gěng yǎn zì bó zhāo fú fēng mào líng rén yě
耿弇字伯昭,扶风茂陵人也。
qí xiān wǔ dì shí yǐ lì èr qiān dàn zì jù lù xǐ yān
其先武帝时以吏二千石自巨鹿徙焉。
fù kuàng zì xiá yóu yǐ míng jīng wèi láng yǔ wáng mǎng cóng dì jí gòng xué lǎo zi yú ān qiū xiān shēng hòu wèi shuò diào lián lǜ
父况,字侠游,以明经为郎,与王莽从弟伋共学《老子》于安丘先生,后为朔调连率。
yǎn shǎo hào xué xí fù yè
弇少好学,习父业。
cháng jiàn jùn wèi shì qí shì jiàn qí gǔ yì chí shè yóu shì hǎo jiàng shuài zhī shì
常见郡尉试骑士,建旗鼓,肄驰射,由是好将帅之事。
jí wáng mǎng bài gēng shǐ lì zhū jiàng lüè de zhě qián hòu duō shàn wēi quán zhé gǎi yì shǒu lìng
及王莽败,更始立,诸将略地者,前后多擅威权,辄改易守、令。
kuàng zì yǐ mǎng zhī suǒ zhì huái bù zì ān
况自以莽之所置,怀不自安。
shí yǎn nián èr shí yī nǎi cí kuàng fèng zòu yì gēng shǐ yīn jī gòng xiàn yǐ qiú zì gù zhī yi
时,弇年二十一,乃辞况奉奏诣更始,因赍贡献,以求自固之宜。
jí zhì sòng zǐ huì wáng láng zhà chēng chéng dì zǐ zi yú qǐ bīng hán dān yǎn cóng lì sūn cāng wèi bāo yú dào gòng móu yuē liú zi yú chéng dì zhèng tǒng shě cǐ bù guī yuǎn xíng ān zhī
及至宋子,会王郎诈称成帝子子舆,起兵邯郸,弇从吏孙仓、卫包于道共谋曰:"刘子舆成帝正统,舍此不归,远行安之?
yǎn àn jiàn yuē zi yú bì zéi zú wèi jiàng lǔ ěr
"弇按剑曰:"子舆弊贼,卒为降虏耳。
wǒ zhì cháng ān yǔ guó jiā chén yú yáng shàng gǔ bīng mǎ zhī yòng hái chū tài yuán dài jùn fǎn fù shù shí rì guī fā tū qí yǐ lín wū hé zhī zhòng rú cuī kū zhé fǔ ěr
我至长安,与国家陈渔阳、上谷兵马之用,还出太原、代郡,反复数十日,归发突骑以辚乌合之众,如摧枯折腐耳。
guān gōng děng bù shí qù jiù zú miè bù jiǔ yě
观公等不识去就,族灭不久也!
cāng bāo bù cóng suì wáng jiàng wáng láng
"仓、包不从,遂亡降王郎。
yǎn dào wén guāng wǔ zài lú nú nǎi chí běi shàng yè guāng wǔ liú shǔ mén xià lì
弇道闻光武在卢奴,乃驰北上谒,光武留署门下吏。
yǎn yīn shuō hù jūn zhū yòu qiú guī fā bīng yǐ dìng hán dān
弇因说护军朱祐,求归发兵,以定邯郸。
guāng wǔ xiào yuē xiǎo ér cáo nǎi yǒu dà yì zāi
光武笑曰:"小儿曹乃有大意哉!
yīn shù zhào jiàn jiā ēn wèi
"因数召见加恩慰。
yǎn yīn cóng guāng wǔ běi zhì jì
弇因从光武北至蓟。
wén hán dān bīng fāng dào guāng wǔ jiàng yù nán guī zhào guān shǔ jì yì
闻邯郸兵方到,光武将欲南归,召官属计议。
yǎn yuē jīn bīng cóng nán lái bù kě nán xíng
弇曰:"今兵从南来,不可南行。
yú yáng tài shǒu péng chǒng gōng zhī yì rén
渔阳太守彭宠,公之邑人;
shàng gǔ tài shǒu jí yǎn fù yě
上谷太守,即弇父也。
fā cǐ liǎng jùn kòng xián wàn qí hán dān bù zú lǜ yě
发此两郡,控弦万骑,邯郸不足虑也。
guāng wǔ guān shǔ fù xīn jiē bù kěn yuē sǐ shàng nán shǒu nài hé běi xíng rù náng zhōng
"光武官属腹心皆不肯,曰:"死尚南首,奈何北行入囊中?
guāng wǔ zhǐ yǎn yuē shì wǒ běi dào zhǔ rén yě
"光武指弇曰:"是我北道主人也。
huì jì zhōng luàn guāng wǔ suì nán chí guān shǔ gè fēn sǎn
"会蓟中乱,光武遂南驰,官属各分散。
yǎn zǒu chāng píng jiù kuàng yīn shuō kuàng shǐ kòu xún dōng yuē péng chǒng gè fā tū qí èr qiān pǐ bù bīng qiān rén
弇走昌平就况,因说况使寇恂东约彭宠,各发突骑二千匹,步兵千人。
yǎn yǔ jǐng dān kòu xún jí yú yáng bīng hé jūn ér nán
弇与景丹、寇恂及渔阳兵合军而南,
suǒ guò jī zhǎn wáng láng dà jiàng jiǔ qīng xiào wèi yǐ xià sì bǎi yú jí
所过击斩王郎大将、九卿、校尉以下四百余级,
de yìn shòu bǎi èr shí wǔ
得印绶百二十五,
jié èr
节二,
zhǎn shǒu sān wàn jí
斩首三万级,
dìng zhuō jùn zhōng shān jù lù qīng hé hé jiān fán èr shí èr xiàn
定涿郡、中山、巨鹿、清河、河间凡二十二县,
suì jí guāng wǔ yú guǎng ā
遂及光武于广阿。
shì shí guāng wǔ fāng gōng wáng láng chuán yán èr jùn bīng wèi hán dān lái zhòng jiē kǒng
是时,光武方攻王郎,传言二郡兵为邯郸来,众皆恐。
jì ér xī yì yíng shàng yè
既而悉诣营上谒。
guāng wǔ jiàn yǎn děng shuō yuē dāng yǔ yú yáng shàng gǔ shì dài fū gòng cǐ dà gōng
光武见弇等,说,曰:"当与渔阳、上谷士大夫共此大功。
nǎi jiē yǐ wéi piān jiàng jūn shǐ hái lǐng qí bīng
"乃皆以为偏将军,使还领其兵。
jiā kuàng dà jiàng jūn xīng yì hóu de zì zhì piān pí
加况大将军、兴义侯,得自置偏裨。
yǎn děng suì cóng bá hán dān
弇等遂从拔邯郸。
shí gēng shǐ zhēng dài jùn tài shǒu zhào yǒng ér kuàng quàn yǒng bù yìng zhào lìng yì yú guāng wǔ
时,更始征代郡太守赵永,而况劝永不应召,令诣于光武。
guāng wǔ qiǎn yǒng fù jùn
光武遣永复郡。
yǒng běi hái ér dài lìng zhāng yè jù chéng fǎn pàn nǎi zhāo yíng xiōng nú wū huán yǐ wéi yuán zhù
永北还,而代令张晔据城反畔,乃招迎匈奴、乌桓以为援助。
guāng wǔ yǐ yǎn dì shū wéi fù hú jiāng jūn shǐ jī yè pò zhī
光武以弇弟舒为复胡将军,使击晔,破之。
yǒng nǎi de fù jùn
永乃得复郡。
shí wǔ xiào zéi èr shí yú wàn běi kòu shàng gǔ kuàng yǔ shū lián jī pò zhī zéi jiē tuì zǒu
时,五校贼二十余万北寇上谷,况与舒连击破之,贼皆退走。
gēng shǐ jiàn guāng wǔ wēi shēng rì shèng jūn chén yí lǜ nǎi qiǎn shǐ lì guāng wǔ wèi xiāo wáng lìng bà bīng yǔ zhū jiāng yǒu gōng zhě hái cháng ān
更始见光武威声日盛,君臣疑虑,乃遣使立光武为萧王,令罢兵与诸将有功者还长安;
qiǎn miáo céng wèi yōu zhōu mù wéi shùn wéi shàng gǔ tài shǒu cài chōng wèi yú yáng tài shǒu bìng běi zhī bù
遣苗曾为幽州牧,韦顺为上谷太守,蔡充为渔阳太守,并北之部。
shí guāng wǔ jū hán dān gōng zhòu wò wēn míng diàn
时,光武居邯郸宫,昼卧温明殿。
yǎn rù zào chuáng xià qǐng jiān yīn shuō yuē jīn gēng shǐ shī zhèng jūn chén yín luàn zhū jiāng shàn mìng yú jī nèi guì qī zòng héng yú dū nèi
弇入造床下请间,因说曰:"今更始失政,君臣淫乱,诸将擅命于畿内,贵戚纵横于都内。
tiān zǐ zhī mìng bù chū chéng mén suǒ zài mù shǒu zhé zì qiān yì bǎi xìng bù zhī suǒ cóng shì rén mò gǎn zì ān
天子之命,不出城门,所在牧守,辄自迁易,百姓不知所从,士人莫敢自安。
lǔ lüě cái wù jié lüè fù nǚ huái jīn yù zhě zhì bù shēng guī
虏掠财物,劫掠妇女,怀金玉者,至不生归。
yuán yuán kòu xīn gèng sī mǎng cháo
元元叩心,更思莽朝。
yòu tóng mǎ chì méi zhī shǔ shù shí bèi bèi shù shí bǎi wàn shèng gōng bù néng bàn yě
又铜马、赤眉之属数十辈,辈数十百万,圣公不能办也。
qí bài bù jiǔ gōng shǒu shì nán yáng pò bǎi wàn zhī jūn
其败不久,公首事南阳,破百万之军;
jīn dìng hé běi jù tiān fǔ zhī de
今定河北,据天府之地。
yǐ yì zhēng fá fā hào xiǎng yìng tiān xià kě chuán xí ér dìng
以义征伐,发号响应,天下可传檄而定。
tiān xià zhì zhòng bù kě lìng tā xìng de zhī
天下至重,不可令它姓得之。
wén shǐ zhě cóng xī fāng lái yù bà bīng bù kě cóng yě
闻使者从西方来,欲罢兵,不可从也。
jīn lì shì sǐ wáng zhě duō yǎn yuàn guī yōu zhōu yì fā jīng bīng yǐ jí dà jì
今吏士死亡者多,弇愿归幽州,益发精兵,以集大计。
guāng wǔ dà yuè nǎi bài yǎn wèi dà jiàng jūn yǔ wú hàn běi fā yōu zhōu shí jùn bīng
"光武大说,乃拜弇为大将军,与吴汉北发幽州十郡兵。
yǎn dào shàng gǔ shōu wéi shùn cài chōng zhǎn zhī
弇到上谷,收韦顺、蔡充斩之;
hàn yì zhū miáo céng
汉亦诛苗曾。
yú shì xī fā yōu zhōu bīng yǐn ér nán cóng guāng wǔ jī pò tóng mǎ gāo hú chì méi qīng dú yòu zhuī yóu lái dà qiāng wǔ fān yú yuán shì yǎn cháng jiāng jīng qí wèi jūn fēng zhé pò zǒu zhī
于是悉发幽州兵,引而南,从光武击破铜马、高湖、赤眉、青犊,又追尤来、大枪、五幡于元氏,弇常将精骑为军锋,辄破走之。
guāng wǔ chéng shèng zhàn shùn shuǐ shàng lǔ wēi jí shū sǐ zhàn
光武乘胜战顺水上,虏危急,殊死战。
shí jūn shì pí bì suì dà bài bēn hái bì fàn yáng shù rì nǎi zhèn zéi yì tuì qù cóng zhuī zhì róng chéng xiǎo guǎng yáng ān cì lián zhàn pò zhī
时,军士疲弊,遂大败奔还,壁范阳,数日乃振,贼亦退去,从追至容城、小广阳、安次,连战破之。
guāng wǔ hái jì
光武还蓟,
fù qiǎn yǎn yǔ wú hàn jǐng dān gài yán zhū yòu pī tóng gěng chún liú zhí cén péng jì zūn jiān chán wáng bà chén jùn mǎ wǔ shí sān jiāng jūn
复遣弇与吴汉、景丹、盖延、朱祐、邳彤、耿纯、刘植、岑彭、祭遵、坚镡、王霸、陈俊、马武十三将军,
zhuī zéi zhì lù dōng
追贼至潞东,
jí píng gǔ
及平谷,
zài zhàn
再战,
zhǎn shǒu wàn sān qiān yú jí
斩首万三千余级,
suì qióng zhuī yú yòu běi píng wú zhōng tǔ yín zhī jiān
遂穷追于右北平无终、土垠之间,
zhì jùn mǐ ér hái
至俊靡而还。
zéi sàn rù liáo xī liáo dōng huò wèi wū huán mò rén suǒ chāo jī lüè jìn
贼散入辽西、辽东,或为乌桓、貊人所抄击,略尽。
guāng wǔ jí wèi bài yǎn wèi jiàn wēi dà jiàng jūn
光武即位,拜弇为建威大将军。
yǔ piào qí dà jiàng jūn jǐng dān qiáng nǔ jiāng jūn chén jùn gōng yàn xīn zéi yú áo cāng jiē pò jiàng zhī
与骠骑大将军景丹、强弩将军陈俊攻厌新贼于敖仓,皆破降之。
jiàn wǔ èr nián gèng fēng hǎo zhì hòu shí hǎo zhì měi yáng èr xiàn
建武二年,更封好畤侯,食好畤、美阳二县。
sān nián yán cén zì wǔ guān chū gōng nán yáng xià shù chéng
三年,延岑自武关出攻南阳,下数城。
ráng rén dù hóng lǜ qí zhòng yǐ cóng cén
穰人杜弘率其众以从岑。
yǎn yǔ cén děng zhàn yú ráng dà pò zhī zhǎn shǒu sān qiān yú jí shēng huò qí jiàng shì wǔ qiān yú rén de yìn shòu sān bǎi
弇与岑等战于穰,大破之,斩首三千余级,生获其将士五千余人,得印绶三百。
dù hóng jiàng cén yǔ shù qí dùn zǒu dōng yáng
杜弘降,岑与数骑遁走东阳。
yǎn cóng xìng chōng líng yīn jiàn zì qǐng běi shōu shàng gǔ bīng wèi fā zhě dìng péng chǒng yú yú yáng qǔ zhāng fēng yú zhuō jùn hái shōu fù píng huò suǒ dōng gōng zhāng bù yǐ píng qí de
弇从幸舂陵,因见自请北收上谷兵未发者,定彭宠于渔阳,取张丰于涿郡,还收富平、获索,东攻张步,以平齐地。
dì zhuàng qí yì nǎi xǔ zhī
帝壮其意,乃许之。
sì nián zhào yǎn jìn gōng yú yáng
四年,诏弇进攻渔阳。
yǎn yǐ fù jù shàng gǔ běn yǔ péng chǒng tóng gōng yòu xiōng dì wú zài jīng shī zhě zì yí bù gǎn dú jìn shàng shū qiú yì luò yáng
弇以父据上谷,本与彭宠同功,又兄弟无在京师者,自疑,不敢独进,上书求诣洛阳。
zhào bào yuē jiāng jūn chū shēn jǔ zōng wèi guó suǒ xiàng xiàn dí gōng xiào yóu zhe hé xián hé yí ér yù qiú zhēng
诏报曰:"将军出身举宗为国,所向陷敌,功效尤著,何嫌何疑,而欲求征?
qiě yǔ wáng cháng gòng zhūn zhuō jùn miǎn sī fāng lüè
且与王常共屯涿郡,勉思方略。
kuàng wén yǎn qiú zhēng yì bù zì ān qiǎn shū dì guó rù shì
"况闻弇求征,亦不自安,遣舒弟国入侍。
dì shàn zhī jìn fēng kuàng wèi yú mí hóu
帝善之,进封况为隃糜侯。
nǎi mìng yǎn yǔ jiàn yì dà jiàng jūn zhū yòu hàn zhōng jiāng jūn wáng cháng děng jī wàng dū gù ān xī shān zéi shí yú yíng jiē pò zhī
乃命弇与建义大将军朱祐、汉忠将军王常等击望都、故安西山贼十余营,皆破之。
shí zhēng lǔ jiāng jūn jì zūn zhūn liáng xiāng xiāo qí jiāng jūn liú xǐ zhūn yáng xiāng yǐ jù péng chǒng
时,征虏将军祭遵屯良乡,骁骑将军刘喜屯阳乡,以拒彭宠。
chǒng qiǎn dì chún jiāng xiōng nú èr qiān yú qí chǒng zì yǐn bīng shù wàn fēn wéi liǎng dào yǐ jī zūn xǐ
宠遣弟纯将匈奴二千余骑,宠自引兵数万,分为两道以击遵、喜。
hú jì jīng jūn dōu shū xí pò qí zhòng zhǎn xiōng nú liǎng wáng chǒng nǎi tuì zǒu
胡骑经军都,舒袭破其众,斩匈奴两王,宠乃退走。
kuàng fù yǔ shū gōng chǒng qǔ jūn dōu
况复与舒攻宠,取军都。
wǔ nián chǒng sǐ tiān zǐ jiā kuàng gōng shǐ guāng lù dài fu chí jié yíng kuàng cì jiǎ dì fèng cháo qǐng
五年,宠死,天子嘉况功,使光禄大夫持节迎况,赐甲第,奉朝请。
fēng shū wèi mù píng hóu
封舒为牟平侯。
qiǎn yǎn yǔ wú hàn jī fù píng huò suǒ zéi yú píng yuán dà pò zhī jiàng zhě sì wàn yú rén
遣弇与吴汉击富平、获索贼于平原,大破之,降者四万余人。
yīn zhào yǎn jìn tǎo zhāng bù
因诏弇进讨张步。
yǎn xī shōu jí jiàng zú jié bù qǔ zhì jiāng lì lǜ qí dū wèi liú xīn tài shān tài shǒu chén jùn yǐn bīng ér dōng cóng zhāo yáng qiáo jì hé yǐ dù
弇悉收集降卒,结部曲,置将吏,率骑都尉刘歆、太山太守陈俊引兵而东,从朝阳桥济河以度。
zhāng bù wén zhī nǎi shǐ qí dà jiàng jūn fèi yì jūn lì xià yòu fēn bīng zhūn zhù ā bié yú tài shān zhōng chéng liè yíng shù shí yǐ dài yǎn
张步闻之,乃使其大将军费邑军历下,又分兵屯祝阿,别于太山钟城列营数十以待弇。
yǎn dù hé xiān jī zhù ā zì dàn gōng chéng rì wèi zhōng ér bá zhī gù kāi wéi yī jiǎo lìng qí zhòng de bēn guī zhōng chéng
弇度河先击祝阿,自旦攻城,日未中而拔之,故开围一角,令其众得奔归钟城。
zhōng chéng rén wén zhù ā yǐ kuì dà kǒng jù suì kōng bì wáng qù
钟城人闻祝阿已溃,大恐惧,遂空壁亡去。
fèi yì fēn qiǎn dì gǎn shǒu jù lǐ
费邑分遣弟敢守巨里。
yǎn jìn bīng xiān xié jù lǐ shǐ duō fá shù mù yáng yán yǐ tián sāi kēng qiàn
弇进兵先胁巨里,使多伐树木,扬言以填塞坑堑。
shù rì yǒu jiàng zhě yán yì wén yǎn yù gōng jù lǐ móu lái jiù zhī
数日,有降者言邑闻弇欲攻巨里,谋来救之。
yǎn nǎi yán lìng jūn zhōng qù xiū gōng jù xuān chì zhū bù hòu sān rì dāng xī lì gōng jù lǐ chéng
弇乃严令军中趣修攻具,宣敕诸部,后三日当悉力攻巨里城。
yīn huǎn shēng kǒu lìng de wáng guī
阴缓生口,令得亡归。
guī zhě yǐ yǎn qī gào yì yì zhì rì guǒ zì jiāng jīng bīng sān wàn yú rén lái jiù zhī
归者以弇期告邑,邑至日果自将精兵三万余人来救之。
yǎn xǐ wèi zhū jiāng yuē wú suǒ yǐ xiū gōng jù zhě yù yòu zhì yì ěr
弇喜,谓诸将曰:"吾所以修攻具者,欲诱致邑耳。
jīn lái shì qí suǒ qiú yě
今来,适其所求也。
jí fēn sān qiān rén shǒu jù lǐ zì yǐn jīng bīng shàng gāng bǎn chéng gāo hé zhàn dà pò zhī lín chén zhǎn yì
"即分三千人守巨里,自引精兵上冈阪,乘高合战,大破之,临陈斩邑。
jì ér shōu shǒu jí yǐ shì jù lǐ chéng zhōng chéng zhōng xiōng jù fèi gǎn xī zhòng wáng guī zhāng bù
既而收首级以示巨里城中,城中凶惧,费敢悉众亡归张步。
yǎn fù shōu qí jī jù zòng bīng jī zhū wèi xià zhě píng sì shí yú yíng suì dìng jǐ nán
弇复收其积聚,纵兵击诸未下者,平四十余营,遂定济南。
shí zhāng bù dōu jù shǐ qí dì lán jiāng jīng bīng èr wàn shǒu xī ān zhū jùn tài shǒu hé wàn yú rén shǒu lín zī xiāng qù sì shí lǐ
时,张步都剧,使其弟蓝将精兵二万守西安,诸郡太守合万余人守临淄,相去四十里。
yǎn jìn jūn huà zhōng jū èr chéng zhī jiān
弇进军画中,居二城之间。
yǎn shì xī ān chéng xiǎo ér jiān qiě lán bīng yòu jīng lín zī míng suī dà ér shí yì gōng nǎi chì zhū xiào huì hòu wǔ rì gōng xī ān
弇视西安城小而坚,且蓝兵又精,临淄名虽大而实易攻,乃敕诸校会,后五日攻西安。
lán wén zhī chén yè jǐng shǒu
蓝闻之,晨夜儆守。
zhì qī yè bàn yǎn chì zhū jiāng jiē rù shí huì míng zhì lín zī chéng
至期夜半,弇敕诸将皆蓐食,会明至临淄城。
hù jūn xún liáng děng zhēng zhī yǐ wéi yi sù gōng xī ān
护军荀梁等争之,以为宜速攻西安。
yǎn yuē bù rán
弇曰:"不然。
xī ān wén wú yù gōng zhī rì yè wèi bèi
西安闻吾欲攻之,日夜为备;
lín zī chū bù yì ér zhì bì jīng rǎo wú gōng zhī yī rì bì bá
临淄出不意而至,必惊扰,吾攻之一日必拔。
bá lín zī jí xī ān gū zhāng lán yǔ bù gé jué bì fù wáng qù suǒ wèi jī yī ér dé èr zhě yě
拔临淄即西安孤,张蓝与步隔绝,必复亡去,所谓击一而得二者也。
ruò xiān gōng xī ān bù zú xià dùn bīng jiān chéng sǐ shāng bì duō
若先攻西安,不卒下,顿兵坚城,死伤必多。
zòng néng bá zhī lán yǐn jūn hái bēn lín zī bìng bīng hé shì guān rén xū shí wú shēn rù dí dì hòu wú zhuǎn shū xún rì zhī jiān bù zhàn ér kùn
纵能拔之,蓝引军还奔临淄,并兵合势,观人虚实,吾深入敌地,后无转输,旬日之间,不战而困。
zhū jūn zhī yán wèi jiàn qí yi
诸君之言,未见其宜。
suì gōng lín zī bàn rì bá zhī rù jù qí chéng
"遂攻临淄,半日拔之,入据其城。
zhāng lán wén zhī dà jù suì jiāng qí zhòng wáng guī jù
张蓝闻之大惧,遂将其众亡归剧。
yǎn nǎi lìng jūn zhōng wú de wàng lüè jù xià xū zhāng bù zhì nǎi qǔ zhī yǐ jī nù bù
弇乃令军中无得妄掠剧下,须张步至乃取之,以激怒步。
bù wén dà xiào yuē yǐ yóu lái dà tóng shí yú wàn zhòng wú jiē jí qí yíng ér pò zhī
步闻大笑曰:"以尤来、大彤十余万众,吾皆即其营而破之。
jīn dà gěng bīng shǎo yú bǐ yòu jiē pí láo hé zú jù hu
今大耿兵少于彼,又皆疲劳,何足惧乎!
nǎi yǔ sān dì lán hóng shòu jí gù dà tóng qú shuài zhòng yì děng bīng hào èr shí wàn zhì lín zī dà chéng dōng jiāng gōng yǎn
"乃与三弟蓝、弘、寿及故大彤渠帅重异等兵号二十万,至临淄大城东,将攻弇。
yǎn xiān chū bīng zī shuǐ shàng yǔ zhòng yì yù tū qí yù zòng yǎn kǒng cuò qí fēng lìng bù bù gǎn jìn gù shì ruò yǐ shèng qí qì nǎi yǐn guī xiǎo chéng chén bīng yú nèi
弇先出兵淄水上,与重异遇,突骑欲纵,弇恐挫其锋,令步不敢进,故示弱以盛其气,乃引归小城,陈兵于内。
bù qì shèng zhí gōng yǎn yíng yǔ liú xīn děng hé zhàn yǎn shēng wáng gōng huài tái wàng zhī shì xīn děng fēng jiāo nǎi zì yǐn jīng bīng yǐ héng tū bù chén yú dōng chéng xià dà pò zhī
步气盛,直攻弇营,与刘歆等合战,弇升王宫坏台望之,视歆等锋交,乃自引精兵以横突步陈于东城下,大破之。
fēi shǐ zhōng yǎn gǔ yǐ pèi dāo jié zhī zuǒ yòu wú zhī zhě
飞矢中弇股,以佩刀截之,左右无知者。
zhì mù ba
至暮罢。
yǎn míng dàn fù lè bīng chū
弇明旦复勒兵出。
shì shí dì zài lǔ wén yǎn wèi bù suǒ gōng zì wǎng jiù zhī wèi zhì
是时,帝在鲁,闻弇为步所攻,自往救之,未至。
chén jùn wèi yǎn yuē jù lǔ bīng shèng kě qiě bì yíng xiū shì yǐ xū shàng lái
陈俊谓弇曰:"剧虏兵盛,可且闭营休士,以须上来。
yǎn yuē shèng yú qiě dào chén zǐ dāng jī niú shāi jiǔ yǐ dài bǎi guān fǎn yù yǐ zéi lǔ yí jūn fù yá
"弇曰:"乘舆且到,臣子当击牛酾酒以待百官,反欲以贼虏遗君父邪?
nǎi chū bīng dà zhàn zì dàn jí hūn fù dà pò zhī shā shāng wú shù chéng zhōng gōu qiàn jiē mǎn
"乃出兵大战,自旦及昏,复大破之,杀伤无数,城中沟堑皆满。
yǎn zhī bù kùn jiāng tuì yù zhì zuǒ yòu yì wèi fú yǐ dài zhī
弇知步困将退,豫置左右翼为伏以待之。
rén dìng shí bù guǒ yǐn qù fú bīng qǐ zòng jī zhuī zhì jù mèi shuǐ shàng bā jiǔ shí lǐ jiāng shī xiāng zhǔ shōu de zī zhòng èr qiān yú liǎng
人定时,步果引去,伏兵起纵击,追至钜昧水上,八九十里僵尸相属,收得辎重二千余两。
bù hái jù xiōng dì gè fēn bīng sàn qù
步还剧,兄弟各分兵散去。
hòu shù rì chē jià zhì lín zī zì láo jūn qún chén dà huì
后数日,车驾至临淄自劳军,群臣大会。
dì wèi yǎn yuē xī hán xìn pò lì xià yǐ kāi jī jīn jiāng jūn gōng zhù ā yǐ fā jì cǐ jiē qí zhī xi jiè gōng zú xiāng fāng
帝谓弇曰:"昔韩信破历下以开基,今将军攻祝阿以发迹,此皆齐之西界,功足相方。
ér hán xìn xí jī yǐ xiáng jiāng jūn dú bá jìng dí qí gōng nǎi nán yú xìn yě
而韩信袭击已降,将军独拔劲敌,其功乃难于信也。
yòu tián héng hēng lì shēng jí tián héng jiàng gāo dì zhào wèi wèi bù tīng wèi chóu
又田横亨郦生,及田横降,高帝诏卫尉不听为仇。
zhāng bù qián yì shā fú lóng ruò bù lái guī mìng wú dāng zhào dà sī tú shì qí yuàn yòu shì yóu xiāng lèi yě
张步前亦杀伏隆,若步来归命,吾当诏大司徒释其怨,又事尤相类也。
jiāng jūn qián zài nán yáng jiàn cǐ dà cè cháng yǐ wéi luò luò nán hé yǒu zhì zhě shì jìng chéng yě
将军前在南阳建此大策,常以为落落难合,有志者事竟成也!
yǎn yīn fù zhuī bù bù bēn píng shòu nǎi ròu tǎn fù fǔ zhì yú jūn mén
"弇因复追步,步奔平寿,乃肉袒负斧锧于军门。
yǎn chuán bù yì xíng zài suǒ ér lè bīng rù jù qí chéng
弇传步诣行在所,而勒兵入据其城。
shù shí èr jùn qí gǔ lìng bù bīng gè yǐ jùn rén yì qí xià zhòng shàng shí yú wàn zī zhòng qī qiān yú liǎng jiē bà qiǎn guī xiāng lǐ
树十二郡旗鼓,令步兵各以郡人诣旗下,众尚十余万,辎重七千余两,皆罢遣归乡里。
yǎn fù yǐn bīng zhì chéng yáng jiàng wǔ xiào yú dǎng qí de xī píng
弇复引兵至城阳,降五校余党,齐地悉平。
zhèn lǚ hái jīng shī
振旅还京师。
liù nián xi jù wěi áo tún bīng yú qī
六年,西拒隗嚣,屯兵于漆。
bā nián cóng shàng lǒng
八年,从上陇。
míng nián yǔ zhōng láng jiàng lái xī fēn bù xùn ān dìng běi dì zhū yíng bǎo jiē xià zhī
明年,与中郎将来歙分部徇安定、北地诸营保,皆下之。
yǎn fán suǒ píng jùn sì shí liù tú chéng sān bǎi wèi cháng cuò zhé
弇凡所平郡四十六,屠城三百,未尝挫折。
shí èr nián kuàng jí bìng shèng yú shù zì lín xìng
十二年,况疾病,乘舆数自临幸。
fù yǐ guó dì guǎng jǔ bìng wèi zhōng láng jiàng
复以国弟广、举并为中郎将。
yǎn xiōng dì liù rén jiē chuí qīng zǐ shěng shì yī yào dāng dài yǐ wéi róng
弇兄弟六人皆垂青紫,省侍医药,当代以为荣。
jí kuàng zú shì liè hóu shǎo zǐ bà xí kuàng jué
及况卒,谥烈侯,少子霸袭况爵。
shí sān nián zēng yǎn hù yì shàng dà jiàng jūn yìn shòu ba yǐ liè hóu fèng cháo qǐng
十三年,增弇户邑,上大将军印绶,罢,以列侯奉朝请。
měi yǒu sì fāng yì yì zhé zhào rù wèn chóu cè
每有四方异议,辄召入问筹策。
nián wǔ shí liù yǒng píng yuán nián zú shì wèi mǐn hóu
年五十六,永平元年卒,谥为愍侯。
zi zhōng sì
子忠嗣。
zhōng yǐ qí dū wèi jī xiōng nú yú tiān shān yǒu gōng
忠以骑都尉击匈奴于天山,有功。
zhōng zú zi féng sì
忠卒,子冯嗣。
féng zú zi liáng sì yī míng wú jìn
冯卒,子良嗣,一名无禁。
yán guāng zhōng shàng ān dì mèi pú yáng cháng gōng zhǔ wèi zhì shì zhōng
延光中,尚安帝妹濮阳长公主,位至侍中。
liáng zú zi xié sì
良卒,子协嗣。
yú mí hóu bà zú zi wén jīn sì
隃麋侯霸卒,子文金嗣。
wén jīn zú zi xǐ sì
文金卒,子喜嗣。
xǐ zú zi xiǎn sì wèi yǔ lín zuǒ jiān
喜卒,子显嗣,为羽林左监。
xiǎn zú zi yuán sì
显卒,子援嗣。
shàng huán dì mèi zhǎng shè gōng zhǔ wèi hé dōng tài shǒu
尚桓帝妹长社公主,为河东太守。
hòu cáo cāo zhū gěng shì wéi yuán sūn hóng cún yān
后曹操诛耿氏,唯援孙弘存焉。
mù píng hóu shū zú zi xí sì
牟平侯舒卒,子袭嗣。
shàng xiǎn zōng nǚ lóng lǜ gōng zhǔ
尚显宗女隆虑公主。
xí zú zi bǎo sì
袭卒,子宝嗣。
bǎo nǚ dì wèi qīng hé xiào wáng fēi
宝女弟为清河孝王妃。
jí ān dì lì zūn xiào wáng mǔ wèi xiào dé huáng hòu yǐ fēi wèi gān yuán dà guì rén
及安帝立,尊孝王,母为孝德皇后,以妃为甘园大贵人。
dì yǐ bǎo yuán jiù zhī zhòng shǐ jiān yǔ lín zuǒ qí wèi zhì dà jiàng jūn
帝以宝元舅之重,使监羽林左骑,位至大将军。
ér fù shì nèi chǒng yǔ zhōng cháng shì fán fēng dì rǔ mǔ wáng shèng děng zèn fèi huáng tài zǐ wèi jì yīn wáng jí pái xiàn tài wèi yáng zhèn yì zhě yuàn zhī
而附事内宠,与中常侍樊丰、帝乳母王圣等谮废皇太子为济阴王,及排陷太尉杨震,议者怨之。
bǎo dì zǐ chéng xí gōng zhǔ jué wèi lín lǜ hóu wèi zhì shì zhōng
宝弟子承袭公主爵为林虑侯,位至侍中。
ān dì bēng yán tài hòu yǐ bǎo děng ē fù bì xìng gòng wèi bù dào cè miǎn bǎo jí chéng jiē biǎn jué wèi tíng hòu qiǎn jiù guó
安帝崩,阎太后以宝等阿附嬖幸,共为不道,策免宝及承,皆贬爵为亭侯,遣就国。
bǎo yú dào zì shā guó chú
宝于道自杀,国除。
dà guì rén shù wèi gěng shì qǐng yáng jiā sān nián shùn dì suì shào fēng bǎo zi jī mù píng hóu wèi shì zhōng
大贵人数为耿氏请,阳嘉三年,顺帝遂绍封宝子箕牟平侯,为侍中。
yǐ héng wèi yáng tíng hòu chéng wèi yǔ lín zhōng láng jiàng
以恒为阳亭侯,承为羽林中郎将。
qí hòu guì rén hōng dà jiàng jūn liáng jì cóng chéng qiú guì rén zhēn wán bù néng de jì nù fēng yǒu sī zòu duó qí fēng
其后贵人薨,大将军梁冀从承求贵人珍玩,不能得,冀怒,风有司奏夺其封。
chéng huáng kǒng suì wáng nì yú ráng
承惶恐,遂亡匿于穰。
shù nián jì tuī jì de zhī nǎi bìng zú qí jiā shí yú rén
数年,冀推迹得之,乃并族其家十余人。
lùn yuē huái yīn yán lùn xiàng wáng shěn liào chéng shì zé zhī gāo zǔ zhī miào shèng yǐ
论曰:淮阴延论项王,审料成势,则知高祖之庙胜矣。
gěng yǎn jué cè hé běi dìng jì nán yáng yì jiàn guāng wǔ zhī yè chéng yǐ
耿弇决策河北,定计南阳,亦见光武之业成矣。
rán yǎn zì kè bá quán qí ér wú fù chǐ cùn gōng
然弇自克拔全齐,而无复尺寸功。
fu qǐ bù huái
夫岂不怀?
jiāng shí zhī dù shù bù zú yǐ xiāng róng hu
将时之度数,不足以相容乎?
sān shì wèi jiāng dào jiā suǒ jì ér gěng shì lèi yè yǐ gōng míng zì zhōng
三世为将,道家所忌,而耿氏累叶以功名自终。
jiāng qí yòng bīng yù yǐ shā zhǐ shā hu
将其用兵欲以杀止杀乎?
hé qí dú néng lóng yě
何其独能隆也!
guó zì shū lǜ jiàn wǔ sì nián chū rù shì guāng wǔ bài wèi huáng mén shì láng yìng duì zuǒ yòu dì yǐ wéi néng qiān shè shēng xiào wèi
国字叔虑,建武四年初入侍,光武拜为黄门侍郎,应对左右,帝以为能,迁射声校尉。
qī nián shè shēng guān bà bài fù mǎ dū wèi
七年,射声官罢,拜驸马都尉。
fù kuàng zú guó yú cì dāng sì shàng shū yǐ xiān hóu ài shǎo zǐ bà gù zì chén ràng yǒu zhào xǔ yān
父况卒,国于次当嗣,上疏以先侯爱少子霸,固自陈让,有诏许焉。
hòu lì dùn qiū yáng dí shàng cài lìng suǒ zài lì rén chēng zhī
后历顿丘、阳翟、上蔡令,所在吏人称之。
zhēng wèi wǔ guān zhōng láng jiàng
征为五官中郎将。
shì shí wū huán xiān bēi lǚ kòu wài jìng guó sù yǒu chóu cè shù yán biān shì dì qì zhī
是时,乌桓、鲜卑屡寇外境,国素有筹策,数言边事,帝器之。
jí xiōng nú yù jiān rì zhú wáng bǐ zì lì wèi hū hán yá dān yuán kuǎn sāi chēng fān yuàn gǎn yù běi lǔ
及匈奴薁鞬日逐王比自立为呼韩邪单元,款塞称藩,愿扞御北虏。
shì xià gōng qīng
事下公卿。
yì zhě jiē yǐ wéi tiān xià chū dìng zhōng guó kōng xū yí dí qíng wěi nán zhī bù kě xǔ
议者皆以为天下初定,中国空虚,夷狄情伪难知,不可许。
guó dú yuē chén yǐ wéi yi rú xiào xuān gù shì shòu zhī lìng dōng hàn xiān bēi běi jù xiōng nú lǜ lì sì yí wán fù biān jùn shǐ sāi xià wú yàn kāi zhī jǐng wàn shì ān níng zhī cè yě
国独曰:"臣以为宜如孝宣故事受之,令东扞鲜卑,北拒匈奴,率厉四夷,完复边郡,使塞下无晏开之警,万世安宁之策也。
dì cóng qí yì suì lì bǐ wéi nán chán yú
"帝从其议,遂立比为南单于。
yóu shì wū huán xiān bēi bǎo sāi zì shǒu běi lǔ yuǎn dùn zhōng guó shǎo shì
由是乌桓、鲜卑保塞自守,北虏远遁,中国少事。
èr shí qī nián dài féng qín wèi dà sī nóng
二十七年,代冯勤为大司农。
yòu shàng yán yi zhì dù liáo jiāng jūn zuǒ yòu xiào wèi zhūn wǔ yuán yǐ fáng táo wáng
又上言宜置度辽将军、左右校尉,屯五原以防逃亡。
yǒng píng yuán nián zú guān
永平元年卒官。
xiǎn zōng zhuī sī guó yán hòu suì zhì dù liáo jiāng jūn zuǒ yòu xiào wèi rú qí yì yān
显宗追思国言,后遂置度辽将军、左右校尉,如其议焉。
guó èr zi bǐng kuí
国二子:秉,夔。
bǐng zì bó chū yǒu wěi tǐ yāo dài bā wéi
秉字伯初,有伟体,腰带八围。
bó tōng shū jì néng shuō sī mǎ bīng fǎ yóu hǎo jiàng shuài zhī lüè
博通书记,能说《司马兵法》,尤好将帅之略。
yǐ fù rèn wèi láng shù shàng yán bīng shì
以父任为郎,数上言兵事。
cháng yǐ zhōng guó xū fèi biān chuí bù níng qí huàn zhuān zài xiōng nú
常以中国虚费,边陲不宁,其患专在匈奴。
yǐ zhàn qù zhàn shèng wáng zhī dào
以战去战,盛王之道。
xiǎn zōng jì yǒu zhì běi fá yīn rán qí yán
显宗既有志北伐,阴然其言。
yǒng píng zhōng zhào yì shěng tà wèn qián hòu suǒ shàng pián yí fāng lüè bài yè zhě pú yè suì jiàn qīn xìng
永平中,召诣省闼,问前后所上便宜方略,拜谒者仆射,遂见亲幸。
měi gōng qīng huì yì cháng yǐn bǐng shàng diàn fǎng yǐ biān shì duō jiǎn dì xīn
每公卿会议,常引秉上殿,访以边事,多简帝心。
shí wǔ nián bài fù mǎ dū wèi
十五年,拜驸马都尉。
shí liù nián yǐ qí dū wèi qín péng wèi fù yǔ fèng chē dū wèi dòu gù děng jù fá běi xiōng nú
十六年,以骑都尉秦彭为副,与奉车都尉窦固等俱伐北匈奴。
lǔ jiē bēn zǒu bù zhàn ér hái
虏皆奔走,不战而还。
shí qī nián xià zhào bǐng yǔ gù hé bīng wàn sì qiān jì fù chū bái shān jī chē shī
十七年夏,诏秉与固合兵万四千骑,复出白山击车师。
chē shī yǒu hòu wáng qián wáng qián wáng jí hòu wáng zhī zǐ qí tíng xiāng qù wǔ bǎi yú lǐ
车师有后王、前王,前王即后王之子,其廷相去五百余里。
gù yǐ hòu wáng dào yuǎn shān gǔ shēn shì zú hán ruò yù gōng qián wáng
固以后王道远,山谷深,士卒寒若,欲攻前王。
bǐng yì xiān fù hòu wáng yǐ wéi bìng lì gēn běn zé qián wáng zì fú
秉议先赴后王,以为并力根本,则前王自服。
gù jì wèi jué
固计未决。
bǐng fèn shēn ér qǐ yuē qǐng xíng qián
秉奋身而起曰:"请行前。
nǎi shàng mǎ yǐn bīng běi rù zhòng jūn bù dé yǐ suì jìn
"乃上马,引兵北入,众军不得已,遂进。
bìng zòng bīng chāo lüě zhǎn shǒu shù qiān jí shōu mǎ niú shí yú wàn tóu
并纵兵抄掠,斩首数千级,收马、牛十余万头。
hòu wáng ān dé zhèn bù cóng shù bǎi qí chū yíng bǐng
后王安得震怖,从数百骑出迎秉。
ér gù sī mǎ sū ān yù quán gōng guī gù jí chí wèi ān dé yuē hàn guì jiāng dú yǒu fèng chē dū wèi tiān zǐ zǐ xù jué wèi tōng hóu dāng xiān jiàng zhī
而固司马苏安欲全功归固,即驰谓安得曰:"汉贵将独有奉车都尉,天子姊婿,爵为通侯,当先降之。
ān dé nǎi hái gèng lìng qí zhū jiàng yíng bǐng
"安得乃还,更令其诸将迎秉。
bǐng dà nù bèi jiǎ shàng mǎ huī qí jīng qí jìng zào gù bì
秉大怒,被甲上马,麾其精骑径造固壁。
yán yuē chē shī wáng jiàng qì jīn bù zhì qǐng wǎng xiāo qí shǒu
言曰:"车师王降,讫今不至,请往枭其首。
gù dà jīng yuē qiě zhǐ jiāng bài shì
"固大惊曰:"且止,将败事!
bǐng lì shēng yuē shòu xiáng rú shòu dí
"秉厉声曰:"受降如受敌。
suì chí fù zhī
"遂驰赴之。
ān dé huáng kǒng zǒu chū mén tuō mào bào mǎ zú jiàng
安得惶恐,走出门,脱帽抱马足降。
bǐng jiāng yǐ yì gù
秉将以诣固。
qí qián wáng yì guī mìng suì dìng chē shī ér hái
其前王亦归命,遂定车师而还。
míng nián qiū sù zōng jí wèi bài bǐng zhēng xi jiāng jūn qiǎn àn xíng liáng zhōu biān jìng láo cì bǎo sāi qiāng hú jìn tún jiǔ quán jiù wù jǐ xiào wèi
明年秋,肃宗即位,拜秉征西将军,遣案行凉州边境,劳赐保塞羌胡,进屯酒泉,救戊己校尉。
jiàn chū yuán nián bài dù liáo jiāng jūn
建初元年,拜度辽将军。
shì shì qī nián xiōng nú huái qí ēn xìn
视事七年,匈奴怀其恩信。
zhēng wèi zhí jīn wú shén jiàn qīn zhòng
征为执金吾,甚见亲重。
dì měi xún jùn guó jí xìng gōng guàn bǐng cháng lǐng jìn bīng sù wèi zuǒ yòu
帝每巡郡国及幸宫观,秉常领禁兵宿卫左右。
chú sān zi wèi láng
除三子为郎。
zhāng hé èr nián fù bài zhēng xi jiāng jūn fù chē qí jiāng jūn dòu xiàn jī běi xiōng nú dà pò zhī
章和二年,复拜征西将军,副车骑将军窦宪击北匈奴,大破之。
shì bìng jiàn xiàn chuán
事并见《宪传》。
fēng bǐng měi yáng hòu shí yì sān qiān hù
封秉美阳侯,食邑三千户。
bǐng xìng yǒng zhuàng ér jiǎn yì yú shì jūn xíng cháng zì bèi jiǎ zài qián xiū zhǐ bù jié yíng bù rán yuǎn chì hou míng yào shì yǒu jǐng jūn chén lì chéng shì zú jiē lè wèi sǐ
秉性勇壮而简易于事,军行常自被甲在前,休止不结营部,然远斥候,明要誓,有警,军陈立成,士卒皆乐为死。
yǒng yuǎn èr nián dài huán yú wèi guāng lù xūn
永远二年,代桓虞为光禄勋。
míng nián xià zú shí nián wǔ shí yú
明年夏卒,时年五十余。
cì yǐ wèi guān yù yī jiāng zuò dà jiàng chuān zhǒng jiǎ gǔ chuī wǔ yíng qí shì sān bǎi yú rén sòng zàng
赐以未棺、玉衣,将作大匠穿冢,假鼓吹,五营骑士三百余人送葬。
shì yuē héng hóu
谥曰恒侯。
xiōng nú wén bǐng zú jǔ guó hào kū huò zhì lí miàn liú xiě
匈奴闻秉卒,举国号哭,或至梨面流血。
zhǎng zǐ chōng sì
长子冲嗣。
jí dòu xiàn bài yǐ bǐng dòu shì dǎng guó chú
及窦宪败,以秉窦氏党,国除。
chōng guān zhì hàn yáng tài shǒu
冲官至汉阳太守。
zēng sūn jì shǎo yǒu měi míng pì gōng fǔ cáo cāo shén jìng yì zhī shāo qiān shào fǔ
曾孙纪,少有美名,辟公府,曹操甚敬异之,稍迁少府。
jì yǐ cāo jiāng cuàn hàn jiàn ān èr shí sān nián yǔ tài yī lìng jí chéng xiàng sī zhí wéi huang móu qǐ bīng zhū cāo bù kè yí sān zú
纪以操将篡汉,建安二十三年,与太医令吉ぶ、丞相司直韦晃谋起兵诛操,不克,夷三族。
yú shí yì guān shèng mén zuò jì lí huò miè zhě zhòng yǐ
于时衣冠盛门坐纪罹祸灭者众矣。
kuí zì dìng gōng
夔字定公。
shǎo yǒu qì jué
少有气决。
yǒng yuán chū wèi chē qí jiāng jūn dòu xiàn jiǎ sī mǎ běi jī xiōng nú zhuǎn qí dū wèi
永元初,为车骑将军窦宪假司马,北击匈奴,转骑都尉。
sān nián xiàn fù chū hé xī yǐ kuí wèi dà jiàng jūn zuǒ xiào wèi
三年,宪复出河西,以夔为大将军左校尉。
jiāng jīng qí bā bǎi chū jū yán sāi zhí bèn běi chán yú tíng yú jīn wēi shān zhǎn yān zhī míng wáng yǐ xià wǔ qiān yú jí chán yú yǔ shù qí tuō wáng jǐn huò qí xiōng nú zhēn bǎo cái chù qù sāi wǔ qiān yú lǐ ér hái zì hàn chū shī suǒ wèi cháng zhì yě
将精骑八百,出居延塞,直奔北单于廷,于金微山斩阏氏、名王以下五千余级,单于与数骑脱亡,尽获其匈奴珍宝财畜,去塞五千余里而还,自汉出师所未尝至也。
nǎi fēng kuí sù yì hòu
乃封夔粟邑侯。
huì běi chán yú dì zuǒ lù lí wáng wū chú jiān zì lì wèi chán yú zhòng bā bù èr wàn yú rén lái jū pú lèi hǎi shàng qiǎn shǐ kuǎn sāi
会北单于弟左鹿蠡王于除鞬自立为单于,众八部二万余人,来居蒲类海上,遣使款塞。
yǐ kuí wèi zhōng láng jiàng chí jié wèi hù zhī
以夔为中郎将,持节卫护之。
jí dòu xiàn bài kuí yì miǎn guān duó jué shì
及窦宪败,夔亦免官夺爵士。
hòu fù wèi zhǎng shuǐ xiào wèi bài wǔ yuán tài shǒu qiān liáo dōng tài shǒu
后复为长水校尉,拜五原太守,迁辽东太守。
yuán xìng yuán nián mò rén kòu jùn jiè kuí zhuī jī zhǎn qí qú shuài
元兴元年,貊人寇郡界,夔追击,斩其渠帅。
yǒng chū sān nián nán chán yú tán fǎn pàn shǐ kuí lǜ xiān bēi jí zhū jùn bīng zhūn yàn mén yǔ chē qí jiāng jūn hé xī gòng jī zhī
永初三年,南单于檀反畔,使夔率鲜卑及诸郡兵屯雁门,与车骑将军何熙共击之。
xī tuī kuí wèi xiān fēng ér qiǎn qí sī mǎ gěng pǔ liú zhǐ jiāng èr qiān rén yǔ kuí jù jìn
熙推夔为先锋,而遣其司马耿溥、刘祉将二千人与夔俱进。
dào shǔ guó gù chéng chán yú qiǎn yù jiān rì zhú wáng sān qiān yú rén zhē hàn bīng
到属国故城,单于遣薁鞬日逐王三千余人遮汉兵。
kuí zì jī qí zuǒ lìng xiān bēi gōng qí yòu lǔ suì bài zǒu zhuī zhǎn qiān yú jí shā qí míng wáng liù rén huò qióng lú chē zhòng qiān yú liǎng mǎ chù shēng kǒu shén zhòng
夔自击其左,令鲜卑攻其右,虏遂败走,追斩千余级,杀其名王六人,获穹庐车重千余两,马畜生口甚众。
xiān bēi mǎ duō léi bìng suì pàn chū sài
鲜卑马多羸病,遂畔出塞。
kuí bù néng dú jìn yǐ bù qióng zhuī zuǒ zhuǎn yún zhōng tài shǒu hòu qiān xíng dù liáo jiāng jūn shì
夔不能独进,以不穷追,左转云中太守,后迁行度辽将军事。
kuí yǒng ér yǒu qì shù qīn líng shǐ xiōng nú zhōng láng jiàng zhèng jiǎn
夔勇而有气,数侵陵使匈奴中郎将郑戬。
yuán chū yuán nián zuò zhēng xià yù yǐ jiǎn sǐ lùn chī èr bǎi
元初元年,坐征下狱,以减死论,笞二百。
jiàn guāng zhōng fù bài dù liáo jiāng jūn
建光中,复拜度辽将军。
shí xiān bēi gōng shā yún zhōng tài shǒu chéng yán wéi wū huán xiào wèi xú cháng yú mǎ chéng
时,鲜卑攻杀云中太守成严,围乌桓校尉徐常于马城。
kuí yǔ yōu zhōu cì shǐ páng cān jiù zhī zhuī lǔ chū sài ér hái
夔与幽州刺史庞参救之,追虏出塞而还。
hòu zuò fǎ miǎn zú yú jiā
后坐法免,卒于家。
gōng zì bó zōng guó dì guǎng zhī zǐ yě
恭字伯宗,国弟广之子也。
shǎo gū
少孤。
kāng kǎi duō dà lüè yǒu jiàng shuài cái
慷慨多大略,有将帅才。
yǒng píng shí qī nián dōng qí dū wèi liú zhāng chū jī chē shī qǐng gōng wèi sī mǎ yǔ fèng chē dū wèi dòu gù jí cóng dì fù mǎ dū wèi bǐng pò jiàng zhī
永平十七年冬,骑都尉刘张出击车师,请恭为司马,与奉车都尉窦固及从弟驸马都尉秉破降之。
shǐ zhì xī yù dū hù wù jǐ xiào wèi nǎi yǐ gōng wèi wù jǐ xiào wèi zhūn hòu wáng bù jīn pú chéng yè zhě guān chǒng wèi wù jǐ xiào wèi zhūn qián wáng liǔ zhōng chéng zhūn gè zhì shù bǎi rén
始置西域都护、戊己校尉,乃以恭为戊己校尉,屯后王部金蒲城,谒者关宠为戊己校尉,屯前王柳中城,屯各置数百人。
gōng zhì bù yí xí wū sūn shì hàn wēi dé dà kūn mí yǐ xià jiē huān xǐ qiǎn shǐ xiàn míng mǎ jí fèng xuān dì shí suǒ cì gōng zhǔ bó jù yuàn qiǎn zi rù shì
耿恭到任,传檄文给乌孙国,宣示汉朝威德,乌孙国大昆弥以下都欢喜,派遣使者献名马,以及西汉宣帝时所赐公主的博具,愿送儿子入侍。
gōng nǎi fā shǐ jī jīn bó yíng qí shì zǐ
恭乃发使赍金帛,迎其侍子。
míng nián sān yuè běi chán yú qiǎn zuǒ lù lí wáng èr wàn qí jī chē shī
明年三月,北单于遣左鹿蠡王二万骑击车师。
gōng qiǎn sī mǎ jiàng bīng sān bǎi rén jiù zhī dào féng xiōng nú qí duō jiē wèi suǒ mò
恭遣司马将兵三百人救之,道逢匈奴骑多,皆为所殁。
xiōng nú suì pò shā hòu wáng ān dé ér gōng jīn pú chéng
匈奴遂破杀后王安得,而攻金蒲城。
gōng chéng chéng bó zhàn yǐ dú yào fu shǐ
恭乘城搏战,以毒药傅矢。
chuán yǔ xiōng nú yuē hàn jiā jiàn shén qí zhōng chuāng zhě bì yǒu yì
传语匈奴曰:"汉家箭神,其中疮者必有异。
yīn fā qiáng nǔ shè zhī
"因发强弩射之。
lǔ zhōng shǐ zhě shì chuàng jiē fèi suì dà jīng
虏中矢者,视创皆沸,遂大惊。
huì tiān bào fēng yǔ suí yǔ jī zhī shā shāng shén zhòng
会天暴风雨,随雨击之,杀伤甚众。
xiōng nú zhèn bù xiāng wèi yuē hàn bīng shén zhēn kě wèi yě
匈奴震怖,相谓曰:"汉兵神,真可畏也!
suì jiě qù
"遂解去。
gōng yǐ shū lè chéng bàng yǒu jiàn shuǐ kě gù wǔ yuè nǎi yǐn bīng jù zhī
恭以疏勒城傍有涧水可固,五月,乃引兵据之。
qī yuè xiōng nú fù lái gōng gōng gōng mù xiān dēng shù qiān rén zhí chí zhī hú jì sàn zǒu xiōng nú suì yú chéng xià yōng jué jiàn shuǐ
七月,匈奴复来攻恭,恭募先登数千人直驰之,胡骑散走,匈奴遂于城下拥绝涧水。
gōng yú chéng zhōng chuān jǐng shí wǔ zhàng bù dé shuǐ lì shì kě fá zé mǎ fèn zhī ér yǐn zhī
恭于城中穿井十五丈不得水,吏士渴乏,笮马粪汁而饮之。
gōng yǎng tàn yuē wén xī èr shī jiāng jūn bá pèi dāo là shān fēi quán yǒng chū
恭仰叹曰:"闻昔贰师将军拔佩刀剌山,飞泉涌出;
jīn hàn dé shén míng qǐ yǒu qióng zāi
今汉德神明,岂有穷哉。
nǎi zhěng yī fú xiàng jǐng zài bài wèi lì shì dǎo
"乃整衣服向井再拜,为吏士祷。
yǒu qǐng shuǐ quán bēn chū zhòng jiē chēng wàn suì
有顷,水泉奔出,众皆称万岁。
nǎi lìng lì shì yáng shuǐ yǐ shì lǔ
乃令吏士扬水以示虏。
lǔ chū bù yì yǐ wéi shén míng suì yǐn qù
虏出不意,以为神明,遂引去。
shí yān qí qiū cí gōng mò dū hù chén mù běi lǔ yì wéi guān chǒng yú liǔ zhōng
时,焉耆、龟兹攻殁都护陈睦,北虏亦围关宠于柳中。
huì xiǎn zōng bēng jiù bīng bù zhì chē shī fù pàn yǔ xiōng nú gòng gōng gōng
会显宗崩,救兵不至,车师复畔,与匈奴共攻恭。
gōng lì shì zhòng jī zǒu zhī
恭历士众击走之。
hòu wáng fū rén xiān shì hàn rén cháng sī yǐ lǔ qíng gào gōng yòu gěi yǐ liáng xiǎng
后王夫人先世汉人,常私以虏情告恭,又给以粮饷。
shù yuè shí jǐn qióng kùn nǎi zhǔ kǎi nǔ shí qí jīn gé
数月,食尽穷困,乃煮铠弩,食其筋革。
gōng yǔ shì tuī chéng tóng sǐ shēng gù jiē wú èr xīn ér shāo shāo sǐ wáng yú shù shí rén
恭与士推诚同死生,故皆无二心,而稍稍死亡,余数十人。
chán yú zhī gōng yǐ kùn yù bì jiàng zhī
单于知恭已困,欲必降之。
fù qiǎn shǐ zhāo gōng yuē ruò jiàng zhě dāng fēng wèi bái wū wáng qī yǐ nǚ zǐ
复遣使招恭曰:"若降者,当封为白屋王,妻以女子。
gōng nǎi yòu qí shǐ shàng chéng shǒu jī shā zhī zhì zhū chéng shàng
"恭乃诱其使上城,手击杀之,炙诸城上。
lǔ guān zhǔ wàng jiàn hào kū ér qù
虏官属望见,号哭而去。
chán yú dà nù gèng yì bīng wéi gōng bù néng xià
单于大怒,更益兵围恭,不能下。
chū guān chǒng shàng shū qiú jiù shí sù zōng xīn jí wèi nǎi zhào gōng qīng huì yì
初,关宠上书求救,时肃宗新即位,乃诏公卿会议。
sī kōng dì wǔ lún yǐ wéi bù yí jiù
司空第五伦以为不宜救。
sī tú bào yù yì yuē jīn shǐ rén yú wēi nàn zhī de jí ér qì zhī wài zé zòng mán yí zhī bào nèi zé shāng sǐ nàn zhī chén
司徒鲍昱议曰:"今使人于危难之地,急而弃之,外则纵蛮夷之暴,内则伤死难之臣。
chéng lìng quán shí hòu wú biān shì kě yě xiōng nú rú fù fàn sāi wèi kòu bì xià jiāng hé yǐ shǐ jiāng
诚令权时后无边事可也,匈奴如复犯塞为寇,陛下将何以使将?
yòu èr bù bīng rén cái gè shù shí xiōng nú wéi zhī lì xún bù xià shì qí guǎ ruò jìn lì zhī xiào yě
又二部兵人裁各数十,匈奴围之,历旬不下,是其寡弱尽力之效也。
kě lìng dūn huáng jiǔ quán tài shǒu gè jiāng jīng qí èr qiān duō qí fān zhì bèi dào jiān xíng yǐ fù qí jí
可令敦煌、酒泉太守各将精骑二千,多其幡帜,倍道兼行,以赴其急。
xiōng nú pí jí zhī bīng bì bù gǎn dāng sì shí rì jiān zú hái rù sāi
匈奴疲极之兵,必不敢当,四十日间,足还入塞。
dì rán zhī
"帝然之。
nǎi qiǎn zhēng xi jiāng jūn gěng bǐng zhūn jiǔ quán xíng tài shǒu shì
乃遣征西将军耿秉屯酒泉,行太守事;
qiǎn qín péng yǔ yè zhě wáng méng huáng fǔ yuán fā zhāng yè jiǔ quán dūn huáng sān jùn jí shàn shàn bīng
遣秦彭与谒者王蒙、皇甫援发张掖、酒泉、敦煌三郡及鄯善兵,
hé qī qiān yú rén
合七千余人,
jiàn chū yuán nián zhēng yuè
建初元年正月,
huì liǔ zhōng jī chē shī
会柳中击车师,
gōng jiāo hé chéng
攻交河城,
zhǎn shǒu sān qiān bā bǎi jí
斩首三千八百级,
huò shēng kǒu sān qiān yú rén
获生口三千余人,
tuo lǘ mǎ niú yáng sān wàn qī qiān tóu
驼、驴、马、牛、羊三万七千头,
běi lǔ jīng zǒu
北虏惊走,
chē shī fù jiàng
车师复降。
huì guān chǒng yǐ mò méng děng wén zhī biàn yù yǐn bīng hái
会关宠已殁,蒙等闻之,便欲引兵还。
xiān shì gōng qiǎn jūn lì fàn qiāng zhì dūn huáng yíng bīng shì hán fú qiāng yīn suí wáng méng jūn jù chū sài
先是,恭遣军吏范羌至敦煌迎兵士寒服,羌因随王蒙军俱出塞。
qiāng gù qǐng yíng gōng zhū jiāng bù gǎn qián nǎi fēn bīng èr qiān rén yǔ qiāng cóng shān běi yíng gōng yù dà xuě zhàng yú jūn jǐn néng zhì
羌固请迎恭,诸将不敢前,乃分兵二千人与羌,从山北迎恭,遇大雪丈余,军仅能至。
chéng zhōng yè wén bīng mǎ shēng yǐ wéi lǔ lái dà jīng
城中夜闻兵马声,以为虏来,大惊。
qiāng nǎi yáo hū yuē wǒ fàn qiāng yě
羌乃遥呼曰:"我范羌也。
hàn qiǎn jūn yíng xiào wèi ěr
汉遣军迎校尉耳。
chéng zhōng jiē chēng wàn suì
"城中皆称万岁。
kāi mén gòng xiāng chí tì qì
开门,共相持涕泣。
míng rì suì xiāng suí jù guī
明日,遂相随俱归。
lǔ bīng zhuī zhī qiě zhàn qiě xíng
虏兵追之,且战且行。
lì shì sù jī kùn fā shū lè shí shàng yǒu èr shí liù rén suí lù sǐ méi sān yuè zhì yù mén wéi yú shí sān rén
吏士素饥困,发疏勒时尚有二十六人,随路死没,三月至玉门,唯余十三人。
yī jù chuān jué xíng róng kū gǎo
衣屦穿决,形容枯槁。
zhōng láng jiàng zhèng zhòng wèi gōng yǐ xià xǐ shù yì yì guān
中郎将郑众为恭已下洗沭易衣冠。
shàng shū yuē gěng gōng yǐ dān bīng gù shǒu gū chéng dāng xiōng nú zhī chōng duì shù wàn zhī zhòng lián yuè yú nián xīn lì kùn jǐn
上疏曰:"耿恭以单兵固守孤城,当匈奴之冲,对数万之众,连月逾年,心力困尽。
záo shān wèi jǐng zhǔ nǔ wèi liáng chū yú wàn sǐ wú yī shēng zhī wàng
凿山为井,煮弩为粮,出于万死无一生之望。
qián hòu shā shāng chǒu lǔ shù qiān bǎi jì zú quán zhōng yǒng bù wéi dà hàn chǐ
前后杀伤丑虏数千百计,卒全忠勇,不为大汉耻。
gōng zhī jié yì gǔ jīn wèi yǒu
恭之节义,古今未有。
yi méng xiǎn jué yǐ lì jiàng shuài
宜蒙显爵,以厉将帅。
jí gōng zhì luò yáng bào yù zòu gōng jié guò sū wǔ yi méng jué shǎng
"及恭至洛阳,鲍昱奏恭节过苏武,宜蒙爵赏。
yú shì bài wèi qí dū wèi yǐ gōng sī mǎ shí xiū wéi luò yáng shì chéng zhāng fēng wèi yōng yíng sī mǎ jūn lì fàn qiāng wèi gòng chéng yú jiǔ rén jiē bǔ yǔ lín
于是拜为骑都尉,以恭司马石修为洛阳市丞,张封为雍营司马,军吏范羌为共丞,余九人皆补羽林。
gōng mǔ xiān zú jí hái zhuī xíng sàng zhì yǒu zhào shǐ wǔ guān zhōng láng jiàng jī niú jiǔ shì fú
恭母先卒,及还,追行丧制,有诏使五官中郎将赍牛、酒释服。
míng nián qiān zhǎng shuǐ xiào wèi
明年,迁长水校尉。
qí qiū jīn chéng lǒng xī qiāng fǎn
其秋,金城、陇西羌反。
gōng shàng shū yán fāng lüè zhào zhào rù wèn zhuàng
恭上疏言方略,诏召入问状。
nǎi qiǎn gōng jiāng wǔ xiào shì sān qiān rén fù chē qí jiāng jūn mǎ fáng tǎo xī qiāng
乃遣恭将五校士三千人,副车骑将军马防讨西羌。
gōng zhūn fú hǎn shù yǔ qiāng jiē zhàn
恭屯枹罕,数与羌接战。
míng nián qiū shāo dāng qiāng jiàng fáng hái jīng shī gōng liú jī zhū wèi fú zhě shǒu lǔ qiān yú rén huò niú yáng sì wàn yú tóu lè jiě shāo hé qiāng děng shí sān zhǒng shù wàn rén jiē yì gōng jiàng
明年秋,烧当羌降,防还京师,恭留击诸未服者,首虏千余人,获牛、羊四万余头,勒姐、烧何羌等十三种数万人,皆诣恭降。
chū gōng chū lǒng xī shàng yán gù ān fēng hòu dòu róng xī zài xī zhōu shén de qiāng hú fù xīn
初,恭出陇西,上言:"故安丰侯窦融昔在西州,甚得羌胡腹心。
jīn dà hóng lú gù jí qí zǐ sūn
今大鸿胪固,即其子孙。
qián jī bái shān gōng guān sān jūn
前击白山,功冠三军。
yi fèng dà shǐ zhèn fǔ liáng bù
宜奉大使,镇抚凉部。
lìng chē qí jiāng jūn fáng tún jūn hàn yáng yǐ wéi wēi zhòng
令车骑将军防屯军汉阳,以为威重。
yóu shì dà wǔ yú fáng
"由是大忤于防。
jí fáng hái jiān yíng yè zhě li tán chéng zhǐ zòu gōng bù yōu jūn shì bèi zhào yuàn wàng
及防还,监营谒者李谭承旨奏恭不忧军事,被诏怨望。
zuò zhēng xià yù miǎn guān guī běn jùn zú yú jiā
坐征下狱,免官归本郡,卒于家。
zi pǔ wèi jīng zhào hǔ yá dū wèi
子溥,为京兆虎牙都尉。
yuán chū èr nián jī pàn qiāng yú dīng xī chéng jūn bài suì mò
元初二年,击畔羌于丁奚城,军败,遂殁。
zhào bài pǔ zi hóng yè bìng wèi láng
诏拜溥子宏、晔并为郎。
yè zì jì yù
晔字季遇。
shùn dì chū wèi wū huán xiào wèi
顺帝初,为乌桓校尉。
shí xiān bēi kòu yuán biān shā dài jùn tài shǒu
时,鲜卑寇缘边,杀代郡太守。
yè lǜ wū huán jí zhū jùn zú chū sài tǎo jī dà pò zhī
晔率乌桓及诸郡卒出塞讨击,大破之。
xiān bēi zhèn bù shù wàn rén yì liáo dōng jiàng
鲜卑震怖,数万人诣辽东降。
zì hòu pín chū zhé kè huò wēi zhèn běi fāng
自后频出辄克获,威振北方。
qiān dù liáo jiāng jūn
迁度辽将军。
gěng shì zì zhōng xīng yǐ hòu qì jiàn ān zhī mò dà jiàng jūn èr rén jiāng jūn jiǔ rén qīng shí sān rén shàng gōng zhǔ sān rén liè hóu shí jiǔ rén zhōng láng jiàng hù qiāng xiào wèi jí cì shǐ èr qiān dàn shù shí bǎi rén suì yǔ hàn xīng shuāi yún
耿氏自中兴已后迄建安之末,大将军二人,将军九人,卿十三人,尚公主三人,列侯十九人,中郎将、护羌校尉及刺史、二千石数十百人,遂与汉兴衰云。
lùn yuē yú chū dú sū wǔ chuán gǎn qí rú máo qióng hǎi bù wéi dà hàn xiū
论曰:余初读《苏武传》,感其茹毛穷海,不为大汉羞。
hòu lǎn gěng gōng shū lè zhī shì kuì rán bù jué tì zhī wú cóng
后览耿恭疏勒之事,喟然不觉涕之无从。
jiē zāi yì zhòng yú shēng yǐ zhì shì hu
嗟哉,义重于生,以至是乎!
xī cáo zi kàng zhì yú kē méng xiàng rú shēn wēi yú hé biǎo gài yǐ jué yī dàn zhī fù yì hu bǎi sǐ zhī de yě
昔曹子抗质于柯盟,相如申威于河表,盖以决一旦之负,异乎百死之地也。
yǐ wéi èr hàn dāng shū gāo jué yòu shí shì
以为二汉当疏高爵,宥十世。
ér sū jūn ēn bù jí sì gōng yì zhōng tián láo hù
而苏君恩不及嗣,恭亦终填牢户。
zhuī sòng lóng shé zhī zhāng yǐ wéi tàn xī
追诵龙蛇之章,以为叹息。
zàn yuē hǎo zhì jīng wǔ néng huà néng bīng
赞曰:好畤经武,能画能兵。
wǎng shōu yàn zú lái jí hàn yíng
往收燕卒,来集汉营。
qǐng jiān zhào diàn shāi jiǔ qí chéng
请间赵殿,酾酒齐城。
kuàng shū lǜ cóng yì jì yǒu chéng
况、舒率从,亦既有成。
guó tú jiǔ cè fēn cǐ xiōng dí
国图久策,分此凶狄。
bǐng qià hú qíng kuí dān lǔ jī
秉洽胡情,夔单虏迹。
qiè qiè bó zōng kū quán fēi yè
慊慊伯宗,枯泉飞液。