li tōng zì cì yuán nán yáng wǎn rén yě
李通,字次元,南阳宛人也。
shì yǐ dài zhí zhe xìng
世以贷殖著姓。
fù shǒu shēn cháng jiǔ chǐ róng mào jué yì wéi rén yán yì jū jiā rú guān tíng
父守,身长九尺,容貌绝异,为人严毅,居家如官廷。
chū shì liú xīn hǎo xīng lì chèn jì wèi wáng mǎng zōng qīng shī
初事刘歆,好星历谶记,为王莽宗卿师。
tōng yì wèi wǔ wēi jiāng jūn cóng shì chū bǔ wū chéng yǒu néng míng
通亦为五威将军从事,出补巫丞,有能名。
mǎng wèi bǎi xìng chóu yuàn tōng sù wén shǒu shuō chèn yún liú shì fù xīng lǐ shì wèi fǔ sī cháng huái zhī
莽未,百姓愁怨,通素闻守说谶云"刘氏复兴,李氏为辅",私常怀之。
qiě jū jiā fù yì wèi lǘ lǐ xióng yǐ cǐ bù lè wèi lì nǎi zì miǎn guī
且居家富逸,为闾里雄,以此不乐为吏,乃自免归。
jí xià jiāng xīn shì bīng qǐ nán yáng sāo dòng tōng cóng dì yì yì sù hǎo shì nǎi gòng jì yì yuē jīn sì fāng rǎo luàn xīn shì qiě wáng hàn dāng gēng xīng
及下江、新市兵起,南阳骚动,通从弟轶,亦素好事,乃共计议曰:"今四方扰乱,新室且亡,汉当更兴。
nán yáng zōng shì dú liú bó shēng xiōng dì fàn ài róng zhòng kě yǔ móu dà shì
南阳宗室,独刘伯升兄弟泛爱容众,可与谋大事。
tōng xiào yuē wú yì yě
"通笑曰:"吾意也。
huì guāng wǔ bì lì zài wǎn tōng wén zhī jí qiǎn yì wǎng yíng guāng wǔ
"会光武避吏在宛,通闻之,即遣轶往迎光武。
guāng wǔ chū yǐ tōng shì jūn zǐ xiāng mù yě gù wǎng dá zhī
光武初以通士君子相慕也,故往答之。
jí xiāng jiàn gòng yǔ yí rì wò shǒu jí huān
及相见,共语移日,握手极欢。
tōng yīn jù yán chèn wén shì guāng wǔ chū shū bù yì wèi gǎn dāng zhī
通因具言谶文事,光武初殊不意,未敢当之。
shí shǒu zài cháng ān guāng wǔ nǎi wēi guān tōng yuē jí rú cǐ dāng rú zōng qīng shī hé
时守在长安,光武乃微观通曰:"即如此,当如宗卿师何?
tōng yuē yǐ zì yǒu dù yǐ
"通曰:"已自有度矣。
yīn fù bèi yán qí jì
"因复备言其计。
guāng wǔ jì shēn zhì tōng yì nǎi suì xiāng yuē jié dìng móu yì qī yǐ cái guān dū shì qí shì rì yù jié qián duì dài fū jí shǔ zhèng yīn yǐ hào lìng dà zhòng
光武既深知通意,乃遂相约结,定谋议,期以材官都试骑士日,欲劫前队大夫及属正,因以号令大众。
nǎi shǐ guāng wǔ yǔ yì guī chōng líng jǔ bīng yǐ xiāng yìng
乃使光武与轶归舂陵,举兵以相应。
qiǎn cóng xiōng zi jì zhī cháng ān yǐ shì bào shǒu
遣从兄子季之长安,以事报守。
jì yú dào bìng sǐ shǒu mì zhī zhī yù wáng guī
季于道病死,守密知之,欲亡归。
sù yǔ yì rén huáng xiǎn xiāng shàn shí xiǎn wèi zhōng láng jiàng wén zhī wèi shǒu yuē jīn guān mén jìn yán jūn zhuàng mào fēi xīn jiāng yǐ cǐ ān zhī
素与邑人黄显相善,时显为中郎将,闻之,谓守曰:"今关门禁严,君状貌非心,将以此安之?
bù rú yì què zì guī
不如诣阙自归。
shì jì wèi rán tuō kě miǎn huò
事既未然,脱可免祸。
shǒu cóng qí jì jí shàng shū guī sǐ zhāng wèi jí bào liú què xià
"守从其计,即上书归死,章未及报,留阙下。
huì shì fā jué tōng de wáng zǒu mǎng wén zhī nǎi xì shǒu yú yù
会事发觉,通得亡走,莽闻之,乃系守于狱。
ér huáng xiǎn wèi qǐng yuē shǒu wén zi wú zhuàng bù gǎn táo wáng shǒu yì zì xìn guī mìng gōng què
而黄显为请曰:"守闻子无状,不敢逃亡,守义自信,归命宫阙。
chén xiǎn yuàn zhì shǒu jù dōng xiǎo shuō qí zi
臣显愿质守俱东,晓说其子。
rú suì bèi nì lìng shǒu běi xiàng wěn shǒu yǐ xiè dà ēn
如遂悖逆,令守北向刎首,以谢大恩。
mǎng rán qí yán
"莽然其言。
huì qián duì fù shàng tōng qǐ bīng zhī zhuàng mǎng nù yù shā shǒu xiǎn zhēng zhī suì bìng bèi zhū jí shǒu jiā zài cháng ān zhě jǐn shā zhī
会前队复上通起兵之状,莽怒,欲杀守,显争之,遂并被诛,及守家在长安者尽杀之。
nán yáng yì zhū tōng xiōng dì mén zōng liù shí sì rén jiē fén shī wǎn shì
南阳亦诛通兄弟、门宗六十四人,皆焚尸宛市。
shí hàn bīng yì yǐ dà hé
时,汉兵亦已大合。
tōng yǔ guāng wǔ li yì xiāng yù jí yáng suì gòng pò qián duì shā zhēn fù liáng qiū cì
通与光武、李轶相遇棘阳,遂共破前队,杀甄阜、梁丘赐。
gēng shǐ lì yǐ tōng wèi zhù guó dà jiàng jūn fǔ hàn hóu
更始立,以通为柱国大将军、辅汉侯。
cóng zhì cháng ān gèng bài wèi dà jiàng jūn fēng xī píng wáng
从至长安,更拜为大将军,封西平王;
yì wèi wǔ yīn wáng
轶为舞阴王;
tōng cóng dì sōng wèi chéng xiàng
通从弟松为丞相。
gēng shǐ shǐ tōng chí jié hái zhèn jīng zhōu tōng yīn qǔ guāng wǔ nǚ dì bó jī shì wèi níng píng gōng zhǔ
更始使通持节还镇荆州,通因娶光武女弟伯姬,是为宁平公主。
guāng wǔ jí wèi zhēng tōng wèi wèi wèi
光武即位,征通为卫尉。
jiàn wǔ èr nián fēng gù shǐ hóu bài dà sī nóng
建武二年,封固始侯,拜大司农。
dì měi zhēng tǎo sì fāng cháng lìng tōng jū shǒu jīng shī zhèn bǎi xìng xiū gōng shì qǐ xué gōng
帝每征讨四方,常令通居守京师,镇百姓,修宫室,起学宫。
wǔ nián chūn dài wáng liáng wèi qián jiāng jūn
五年春,代王梁为前将军。
liù nián xià lǐng pò jiān jiāng jūn hóu jìn bǔ lǔ jiāng jūn wáng bà děng shí yíng jī hàn zhōng zéi
六年夏,领破奸将军侯进、捕虏将军王霸等十营击汉中贼。
gōng sūn shù qiǎn bīng fù jiù tōng děng yǔ zhàn yú xi chéng pò zhī hái tún tián shùn yáng
公孙述遣兵赴救,通等与战于西城,破之,还,屯田顺阳。
shí tiān xià lüè dìng tōng sī yù bì róng chǒng yǐ bìng shàng shū qǐ shēn
时,天下略定,通思欲避荣宠,以病上书乞身。
zhào xià gōng qīng qún chén yì
诏下公卿群臣议。
dà sī tú hóu bà děng yuē wáng mǎng cuàn hàn qīng luàn tiān xià
大司徒侯霸等曰:"王莽篡汉,倾乱天下。
tōng huái yī lǚ xiāo cáo zhī móu jiàn zào dà cè fú zhù shén líng fǔ chéng shèng dé
通怀伊、吕、萧、曹之谋,建造大策,扶助神灵,辅成圣德。
pò jiā wéi guó
破家为国。
wàng shēn fèng zhǔ yǒu fú wēi cún wáng zhī yì
忘身奉主,有扶危存亡之义。
gōng dé zuì gāo hǎi nèi suǒ wén
功德最高,海内所闻。
tōng yǐ tiān xià píng dìng qiān ràng cí wèi
通以天下平定,谦让辞位。
fu ān bù wàng wēi yi lìng tōng jū zhí liáo jí
夫安不忘危,宜令通居职疗疾。
yù jiù zhū hóu bù kě tīng
欲就诸侯,不可听。
yú shì zhào tōng miǎn zhì yī yào yǐ shí shì shì
"于是诏通勉致医药,以时视事。
qí xià yǐn bài wèi dà sī kōng
其夏,引拜为大司空。
tōng bù yī chàng yì zhù chéng dà yè zhòng yǐ níng píng gōng zhǔ gù tè jiàn qīn zhòng
通布衣唱义,助成大业,重以宁平公主故,特见亲重。
rán xìng qiān gōng cháng yù bì quán shì
然性谦恭,常欲避权势。
sù yǒu xiāo jí zì wèi zǎi xiàng xiè bìng bù shì shì lián nián qǐ hái gǔ dì měi yōu chǒng zhī
素有消疾,自为宰相,谢病不视事,连年乞骸骨,帝每优宠之。
lìng yǐ gōng wèi guī dì yǎng jí tōng fù gù cí
令以公位归第养疾,通复固辞。
jī èr suì nǎi tīng shàng dà sī kōng yìn shòu yǐ tè jìn fèng cháo qǐng
积二岁,乃听上大司空印绶,以特进奉朝请。
yǒu sī zòu qǐng fēng zhū huáng zǐ dì gǎn tōng shǒu chuàng dà móu jí rì fēng tōng shǎo zǐ xióng wèi shào líng hóu
有司奏请封诸皇子,帝感通首创大谋,即日封通少子雄为召陵侯。
měi xìng nán yáng cháng qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo cí tōng fù zhǒng
每幸南阳,常遣使者以太牢祠通父冢。
shí bā nián zú shì yuē gōng hóu
十八年卒,谥曰恭侯。
dì jí huáng hòu qīn lín diào sòng zàng
帝及皇后亲临吊,送葬。
zǐ yīn sì
子音嗣。
yīn zú zi dìng sì
音卒,子定嗣。
dìng zú zi huáng sì
定卒,子黄嗣。
huáng zú zi shòu sì
黄卒,子寿嗣。
li yì hòu wèi zhū wěi suǒ shā
李轶后为朱鲔所杀。
gēng shǐ zhī bài li sōng zhàn sǐ wéi tōng néng yǐ gōng míng zhōng
更始之败,李松战死,唯通能以功名终。
yǒng píng zhōng xiǎn zōng xìng wǎn zhào zhū li suí ān zhòng zōng shì huì jiàn bìng shòu shǎng cì ēn chǒng dǔ yān
永平中,显宗幸宛,诏诸李随安众宗室会见,并受赏赐,恩宠笃焉。
lùn yuē zǐ yuē fù yǔ guì shì rén zhī suǒ yù bù yǐ qí dào de zhī bù chǔ yě
论曰:子曰:"富与贵是人之所欲,不以其道得之,不处也。
li tōng qǐ zhī fu suǒ yù ér wèi shi yǐ dào zhě hu
"李通岂知夫所欲而未识以道者乎!
fu tiān dào xìng mìng shèng rén nán yán zhī kuàng nǎi yì cè wēi yǐn chāng kuáng wú wàng zhī fú wū miè qīn zōng yǐ jué yī qiè zhī gōng zāi
夫天道性命,圣人难言之,况乃亿测微隐,猖狂无妄之福,污灭亲宗,以觖一切之功哉!
xī méng gǔ fù shū bù xún chu nán
昔蒙谷负书,不徇楚难;
jí mò yòng qí yì xuě yàn chǐ
即墨用齐,义雪燕耻。
bǐ zhī qù shè suǒ lì qí dài yǔ tōng yì hu
彼之趣舍所立,其殆与通异乎?
wáng cháng zì yán qīng yǐng chuān wǔ yáng rén yě
王常字颜卿,颍川舞阳人也。
wáng mǎng wèi wèi dì bào chóu wáng mìng jiāng xià
王莽未,为弟报仇,亡命江夏。
jiǔ zhī yǔ wáng fèng wáng kuāng děng qǐ bīng yún dù lù lín zhōng jù zhòng shù wàn rén yǐ cháng wèi piān pí gōng bàng xiàn
久之,与王凤、王匡等起兵云杜绿林中,聚众数万人,以常为偏裨,攻傍县。
hòu yǔ chéng dān zhāng yǎng bié rù nán jùn lán kǒu hào xià jiāng bīng
后与成丹、张卬别入南郡蓝口,号下江兵。
wáng mǎng qiǎn yán yóu chén mào jī pò zhī
王莽遣严尤、陈茂击破之。
cháng yǔ dān yǎng shōu sàn zú rù lóu xī jié lüè zhōng lóng jiān zhòng fù zhèn
常与丹、卬收散卒入蒌谿,劫略钟、龙间,众复振。
yǐn jūn yǔ xíng zhōu mù zhàn yú shàng táng dà pò zhī suì běi zhì yi qiū
引军与刑州牧战于上唐,大破之,遂北至宜秋。
shì shí hàn bīng yǔ xīn shì píng lín zhòng jù bài yú xiǎo cháng ān gè yù jiě qù
是时,汉兵与新市、平林众俱败于小长安,各欲解去。
bó shēng wén xià jiāng jūn zài yi qiū jí yǔ guāng wǔ jí li tōng jù zào cháng bì yuē yuàn jiàn xià jiāng yī xián jiāng yì dà shì
伯升闻下江军在宜秋,即与光武及李通俱造常壁,曰:"愿见下江一贤将,议大事。
chéng dān zhāng yǎng gòng tuī qiǎn cháng
"成丹、张卬共推遣常。
bó shēng jiàn cháng shuō yǐ hé zòng zhī lì
伯升见常,说以合从之利。
cháng dà wù yuē wáng mǎng cuàn shì cán nüè tiān xià bǎi xìng sī hàn gù háo jié bìng qǐ
常大悟,曰:"王莽篡弑,残虐天下,百姓思汉,故豪杰并起。
jīn liú shì fù xīng jí zhēn zhǔ yě
今刘氏复兴,即真主也。
chéng sī chū shēn wèi yòng fǔ chéng dà gōng
诚思出身为用,辅成大功。
bó shēng yuē rú shì chéng qǐ gǎn dú xiǎng zhī zāi
"伯升曰:"如事成,岂敢独飨之哉!
suì yǔ cháng shēn xiāng jié ér qù
"遂与常深相结而去。
cháng hái jù wèi dān yǎng yán zhī
常还,具为丹、卬言之。
dān yǎng fù qí cóng jiē yuē dà zhàng fū jì qǐ dāng gè zì wéi zhǔ hé gù shòu rén zhì hu
丹、卬负其从,皆曰:"大丈夫既起,当各自为主,何故受人制乎?
cháng xīn dú guī hàn nǎi shāo xiǎo shuō qí jiàng shuài yuē wǎng zhě chéng āi shuāi wēi wú sì gù wáng mǎng de chéng jiān cuàn wèi
"常心独归汉,乃稍晓说其将帅曰:"往者成、哀衰微无嗣,故王莽得承间篡位。
jì yǒu tiān xià ér zhèng lìng kē kù jī shī bǎi xìng zhī xīn
既有天下,而政令苛酷,积失百姓之心。
mín zhī ōu yín sī hàn fēi yī rì yě gù shǐ wú shǔ yīn cǐ de qǐ
民之讴吟思汉,非一日也,故使吾属因此得起。
fu mín suǒ yuàn zhě tiān suǒ qù yě
夫民所怨者,天所去也;
mín suǒ sī zhě tiān suǒ yǔ yě
民所思者,天所与也。
jǔ dà shì bì dāng xià shùn mín xīn shàng hé tiān yì gōng nǎi kě chéng
举大事,必当下顺民心,上合天意,功乃可成。
ruò fù qiáng shì yǒng chù qíng zì yù suī dé tiān xià bì fù shī zhī
若负强恃勇,触情恣欲,虽得天下,必复失之。
yǐ qín xiàng zhī shì shàng zhì yí fù kuàng jīn bù yī xiāng jù cǎo zé
以秦、项之势,尚至夷覆,况今布衣相聚草泽?
yǐ cǐ xíng zhī miè wáng zhī dào yě
以此行之,灭亡之道也。
jīn nán yáng zhū liú jǔ zōng qǐ bīng guān qí lái yì shì zhě jiē yǒu shēn jì dà lǜ wáng gōng zhī cái yǔ zhī bìng hé bì chéng dà gōng cǐ tiān suǒ yǐ yòu wú shǔ yě
今南阳诸刘举宗起兵,观其来议事者,皆有深计大虑,王公之才,与之并合,必成大功,此天所以祐吾属也。
xià jiāng zhū jiāng suī qū qiáng shǎo shi rán sù jìng cháng nǎi jiē xiè yuē wú wáng jiāng jūn wú shǔ jǐ xiàn yú bú yì
"下江诸将虽屈强少识,然素敬常,乃皆谢曰:"无王将军,吾属几陷于不义。
yuàn jìng shòu jiào
愿敬受教。
jí yǐn bīng yǔ hàn jūn jí xīn shì píng lín hé
"即引兵与汉军及新市、平林合。
yú shì zhū bù qí xīn tóng lì ruì qì yì zhuàng suì jù jìn pò shā zhēn fù liáng qiū cì
于是诸部齐心同力,锐气益壮,遂俱进,破杀甄阜、梁丘赐。
jí zhū jiāng yì lì zōng shì wéi cháng yǔ nán yáng shì dà fū tóng yì yù lì bó shēng ér zhū wěi zhāng yǎng děng bù tīng
及诸将议立宗室,唯常与南阳士大夫同意欲立伯升,而朱鲔、张卬等不听。
jí gēng shǐ lì yǐ cháng wèi tíng wèi dà jiàng jūn fēng zhī mìng hóu
及更始立,以常为廷尉、大将军,封知命侯。
bié xùn rǔ nán pèi jùn hái rù kūn yáng yǔ guāng wǔ gòng jī pò wáng xún wáng yì
别徇汝南、沛郡,还入昆阳,与光武共击破王寻、王邑。
gēng shǐ xī dōu cháng ān yǐ cháng xíng nán yáng tài shǒu shì lìng zhuān mìng zhū shǎng fēng wèi shān wáng shí bā xiàn cì xìng liú shì
更始西都长安,以常行南阳太守事,令专命诛赏,封为邓王,食八县,赐姓刘氏。
cháng xìng gōng jiǎn zūn fǎ dù nán fāng chēng zhī
常性恭俭,遵法度,南方称之。
gēng shǐ bài jiàn wǔ èr nián xià cháng jiāng qī zǐ yì luò yáng ròu tǎn zì guī
更始败,建武二年夏,常将妻子诣洛阳,肉袒自归。
guāng wǔ jiàn cháng shén huan láo zhī yuē wáng tíng wèi liáng kǔ
光武见常甚欢,劳之曰:"王廷尉良苦。
měi niàn wǎng shí gòng gèng jiān è hé rì wàng zhī
每念往时共更艰厄,何日忘之。
mò wǎng mò lái qǐ wéi píng shēng zhī yán hu
莫往莫来,岂违平生之言乎?
cháng dùn shǒu xiè yuē chén méng dà mìng dé yǐ biān cè tuō shēn bì xià
"常顿首谢曰:"臣蒙大命,得以鞭策托身陛下。
shǐ yù yi qiū hòu huì kūn yáng xìng lài líng wǔ zhé chéng duàn jīn
始遇宜秋,后会昆阳,幸赖灵武,辄成断金。
gēng shǐ bù liàng yú chén rèn yǐ nán zhōu
更始不量愚臣,任以南州。
chì méi zhī nán sàng xīn shī wàng yǐ wéi tiān xià fù shī gāng jì
赤眉之难,丧心失望,以为天下复失纲纪。
wén bì xià jí wèi hé běi xīn kāi mù míng jīn de jiàn què tíng sǐ yú yí hèn
闻陛下即位河北,心开目明,今得见阙庭,死于遗恨。
dì xiào yuē wú yǔ tíng wèi xì ěr
"帝笑曰:"吾与廷尉戏耳。
wú jiàn tíng wèi bù yōu nán fāng yǐ
吾见廷尉,不忧南方矣。
nǎi zhào gōng qīng jiāng jūn yǐ xià dà huì jù wèi qún chén yán cháng yǐ pǐ fū xīng yì bīng míng yú zhī tiān mìng gù gēng shǐ fēng wèi zhī mìng hóu
"乃召公卿将军以下大会,具为群臣言:"常以匹夫兴义兵,明于知天命,故更始封为知命侯。
yǔ wú xiāng yù bīng zhōng yóu xiāng hòu shàn
与吾相遇兵中,尤相厚善。
tè jiā shǎng cì bài wèi zuǒ cáo fēng shān sāng hóu
"特加赏赐,拜为左曹,封山桑侯。
hòu dì yú dà huì zhōng zhǐ cháng wèi qún chén yuē cǐ jiā lǜ xià jiāng zhū jiāng fǔ yì hàn shì xīn rú jīn shí zhēn zhōng chén yě
后帝于大会中指常谓群臣曰:"此家率下江诸将辅翼汉室,心如金石,真忠臣也。
shì rì qiān cháng wèi hàn zhōng jiāng jūn qiǎn nán jī shān fèng dǒng lìng zhū jiāng jiē shǔ yān
"是日迁常为汉忠将军,遣南击邓奉、董,令诸将皆属焉。
yòu zhào cháng běi jī hé jiān yú yáng píng zhū tún jù
又诏常北击河间、渔阳,平诸屯聚。
wǔ nián qiū gōng bá hú líng yòu yǔ dì huì rèn chéng yīn cóng pò sū mào páng méng
五年秋,攻拔湖陵,又与帝会任城,因从破苏茂、庞萌。
jìn gōng xià pī cháng bù dāng chéng mén zhàn yī rì shù hé zéi fǎn zǒu rù chéng cháng zhuī pò zhī chéng shàng shè shǐ yǔ xià dì cóng bǎi yú qí zì chéng nán gāo chù wàng cháng zhàn lì shén chí qiǎn zhōng huáng mén zhào shǐ yǐn hái zéi suì jiàng
进攻下邳,常部当城门战,一日数合,贼反走入城,常追迫之,城上射矢雨下,帝从百余骑自城南高处望,常战力甚,驰遣中黄门诏使引还,贼遂降。
yòu bié lǜ qí dū wèi wáng bà gòng píng pèi jùn zéi
又别率骑都尉王霸共平沛郡贼。
liù nián chūn zhēng hái luò yáng lìng fū rén yíng cháng yú wǔ yáng guī jiā shàng zhǒng
六年春,征还洛阳,令夫人迎常于舞阳,归家上冢。
xi tún zhǎng ān jù wěi áo
西屯长安,拒隗嚣。
qī nián shǐ shǐ zhě chí xǐ shū jí bài cháng wèi héng yě dà jiàng jūn wèi cì yǔ zhū jiāng jué xí
七年,使使者持玺书,即拜常为横野大将军,位次与诸将绝席。
cháng bié jī pò wěi áo jiāng gāo jùn yú cháo nà
常别击破隗嚣将高峻于朝那。
áo qiǎn jiàng guò wū shì cháng yāo jī pò zhī
嚣遣将过乌氏,常要击破之。
zhuǎn jiàng bǎo sāi qiāng zhū yíng bì jiē píng zhī
转降保塞羌诸营壁,皆平之。
jiǔ nián jī nèi huáng zéi pò jiàng zhī
九年,击内黄贼,破降之。
hòu běi tún gù ān jù lú fāng
后北屯故安,拒卢芳。
shí èr nián hōng yú zhūn suǒ shì yuē jié hóu
十二年,薨于屯所,谥曰节侯。
zi guǎng sì
子广嗣。
sān shí nián xǐ fēng shí chéng hóu
三十年,徙封石城侯。
yǒng píng shí sì nián zuò yǔ chu shì xiāng lián guó chú
永平十四年,坐与楚事相连,国除。
shān chen zì wěi qīng nán yáng xīn yě rén yě
邓晨字伟卿,南阳新野人也。
shì lì èr qiān dàn
世吏二千石。
fù hóng yù zhāng dū wèi
父宏,预章都尉。
chen chū jù guāng wǔ zǐ yuán
晨初聚光武姊元。
wáng mǎng mò guāng wǔ cháng yǔ xiōng bó shēng jí chen jù zhī wǎn yǔ ráng rén cài shǎo gōng děng yàn yǔ
王莽末,光武尝与兄伯升及晨俱之宛,与穰人蔡少公等宴语。
shǎo gōng pō xué tú chèn yán liú xiù dāng wèi tiān zǐ
少公颇学图谶,言刘秀当为天子。
huò yuē shì guó shī gōng liú xiù hu
或曰:"是国师公刘秀乎?
guāng wǔ xì yuē hé yòng zhī fēi pū yé
"光武戏曰:"何用知非仆耶?
zuò zhě jiē dà xiào chen xīn dú xǐ
"坐者皆大笑,晨心独喜。
jí guāng wǔ yǔ jiā shǔ bì lì xīn yě shě chen lú shén xiāng qīn ài
及光武与家属避吏新野,舍晨庐,甚相亲爱。
chen yīn wèi guāng wǔ yuē wáng mǎng bèi bào shèng xià zhǎn rén cǐ tiān wáng zhī shí yě
晨因谓光武曰:"王莽悖暴,盛夏斩人,此天亡之时也。
wǎng shí huì wǎn dú dāng yīng yé
往时会宛,独当应耶?
guāng wǔ xiào bù dá
"光武笑不答。
jí hàn bīng qǐ chen jiāng bīn kè huì jí yáng
及汉兵起,晨将宾客会棘阳。
hàn bīng bài xiǎo cháng ān zhū jiāng duō wáng jiā shǔ guāng wǔ dān mǎ dùn zǒu
汉兵败小长安,诸将多亡家属,光武单马遁走。
yù nǚ dì bó jī yǔ gòng qí ér bēn
遇女弟伯姬,与共骑而奔。
qián xíng fù jiàn yuán chāo lìng shàng mǎ
前行复见元,超令上马。
yuán yǐ shǒu zǒng yuē xíng yǐ bù néng xiāng jiù wú wéi liǎng méi yě
元以手捴曰:"行矣,不能相救,无为两没也。
huì zhuī bīng zhì yuán jí sān nǚ jiē yù hài
"会追兵至,元及三女皆遇害。
hàn bīng tuì bǎo jí yáng ér xīn yě zǎi nǎi wū chen zhái fén qí zhǒng mù
汉兵退保棘阳,而新野宰乃污晨宅,焚其冢墓。
zōng zú jiē huì nù yuē jiā zì fù zú hé gù suí fù jiā rén rù tāng huò zhōng
宗族皆恚怒,曰:"家自富足,何故随妇家人入汤镬中?
zuì zhōng wú hèn sè
"最终无恨色。
gēng shǐ lì yǐ chen wèi piān jiàng jūn
更始立,以晨为偏将军。
yǔ guāng wǔ lüè de yǐng chuān jù yè chū kūn yáng chéng jī pò wáng xún wáng yì
与光武略地颍川,俱夜出昆阳城,击破王寻、王邑。
yòu bié xùn yáng dí yǐ dōng zhì jīng mì jiē xià zhī
又别徇阳翟以东,至京、密,皆下之。
gēng shǐ běi dōu luò yáng yǐ chen wèi cháng shān tài shǒu
更始北都洛阳,以晨为常山太守。
huì wáng láng fǎn guāng wǔ zì jì zǒu xìn dōu chen yì jiān háng huì yú jù lù xià zì qǐng cóng jī hán dān
会王郎反,光武自蓟走信都,晨亦间行会于巨鹿下,自请从击邯郸。
guāng wǔ yuē wěi qīng yǐ yī shēn cóng wǒ bù rú yǐ yī jùn wèi wǒ běi dào zhǔ rén
光武曰:"伟卿以一身从我,不如以一郡为我北道主人。
nǎi qiǎn chen guī jùn
"乃遣晨归郡。
guāng wǔ zhuī tóng mǎ gāo hú qún zéi yú jì zhōu chén fā jī shè shì qiān rén yòu qiǎn wěi shū gěi jūn bù jué
光武追铜马、高胡群贼于冀州,晨发积射士千人,又遣委输给军不绝。
guāng wǔ jí wèi fēng chen fáng zi hóu
光武即位,封晨房子侯。
dì yòu gǎn dào zǐ méi yú luàn bīng zhuī fēng shì yuán wèi xīn yě jié yì cháng gōng zhǔ lì miào yú xiàn xi
帝又感悼姊没于乱兵,追封谥元为新野节义长公主,立庙于县西。
fēng chen zhǎng zǐ fàn wèi wú fáng hóu yǐ fèng gōng zhǔ zhī sì
封晨长子泛为吴房侯,以奉公主之祀。
jiàn wǔ sān nián zhēng chen hái jīng shī shù yàn jiàn shuō gù jiù píng shēng wèi huan
建武三年,征晨还京师,数宴见,说故旧平生为欢。
chen cóng róng wèi dì yuē pū jìng bàn zhī
晨从容谓帝曰:"仆竟办之。
dì dà xiào
"帝大笑。
cóng xìng zhāng líng bài guāng lù dài fu shǐ chí jié jiān zhí jīn wú gǔ fù děng jī píng shào líng xīn xī zéi
从幸章陵,拜光禄大夫,使持节监执金吾贾复等击平邵陵、新息贼。
sì nián cóng xìng shòu chūn liú zhèn jiǔ jiāng
四年,从幸寿春,留镇九江。
chen hǎo lè jùn zhí yóu shì fù bài wèi zhōng shān tài shǒu lì mín chēng zhī cháng wèi jì zhōu gāo dì
晨好乐郡职,由是复拜为中山太守,吏民称之,常为冀州高第。
shí sān nián gèng fēng nán hóu
十三年,更封南侯。
rù fèng cháo qǐng fù wèi rǔ nán tài shǒu
入奉朝请,复为汝南太守。
shí bā nián xíng xìng zhāng líng zhēng chen xíng tíng wèi shì
十八年,行幸章陵,征晨行廷尉事。
cóng zhì xīn yě zhì jiǔ hān yàn shǎng cì shù bǎi qiān wàn fù qiǎn guī jùn
从至新野,置酒酣宴,赏赐数百千万,复遣归郡。
chén xīng hóng xì bēi shù qiān qǐng tián rǔ tǔ yǐ yīn yú dào zhī ráo liú yǎn tā jùn
晨兴鸿郤陂数千顷田,汝土以殷,鱼稻之饶,流衍它郡。
míng nián dìng fēng xī huá hóu fù zhēng fèng cháo qǐng
明年,定封西华侯,复征奉朝请。
èr shí wǔ nián zú zhào qiǎn zhōng yè zhě bèi gōng zhǔ guān shǔ lǐ yí zhāo yíng xīn yě zhǔ hún yǔ chen hé zàng yú běi máng
二十五年卒,诏遣中谒者备公主官属礼仪,招迎新野主魂,与晨合葬于北芒。
shèng yú yǔ zhōng gōng qīn lín sàng sòng zàng
乘舆与中宫亲临丧送葬。
shì yuē huì hóu
谥曰惠侯。
xiǎo zi táng sì hòu xǐ fēng wǔ dāng
小子棠嗣,后徙封武当。
táng zú zi gù sì
棠卒,子固嗣。
gù zú zi guó sì
固卒,子国嗣。
guó zú zi fú sì yǒng jiàn yuán nián zú wú zi guó chú
国卒,子福嗣,永建元年卒,无子,国除。
lái xī zì jūn shū nán yáng xīn yě rén yě
来歙字君叔,南阳新野人也。
liù shì zǔ hàn yǒu cái lì wǔ dì shì yǐ guāng lù dài fu fù lóu chuán jiāng jūn yáng pū jī pò nán yuè cháo xiǎn
六世祖汉,有才力,武帝世,以光禄大夫副楼船将军杨仆,击破南越、朝鲜。
fù zhòng āi dì shí wéi jiàn dài fū qǔ guāng wǔ zǔ gū shēng xī
父仲,哀帝时为谏大夫,娶光武祖姑,生歙。
guāng wǔ shén qīn jìng zhī shù gòng wǎng lái cháng ān
光武甚亲敬之,数共往来长安。
hàn bīng qǐ wáng mǎng yǐ xī liú shì wài shǔ nǎi shōu xì zhī bīn kè gòng cuàn duó de miǎn
汉兵起,王莽以歙刘氏外属,乃收系之,宾客共篡夺,得免。
gēng shǐ jí wèi yǐ xī wèi lì cóng rù guān
更始即位,以歙为吏,从入关。
shù yán shì bù yòng yǐ bìng qù
数言事不用,以病去。
xī nǚ dì wèi hàn zhōng wáng liú jiā qī jiā qiǎn rén yíng xī yīn nán zhī hàn zhōng
歙女弟为汉中王刘嘉妻,嘉遣人迎歙,因南之汉中。
gēng shǐ bài xī quàn jiā guī guāng wǔ suì yǔ jiā jù dōng yì luò yáng
更始败,歙劝嘉归光武,遂与嘉俱东诣洛阳。
dì jiàn xī dà huan jí jiě yī wèi yī zhī bài wèi tài zhōng dài fū
帝见歙,大欢,即解衣为衣之,拜为太中大夫。
shì shí fāng yǐ lǒng shǔ wèi yōu dú wèi xī yuē jīn xī zhōu wèi fù zi yáng chēng dì dào lǐ zǔ yuǎn zhū jiāng fāng wu guān dōng sī xī zhōu fāng lüè wèi zhī suǒ rèn qí móu ruò hé
是时方以陇、蜀为忧,独谓歙曰:"今西州未附,子阳称帝,道里阻远,诸将方务关东,思西州方略,未知所任,其谋若何?
xī yīn zì qǐng yuē chén cháng yǔ wěi áo xiāng yù cháng ān
"歙因自请曰:"臣尝与隗嚣相遇长安。
qí rù shǐ qǐ yǐ hàn wèi míng
其入始起,以汉为名。
jīn bì xià shèng dé lóng xīng chén yuàn de fèng wēi mìng kāi yǐ dān qīng zhī xìn áo bì shù shǒu zì guī zé shù zì wáng zhī shì bù zú tú yě
今陛下圣德隆兴,臣愿得奉威命,开以丹青之信,嚣必束手自归,则述自亡之势,不足图也。
dì rán zhī
皇帝同意了王浑的奏章。
jiàn wǔ sān nián xī shǐ shǐ wěi áo
建武三年,歙始使隗嚣。
wǔ nián fù chí jié sòng mǎ yuán yīn fèng xǐ shū yú áo
五年,复持节送马援,因奉玺书于嚣。
jì hái fù wǎng shuō áo
既还,复往说嚣。
áo suì qiǎn zi xún suí xī rù zhì bài xī wèi zhōng láng jiàng
嚣遂遣子恂随歙入质,拜歙为中郎将。
shí shān dōng lüè dìng dì móu xi shōu áo bīng yǔ jù fá shǔ fù shǐ xī yù zhǐ áo jiāng wáng yuán shuō áo duō shè yí gù jiǔ yóu yù bù jué
时山东略定,帝谋西收嚣兵,与俱伐蜀,复使歙喻旨嚣将王元说嚣,多设疑,故久冘豫不决。
xī sù gāng yì suì fā fèn zhì zé áo yuē guó jiā yǐ jūn zhī zāng pǐ xiǎo fèi xīng gù yǐ shǒu shū chàng yì
歙素刚毅,遂发愤质责嚣曰:"国家以君知臧否,晓废兴,故以手书畅意。
zú xià tuī zhōng chéng qiǎn bó chūn wěi zhì shì chén zhǔ zhī jiāo xìn yě
足下推忠诚,遣伯春委质,是臣主之交信也。
jīn fǎn yù yòng nìng huò zhī yán wèi zú miè zhī jì pàn zhǔ fù zǐ wéi bèi zhōng xìn hu
今反欲用佞惑之言,为族灭之计,叛主负子,违背忠信乎?
jí xiōng zhī jué zài yú jīn rì
吉凶之决,在于今日。
yù qián cì áo áo qǐ rù bù lè bīng jiāng shā xī xī xú zhàng jié jiù chē ér qù
"欲前刺嚣,嚣起入,部勒兵,将杀歙,歙徐杖节就车而去。
áo yù nù wáng yuán quàn áo shā xī shǐ niú hán jiàng bīng wéi shǒu zhī
嚣愈怒,王元劝嚣杀歙,使牛邯将兵围守之。
áo jiāng wáng zūn jiàn yuē yú wén wèi guó zhě shèn qì yǔ míng wèi jiā zhě wèi yuàn zhòng huò
嚣将王遵谏曰:"愚闻为国者慎器与名,为家者畏怨重祸。
jù shèn míng qì zé xià fú qí mìng
俱慎名器,则下服其命;
qīng yòng yuàn huò zé jiā shòu qí yāng
轻用怨祸,则家受其殃。
jīn jiāng jūn qiǎn zi zhì hàn nèi huái tā zhì míng qì nì yǐ
今将军遣子质汉,内怀它志,名器逆矣;
wài rén yǒu yì yù móu hàn shǐ qīng yuàn huò yǐ
外人有议欲谋汉使,轻怨祸矣。
gǔ zhě liè guó bīng jiāo shǐ zài qí jiān suǒ yǐ zhòng bīng guì hé ér bù rèn zhàn yě hé kuàng chéng wáng mìng jí zhòng zhì ér fàn zhī zāi
古者列国兵交,使在其间,所以重兵贵和而不任战也,何况承王命籍重质而犯之哉?
jūn shū suī dān chē yuǎn shǐ ér bì xià zhī wài xiōng yě
君叔虽单车远使,而陛下之外兄也。
hài zhī wú sǔn yú hàn ér suí yǐ zú miè
害之无损于汉,而随以族灭。
xī sòng zhí chu shǐ suì yǒu xī hái yì zǐ zhī huò
昔宋执楚使,遂有析骸易子之祸。
xiǎo guó yóu bù kě rǔ kuàng yú wàn shèng zhī zhǔ zhòng yǐ bó chūn zhī mìng zāi
小国犹不可辱,况于万乘之主,重以伯春之命哉!
xī wéi rén yǒu xìn yì yán xíng bù wéi jí wǎng lái yóu shuì jiē kě àn fù xī zhōu shì dà fū jiē xìn zhòng zhī duō wèi qí yán gù de miǎn ér dōng guī
"歙为人有信义,言行不违,及往来游说,皆可案复,西州士大夫皆信重之,多为其言,故得免而东归。
bā nián chūn xī yǔ zhēng lǔ jiāng jūn jì zūn xí lüè yáng zūn dào bìng hái fēn qiǎn jīng bīng suí xī hé èr qiān yú rén fá shān kāi dào cóng fān xū huí zhōng jìng zhì lüè yáng zhǎn áo shǒu jiāng jīn liáng yīn bǎo qí chéng
八年春,歙与征虏将军祭遵袭略阳,遵道病还,分遣精兵随歙,合二千余人,伐山开道,从番须、回中径至略阳,斩嚣守将金梁,因保其城。
áo dà jīng yuē hé qí shén yě
嚣大惊曰:"何其神也!
nǎi xī bīng shù wàn rén wéi lüè yáng zhǎn shān zhù dī jī shuǐ guàn chéng
"乃悉兵数万人围略阳,斩山筑堤,激水灌城。
xī yǔ jiàng shì gù sǐ jiān shǒu shǐ jǐn nǎi fà wū duàn mù yǐ wéi bīng
歙与将士固死坚守,矢尽,乃发屋断木以为兵。
áo jǐn ruì gōng zhī zì chūn zhì qiū qí shì zú pí bì dì nǎi dà fā guān dōng bīng zì jiāng shàng lǒng áo zhòng kuì zǒu wéi jiě
嚣尽锐攻之,自春至秋,其士卒疲弊,帝乃大发关东兵,自将上陇,嚣众溃走,围解。
yú shì zhì jiǔ gāo huì láo cì xī bān zuò jué xí zài zhū jiāng zhī yòu cì xī qī jiān qiān pǐ
于是置酒高会,劳赐歙,班坐绝席,在诸将之右,赐歙妻缣千匹。
zhào shǐ liú tún cháng ān xī jiān hù zhū jiāng
诏使留屯长安,悉监护诸将。
xī yīn shàng shū yuē gōng sūn shù yǐ lǒng xī tiān shuǐ wèi fān bì gù de yán mìng jiǎ xī
歙因上书曰:"公孙述以陇西、天水为藩蔽,故得延命假息。
jīn èr jùn píng dàng zé shù zhì jì qióng yǐ
今二郡平荡,则述智计穷矣。
yi yì xuǎn bīng mǎ chǔ jī zī liáng
宜益选兵马,储积资粮。
xī zhào zhī jiàng shuài duō gǔ rén gāo dì xuán zhī yǐ zhòng shǎng
昔赵之将帅多贾人,高帝悬之以重赏。
jīn xī zhōu xīn pò bīng rén pí jǐn ruò zhāo yǐ cái gǔ zé qí zhòng kě jí
今西州新破,兵人疲馑,若招以财谷,则其众可集。
chén zhī guó jiā suǒ gěi fēi yī yòng dù bù zú rán yǒu bù dé yǐ yě
臣知国家所给非一,用度不足,然有不得已也。
dì rán zhī
"帝然之。
yú shì dà zhuǎn liáng yùn zhào xī lǜ zhēng xi dà jiàng jūn féng yì jiàn wēi dà jiàng jūn gěng yǎn hǔ yá dà jiàng jūn gài yán yáng wǔ jiàng jūn mǎ chéng wǔ wēi jiāng jūn liú shàng rù tiān shuǐ jī pò gōng sūn shù jiāng tián yǎn zhào kuāng
于是大转粮运,诏歙率征西大将军冯异、建威大将军耿弇、虎牙大将军盖延、扬武将军马成、武威将军刘尚入天水,击破公孙述将田弇、赵匡。
míng nián gōng bá luò mén wěi áo zhī dǎng zhōu zōng zhào huī jí tiān shuǐ shǔ xiàn jiē jiàng
明年,攻拔落门,隗嚣支党周宗、赵恢及天水属县皆降。
chū wáng mǎng shì qiāng lǔ duō bèi pàn ér wěi áo zhāo huái qí qiú háo suì de wèi yòng
初王莽世,羌虏多背叛,而隗嚣招怀其酋豪,遂得为用。
jí áo wáng hòu wǔ xī xiān lián zhū zhǒng shù wèi kòu lüě jiē yíng qiàn zì shǒu zhōu jùn bù néng tǎo
及嚣亡后,五谿、先零诸种数为寇掠,皆营堑自守,州郡不能讨。
xī nǎi dà xiū gōng jù lǜ gài yán liú shàng jí tài zhōng dài fū mǎ yuán děng jìn jī qiāng yú jīn chéng dà pò zhī zhǎn shǒu lǔ shù qiān rén huò niú yáng wàn yú tóu gǔ shù shí wàn hú
歙乃大修攻具,率盖延、刘尚及太中大夫马援等进击羌于金城,大破之,斩首虏数千人,获牛羊万余头,谷数十万斛。
yòu jī pò xiāng wǔ zéi fu lì qīng děng
又击破襄武贼傅栗卿等。
lǒng xī suī píng ér rén jī liú zhě xiāng wàng
陇西虽平,而人饥,流者相望。
xī nǎi qīng cāng lǐn zhuǎn yùn zhū xiàn yǐ zhèn shàn zhī yú shì lǒng yòu suì ān ér liáng zhōu liú tōng yān
歙乃倾仓廪,转运诸县,以赈赡之,于是陇右遂安,而凉州流通焉。
shí yī nián xī yǔ gài yán mǎ chéng jìn gōng gōng sūn shù jiāng wáng yuán huán ān yú hé chí xià biàn xiàn zhī chéng shèng suì jìn
十一年,歙与盖延、马成进攻公孙述将王元、环安于河池、下辨,陷之,乘胜遂进。
shǔ rén dà jù shǐ cì kè cì xī wèi shū chí zhào gài yán
蜀人大惧,使刺客刺歙,未殊,驰召盖延。
yán jiàn xī yīn fú bēi āi bù néng yǎng shì
盖延看到来歙,伏地哀痛,不能抬头仰视。
xī huà yán yuē hǔ yá hé gǎn rán
歙叱延曰:"虎牙何敢然!
jīn shǐ zhě zhōng cì kè wú yǐ bào guó gù hū jù qīng yù xiāng zhǔ yǐ jūn shì ér fǎn xiào ér nǚ zǐ tì qì hu
今使者中刺客,无以报国,故呼巨卿,欲相属以军事,而反效儿女子涕泣乎!
rèn suī zài shēn bù néng lè bīng zhǎn gōng yé
刃虽在身,不能勒兵斩公耶!
yán shōu lèi qiáng qǐ shòu suǒ jiè
"延收泪强起,受所诫。
xī zì shū biǎo yuē chén yè rén dìng hòu wèi hé rén suǒ zéi shāng zhōng chén yào hài
歙自书表曰:"臣夜人定后,为何人所贼伤,中臣要害。
chén bù gǎn zì xī chéng hèn fèng zhí bù chēng yǐ wéi cháo tíng xiū
臣不敢自惜,诚恨奉职不称,以为朝廷羞。
fu lǐ guó yǐ de xián wèi běn tài zhōng dài fū duàn xiāng gǔ gěng kě rèn yuàn bì xià cái chá
夫理国以得贤为本,太中大夫段襄,骨鲠可任,愿陛下裁察。
yòu chén xiōng dì bù xiào zhōng kǒng bèi zuì bì xià āi lián shù cì jiào dū
又臣兄弟不肖,终恐被罪,陛下哀怜,数赐教督。
tóu bǐ chōu rèn ér jué
"投笔抽刃而绝。
dì wén dà jīng shěng shū lǎn tì nǎi cì cè yuē zhōng láng jiàng lái xī gōng zhàn lián nián píng dìng qiāng lǒng yōu guó wàng jiā zhōng xiào zhāng zhe
帝闻大惊,省书揽涕,乃赐策曰:"中郎将来歙,攻战连年,平定羌、陇,忧国忘家,忠孝彰著。
zāo mìng yù hài wū hū āi zāi
遭命遇害,呜呼哀哉!
shǐ tài zhōng dài fū zèng xī zhōng láng jiàng zhēng qiāng hòu yìn shòu shì yuē jié hóu yè zhě hù sàng shì
"使太中大夫赠歙中郎将、征羌侯印绶,谥曰节侯,谒者护丧事。
sàng hái luò yáng shèng yú gǎo sù lín diào sòng zàng
丧还洛阳,乘舆缟素临吊送葬。
yǐ xī yǒu píng qiāng lǒng zhī gōng gù gǎi rǔ nán zhī dāng xiāng xiàn wèi zhēng qiāng guó yān
以歙有平羌、陇之功,故改汝南之当乡县为征羌国焉。
zi bāo sì
子褒嗣。
shí sān nián dì jiā xī zhōng jié fù fēng xī dì yóu wèi yi xi hóu
十三年,帝嘉歙忠节,复封歙弟由为宜西侯。
bāo zi léng shàng xiǎn zōng nǚ wǔ ān gōng zhǔ
褒子棱,尚显宗女武安公主。
léng zǎo mò bāo zú yǐ léng zǐ lì wèi sì
棱早殁,褒卒,以棱子历为嗣。
lùn yuē shì chēng lái jūn shū tiān xià xìn shì
论曰:"世称来君叔天下信士。
fu zhuān shǐ hu èr guó zhī jiān qǐ yàn zhà móu zāi
夫专使乎二国之间,岂厌诈谋哉?
ér néng dú yǐ xìn chēng zhě liáng qí chéng xīn zài hu shǐ liǎng yì jù ān ér jǐ bù sī qí gōng yě
而能独以信称者,良其诚心在乎使两义俱安,而己不私其功也。
lì zì bó zhēn shǎo xí jué yǐ gōng zhǔ zi yǒng yuán zhōng wèi shì zhōng jiān yǔ lín yòu qí
历字伯珍,少袭爵,以公主子,永元中为侍中,监羽林右骑。
yǒng chū sān nián qiān shè shēng xiào wèi
永初三年,迁射声校尉。
yǒng níng yuán nián dài féng shí wèi zhí jīn wú
永宁元年,代冯石为执金吾。
yán guāng yuán nián zūn lì mǔ wèi cháng gōng zhǔ
延光元年,尊历母为长公主。
èr nián qiān lì tài pú
二年,迁历太仆。
míng nián zhōng cháng shì fán fēng yǔ dà jiàng jūn gěng bǎo shì zhōng zhōu guǎng xiè yùn děng gòng chán xiàn tài wèi yáng zhèn zhèn suì zì shā
明年,中常侍樊丰与大将军耿宝、侍中周广、谢恽等共谗陷太尉杨震,震遂自杀。
lì wèi shì yù zhōng yú xǔ yuē gěng bǎo tuō yuán jiù zhī qīn róng chǒng guò hòu bù niàn bào guó ēn ér qīng cè jiān chén wū zòu yáng gōng shāng hài zhōng liáng qí tiān huò yì jiāng zhì yǐ
历谓侍御中虞诩曰:"耿宝托元舅之亲,荣宠过厚,不念报国恩,而倾侧奸臣,诬奏杨公,伤害忠良,其天祸亦将至矣。
suì jué zhōu guǎng xiè yùn bù yǔ jiāo tōng
"遂绝周广、谢恽,不与交通。
shí huáng tài zǐ jīng bìng bù ān bì xìng ān dì rǔ mǔ yě wáng jūn wáng shèng shě
时皇太子惊病不安,避幸安帝乳母野王君王圣舍。
tài zǐ rǔ mǔ wáng nán chú jiān bǐng jí děng yǐ wéi shèng shě xīn shàn xiū fàn tǔ jìn bù kě jiǔ yù
太子乳母王男、厨监邴吉等以为圣舍新缮修,犯土禁,不可久御。
shèng jí qí nǚ yǒng yǔ dà cháng qiū jiāng jīng jí zhōng cháng shì fán fēng wáng nán bǐng jí děng hù xiāng shì fēi shèng yǒng suì wū zèn nán jí jiē yōu qiú sǐ jiā shǔ xǐ bǐ jǐng
圣及其女永与大长秋江京及中常侍樊丰、王男、邴吉等互相是非,圣、永遂诬谮男、吉,皆幽囚死,家属徙比景。
tài zǐ sī nán děng shù wèi tàn xī
太子思男等,数为叹息。
jīng fēng jù yǒu hòu hài wàng zào xū wú gòu chán tài zǐ jí dōng gōng guān shǔ
京、丰惧有后害,妄造虚无,构谗太子及东宫官属。
dì nù zhào gōng qīng yǐ xià huì yì fèi lì
帝怒,召公卿以下会议废立。
gěng bǎo děng chéng zhǐ jiē yǐ wéi tài zǐ dāng fèi
耿宝等承旨,皆以为太子当废。
lì yǔ tài cháng huán yān tíng wèi zhāng hào yì yuē jīng shuō nián wèi mǎn shí wǔ guò è bù zài qí shēn
历与太常桓焉、廷尉张皓议曰:"经说,年未满十五,过恶不在其身。
qiě nán jí zhī móu huáng tài zǐ róng yǒu bù zhī yi xuǎn zhōng liáng bǎo fù fǔ yǐ lǐ yì
且男、吉之谋,皇太子容有不知,宜选忠良保傅,辅以礼义。
fèi zhì shì zhòng cǐ chéng shèng ēn suǒ yí sù liú
废置事重,此诚圣恩所宜宿留。
dì bù cóng shì rì suì fèi tài zǐ wèi jì yīn wáng
"帝不从,是日遂废太子为济阴王。
shí jiān tài zǐ jiā xiǎo huáng mén jí jiàn zhōng fu gāo fàn děng jiē yǐ wú zuì xǐ shuò fāng
时监太子家小黄门籍建、中傅高梵等,皆以无罪徙朔方。
lì nǎi yào jié guāng lù xūn shì shū fěng
历乃要结光禄勋礻殳讽,
zōng zhèng liú wěi
宗正刘玮,
jiāng zuò dà jiàng xuē hào
将作大匠薛皓,
shì zhōng lǘ qiū hóng chén guāng zhào dài shī yán
侍中闾丘弘、陈光、赵代、施延,
tài zhōng dài fū zhū chāng dì wǔ jié
太中大夫朱伥、第五颉,
zhōng sàn dài fū cáo chéng
中散大夫曹成,
jiàn yì dài fū li yóu
谏议大夫李尤,
fú jié lìng zhāng jìng
符节令张敬,
chí shū shì yù shǐ gōng diào
持书侍御史龚调,
yǔ lín yòu jiān kǒng xiǎn
羽林右监孔显,
chéng mén sī mǎ xú chóng
城门司马徐崇,
wèi wèi shǒu chéng lè wéi
卫尉守丞乐闱,
cháng lè wèi yāng jiù lìng zhèng ān shì děng shí yú rén
长乐、未央厩令郑安世等十余人,
jù yì hóng dōu mén zhèng tài zǐ wú guò
俱诣鸿都门证太子无过。
gōng diào jù fǎ lǜ míng zhī yǐ wéi nán jí fàn zuì huáng tài zǐ bù dàng zuò
龚调据法律明之,以为男、吉犯罪,皇太子不当坐。
dì yǔ zuǒ yòu huàn zhī nǎi shǐ zhōng cháng shì fèng zhào xié qún chén yuē fù zǐ yī tǐ tiān xìng zì rán
帝与左右患之,乃使中常侍奉诏胁群臣曰:"父子一体,天性自然。
yǐ yì gē ēn wèi tiān xià yě
以义割恩,为天下也。
lì fěng děng bù shí dà diǎn ér yǔ qún xiǎo gòng wèi huān huá wài jiàn zhōng zhí ér nèi xī hòu fú shì yá wéi yì qǐ shì jūn zhī lǐ
历、讽等不识大典,而与群小共为讙哗,外见忠直而内希后福,饰邪违义,岂事君之礼?
cháo tíng guǎng kāi yán shì zhī lù gù qiě yī qiè jiǎ dài
朝廷广开言事之路,故且一切假贷;
ruò huái mí bù fǎn dāng xiǎn míng xíng shū
若怀迷不反,当显明刑书。
jiàn zhě mò bù shī sè
"谏者莫不失色。
xuē hào xiān dùn shǒu yuē gù yi rú míng zhào
薛皓先顿首曰:"固宜如明诏。
lì fú rán tíng jié hào yuē shǔ tōng jiàn hé yán ér jīn fù bèi zhī
"历怫然,廷诘皓曰:"属通谏何言,而今复背之?
dà chén chéng cháo chē chù guó shì gù de zhǎn zhuǎn ruò cǐ hu
大臣乘朝车,处国事,固得辗转若此乎!
nǎi gè shāo zì yǐn qǐ lì dú shǒu quē lián rì bù kěn qù
"乃各稍自引起,历独守阙,连日不肯去。
dì dà nù nǎi miǎn lì xiōng dì guān xuē guó zū chù gōng zhǔ bù dé huì jiàn
帝大怒,乃免历兄弟官,削国租,黜公主不得会见。
lì suì dù mén bù yǔ qīn qī tōng shí rén wèi zhī zhèn lì
历遂杜门不与亲戚通,时人为之震栗。
jí dì bēng yán tài hòu qǐ lì wèi jiāng zuò dà jiàng
及帝崩,阎太后起历为将作大匠。
shùn dì jí wèi cháo tíng xián chēng shè jì chén yú shì qiān wèi wèi wèi
顺帝即位,朝廷咸称社稷臣,于是迁为卫尉。
shì shū fěng liú wěi lǘ qiū hóng děng xiān zú jiē bài qí zi wèi láng
礻殳讽、刘玮、闾丘弘等先卒,皆拜其子为郎;
zhū chāng shī yán chén guāng zhào dài děng bìng wèi gōng qīng rèn zhí
朱伥、施延、陈光、赵代等并为公卿,任职;
zhēng wáng nán bǐng jí jiā shǔ hái jīng shī hòu jiā shǎng cì
征王男、邴吉家属还京师,厚加赏赐;
jí jiàn gāo fàn děng xī méng xiǎn zhuó
籍建、高梵等,悉蒙显擢。
yǒng jiàn yuán nián bài lì chē qí jiāng jūn dì zhǐ wèi bù bīng xiào wèi chāo wèi huáng mén shì láng
永建元年,拜历车骑将军,弟祉为步兵校尉,超为黄门侍郎。
sān nián mǔ cháng gōng zhǔ hōng lì chēng bìng guī dì
三年,母长公主薨,历称病归第;
fú què fù wèi dà hóng lú
服阕,复为大鸿胪。
yáng jiā èr nián zú guān
阳嘉二年,卒官。
zi dìng sì
子定嗣。
dìng shàng ān dì mèi píng shì cháng gōng zhǔ shùn dì shí wèi hǔ bēn zhōng láng jiàng
定尚安帝妹平氏长公主,顺帝时,为虎贲中郎将。
dìng zú zi hǔ sì huán dì shí wèi tún qí xiào wèi
定卒,子虎嗣,桓帝时,为屯骑校尉。
dì yàn zì jì dé shǎo hào xué xià shì kāi guǎn yǎng tú shǎo lì xiǎn wèi líng dì shí zài qiān sī kōng
弟艳,字季德,少好学下士,开馆养徒,少历显位,灵帝时,再迁司空。
zàn yuē li shān háo shàn shě jiā cóng chèn
赞曰:"李、邓豪赡,舍家从谶。
shǎo gōng suī fú zōng qīng wèi yàn
少公虽孚,宗卿未验。
wáng cháng zhī mìng gōng wéi dì niàn
王常知命,功惟帝念。
kuǎn kuǎn jūn shū sī yán wú diàn
款款君叔,斯言无玷。
fāng xiàn sān jié yǒng zhuì yī jiàn
方献三捷,永坠一剑。