后汉书 · 范晔 · Chapter 113 of 130

志·五行一

PinyinModern Translation
Size

mào bù gōng yín yǔ fú yāo jī huò qīng shěng wū zì huài é yán hàn yáo láng shí rén

貌不恭淫雨服妖鸡祸青眚屋自坏讹言旱谣狼食人

wǔ xíng chuán shuō jí qí zhàn yīng hàn shū wǔ xíng zhì lù zhī xiáng yǐ

《五行传》说及其占应,《汉书·五行志》录之详矣。

gù tài shān tài shǒu yīng shào jǐ shì zhōng dǒng ba sàn qí cháng shì qiáo zhōu bìng zhuàn jiàn wǔ yǐ lái zāi yì

故泰山太守应劭、给事中董巴、散骑常侍谯周并撰建武以来灾异。

jīn hé ér lùn zhī yǐ xù qián zhì yún

今合而论之,以续《前志》云。

wǔ xíng chuán yuē tián liè bù sù yǐn shí bù xiǎng chū rù bù jié duó mín nóng shí jí yǒu jiān móu zé mù bù qū zhí

《五行传》曰:“田猎不宿,饮食不享,出入不节,夺民农时,及有奸谋,则木不曲直。

wèi mù shī qí xìng ér wèi zāi yě

”谓木失其性而为灾也。

yòu yuē mào zhī bù gōng shì wèi bù sù

又曰:“貌之不恭,是谓不肃。

jué jiù kuáng jué fá héng yǔ jué jí è

厥咎狂,厥罚恒雨,厥极恶。

shí zé yǒu fú yāo shí zé yǒu guī niè shí zé yǒu jī huò shí zé yǒu xià tǐ shēng shàng zhī kē shí zé yǒu qīng shěng qīng xiáng wéi jīn mù

时则有服妖,时则有龟孽,时则有鸡祸,时则有下体生上之疴,时则有青眚、青祥,惟金B928木。

shuō yún qì zhī xiāng shāng wèi zhī

”说云:气之相伤谓之B928

jiàn wǔ yuán nián chì méi zéi lǜ fán chóng féng ān děng gòng lì liú pén zi wèi tiān zǐ

建武元年,赤眉贼率樊崇、逢安等共立刘盆子为天子。

rán chóng děng shì zhī rú xiǎo r bǎi shì zì yóu chū bù xù lù yě

然崇等视之如小儿,百事自由,初不恤录也。

hòu zhēng dàn zhì jūn chén yù gòng xiǎng jì zuò jiǔ shí wèi xià qún chén gèng qǐ luàn bù kě zhěng

后正旦至,君臣欲共飨,既坐,酒食未下,群臣更起,乱不可整。

shí dà sī nóng yáng yīn àn jiàn nù yuē xiǎo r xì shàng bù rú cǐ

时,大司农杨音案剑怒曰:“小儿戏尚不如此!

qí hòu suì pò huài chóng ān děng jiē zhū sǐ

”其后遂破坏,崇、安等皆诛死。

wéi yīn wèi guān nèi hóu yǐ shòu zhōng

唯音为关内侯,以寿终。

guāng wǔ bēng shān yáng wáng jīng kū bù āi zuò fēi shū yǔ dōng hǎi wáng quàn shǐ zuò luàn

光武崩,山阳王荆哭不哀,作飞书与东海王,劝使作乱。

míng dì yǐ jīng tóng mǔ dì tài hòu zài gù yǐn zhī

明帝以荆同母弟,太后在,故隐之。

hòu xǐ wáng guǎng líng jīng suì zuò fù móu fǎn zì shā yě

后徙王广陵,荆遂坐复谋反自杀也。

zhāng dì shí dòu huáng hòu xiōng xiàn yǐ huáng hòu shén xìng yú shàng gù rén rén mò bù wèi xiàn

章帝时,窦皇后兄宪以皇后甚幸于上,故人人莫不畏宪。

xiàn yú shì qiáng qǐng duó qìn shuǐ cháng gōng zhǔ tián gōng zhǔ wèi xiàn yǔ zhī xiàn nǎi jiàn gù zhī

宪于是强请夺沁水长公主田,公主畏宪,与之,宪乃贱顾之。

hòu shàng xìng gōng zhǔ tián jué zhī wèn xiàn xiàn yòu shàng yán jiè zhī

后上幸公主田,觉之,问宪,宪又上言借之。

shàng yǐ hòu gù dàn qiǎn chì zhī bù zhì qí zuì

上以后故,但谴敕之,不治其罪。

hòu zhāng dì bēng dòu tài hòu shè zhèng xiàn bǐng jī mì zhōng zhí zhī chén yǔ xiàn wǔ zhě xiàn duō hài zhī qí hòu xiàn xiōng dì suì jiē bèi zhū

后章帝崩,窦太后摄政,宪秉机密,忠直之臣与宪忤者,宪多害之,其后宪兄弟遂皆被诛。

huán dì shí liáng jì bǐng zhèng xiōng dì guì shèng zì zì hǎo qū chí guò dù zhì yú guī jiā yóu chí qū rù mén bǎi xìng hào zhī yuē liáng shì miè mén qū chí

桓帝时,梁冀秉政,兄弟贵盛自恣,好驱驰过度,至于归家,犹驰驱入门,百姓号之曰“梁氏灭门驱驰”。

hòu suì zhū miè

后遂诛灭。

hé dì yǒng yuán shí nián shí sān nián shí sì nián shí wǔ nián jiē yín yǔ shāng jia

和帝永元十年、十三年、十四年、十五年,皆淫雨伤稼。

ān dì yuán chū sì nián qiū jùn guó shí yín yǔ shāng jia

安帝元初四年秋,郡国十淫雨伤稼。

yǒng níng yuán nián jùn guó sān shí sān yín yǔ shāng jia

永宁元年,郡国三十三淫雨伤稼。

jiàn guāng yuán nián jīng dū jí jùn guó èr shí jiǔ yín yǔ shāng jia

建光元年,京都及郡国二十九淫雨伤稼。

shì shí qiāng fǎn jiǔ wèi píng bǎi xìng tún shù bù jiě chóu kǔ

是时羌反久未平,百姓屯戍,不解愁苦。

yán guāng yuán nián jùn guó èr shí qī yín yǔ shāng jia

延光元年,郡国二十七淫雨伤稼。

èr nián jùn guó wǔ lián yǔ shāng jia

二年,郡国五连雨伤稼。

shùn dì yǒng jiàn sì nián sī lì jīng yù yǎn jì bù yín yǔ shāng jia

顺帝永建四年,司隶、荆、豫、兖、冀部淫雨伤稼。

liù nián jì zhōu yín yǔ shāng jia

六年,冀州淫雨伤稼。

huán dì yán xī èr nián xià lín yǔ wǔ shí yú rì

桓帝延熹二年夏,霖雨五十余日。

shì shí dà jiàng jūn liáng jì bǐng zhèng móu hài shàng suǒ xìng shān guì rén mǔ xuān jì yòu shàn shā yì láng bǐng zūn

是时,大将军梁冀秉政,谋害上所幸邓贵人母宣,冀又擅杀议郎邴尊。

shàng yù zhū jì jù qí chí quán rì jiǔ wēi shì qiáng shèng kǒng yǒu nì mìng hài jí lì mín mì yǔ jìn chén zhōng cháng shì dān chāo děng tú qí fāng lüè

上欲诛冀,惧其持权日久,威势强盛,恐有逆命,害及吏民,密与近臣中常侍单超等图其方略。

qí nián bā yuè jì zú fú zuì zhū miè

其年八月,冀卒伏罪诛灭。

líng dì jiàn níng yuán nián xià lín yǔ liù shí yú rì

灵帝建宁元年夏,霖雨六十余日。

shì shí dà jiàng jūn dòu wǔ móu biàn fèi zhōng guān

是时,大将军窦武谋变废中官。

qí nián jiǔ yuè cháng lè wǔ guān shǐ zhū yǔ děng gòng yǔ zhōng cháng shì cáo jié qǐ bīng xiān zhū wǔ jiāo bīng què xià bài zǒu zhuī zhǎn wǔ xiōng dì sǐ zhě shù bǎi rén

其年九月,长乐五官史朱瑀等共与中常侍曹节起兵,先诛武,交兵阙下,败走,追斩武兄弟,死者数百人。

xī píng yuán nián xià lín yǔ qī shí yú rì

熹平元年夏,霖雨七十余日。

shì shí zhōng cháng shì cáo jié děng gòng wū bái bó hǎi wáng kuī móu fǎn qí shí yuè zhū kuī

是时,中常侍曹节等,共诬白勃海王悝谋反,其十月诛悝。

zhōng píng liù nián xià lín yǔ bā shí yú rì

中平六年夏,霖雨八十余日。

shì shí líng dì xīn qì qún chén dà xíng shàng zài zǐ gōng dà jiàng jūn hé jìn yǔ zuǒ jūn xiào wèi yuán shào děng gòng móu yù zhū fèi zhōng guān

是时,灵帝新弃群臣,大行尚在梓宫,大将军何进与佐军校尉袁绍等共谋欲诛废中官。

xià wén líng bì zhōng cháng shì zhāng ràng děng gòng shā jìn bīng zhàn jīng dū sǐ zhě shù qiān

下文陵毕,中常侍张让等共杀进,兵战京都,死者数千。

gēng shǐ zhū jiāng jūn guò luò yáng zhě shù shí bèi jiē zé ér yī fù rén yī xiù yōng

更始诸将军过雒阳者数十辈,皆帻而衣妇人衣绣拥B37E。

shí zhì zhě jiàn zhī yǐ wéi fú zhī bù zhōng shēn zhī zāi yě nǎi bēn rù biān jùn bì zhī

时,智者见之,以为服之不中,身之灾也,乃奔入边郡避之。

shì fú yāo yě

是服妖也。

qí hòu gēng shǐ suì wèi chì méi suǒ shā

其后更始遂为赤眉所杀。

huán dì yuán jiā zhōng jīng dū fù nǚ zuò chóu méi tí zhuāng duò mǎ jì shé yào bù qǔ chǐ xiào

桓帝元嘉中,京都妇女作愁眉、啼妆、堕马髻、折要步、龋齿笑。

suǒ wèi chóu méi zhě xì ér qū zhé

所谓愁眉者,细而曲折。

tí zhuāng zhě báo shì mù xià ruò tí chù

啼妆者,薄拭目下,若啼处。

duò mǎ jì zhě zuò yī biān

堕马髻者,作一边。

shé yào bù zhě zú bù zài tǐ xià

折要步者,足不在体下。

qǔ chǐ xiào zhě ruò chǐ tòng lè bù xīn xīn

龋齿笑者,若齿痛,乐不欣欣。

shǐ zì dà jiāng jūn liáng jì jiā suǒ wéi jīng dū xī rán zhū xià jiē fàng xiào

始自大将军梁冀家所为,京都歙然,诸夏皆放效。

cǐ jìn fú yāo yě

此近服妖也。

liáng jì èr shì shàng jiàng hūn gòu wáng shì dà zuò wēi fú jiāng wēi shè jì

梁冀二世上将,婚媾王室,大作威福,将危社稷。

tiān jiè ruò yuē bīng mǎ jiāng wǎng shōu bǔ fù nǚ yōu chóu méi tí qì lì zú chè dùn zhé qí yào jí lìng jì qīng xié suī qiáng yǔ xiào wú fù qì wèi yě

天诫若曰:兵马将往收捕,妇女忧愁,DD22眉啼泣,吏卒掣顿,折其要脊,令髻倾邪,虽强语笑,无复气味也。

dào yán xī èr nián jǔ zōng zhū yí

到延熹二年,举宗诛夷。

yán xī zhōng liáng jì zhū hòu jīng dū zé yán duǎn ěr zhǎng duǎn shàng zhǎng xià

延熹中,梁冀诛后,京都帻颜短耳长,短上长下。

shí zhōng cháng shì dān chāo zuǒ guàn xú huáng jù yuàn táng héng zài dì zuǒ yòu zòng qí jiān tè

时中常侍单超、左悺、徐璜、具瑗、唐衡在帝左右,纵其奸慝。

hǎi nèi yùn yuē yī jiāng jūn sǐ wǔ jiāng jūn chū

海内愠曰:一将军死,五将军出。

jiā yǒu shù hóu zǐ dì liè bù zhōu jùn bīn kè zá xí téng zhù shàng duǎn xià zhǎng yǔ liáng jì tóng zhàn

家有数侯,子弟列布州郡,宾客杂袭腾翥,上短下长,与梁冀同占。

dào qí bā nián huán dì yīn rì shí zhī biàn nǎi bài gù sī tú hán yín wèi sī lì xiào wèi yǐ cì zhū chú jīng dū zhèng qīng

到其八年,桓帝因日蚀之变,乃拜故司徒韩寅为司隶校尉,以次诛鉏,京都正清。

yán xī zhōng jīng dū zhǎng zhě jiē zhe mù jī

延熹中,京都长者皆著木屐;

fù nǚ shǐ jià zhì zuò qī huà wǔ cǎi wèi xì

妇女始嫁,至作漆画五采为系。

cǐ fú yāo yě

此服妖也。

dào jiǔ nián dǎng shì shǐ fā chuán huáng mén běi sì lín shí huáng huò bù néng xìn tiān rèn mìng duō yǒu táo zǒu bù jiù kǎo zhě jiǔ zú jū xì jí suǒ guò lì cháng shǎo fù nǚ jiē bèi zhì gù yīng mù jī zhī xiàng yě

到九年,党事始发,传黄门北寺,临时惶惑,不能信天任命,多有逃走不就考者,九族拘系,及所过历,长少妇女皆被桎梏,应木屐之象也。

líng dì jiàn níng zhōng jīng dū zhǎng zhě jiē yǐ wěi fāng sì wèi zhuāng jù xià shì jìn rán

灵帝建宁中,京都长者皆以苇方笥为妆具,下士尽然。

shí yǒu shí zhě qiè yán wěi fāng sì jùn guó yàn qiè yě

时有识者窃言:苇方笥,郡国谳箧也;

jīn zhēn yòng zhī cǐ tiān xià rén jiē dāng yǒu zuì yàn yú lǐ guān yě

今珍用之,此天下人皆当有罪谳于理官也。

dào guāng hé sān nián guǐ chǒu shè lìng zhào shū lì mín yī dǎng jìn gù zhě shè chú zhī yǒu bú jiàn wén tā yǐ lèi bǐ yí zhě yàn

到光和三年癸丑赦令诏书,吏民依党禁锢者赦除之,有不见文,他以类比疑者谳。

yú shì zhū yǒu dǎng jùn jiē yàn tíng wèi rén míng xī rù fāng sì zhōng

于是诸有党郡皆谳廷尉,人名悉入方笥中。

líng dì hǎo hú fú hú zhàng hú chuáng hú zuò hú fàn hú kōng hòu hú dí hú wǔ jīng dū guì qī jiē jìng wèi zhī

灵帝好胡服、胡帐、胡床、胡坐、胡饭、胡空侯、胡笛、胡舞,京都贵戚皆竞为之。

cǐ fú yāo yě

此服妖也。

qí hòu dǒng zhuó duō yōng hú bīng tián sāi jiē qú lǔ lüě gōng yè fā jué yuán líng

其后董卓多拥胡兵,填塞街衢,虏掠宫掖,发掘园陵。

líng dì yú gōng zhōng xī yuán jià sì bái lǘ gōng zì cāo pèi qū chí zhōu xuán yǐ wéi dà lè

灵帝于宫中西园驾四白驴,躬自操辔,驱驰周旋,以为大乐。

yú shì gōng qīng guì qī zhuǎn xiāng fàng xiào zhì chéng zī píng yǐ wéi qí cóng hù xiāng qīn duó gǔ yǔ mǎ qí

于是公卿贵戚转相放效,至乘辎𫐌以为骑从,互相侵夺,贾与马齐。

àn yì yuē shí chéng liù lóng yǐ yù tiān

案《易》曰:“时乘六龙以御天。

xíng tiān zhě mò ruò lóng xíng dì zhě mò ruò mǎ

”行天者莫若龙,行地者莫若马。

shī yún sì mǔ kuí zài shì cháng fú

《诗》云:“四牡骙々,载是常服。

tán chē huáng huáng sì mǔ bāng bāng

”“檀车煌煌,四牡彭彭。

fu lǘ nǎi fú zhòng zhì yuǎn shàng xià shān gǔ yě rén zhī suǒ yòng ěr hé yǒu dì wáng jūn zǐ ér cān fú zhī hu

”夫驴乃服重致远,上下山谷,野人之所用耳,何有帝王君子而骖服之乎!

chí dùn zhī chù ér jīn guì zhī

迟钝之畜,而今贵之。

tiān yì ruò yuē guó qiě dà luàn xián yú dǎo zhí fán zhí zhèng zhě jiē rú lǘ yě

天意若曰:国且大乱,贤愚倒植,凡执政者皆如驴也。

qí hòu dǒng zhuó líng nüè wáng shì duō yuán biān rén yǐ chōng běn cháo hú yí yì zhǒng kuà dǎo zhōng guó

其后董卓陵虐王室,多援边人以充本朝,胡夷异种,跨蹈中国。

xī píng zhōng shěng nèi guàn gǒu dài shòu yǐ wéi xiào lè

熹平中,省内冠狗带绶,以为笑乐。

yǒu yī gǒu tū chū zǒu rù sī tú fǔ mén huò jiàn zhī zhě mò bù jīng guài

有一狗突出,走入司徒府门,或见之者,莫不惊怪。

jīng fáng yì zhuàn yuē jūn bù zhèng chén yù cuàn jué yāo gǒu guān chū

京房《易传》曰:“君不正,臣欲篡,厥妖狗冠出。

hòu líng dì chǒng yòng pián bì zǐ dì yǒng lè bīn kè hóng dōu qún xiǎo chuán xiāng jí yǐn gōng qīng mù shǒu bǐ jiān shì yě

”后灵帝宠用便嬖子弟,永乐宾客、鸿都群小,传相汲引,公卿牧守,比肩是也。

yòu qiǎn yù shǐ yú xī dǐ mài guān guān nèi hóu gù wǔ bǎi wàn zhě cì yǔ jīn zǐ

又遣御史于西邸卖官,关内侯顾五百万者,赐与金紫;

yì què shàng shū zhàn lìng zhǎng suí xiàn hǎo chǒu fēng yuē yǒu gǔ

诣阙上书占令长,随县好丑,丰约有贾。

qiáng zhě tān rú chái hǔ ruò zhě lüè bù lèi wù shí gǒu ér guān zhě yě

强者贪如豺虎,弱者略不类物,实狗而冠者也。

sī tú gǔ zhī chéng xiàng yī tǒng guó zhèng

司徒,古之丞相,壹统国政。

tiān jiè ruò yuē zǎi xiàng duō fēi qí rén shī lù sù cān mò néng jù zhèng chí zhòng ē yì qǔ cóng

天戒若曰:宰相多非其人,尸禄素餐,莫能据正持重,阿意曲从。

jīn zài wèi zhě jiē rú gǒu yě gù gǒu zǒu rù qí mén

今在位者皆如狗也,故狗走入其门。

líng dì shù yóu xì yú xī yuán zhōng lìng hòu gōng cǎi nǚ wèi kè shè zhǔ rén shēn wéi shāng gǔ fú

灵帝数游戏于西园中,令后宫采女为客舍主人,身为商贾服。

xíng zhì shě cǎi nǚ xià jiǔ shí yīn gòng yǐn shí yǐ wéi xì yuè

行至舍,采女下酒食,因共饮食以为戏乐。

cǐ fú yāo yě

此服妖也。

qí hòu tiān xià dà luàn

其后天下大乱。

xiàn dì jiàn ān zhōng nán zǐ zhī yī hǎo wèi zhǎng gōng ér xià shén duǎn nǚ zǐ hǎo wèi cháng qún ér shàng shén duǎn

献帝建安中,男子之衣,好为长躬而下甚短,女子好为长裙而上甚短。

shí yì zhōu cóng shì mò sì yǐ wéi fú yāo shì yáng wú xià ér yīn wú shàng yě tiān xià wèi yù píng yě

时益州从事莫嗣以为服妖,是阳无下而阴无上也,天下未欲平也。

hòu hái suì dà luàn

后还,遂大乱。

líng dì guāng hé yuán nián nán gōng shì zhōng sì cí jī yù huà xióng yī shēn máo jiē shì xióng dàn tóu guān shàng wèi biàn

灵帝光和元年,南宫侍中寺雌鸡欲化雄,一身毛皆似雄,但头冠尚未变。

zhào yǐ wèn yì láng cài yōng

诏以问议郎蔡邕。

yōng duì yuē mào zhī bù gōng zé yǒu jī huò

邕对曰:“貌之不恭,则有鸡祸。

xuān dì huáng lóng yuán nián wèi yāng gōng cí jī huà wèi xióng bù míng wú jù

宣帝黄龙元年,未央宫雌鸡化为雄,不鸣无距。

shì suì yuán dì chū jí wèi lì wáng huáng hòu

是岁元帝初即位,立王皇后。

zhì chū yuán yuán nián chéng xiàng shǐ jiā cí jī huà wèi xióng guān jù míng jiāng

至初元元年,丞相史家雌鸡化为雄,冠距鸣将。

shì suì hòu fù jìn wèi yáng píng hóu nǚ lì wèi huáng hòu

是岁后父禁为阳平侯,女立为皇后。

zhì āi dì yàn jià hòu shè zhèng wáng mǎng yǐ hòu xiōng zi wèi dà sī mǎ yóu shì wéi luàn

至哀帝晏驾,后摄政,王莽以后兄子为大司马,由是为乱。

chén qiè tuī zhī tóu yuán shǒu rén jūn zhī xiàng

臣窃推之:头,元首,人君之象。

jīn jī yī shēn yǐ biàn wèi zhì yú tóu ér shàng zhī zhī shì jiāng yǒu qí shì ér bù suí chéng zhī xiàng yě

今鸡一身已变,未至于头,而上知之,是将有其事而不遂成之象也。

ruò yīng zhī bù jīng zhèng wú suǒ gǎi tóu guān huò chéng wéi huàn cí dà

若应之不精,政无所改,头冠或成,为患兹大。

shì hòu zhāng jué zuò luàn chēng huáng jīn suì pò huài

”是后张角作乱称黄巾,遂破坏。

sì fāng pí yú fù yì duō pàn zhě

四方疲于赋役,多叛者。

shàng bù gǎi zhèng suì zhì tiān xià dà luàn

上不改政,遂至天下大乱。

huán dì yǒng xīng èr nián sì yuè bǐng wǔ guāng lù xūn lì shè bì xià yè yǒu qīng qì shì zhī de yù gōu gè yī

桓帝永兴二年四月丙午,光禄勋吏舍壁下夜有青气,视之,得玉钩、B94B各一。

gōu zhǎng qī cùn èr fēn zhōu wǔ cùn sì fēn shēn zhōng jiē diāo lòu

钩长七寸二分,B94B周五寸四分,身中皆雕镂。

cǐ qīng xiáng yě yù jīn lèi yě

此青祥也,玉,金类也。

qī cùn èr fēn shāng shù yě

七寸二分,商数也。

wǔ cùn sì fēn zhēng shù yě

五寸四分,征数也。

shāng wéi chén zhēng wéi shì gài wéi rén chén yǐn jué shì zhě bù sù jiāng yǒu huò yě

商为臣,征为事,盖为人臣引决事者不肃,将有祸也。

shì shí liáng jì bǐng zhèng zhuān zì hòu sì suì liáng shì zhū miè yě

是时梁冀秉政专恣,后四岁,梁氏诛灭也。

yán xī wǔ nián tài xué mén wú gù zì huài

延熹五年,太学门无故自坏。

xiāng jiè yǐ wéi tài xué qián yí suǒ jū qí mén zì huài wén dé jiāng sàng jiào huà fèi yě

襄楷以为太学前疑所居,其门自坏,文德将丧,教化废也。

shì hòu tiān xià suì zhì sāng luàn

是后天下遂至丧乱。

yǒng kāng yuán nián shí yuè rén xū nán gōng píng chéng mén nèi wū zì huài

永康元年十月壬戌,南宫平城门内屋自坏。

jīn mù mù dòng yě

金B928木,木动也。

qí shí èr yuè gōng chē yàn jià

其十二月,宫车晏驾。

líng dì guāng hé yuán nián nán gōng píng chéng mén nèi wū wǔ kù wū jí wài dōng yuán wū qián hòu dùn huài

灵帝光和元年,南宫平城门内屋、武库屋及外东垣屋前后顿坏。

cài yōng duì yuē píng chéng mén zhèng yáng zhī mén yǔ gōng lián jiāo sì fǎ jià suǒ yóu cóng chū mén zhī zuì zūn zhě yě

蔡邕对曰:“平城门,正阳之门,与宫连,郊祀法驾所由从出,门之最尊者也。

wǔ kù jìn bīng suǒ cáng

武库,禁兵所藏。

dōng huán kù zhī wài zhàng

东桓,库之外障。

yì zhuàn yuē xiǎo rén zài wèi shàng xià xián bèi jué yāo chéng mén nèi bēng

《易传》曰:‘小人在位,上下咸悖,厥妖城门内崩。

qián tán ba yuē gōng wǎ zì duò zhū hóu qiáng líng zhǔ

’《潜潭巴》曰:‘宫瓦自堕,诸侯强陵主。

cǐ jiē xiǎo rén xiǎn wèi luàn fǎ zhī jiù yě

’此皆小人显位乱法之咎也。

qí hòu huáng jīn zéi xiān qǐ dōng fāng kù bīng dà dòng

”其后黄巾贼先起东方,库兵大动。

huáng hòu tóng fù xiōng hé jìn wèi dà jiàng jūn tóng mǔ dì miáo wèi chē qí jiāng jūn xiōng dì bìng guì shèng jiē tǒng bīng zài jīng dū

皇后同父兄何进为大将军,同母弟苗为车骑将军,兄弟并贵盛,皆统兵在京都。

qí hòu jìn yù zhū fèi zhōng guān wèi zhōng cháng shì zhāng ràng duàn guī děng suǒ shā bīng zhàn gōng zhōng quē xià gēng xiāng zhū miè tiān xià bīng dà qǐ

其后进欲诛废中官,为中常侍张让、段珪等所杀,兵战宫中阙下,更相诛灭,天下兵大起。

sān nián èr yuè gōng fǔ zhù jià wǔ zì huài nán běi sān shí yú jiān

三年二月,公府驻驾庑自坏,南北三十余间。

zhōng píng yī nián èr yuè guǐ hài guǎng yáng chéng mén wài shàng wū zì huài yě

中平一年二月癸亥,广阳城门外上屋自坏也。

xiàn dì chū píng èr nián sān yuè cháng ān xuān píng chéng mén wài wū wú gù zì huài

献帝初平二年三月,长安宣平城门外屋无故自坏。

zhì sān nián xià sī tú wáng yǔn shǐ zhōng láng jiàng lǚ bù shā tài shī dǒng zhuó yí sān zú

至三年夏,司徒王允使中郎将吕布杀太师董卓,夷三族。

xīng píng yuán nián shí yuè cháng ān shì mén wú gù zì huài

兴平元年十月,长安市门无故自坏。

zhì èr nián chūn li guō sì dòu cháng ān zhōng zhuī jié tiān zǐ yí zhì wù jǐn shāo gōng diàn chéng mén guān fǔ mín shè fàng bīng kòu chāo gōng qīng yǐ xià

至二年春,李C765、 郭汜斗长安中,C765追劫天子,移置C765坞,尽烧宫殿、城门、官府、民舍,放兵寇抄公卿以下。

dōng tiān zǐ dōng hái luò yáng sì zhuī shàng dào cáo yáng lǔ lüě shèng yú zī zhòng shā guāng lù xūn shān yuān tíng wèi xuān fán shào fǔ tián bīn děng shù shí rén

冬,天子东还雒阳,C765、汜追上到曹阳,虏掠乘舆辎重,杀光禄勋邓渊、廷尉宣璠、少府田邠等数十人。

wǔ xíng chuán yuē hǎo gōng zhàn qīng bǎi xìng shì chéng guō qīn biān jìng zé jīn bù cóng gé

《五行传》曰:“好攻战,轻百姓,饰城郭,侵边境,则金不从革。

wèi jīn shī qí xìng ér wèi zāi yě

”谓金失其性而为灾也。

yòu yuē yán zhī bù cóng shì wèi bù

又曰:“言之不从,是谓不B06C。

jué jiù jiàn jué fá héng yáng jué jí yōu

厥咎僭,厥罚恒阳,厥极忧。

shí zé yǒu shī yāo shí zé yǒu jiè chóng zhī niè shí zé yǒu quǎn huò shí zé yǒu kǒu shé zhī kē shí zé yǒu bái shěng bái xiáng wéi mù jīn

时则有诗妖,时则有介虫之孽,时则有犬祸,时则有口舌之疴,时则有白眚、白祥、惟木B928金。

jiè chóng liú xīn chuán yǐ wéi máo chóng

”介虫,刘歆传以为毛虫。

zhì yě

B06C,治也。

ān dì yǒng chū yuán nián shí yī yuè mín é yán xiāng jīng sī lì bìng jì zhōu mín rén liú yí

安帝永初元年十一月,民讹言相惊,司隶、并、冀州民人流移。

shí shān tài huáng zhuān zhèng

时,邓太皇专政。

fù rén yǐ shùn wéi dào gù lǐ fu sǐ cóng zǐ zhī mìng

妇人以顺为道,故《礼》“夫死从子”之命。

jīn zhuān zhǔ shì cǐ bù cóng ér jiàn yě

今专主事,此不从而僭也。

shì zǔ jiàn wǔ wǔ nián xià hàn

世祖建武五年夏,旱。

jīng fáng chuán yuē yù dé bù yòng cí wèi zhāng jué zāi huāng qí hàn yīn yún bù yǔ biàn ér chì yīn sì yīn

《京房传》曰:“欲德不用,兹谓张,厥灾荒,其旱阴云不雨,变而赤,因四阴。

zhòng chū guò shí cí wèi guǎng qí hàn bù shēng

众出过时,兹谓广,其旱不生。

shàng xià jiē bì cí wèi gé qí hàn tiān chì sān yuè shí yǒu báo shā fēi qín

上下皆蔽,兹谓隔,其旱天赤三月,时有雹杀飞禽。

shàng yuán qiú fēi cí wèi jiàn qí hàn sān yuè dà wēn wáng yún

上缘求妃,兹谓僭,其旱三月大温亡云。

jūn gāo tái fǔ cí wèi fàn yīn qīn yáng qí hàn wàn wù gēn sǐ yǒu huǒ zāi

君高台府,兹谓犯,阴侵阳,其旱万物根死,有火灾。

shù wèi yú jié cí wèi jiàn qí hàn zé wù kū wèi huǒ suǒ shāng

庶位逾节,兹谓僭,其旱泽物枯,为火所伤。

shì shí tiān xià jiàn nì zhě wèi jǐn zhū jūn duō guò shí

”是时,天下僭逆者未尽诛,军多过时。

zhāng dì zhāng hé èr nián xià hàn

章帝章和二年夏,旱。

shí zhāng dì bēng hòu dòu tài hòu xiōng dì yòng shì shē jiàn

时,章帝崩后,窦太后兄弟用事奢僭。

hé dì yǒng yuán liù nián qiū jīng dū hàn

和帝永元六年秋,京都旱。

shí luò yáng yǒu yuān qiú hé dì xìng luò yáng sì lù qiú tú lǐ yuān qiú shōu lìng xià yù dǐ zuì

时,雒阳有冤囚,和帝幸雒阳寺,录囚徒,理冤囚,收令下狱抵罪。

xíng wèi hái gōng shù yǔ jiàng

行未还宫,澍雨降。

ān dì yǒng chū liù nián xià hàn

安帝永初六年夏,旱。

qī nián xià hàn

七年夏,旱。

yuán chū yuán nián xià hàn

元初元年夏,旱。

èr nián xià hàn

二年夏,旱。

liù nián xià hàn

六年夏,旱。

shùn dì yǒng jiàn sān nián xià hàn

顺帝永建三年夏,旱。

wǔ nián xià hàn

五年夏,旱。

yáng jiā èr nián xià hàn

阳嘉二年夏,旱。

shí li gù duì cè yǐ wéi shē jiàn suǒ zhì yě

时,李固对策,以为奢僭所致也。

chōng dì yǒng xī yuán nián xià hàn

冲帝永熹元年夏,旱。

shí chōng dì yòu bēng tài wèi li gù quàn tài hòu xiōng liáng jì lì sì dì zé nián zhǎng yǒu dé zhě tiān xià lài zhī zé gōng míng bù xiǔ

时,冲帝幼崩,太尉李固劝太后兄梁冀立嗣帝,择年长有德者,天下赖之,则功名不朽。

nián yòu wèi kě zhī rú hòu bù shàn huǐ wú suǒ jí

年幼未可知,如后不善,悔无所及。

shí tài hòu jí jì tān lì nián yòu yù jiǔ zì zhuàn suì lì zhì dì bā suì

时太后及冀贪立年幼,欲久自传,遂立质帝,八岁。

cǐ bù yòng dé

此不用德。

huán dì yuán jiā yuán nián xià hàn

桓帝元嘉元年夏,旱。

shì shí liáng jì bǐng zhèng qī zi bìng shòu fēng chǒng yú jié

是时,梁冀秉政,妻、子并受封,宠逾节。

yán xī yuán nián liù yuè hàn

延熹元年六月,旱。

líng dì xī píng wǔ nián xià hàn

灵帝熹平五年夏,旱。

liù nián xià hàn

六年夏,旱。

guāng hé wǔ nián xià hàn

光和五年夏,旱。

liù nián xià hàn

六年夏,旱。

shì shí cháng shì huáng mén jiàn zuò wēi fú

是时,常侍、黄门僭作威福。

xiàn dì xīng píng yuán nián qiū cháng ān hàn

献帝兴平元年秋,长安旱。

shì shí li guō sì zhuān quán zòng shì

是时,李C765、郭汜专权纵事。

gēng shǐ shí nán yáng yǒu tóng yáo yuē xié bù xié zài chì méi

更始时,南阳有童谣曰:“谐不谐,在赤眉。

dé bù dé zài hé běi

得不得,在河北。

shì shí gēng shǐ zài cháng ān shì zǔ wèi dà sī mǎ píng dìng hé běi

”是时,更始在长安,世祖为大司马平定河北。

gēng shǐ dà chén bìng jiàn zhuān quán gù yáo yāo zuò yě

更始大臣并僭专权,故谣妖作也。

hòu gēng shǐ suì wèi chì méi suǒ shā shì gēng shǐ zhī bù xié zài chì méi yě

后更始遂为赤眉所杀,是更始之不谐在赤眉也。

shì zǔ zì hé běi xìng

世祖自河北兴。

shì zǔ jiàn wǔ liù nián shǔ tóng yáo yuē huáng niú bái fù wǔ zhū dāng fù

世祖建武六年,蜀童谣曰:“黄牛白腹,五铢当复。

shì shí gōng sūn shù jiàn hào yú shǔ shí rén qiè yán wáng mǎng chēng huáng shù yù jì zhī gù chēng bái

”是时,公孙述僭号于蜀,时人窃言王莽称黄,述欲继之,故称白;

wǔ zhū hàn jiā huò míng dāng fù yě

五铢,汉家货,明当复也。

shù suì zhū miè

述遂诛灭。

wáng mǎng mò tiān shuǐ tóng yáo yuē chū wú mén wàng tí qún

王莽末,天水童谣曰:“出吴门,望缇群。

jiàn yī jiǎn rén yán yù shàng tiān

见一蹇人,言欲上天;

lìng tiān kě shàng dì shàng ān dé mín

令天可上,地上安得民!

shí wěi áo chū qǐ bīng yú tiān shuǐ hòu yì shāo guǎng yù wèi tiān zǐ suì pò miè áo shǎo bìng jiǎn

”时,隗嚣初起兵于天水,后意稍广,欲为天子,遂破灭,嚣少病蹇。

wú mén jì guō mén míng yě

吴门,冀郭门名也。

tí qún shān míng yě

缇群,山名也。

shùn dì zhī mò jīng dū tóng yáo yuē zhí rú xián sǐ dào biān

顺帝之末,京都童谣曰:“直如弦,死道边。

qū rú gōu fǎn fēng hóu

曲如钩,反封侯。

àn shùn dì jí shì xiào zhì duǎn zuò dà jiàng jūn liáng jì tān shù shū yòu yǐ wéi jǐ gōng zhuān guó hào lìng yǐ shàn qí sī

”案顺帝即世,孝质短祚,大将军梁冀贪树疏幼,以为己功,专国号令,以赡其私。

tài wèi li gù yǐ wéi qīng hé wáng yǎ xìng cōng míng dūn shī yuè lǐ jiā yòu shǔ qīn lì zhǎng zé shùn zhì shàn zé gù

太尉李固以为清河王雅性聪明,敦诗悦礼,加又属亲,立长则顺,置善则固。

ér jì jiàn bái tài hòu cè miǎn gù zhēng lǐ wú hóu suì jí zhì zūn

而冀建白太后,策免固,征蠡吾侯,遂即至尊。

gù shì rì yōu bì yú yù bào shī dào lù ér tài wèi hú guǎng fēng ān lè xiāng hòu sī tú zhào jiè chú tíng hòu sī kōng yuán tāng ān guó tíng hòu yún

固是日幽毙于狱,暴尸道路,而太尉胡广封安乐乡侯、司徒赵戒厨亭侯、司空袁汤安国亭侯云。

huán dì zhī chū tiān xià tóng yáo yuē xiǎo mài qīng qīng dà mài kū shuí dāng huò zhě fù yǔ gū

桓帝之初,天下童谣曰:“小麦青青大麦枯,谁当获者妇与姑。

zhàng rén hé zài xi jī hú lì mǎi mǎ jūn jù chē qǐng wèi zhū jūn gǔ lóng hú

丈人何在西击胡,吏买马,君具车,请为诸君鼓咙胡。

àn yuán jiā zhōng liáng zhōu zhū qiāng yī shí jù fǎn nán rù shǔ hàn dōng chāo sān fǔ yán jí bìng jì dà wéi mín hài

”案元嘉中凉州诸羌一时俱反,南入蜀、汉,东抄三辅,延及并、冀,大为民害。

mìng jiāng chū zhòng měi zhàn cháng fù zhōng guó yì fā jiǎ zú mài duō wěi qì dàn yǒu fù nǚ huò yì zhī yě

命将出众,每战常负,中国益发甲卒,麦多委弃,但有妇女获刈之也。

lì mǎi mǎ jūn jù chē zhě yán diào fā zhòng jí yǒu zhì zhě yě

吏买马,君具车者,言调发重及有秩者也。

qǐng wèi zhū jūn gǔ lóng hú zhě bù gǎn gōng yán sī yān yǔ

请为诸君鼓咙胡者,不敢公言,私咽语。

huán dì zhī chū jīng dū tóng yáo yuē chéng shàng wū wěi bì bū gōng wèi lì zi wèi tú

桓帝之初,京都童谣曰:“城上乌,尾毕逋,公为吏,子为徒。

yī tú sǐ bǎi shèng chē

一徒死,百乘车。

chē bān bān rù hé jiān

车班班,入河间。

hé jiān chà nǚ gōng shù qián yǐ qián wèi shì jīn wèi táng

河间姹女工数钱,以钱为室金为堂。

shí shàng qiè qiè chōng huáng liáng

石上慊慊舂黄粱。

liáng xià yǒu xuán gǔ wǒ yù jī zhī chéng qīng nù

梁下有悬鼓,我欲击之丞卿怒。

àn cǐ jiē wèi wéi zhèng tān yě

”案此皆谓为政贪也。

chéng shàng wū wěi bì bū zhě chù gāo lì dú shí bù yǔ xià gòng wèi rén zhǔ duō jù liǎn yě

城上乌,尾毕逋者,处高利独食,不与下共,谓人主多聚敛也。

gōng wèi lì zi wèi tú zhě yán mán yí jiāng pàn nì fù jì wèi jūn lì qí zi yòu wèi zú tú wǎng jī zhī yě

公为吏,子为徒者,言蛮夷将叛逆,父既为军吏,其子又为卒徒往击之也。

yī tú sǐ bǎi shèng chē zhě yán qián yī rén wǎng tǎo hú jì sǐ yǐ hòu yòu qiǎn bǎi shèng chē wǎng

一徒死,百乘车者,言前一人往讨胡既死矣,后又遣百乘车往。

chē bān bān rù hé jiān zhě yán shàng jiàng bēng shèng yú bān bān rù hé jiān yíng líng dì yě

车班班,入河间者,言上将崩,乘舆班班入河间迎灵帝也。

hé jiān chà nǚ gōng shù qián yǐ qián wèi shì jīn wèi táng zhě líng dì jì lì qí mǔ yǒng lè tài hòu hǎo jù jīn yǐ wéi táng yě

河间姹女工数钱,以钱为室金为堂者,灵帝既立,其母永乐太后好聚金以为堂也。

shí shàng qiè qiè chōng huáng liáng zhě yán yǒng lè suī jī jīn qián qiè qiè cháng kǔ bù zú shǐ rén chōng huáng liáng ér shí zhī yě

石上慊慊舂黄粱者,言永乐虽积金钱,慊慊常苦不足,使人舂黄粱而食之也。

liáng xià yǒu xuán gǔ wǒ yù jī zhī chéng qīng nù zhě yán yǒng lè zhǔ jiào líng dì shǐ mài guān shòu qián suǒ lù fēi qí rén tiān xià zhōng dǔ zhī shì yuàn wàng yù jī xuán gǔ yǐ qiú jiàn chéng qīng zhǔ gǔ zhě yì fù chǎn shùn nù ér zhǐ wǒ yě

梁下有悬鼓,我欲击之丞卿怒者,言永乐主教灵帝,使卖官受钱,所禄非其人,天下忠笃之士怨望,欲击悬鼓以求见,丞卿主鼓者,亦复谄顺,怒而止我也。

huán dì zhī chū jīng dū tóng yáo yuē yóu píng mài yìn zì yǒu píng bù pì háo xián jí dà xìng

桓帝之初,京都童谣曰:“游平卖印自有平,不辟豪贤及大姓。

àn dào yán xī zhī mò shān huáng hòu yǐ qiǎn zì shā nǎi yǐ dòu guì rén dài zhī qí fù míng wǔ zì yóu píng bài chéng mén xiào wèi

”案到延熹之末,邓皇后以谴自杀,乃以窦贵人代之,其父名武字游平,拜城门校尉。

jí tài hòu shè zhèng wèi dà jiàng jūn yǔ tài fù chén fán hé xīn lù lì wéi dé shì jiàn yìn shòu suǒ jiā xián de qí rén háo xián dà xìng jiē jué wàng yǐ

及太后摄政,为大将军,与太傅陈蕃合心戮力,惟德是建,印绶所加,咸得其人,豪贤大姓,皆绝望矣。

huán dì zhī mò jīng dū tóng yáo yuē máo tián yī qǐng zhōng yǒu jǐng sì fāng xiān xiān bù kě zhěng

桓帝之末,京都童谣曰:“茅田一顷中有井,四方纤纤不可整。

jué fù jué jīn nián shàng kě hòu nián náo

嚼复嚼,今年尚可后年铙。

àn yì yuē bá máo rú yǐ qí huì zhēng jí

”案《易》曰:“拔茅茹以其汇,征吉。

máo yù qún xián yě

”茅喻群贤也。

jǐng zhě fǎ yě

井者,法也。

yú shí zhōng cháng shì guǎn bà sū kāng zēng jí hǎi nèi yīng zhé yǔ cháng lè shào fǔ liú áo tài cháng xǔ yǒng shàng shū liǔ fēn xún mù shǐ tóng sī lì táng zhēn děng dài zuò chún chǐ

于时中常侍管霸、苏康憎疾海内英哲,与长乐少府刘嚣、太常许咏、尚书柳分、寻穆、史佟、司隶唐珍等,代作唇齿。

hé nèi láo chuān yì què shàng shū rǔ yǐng nán yáng shàng cǎi xū yù zhuān zuò wēi fú

河内牢川诣阙上书:“汝、颍、南阳,上采虚誉,专作威福;

gān líng yǒu nán běi èr bù sān fǔ yóu shén

甘陵有南北二部,三辅尤甚。

yóu shì chuán kǎo huáng mén běi sì shǐ jiàn fèi gé

”由是传考黄门北寺,始见废阁。

máo tián yī qǐng zhě yán qún xián zhòng duō yě

茅田一顷者,言群贤众多也。

zhōng yǒu jǐng zhě yán suī è qióng bù shī qí fǎ dù yě

中有井者,言虽厄穷,不失其法度也。

sì fāng xiān xiān bù kě zhěng zhě yán jiān tè dà chì bù kě zhěng lǐ

四方纤纤不可整者,言奸慝大炽,不可整理。

jué fù jué zhě jīng dū yǐn jiǔ xiāng qiáng zhī cí yě

嚼复嚼者,京都饮酒相强之辞也。

yán shí ròu zhě bǐ bù xù wáng zhèng tú dān yàn yǐn gē hū ér yǐ yě

言食肉者鄙,不恤王政,徒耽宴饮歌呼而已也。

jīn nián shàng kě zhě yán dàn jìn gù yě

今年尚可者,言但禁锢也。

hòu nián náo zhě chén dòu bèi zhū tiān xià dà huài

后年铙者,陈、窦被诛,天下大坏。

huán dì zhī mò jīng dū tóng yáo yuē bái gài xiǎo chē hé yán yán

桓帝之末,京都童谣曰:“白盖小车何延延。

hé jiān lái hé xié hé jiān lái hé xié

河间来合谐,河间来合谐!

àn jiě dú tíng shǔ ráo yáng hé jiān xiàn yě

”案解犊亭属饶阳河间县也。

jū wú jǐ hé ér huán dì bēng shǐ zhě yǔ jiě dú hóu jiē bái gài chē cóng hé jiān lái

居无几何而桓帝崩,使者与解犊侯皆白盖车从河间来。

yán yán zhòng mào yě

延延,众貌也。

shì shí yù shǐ liú jiàn yì lì líng dì yǐ wèi shì zhōng zhōng cháng shì hóu lǎn wèi qí qīn jìn bì dāng jiàn jǐ bái bài tài shān tài shǒu yīn lìng sī lì pò cù shā zhī

是时御史刘EA52建议立灵帝,以EA52为侍中,中常侍侯览畏其亲近,必当间己,白拜EA52泰山太守,因令司隶迫促杀之。

cháo tíng shào zhǎng sī qí gōng xiào nǎi bá yòng qí dì hé zhì wèi sī tú cǐ wèi hé xié yě

朝廷少长,思其功效,乃拔用其弟郃,致位司徒,此为合谐也。

líng dì zhī mò jīng dū tóng yáo yuē hóu fēi hóu wáng fēi wáng qiān chéng wàn qí shàng běi máng

灵帝之末,京都童谣曰:“侯非侯,王非王,千乘万骑上北芒。

àn dào zhōng píng liù nián shǐ hòu dēng niè zhì zūn xiàn dì wèi yǒu jué hào wèi zhōng cháng shì duàn guī děng shù shí rén suǒ zhí gōng qīng bǎi guān jiē suí qí hòu dào hé shàng nǎi de lái hái

”案到中平六年,史侯登蹑至尊,献帝未有爵号,为中常侍段珪等数十人所执,公卿百官皆随其后,到河上,乃得来还。

cǐ wèi fēi hóu fēi wáng shàng běi máng zhě yě

此为非侯非王上北芒者也。

líng dì zhōng píng zhōng

灵帝中平中,

jīng dū gē yuē chéng lè shì dǒng táo

京都歌曰:“承乐世董逃,

yóu sì guō dǒng táo

游四郭董逃,

méng tiān ēn dǒng táo

蒙天恩董逃,

dài jīn zǐ dǒng táo

带金紫董逃,

xíng xiè ēn dǒng táo

行谢恩董逃,

zhěng chē qí dǒng táo

整车骑董逃,

chuí yù fā dǒng táo

垂欲发董逃,

yǔ zhōng cí dǒng táo

与中辞董逃,

chū xī mén dǒng táo

出西门董逃,

zhān gōng diàn dǒng táo

瞻宫殿董逃,

wàng jīng chéng dǒng táo

望京城董逃,

rì yè jué dǒng táo

日夜绝董逃,

xīn cuī shāng dǒng táo

心摧伤董逃。

àn dǒng wèi dǒng zhuó yě yán suī bá hù zòng qí cán bào zhōng guī táo cuàn zhì yú miè zú yě

”案“董”谓董卓也,言虽跋扈,纵其残暴,终归逃窜,至于灭族也。

xiàn dì jiàn zuò zhī chū jīng dū tóng yáo yuē qiān lǐ cǎo hé qīng qīng

献帝践祚之初,京都童谣曰:“千里草,何青青。

shí rì bo bù dé shēng

十日卜,不得生。

àn qiān lǐ cǎo wèi dǒng shí rì bo wèi zhuō

”案千里草为董,十日卜为卓。

fán bié zì zhī tǐ jiē cóng shàng qǐ zuǒ yòu lí hé wú yǒu cóng xià fā duān zhě yě

凡别字之体,皆从上起,左右离合,无有从下发端者也。

jīn èr zì rú cǐ zhě tiān yì ruò yuē zhuō zì xià mó shàng yǐ chén líng jūn yě

今二字如此者,天意若曰:卓自下摩上,以臣陵君也。

qīng qīng zhě bào shèng zhī mào yě

青青者,暴盛之貌也。

bù dé shēng zhě yì xuán pò wáng

不得生者,亦旋破亡。

jiàn ān chū jīng zhōu tóng yáo yuē bā jiǔ nián jiān shǐ yù shuāi zhì shí sān nián wú jié yí

建安初,荆州童谣曰:“八九年间始欲衰,至十三年无孑遗。

yán zì zhōng xīng yǐ lái jīng zhōu wú pò luàn jí liú biǎo wèi mù mín yòu fēng lè zhì cǐ dǎi bā jiǔ nián

”言自中兴以来,荆州无破乱,及刘表为牧,民又丰乐,至此逮八九年。

dāng shǐ shuāi zhě wèi liú biǎo qī dāng sǐ zhū jiāng bìng líng luò yě

当始衰者,谓刘表妻当死,诸将并零落也。

shí sān nián wú jié yí zhě yán shí sān nián biǎo yòu dāng sǐ mín dāng yí yì jì zhōu yě

十三年无孑遗者,言十三年表又当死,民当移诣冀州也。

shùn dì yáng jiā yuán nián shí yuè zhōng wàng dū pú yīn láng shā tóng r jiǔ shí qī rén

顺帝阳嘉元年十月中,望都蒲阴狼杀童儿九十七人。

shí li gù duì cè yǐn jīng fáng yì zhuàn yuē jūn jiāng wú dào hài jiāng jí rén qù zhī shēn shān yǐ quán shēn jué yāo láng shí rén

时,李固对策,引京房《易传》曰“君将无道,害将及人,去之深山以全身,厥妖狼食人”。

bì xià jué wù bǐ qiú yǐn zhì gù láng zāi xi

陛下觉寤,比求隐滞,故狼灾息。

líng dì jiàn níng zhōng qún láng shù shí tóu rù jìn yáng nán chéng mén niè rén

灵帝建宁中,群狼数十头入晋阳南城门啮人。

✦ You read 志·五行一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.