záo dù bā shí yī fēn zhī sì shí sān wèi rì fǎ
孝武皇帝摅发圣思，因元封七年十一月甲子朔旦冬至，乃诏太史令司马迁、治历邓平等更建《太初》，改元易朔，行夏之正，《干凿度》八十一分之四十三为日法。
shè qīng tái zhī hou
设清台之候。
yàn liù yì kè xiào mì tài chū wèi zuì
验六异，课效C72A密，《太初》为最。
qí hòu liú xīn yán jī jí shēn yàn zhī chūn qiū cān yǐ yì dào yǐ hé tú dì lǎn xī luò shū qián yào dù tuī guǎng jiǔ dào bǎi qī shí yī suì jìn tuì liù shí sān fēn bǎi sì shí sì suì yī chāo cì yǔ tiān xiāng yìng shǎo yǒu quē miù
其后刘歆研机极深，验之《春秋》，参以《易》道，以《河图帝览嬉》、《雒书乾曜度》推广《九道》，百七十一岁进退六十三分，百四十四岁一超次，与天相应，少有阙谬。
cóng tài chū zhì yǒng píng shí yī nián bǎi qī shí yī suì jìn tuì yú fēn liù shí sān zhì lì zhě bù zhī chù zhī
从太初至永平十一年，百七十一岁，进退余分六十三，治历者不知处之。
tuī de shí èr dù xián wàng bù xiào xié fèi shù zhě de cuàn qí shuō
推得十二度弦望不效，挟废术者得窜其说。
zhì yuán hé èr nián xiǎo zhōng zhī shù jìn guò yú fēn shāo zēng yuè bù yòng huì shuò ér xiān jiàn
至元和二年，小终之数浸过，余分稍增，月不用晦朔而先见。
xiào zhāng huáng dì yǐ bǎo qián tú sān bǎi nián dòu lì gǎi xiàn jiù yòng sì fēn
孝章皇帝以《保干图》“三百年斗历改宪”，就用《四分》。
yǐ tài bái fù shū jiǎ zǐ wèi guǐ hài yǐn tiān cóng suàn ǒu zhī mù qián
以太白复枢甲子为癸亥，引天从算，耦之目前。
gèng yǐ gēng shēn wèi yuán jì wú míng wén
更以庚申为元，既无明文；
tuō zhī yú huò lín zhī suì yòu bù yǔ gǎn jīng fú chán yè zhī suì tóng
托之于获麟之岁，又不与《感精符》单阏之岁同。
shǐ guān xiāng dài yīn chéng xí yí shǎo néng gōu shēn zhì yuǎn
史官相代，因成习疑，少能钩深致远。
àn xián wàng zú yǐ zhī zhī
案弦望足以知之。
zhào shū xià sān gōng bǎi guān zá yì
诏书下三公、百官杂议。
tài shǐ lìng yú gōng zhì lì zōng děng yì
太史令虞恭、治历宗等议：
jiàn lì zhī běn bì xiān lì yuán yuán zhèng rán hòu dìng rì fǎ fǎ dìng rán hòu dù zhōu tiān yǐ dìng fēn zhì
建历之本，必先立元，元正然后定日法，法定然后度周天以定分至。
sān zhě yǒu chéng zé lì kě chéng yě
三者有程，则历可成也。
sì fēn lì zhòng jì zhī yuán qǐ yú xiào wén huáng dì hòu yuán sān nián suì zài gēng chén
《四分历》仲纪之元，起于孝文皇帝后元三年，岁在庚辰。
shàng sì shí wǔ suì suì zài yǐ wèi zé hàn xìng yuán nián yě
上四十五岁，岁在乙未，则汉兴元年也。
yòu shàng èr bǎi qī shí wǔ suì suì zài gēng shēn zé kǒng zǐ huò lín
又上二百七十五岁，岁在庚申，则孔子获麟。
èr bǎi qī shí liù wàn suì xún zhī shàng xíng fù de gēng shēn
二百七十六万岁，寻之上行，复得庚申。
suì suì xiāng chéng cóng xià xún shàng qí zhí bù wù
岁岁相承，从下寻上，其执不误。
cǐ sì fēn lì yuán míng wén tú chèn suǒ zhe yě
此《四分历》元明文图谶所著也。
tài chū yuán nián suì zài dīng chǒu shàng jí qí yuán dāng zài gēng xū ér yuē bǐng zǐ yán bǎi sì shí sì suì chāo yī chén fán jiǔ bǎi jiǔ shí sān chāo suì yǒu kòng xíng bā shí èr zhōu yǒu jī nǎi de bǐng zǐ
太初元年，岁在丁丑，上极其元，当在庚戌，而曰丙子，言百四十四岁超一辰，凡九百九十三超，岁有空行八十二周有奇，乃得丙子。
àn suì suǒ chāo yú tiān yuán shí yī yuè jiǎ zǐ shuò dàn dōng zhì rì yuè jù chāo
案岁所超，于天元十一月甲子朔旦冬至，日月俱超。
rì xíng yí dù jī sān bǎi liù shí wǔ dù sì fēn dù yī ér zhōu tiān yī zā míng yuē suì
日行一度，积三百六十五度四分度一而周天一匝，名曰岁。
suì cóng yī chén rì bù dé kōng zhōu tiān zé suì wú yóu chāo chén
岁从一辰，日不得空周天，则岁无由超辰。
àn bǎi qī shí yī suì èr bù yī zhāng xiǎo yú liù shí sān zì rán zhī shù yě
案百七十一岁二蔀一章，小余六十三，自然之数也。
fu shǔ chū yú miǎo yǐ chéng háo háo jī lěi yǐ chéng fèn cùn
夫数出于杪B85E，以成毫DA3E，毫DA 3E积累，以成分寸。
liǎng yí jì dìng rì yuè shǐ lí
两仪既定，日月始离。
chū xíng shēng fēn jī fēn chéng dù
初行生分，积分成度。
rì xíng yí dù yī suì ér zhōu
日行一度，一岁而周。
gù wèi shù zhě gè shēng dù fǎ huò yǐ jiǔ bǎi sì shí huò yǐ bā shí yī
故为术者，各生度法，或以九百四十，或以八十一。
fǎ yǒu xì cū yǐ shēng liǎng kē qí guī yī yě
法有细粗，以生两科，其归一也。
rì fǎ zhě rì zhī suǒ xíng fēn yě
日法者，日之所行分也。
rì chuí lìng míng xíng yǒu cháng jié rì fǎ suǒ gāi tōng yuǎn wú yǐ
日垂令明，行有常节，日法所该，通远无已。
sǔn yì háo máo chà yǐ qiān lǐ zì cǐ yán zhī shù wú yuán de yǒu kuī qì zhī yì yě
损益毫牦，差以千里，自此言之，数无缘得有亏弃之意也。
jīn yù shì píng zhī shī duàn fǎ chuí fēn kǒng shāng dà dào
今欲饰平之失，断法垂分，恐伤大道。
yǐ bù rì yuè xíng dù zhōng shù bù tóng sì zhāng gèng bù dé shuò yú yī
以步日月行度，终数不同，四章更不得朔余一。
suī yán jiǔ dào qù kè jìn tuì kǒng bù zú yǐ bǔ qí quē
虽言《九道》去课进退，恐不足以补其阙。
qiě kè lì zhī fǎ huì shuò biàn xián yǐ yuè shí tiān yàn zhāo zhù mò dà yān
且课历之法，晦朔变弦，以月食天验，昭著莫大焉。
jīn yǐ qù liù shí sān fēn zhī fǎ wèi lì yàn zhāng hé yuán nián yǐ lái rì biàn èr shí shì yuè shí èr shí bā shì yǔ sì fēn lì gèng shī dìng kè xiāng chú sì fēn shàng de duō ér yòu biàn jìn
今以去六十三分之法为历，验章和元年以来日变二十事，月食二十八事，与《四分历》更失，定课相除，《四分》尚得多，而又便近。
xiào zhāng huáng dì lì dù shěn zhèng tú yí guǐ lòu yǔ tiān xiāng yìng bù kě fù shàng
孝章皇帝历度审正，图仪晷漏，与天相应，不可复尚。
wén yào gōu yuē gāo xīn shòu mìng zhòng lí shuō wén
《文曜钩》曰：“高辛受命，重黎说文。
táng yáo jí wèi xī hé lì hún
唐尧即位，羲和立浑。
xià hòu zhì dé kūn wú liè shén
夏后制德，昆吾列神。
chéng zhōu gǎi hào cháng hóng fēn guān
成周改号，苌弘分官。
yùn dǒu shū yuē cháng zhàn yǒu jīng shì shǐ suǒ míng
”《运斗枢》曰：“常占有经，世史所明。
hóng fàn wǔ jì lùn yuē mín jiān yì yǒu huáng dì zhū lì bù rú shǐ guān jì zhī míng yě
”《洪范五纪论》曰：“民间亦有黄帝诸历，不如史官记之明也。
zì gǔ jí jīn shèng dì míng wáng mò bù qǔ yán yú xī hé cháng zhàn zhī guān dìng jīng wēi yú guǐ yí zhèng zhòng yí mì cáng zhōng shū gǎi háng sì fēn zhī yuán
”自古及今，圣帝明王，莫不取言于羲和、常占之官，定精微于晷仪，正众疑，秘藏中书，改行《四分》之原。
jí guāng wǔ huáng dì shù xià zhào shū cǎo chuàng qí duān xiào míng huáng dì kè xiào qí shí xiào zhāng huáng dì xuān xíng qí fǎ
及光武皇帝数下诏书，草创其端，孝明皇帝课校其实，孝章皇帝宣行其法。
jūn gèng sān shèng nián lì shù shí xìn ér zhēng zhī jǔ ér xíng zhī
君更三圣，年历数十，信而征之，举而行之。
qí yuán zé shàng tǒng kāi pì qí shù zé fù gǔ sì fēn
其元则上统开辟，其数则复古《四分》。
yi rú jiǎ yín zhào shū gù shì
宜如甲寅诏书故事。
zòu kě
皇帝批准了奏请。
líng dì xī píng sì nián wǔ guān láng zhōng féng guāng pèi xiāng shàng jì yuàn chén huang yán lì yuán bù zhèng gù yāo mín pàn kòu yì zhōu dào zéi xiāng xù wéi hài
灵帝熹平四年，五官郎中冯光、沛相上计掾陈晃言：“历元不正，故妖民叛寇益州，盗贼相续为害。
lì dāng yòng jiǎ yín wèi yuán ér yòng gēng shēn tú wěi wú yǐ gēng shēn wèi yuán zhě
历当用甲寅为元而用庚申，图纬无以庚申为元者。
jìn qín suǒ yòng dài zhōu zhī yuán
近秦所用代周之元。
tài shǐ zhì lì láng zhōng guō xiāng liú gù yì zào wàng shuō qǐ běn gēng shēn yuán jīng wěi míng wén shòu xū qī zhòng zhū
太史治历郎中郭香、刘固意造妄说，乞本庚申元经炜明文，受虚欺重诛。
yǐ mǎo zhào shū xià sān fǔ yǔ rú lín míng dào zhě xiáng yì wu dé dào zhēn
”乙卯，诏书下三府，与儒林明道者详议，务得道真。
yǐ qún chén huì sī tú fǔ yì
以群臣会司徒府议。
yì láng cài yōng yì yǐ wéi
议郎蔡邕议，以为：
lì shǔ jīng wēi qù shèng jiǔ yuǎn dé shī gēng dié shù wú cháng shì
历数精微，去圣久远，得失更迭，术无常是。
hàn xìng chéng qín lì yòng zhuān xū yuán yòng yǐ mǎo
汉兴承秦，历用颛顼，元用乙卯。
bǎi yǒu èr suì xiào wǔ huáng dì shǐ gǎi zhèng shuò lì yòng tài chū yuán yòng dīng chǒu xíng zhī bǎi bā shí jiǔ suì
百有二岁，孝武皇帝始改正朔，历用《太初》，元用丁丑，行之百八十九岁。
xiào zhāng huáng dì gǎi cóng sì fēn yuán yòng gēng shēn
孝章皇帝改从《四分》，元用庚申。
jīn guāng huang gè yǐ gēng shēn wèi fēi jiǎ yín wéi shì
今光、晃各以庚申为非，甲寅为是。
àn lì fǎ huáng dì zhuān xū xià yīn zhōu lǔ fán liù jiā gè zì yǒu yuán
案历法，黄帝、颛顼、夏、殷、周、鲁，凡六家，各自有元。
guāng huang suǒ jù zé yīn lì yuán yě
光、晃所据，则殷历元也。
tā yuán suī bù míng yú tú chèn gè zì yī jiā zhī shù jiē dāng yǒu xiào yú dāng shí
他元虽不明于图谶，各自一家之术，皆当有效于当时。
wǔ dì shǐ yòng tài chū dīng chǒu zhī hòu liù jiā fēn cuò zhēng sòng shì fēi
武帝始用《太初》丁丑之后，六家纷错，争讼是非。
tài shǐ lìng zhāng shòu wáng xié jiǎ yín yuán yǐ fēi hàn lì zá hou qīng tái kè zài xià dì zú yǐ shū kuò lián jiàn hé zòu tài chū xiào yàn wú suǒ lòu shī
太史令张寿王挟甲寅元以非汉历，杂候清台，课在下第，卒以疏阔，连见劾奏，《太初》效验，无所漏失。
shì zé suī fēi tú chèn zhī yuán ér yǒu xiào yú qián zhě yě
是则虽非图谶之元，而有效于前者也。
jí yòng sì fēn yǐ lái kǎo zhī xíng dù mì yú tài chū shì yòu xīn yuán yǒu xiào yú jīn zhě yě
及用《四分》以来，考之行度，密于《太初》，是又新元有效于今者也。
yán guāng yuán nián zhōng yè zhě dǎn sòng yì fēi sì fēn gēng shēn shàng yán dāng yòng mìng lì xù jiǎ yín yuán
延光元年，中谒者亶诵亦非《四分》庚申，上言当用《命历序》甲寅元。
gōng qīng bǎi liáo cān yì zhèng chǔ jìng bù shī xíng
公卿百寮参议正处，竟不施行。
qiě sān guāng zhī xíng chí sù jìn tuì bù bì ruò yī
且三光之行，迟速进退，不必若一。
shù jiā yǐ suàn zhuī ér qiú zhī qǔ hé yú dāng shí ér yǐ
术家以算，追而求之，取合于当时而已。
gù yǒu gǔ jīn zhī shù
故有古今之术。
jīn shù zhī bù néng shàng tōng yú gǔ yì yóu gǔ shù zhī bù néng xià tōng yú jīn yě
今术之不能上通于古，亦犹古术之不能下通于今也。
yuán mìng bāo qián záo dù jiē yǐ wéi kāi pì zhì huò lín èr bǎi qī shí liù wàn suì
《元命苞》、《干凿度》皆以为开辟至获麟二百七十六万岁；
jí mìng lì xù jī huò lín zhì hàn qǐ gēng wǔ bù zhī èr shí sān suì jìng yǐ yǒu wù zǐ jí dīng mǎo bù liù shí jiǔ suì hé wéi èr bǎi qī shí wǔ suì
及《命历序》积获麟至汉，起庚午蔀之二十三岁，竟已酉、戊子及丁卯蔀六十九岁，合为二百七十五岁。
hàn yuán nián suì zài yǐ wèi shàng zhì huò lín zé suì zài gēng shēn
汉元年岁在乙未，上至获麟则岁在庚申。
tuī cǐ yǐ shàng shàng jí kāi pì zé yuán zài gēng shēn
推此以上，上极开辟，则元在庚申。
chèn suī wú wén qí shù jiàn cún
谶虽无文，其数见存。
ér guāng huang yǐ wéi kāi pì zhì huò lín èr bǎi qī shí wǔ wàn jiǔ qiān bā bǎi bā shí liù suì huò lín zhì hàn bǎi liù shí yī suì zhuǎn chā shǎo yī bǎi yī shí sì suì
而光、晃以为开辟至获麟二百七十五万九千八百八十六岁，获麟至汉，百六十一岁，转差少一百一十四岁。
yún dāng mǎn zú zé shàng wéi qián záo dù yuán mìng bāo zhōng shǐ huò lín bù dé zài āi gōng shí sì nián xià bù jí mìng lì xù huò lín zhì hàn xiāng qù sì bù nián shù yǔ zòu jì pǔ zhù bù xiāng yìng
云当满足，则上违《干凿度》、《元命苞》，中使获麟不得在哀公十四年，下不及《命历序》获麟至汉相去四蔀年数，与奏记谱注不相应。
dāng jīn lì zhèng yuè guǐ hài shuò guāng huang yǐ wéi yǐ chǒu shuò
当今历正月癸亥朔，光、晃以为乙丑朔。
yǐ chǒu zhī yǔ guǐ hài wú tí lēi kuǎn zhì kě yǔ zhòng gòng bié zhě xū yǐ xián wàng huì shuò guāng pò kuī mǎn kě de ér jiàn zhě kǎo qí fú yàn
乙丑之与癸亥，无题勒款识可与众共别者，须以弦望晦朔、光魄亏满可得而见者，考其符验。
ér guāng huang lì yǐ kǎo líng yào wèi běn èr shí bā xiù dù shù jí dōng zhì rì suǒ zài yǔ jīn shǐ guān gān shí jiù wén cuò yì bù kě kǎo xiào
而光、晃历以《考灵曜》为本，二十八宿度数及冬至日所在，与今史官甘、石旧文错异，不可考校；
yǐ jīn hún tiān tú yí jiǎn tiān wén yì bù hé yú kǎo líng yào
以今浑天图仪检天文，亦不合于《考灵曜》。
guāng huang chéng néng zì yī qí shù gēng zào wàng yí yǐ zhuī tiān dù yuǎn yǒu yàn yú tú shū jìn yǒu xiào yú sān guāng kě yǐ yì duó gān shí qióng fú zhū shù zhě shí yí yòng zhī
光、晃诚能自依其术，更造望仪，以追天度，远有验于图书，近有效于三光，可以易夺甘、石，穷服诸术者，实宜用之。
nán wèn guāng huang dàn yán tú chèn suǒ yán bù fú
难问光、晃，但言图谶，所言不服。
yuán hé èr nián èr yuè jiǎ yín zhì shū yuē zhèn wén gǔ xiān shèng wáng xiān tiān ér tiān bù wéi hòu tiān ér fèng tiān shí
元和二年二月甲寅，制书曰：“朕闻古先圣王，先天而天不违，后天而奉天时。
shǐ guān yòng tài chū shān píng shù dōng zhì zhī rì rì zài dòu èr shí yí dù ér lì yǐ wéi qiān niú zhōng xīng xiān lì chūn yī rì zé sì fēn shù zhī lì chūn yě ér yǐ shé yù duàn dà xíng yú qì yǐ wǔ yòng wàng píng hé gài yì yuǎn yǐ
史官用太初邓平术，冬至之日，日在斗二十一度，而历以为牵牛中星，先立春一日，则四分数之立春也，而以折狱断大刑，于气已迕，用望平和，盖亦远矣。
jīn gǎi háng sì fēn yǐ zūn yú yáo yǐ shùn kǒng shèng fèng tiān zhī wén
今改行《四分》，以遵于尧，以顺孔圣奉天之文。
shì shǐ yòng sì fēn lì gēng shēn yuán zhī zhào yě
”是始用《四分历》庚申元之诏也。
shēn yǐn hé luò tú chèn yǐ wéi fú yàn fēi shǐ guān sī yì dú suǒ xìng gòu
深引《河》、《雒》图谶以为符验，非史官私意独所兴构。
ér guāng huang yǐ wéi xiāng gù yì zào wàng shuō wéi fǎn jīng wén miù zhī shèn zhě
而光、晃以为香、固意造妄说，违反经文，谬之甚者。
xī yáo mìng xī hé lì xiàng rì yuè xīng chén shùn yè shí yuè zhèng rì tāng wǔ gé mìng zhì lì míng shí kě wèi zhèng yǐ qiě yóu yù shuǐ zāo hàn jiè yǐ mán yí huá xià kòu zéi jiān guǐ
昔尧命羲和历象日月星辰，舜叶时月正日，汤、武革命，治历明时，可谓正矣，且犹遇水遭旱，戒以“蛮夷猾夏，寇贼奸宄”。
ér guāng huang yǐ wéi yīn yáng bù hé jiān chén dào zéi jiē yuán zhī jiù chéng fēi qí lǐ
而光、晃以为阴阳不和，奸臣盗贼，皆元之咎，诚非其理。
yuán hé èr nián nǎi yòng gēng shēn zhì jīn jiǔ shí èr suì
元和二年，乃用庚申，至今九十二岁。
ér guāng huang yán qín suǒ yòng dài zhōu zhī yuán bù zhī cóng qín lái hàn sān yì yuán bù cháng gēng shēn
而光、晃言秦所用代周之元，不知从秦来，汉三易元，不常庚申。
guāng huang qū qū xìn yòng suǒ xué yì wàng xū wú zào qī yǔ zhī qiān
光、晃区区，信用所学，亦妄虚无造欺语之愆。
zhì yú gǎi shuò yì yuán wǎng zhě shòu wáng zhī shù yǐ kè bù xiào dǎn sòng zhī yì bù yòng yuán hé zhào shū wén bèi yì zhe fēi qún chén yì zhě suǒ néng biàn yì
至于改朔易元，往者寿王之术已课不效，亶诵之议不用，元和诏书文备义著，非群臣议者所能变易。
tài wèi dān sī tú wěi sī kōng xun yǐ yōng yì hé guāng huang bù jìng zhèng guǐ xīn fǎ
太尉耽、司徒隗、司空训以邕议劾光、晃不敬，正鬼薪法。
zhào shū wù zhì zuì
诏书勿治罪。
tài chū lì tuī yuè shí duō shī
《太初历》推月食多失。
sì fēn yīn tài chū fǎ yǐ hé píng guǐ sì wèi yuán shī xíng wǔ nián
《四分》因《太初》法，以河平癸巳为元，施行五年。
yǒng yuán yuán nián tiān yǐ qī yuè hòu rùn shí shù yǐ bā yuè
永元元年，天以七月后闰食，术以八月。
qí èr nián zhēng yuè shí èr rì méng gōng chéng zōng gàn shàng shū yán jīn yuè shí liù rì yuè dāng shí ér lì yǐ èr yuè
其二年正月十二日，蒙公乘宗绀上书言：“今月十六日月当食，而历以二月。
zhì qī rú gàn yán
”至期如绀言。
tài shǐ lìng xún shàng gàn yǒu yì guān yòng chú dài zhào
太史令巡上绀有益官用，除待诏。
jiǎ chén zhào shū yǐ gàn fǎ shǔ
甲辰，诏书以绀法署。
shī xíng wǔ shí liù suì
施行五十六岁。
zhì běn chū yuán nián tiān yǐ shí èr yuè shí lì yǐ hòu nián zhēng yuè yú shì shǐ chà
至本初元年，天以十二月食，历以后年正月，于是始差。
dào xī píng sān nián èr shí jiǔ nián zhī zhōng xiān lì shí zhě shí liù shì
到熹平三年，二十九年之中，先历食者十六事。
cháng shān zhǎng shǐ liú hóng shàng zuò qī yào shù
常山长史刘洪上作《七曜术》。
jiǎ chén zhào shǔ tài shǐ bù láng zhōng liú gù shè rén féng xún děng kè xiào fù zuò bā yuán shù gù děng zuò yuè shí shù bìng yǐ xiāng cān
甲辰，诏属太史部郎中刘固、舍人冯恂等课效，复作《八元术》，固等作《月食术》，并已相参。
gù shù yǔ qī yào shù tóng
固术与《七曜术》同。
yuè shí suǒ shī jiē yǐ suì zài jǐ wèi dāng shí sì yuè xún shù yǐ sān yuè guān lì yǐ wǔ yuè
月食所失，皆以岁在己未当食四月，恂术以三月，官历以五月。
tài guān shàng kè dào shí shī xíng zhōng zhě
太官上课，到时施行中者。
dīng sì zhào shū bào kě
丁巳，诏书报可。
qí sì nián gàn sūn chéng shàng shū yán shòu gàn fǎ shù dāng fù gǎi jīn nián shí èr yuè dāng shí ér guān lì yǐ hòu nián zhēng yuè
其四年，绀孙诚上书言：“受绀法术，当复改，今年十二月当食，而官历以后年正月。
dào qī rú yán bài chéng wèi shè rén
”到期如言，拜诚为舍人。
bǐng shēn zhào shū tīng xíng chéng fǎ
丙申，诏书听行诚法。
guāng hé èr nián suì zài jǐ wèi
光和二年，岁在己未。
sān yuè wǔ yuè jiē yīn tài shǐ lìng xiū bù shè rén zhāng xún děng tuī jì xíng dù yǐ wéi sān yuè jìn sì yuè yuǎn
三月、五月皆阴，太史令修、部舍人张恂等推计行度，以为三月近，四月远。
chéng yǐ sì yuè
诚以四月。
zòu fèi chéng shù shī yòng xún shù
奏废诚术，施用恂术。
qí sān nián chéng xiōng zhěng qián hòu shàng shū yán qù nián sān yuè bù shí dāng yǐ sì yuè
其三年，诚兄整前后上书言：“去年三月不食，当以四月。
shǐ guān fèi chéng zhèng shù yòng xún bù zhèng shù
史官废诚正术，用恂不正术。
zhěng suǒ shàng zhèng shǔ tài shǐ tài shǐ zhǔ zhě zhōng bù zì yán sān yuè jìn sì yuè yuǎn
”整所上正属太史，太史主者终不自言三月近，四月远。
shí dāng yǐ jiàn wèi zhèng wú yuǎn jìn
食当以见为正，无远近。
zhào shū xià tài cháng qí xiáng àn zhù jì píng yì shù zhī yào xiào yàn xū shí
诏书下太常：“其详案注记，平议术之要，效验虚实。
tài cháng jiù dān shàng xuǎn shì zhōng hán shuō bó shì cài jiào gǔ chéng mén hou liú hóng yòu láng zhōng chén diào yú tài cháng fǔ fù jiào zhù jì píng yì nán wèn
”太常就耽上选侍中韩说、博士蔡较、谷城门候刘洪、右郎中陈调于太常府，复校注记，平议难问。
xún chéng gè duì
恂、诚各对。
xún shù yǐ wǔ qiān liù bǎi sì shí yuè yǒu jiǔ bǎi liù shí yī shí wéi fǎ ér chú chéng fèn kōng jiā xuán fǎ tuī jiàn wǔ yǐ lái jù de sān bǎi èr shí qī shí qí shí wǔ shí cuò
恂术以五千六百四十月有九百六十一食为法，而除成分，空加县法，推建武以来，俱得三百二十七食，其十五食错。
àn qí guān sù zhù tiān jiàn shí jiǔ shí bā yǔ liǎng shù xiāng yìng qí cuò pì èr qiān yī bǎi
案其官素注，天见食九十八，与两术相应，其错辟二千一百。
chéng shù yǐ bǎi sān shí wǔ yuè yuè èr shí sān shí wéi fǎ chéng chú chéng yuè cóng jiàn kāng yǐ shàng jiǎn sì shí yī jiàn kāng yǐ lái jiǎn sān shí wǔ yǐ qí jù bù shí
诚术以百三十五月月二十三食为法，乘除成月，从建康以上减四十一，建康以来减三十五，以其俱不食。
xún shù gǎi yì jiù fǎ chéng shù zhōng fù jiǎn sǔn lùn qí cháng duǎn wú yǐ xiāng yú
恂术改易旧法，诚术中复减损，论其长短，无以相逾。
gè yǐn shū wěi zì zhèng wén wú yì yào qǔ zhuī tiān ér yǐ
各引书纬自证，文无义要，取追天而已。
fu rì yuè zhī shù rì xún huáng dào yuè cóng jiǔ dào
夫日月之术，日循黄道，月从九道。
yǐ chì dào yí rì dōng zhì qù jí jù yī bǎi yī shí wǔ dù
以赤道仪，日冬至去极俱一百一十五度。
qí rù sù yě chì dào zài dòu èr shí yī ér huáng dào zài dòu shí jiǔ
其入宿也，赤道在斗二十一，而黄道在斗十九。
liǎng yí xiāng cān rì yuè zhī xíng qū zhí yǒu chà yǐ shēng jìn tuì
两仪相参，日月之行，曲直有差，以生进退。
gù yuè xíng jǐng niú shí sì dù yǐ shàng
故月行井、牛，十四度以上；
qí zài jiǎo lóu shí èr dù yǐ shàng
其在角、娄，十二度以上。
jiē bù yīng lǜ bù xíng
皆不应率不行。
yǐ shì yán zhī zé shù bù chà bù gǎi bù yàn bù yòng
以是言之，则术不差不改，不验不用。
tiān dào jīng wēi dù shù nán dìng shù fǎ duō duān lì jì fēi yī wèi yàn wú yǐ zhī qí shì wèi chà wú yǐ zhī qí shī
天道精微，度数难定，术法多端，历纪非一，未验无以知其是，未差无以知其失。
shī rán hòu gǎi zhī shì rán hòu yòng zhī cǐ wèi yǔn zhí qí zhōng
失然后改之，是然后用之，此谓允执其中。
jīn chéng shù wèi yǒu chā cuò zhī miù xún shù wèi yǒu dú zhōng zhī yì yǐ wú yàn gǎi wèi shī shì yǐ jiǎn jiāng lái wéi shì zhě yě
今诚术未有差错之谬，恂术未有独中之异，以无验改未失，是以检将来为是者也。
chéng shù bǎi sān shí wǔ yuè èr shí sān shí qí wén zài shū jí xué zhě suǒ xiū shī xíng rì jiǔ
诚术百三十五月二十三食，其文在书籍，学者所修，施行日久。
guān shǒu qí yè jīng wěi rì yuè hòu ér wèi qiān xìn yú tiān wén shù ér bù zuò
官守其业，经纬日月，厚而未愆，信于天文，述而不作。
xún jiǔ zài hou bù xiáng xīn shàn yì néng kuí yí dù dìng lì shù shù tuī qián xiào wǎng yì yǔ jiàn shí xiāng yīng
恂久在候部，详心善意，能揆仪度，定立术数，推前校往，亦与见食相应。
rán xié lì zhèng jì qīn ruò hào tiān yi lǜ jiù zhāng rú jiǎ chén bǐng shēn zhào shū yǐ jiàn shí wéi bǐ
然协历正纪，钦若昊天，宜率旧章，如甲辰、丙申诏书，以见食为比。
jīn yi shī yòng chéng shù qì fàng xún shù shǐ guān kè zhī hòu yǒu xiào yàn nǎi xíng qí fǎ yǐ shěn shù shù yǐ shùn gǎi yì
今宜施用诚术，弃放恂术，史官课之，后有效验，乃行其法，以审术数，以顺改易。
dān yǐ shuō děng yì zòu wén zhào shū kě
耽以说等议奏闻，诏书可。
xún zhěng chéng gè fù shàng shū xún yán bù dàng shī chéng shù zhěng yán bù dàng fù xún shù
恂、整、诚各复上书，恂言不当施诚术，整言不当复恂术。
wèi hóng yì suǒ qīn shì xià yǒng ān tái fù shí jiē bù rú xún chéng děng yán
为洪议所侵，事下永安台复实，皆不如恂、诚等言。
hé zòu màn qī
劾奏谩欺。
zhào shū bào xún chéng gè yǐ èr yuè fèng shú zuì
诏书报，恂、诚各以二月奉赎罪。
zhěng zuò zuǒ xiào èr yuè
整CACA作左校二月。
suì yòng hóng děng shī xíng chéng shù
遂用洪等，施行诚术。
guāng hé èr nián wàn nián gōng chéng wáng hàn shàng yuè shí zhù
光和二年，万年公乘王汉上《月食注》。
zì zhāng hé yuán nián dào jīn nián fán jiǔ shí sān suì hé bǎi jiǔ shí liù shí
自章和元年到今年凡九十三岁，合百九十六食；
yǔ guān lì hé píng yuán nián yuè cuò yǐ jǐ sì wèi yuán
与官历河平元年月错，以己巳为元。
shì xià tài shǐ lìng xiū shàng yán hàn zuò suǒ zhù bù yǔ jiàn shí xiāng yīng zhě èr shì yǐ tóng wèi yì zhě èr shí jiǔ shì
事下太史令修，上言“汉作所注不与见食相应者二事，以同为异者二十九事”。
shàng shū zhào gǔ chéng mén hou liú hóng
尚书召谷城门候刘洪。
chì yuē qián láng zhōng féng guāng sī tú yuàn chén huang gè sòng lì gù yì láng cài yōng gòng bǔ xù qí zhì
敕曰：“前郎中冯光、司徒掾陈晃各讼历，故议郎蔡邕共补续其志。
jīn hóng qí yì xiū yǔ hàn xiāng cān tuī yuán kè fēn kǎo xiào yuè shí
今洪其诣修，与汉相参，推元课分，考校月食。
shěn jǐ sì yuán mì jìn yǒu shī fǎ hóng biàn cóng hàn shòu
审己巳元密近，有师法，洪便从汉受；
bù néng duì
不能，对。
hóng shàng yán tuī hàn jǐ sì yuán zé kǎo líng yào zhān méng zhī suì yǐ mǎo yuán yě
”洪上言：“推汉己巳元，则《考灵曜》旃蒙之岁，乙卯元也。
yǔ guāng huang jiǎ yín yuán xiāng jīng wěi
与光、晃甲寅元相经纬。
yú yǐ zhuī tiān zuò lì xiào sān guāng zhī bù jīn wèi shū kuò
于以追天作历，校三光之步，今为疏阔。
kǒng zǐ wěi yī shì jiàn èr duān zhě míng lì xīng fèi suí tiān wèi jié
孔子纬一事见二端者，明历兴废，随天为节。
jiǎ yín lì yú kǒng zǐ shí xiào
甲寅历于孔子时效；
jǐ sì zhuān xū qín suǒ shī yòng hàn xìng cǎo chuàng yīn ér bù yì
己巳《颛顼》，秦所施用，汉兴草创，因而不易。
zhì yuán fēng zhōng yū kuò bù shěn gèng yòng tài chū yìng qī sān bǎi gǎi xiàn zhī jié
至元封中，迂阔不审，更用《太初》，应期三百改宪之节。
jiǎ yín jǐ sì chèn suī yǒu wén lüè qí nián shù shì yǐ xué rén gè chuán suǒ wén zhì yú kè xiào wǎng de jué zhèng
甲寅、己巳谶虽有文，略其年数，是以学人各传所闻，至于课校，罔得厥正。
fu jiǎ yín yuán tiān zhèng zhēng yuè jiǎ zǐ shuò dàn dōng zhì
夫甲寅元天正，正月甲子朔旦冬至；
qī yào zhī qǐ shǐ yú niú chū
七曜之起，始于牛初。
yǐ mǎo zhī yuán rén zhèng jǐ sì shuò dàn lì chūn
乙卯之元人正，己巳朔旦立春；
sān guāng jù tiān miào wǔ dù
三光聚天庙五度。
kè liǎng yuán duān rùn yú chà bǎi wǔ shí èr fēn zhī sān shuò sān bǎi sì zhōng jié zhī yú èr shí jiǔ
课两元端，闰余差百五十二分之三，朔三百四，中节之余二十九。
yǐ xiào xìn nán jù hàn bù jiě shuō dàn yán xiān rén yǒu shū ér yǐ
以效信难聚，汉不解说，但言先人有书而已。
yǐ hàn chéng zhù cān guān shī xíng shù bù tóng èr shí jiǔ shì bù zhōng jiàn shí èr shì
以汉成注参官施行，术不同二十九事，不中见食二事。
àn hàn xí shū jiàn jǐ sì yuán wèi cháo bù wén bù zhī shèng rén dú yǒu xīng fèi zhī yì shǐ guān yǒu fù tiān mì shù
案汉习书，见己巳元，谓朝不闻，不知圣人独有兴废之义，史官有附天密术。
jiǎ yín jǐ sì qián yǐ shī xíng xiào hòu gé ér bù yòng
甲寅、己巳，前已施行，效后格而不用。
hé píng shū kuò shǐ guān yǐ fèi zhī ér hàn yǐ qù shì fēn zhēng dài fēi qí yì
河平疏阔，史官已废之，而汉以去事分争，殆非其意。
suī yǒu shī fǎ yǔ wú tóng
虽有师法，与无同。
kè yòu bù jìn mì
课又不近密。
qí shuō bù shù shù jiā suǒ gòng zhī wú suǒ cǎi qǔ
其说蔀数，术家所共知，无所采取。
qiǎn hàn guī xiāng lǐ
”遣汉归乡里。