后汉书 · 范晔 · Chapter 25 of 130

列传·窦融列传

PinyinModern Translation
Size

dòu róng zì zhōu gōng fú fēng píng líng rén yě

窦融字周公,扶风平陵人也。

qī shì zǔ guǎng guó xiào wén huáng hòu zhī dì fēng zhāng wǔ hòu

七世祖广国,孝文皇后之弟,封章武侯。

róng gāo zǔ fù xuān dì shí yǐ lì èr qiān dàn zì cháng shān xǐ yān

融高祖父,宣帝时以吏二千石自常山徙焉。

róng zǎo gū

融早孤。

wáng mǎng jū shè zhōng wèi qiáng nǔ jiāng jūn sī mǎ dōng jī dí yì hái gōng huái lǐ yǐ jūn gōng fēng jiàn wǔ nán

王莽居摄中,为强弩将军司马,东击翟义,还攻槐里,以军功封建武男。

nǚ dì wèi dà sī kōng wáng yì xiǎo qī

女弟为大司空王邑小妻。

jiā zhǎng ān zhōng chū rù guì qī lián jié lǘ lǐ háo jié yǐ rèn xiá wèi míng

家长安中,出入贵戚,连结闾里豪杰,以任侠为名;

rán shì mǔ xiōng yǎng ruò dì nèi xiū xíng yì

然事母兄,养弱弟,内修行义。

wáng mǎng mò qīng xú zéi qǐ tài shī wáng kuāng qǐng róng wèi zhù jūn yǔ gòng dōng zhēng

王莽末,青、徐贼起,太师王匡请融为助军,与共东征。

jí hàn bīng qǐ róng fù cóng wáng yì bài yú kūn yáng xià guī cháng ān

及汉兵起,融复从王邑败于昆阳下,归长安。

hàn bīng cháng qū rù guān wáng yì jiàn róng bài wèi bō shuǐ jiāng jūn cì huáng jīn qiān jīn yǐn bīng zhì xīn fēng

汉兵长驱入关,王邑荐融,拜为波水将军,赐黄金千斤,引兵至新丰。

mǎng bài róng yǐ jūn jiàng gēng shǐ dà sī mǎ zhào méng méng yǐ wéi xiào wèi shén zhòng zhī jiàn róng wèi jù lù tài shǒu

莽败,融以军降更始大司马赵萌,萌以为校尉,甚重之,荐融为巨鹿太守。

róng jiàn gēng shǐ xīn lì

融见更始新立,

dōng fāng shàng rǎo

东方尚扰,

bù yù chū guān

不欲出关,

ér gāo zǔ fù cháng wèi zhāng yè tài shǒu

而高祖父尝为张掖太守,

cóng zǔ fù wèi hù qiāng xiào wèi

从祖父为护羌校尉,

cóng dì yì wèi wǔ wēi tài shǒu

从弟亦为武威太守,

lěi shì zài hé xī

累世在河西,

zhī qí tǔ sú

知其土俗,

dú wèi xiōng dì yuē tiān xià ān wēi wèi kě zhī

独谓兄弟曰:"天下安危未可知,

hé xī yīn fù

河西殷富,

dài hé wèi gù

带河为固,

zhāng yè shǔ guó jīng bīng wàn qí

张掖属国精兵万骑,

yī dàn huǎn jí

一旦缓急,

dù jué hé jīn

杜绝河津,

zú yǐ zì shǒu

足以自守,

cǐ yí zhǒng chù yě

此遗种处也。

xiōng dì jiē rán zhī

"兄弟皆然之。

róng yú shì rì wǎng shǒu méng cí ràng jù lù tú chū hé xī

融于是日往守萌,辞让巨鹿,图出河西。

méng wéi yán gēng shǐ nǎi de wèi zhāng yè shǔ guó dū wèi

萌为言更始,乃得为张掖属国都尉。

róng dà xǐ jí jiāng jiā shǔ ér xi

融大喜,即将家属而西。

jì dào fǔ jié xióng jié huái jí qiāng lǔ shén de qí huān xīn hé xī xī rán guī zhī

既到,抚结雄杰,怀辑羌虏,甚得其欢心,河西翕然归之。

shì shí jiǔ quán tài shǒu liáng tǒng jīn chéng tài shǒu shè jūn zhāng yè dū wèi shǐ bāo jiǔ quán dū wèi dǔ céng dūn huáng dū wèi xīn róng bīng zhōu jùn yīng jùn róng jiē yǔ wèi hòu shàn

是时,酒泉太守梁统、金城太守厍钧、张掖都尉史苞、酒泉都尉竺曾、敦煌都尉辛肜,并州郡英俊,融皆与为厚善。

jí gēng shǐ bài róng yǔ liáng tǒng děng jì yì yuē jīn tiān xià rǎo luàn wèi zhī suǒ guī

及更始败,融与梁统等计议曰:"今天下扰乱,未知所归。

hé xī dòu jué zài qiāng hú zhōng bù tóng xīn lù lì zé bù néng zì shǒu

河西斗绝在羌湖中,不同心戮力则不能自守;

quán jūn lì qí fù wú yǐ xiāng shuài

权钧力齐,复无以相率。

dāng tuī yī rén wèi dà jiàng jūn gòng quán wǔ jùn guān shí biàn dòng

当推一人为大将军,共全五郡,观时变动。

yì jì dìng ér gè qiān ràng xián yǐ róng shì rèn hé xī wèi lì rén suǒ jìng xiàng nǎi tuī róng xíng hé xi wǔ jùn dà jiàng jūn shì

"议既定,而各谦让,咸以融世任河西为吏,人所敬向,乃推融行河西五郡大将军事。

shì shí wǔ wēi tài shǒu mǎ qī zhāng yè tài shǒu rèn zhòng bìng gū lì wú dǎng nǎi gòng yí shū gào shì zhī èr rén jí jiě yìn shòu qù

是时,武威太守马期、张掖太守任仲并孤立无党,乃共移书告示之,二人即解印绶去。

yú shì yǐ liáng tǒng wèi wǔ wēi tài shǒu shǐ bāo wèi zhāng yè tài shǒu dǔ céng wèi jiǔ quán tài shǒu xīn róng wèi dūn huáng tài shǒu shè jūn wèi jīn chéng tài shǒu

于是以梁统为武威太守,史苞为张掖太守,竺曾为酒泉太守,辛肜为敦煌太守,厍钧为金城太守。

róng jū shǔ guó lǐng dū wèi zhí rú gù zhì cóng shì jiān chá wǔ jùn

融居属国,领都尉职如故,置从事监察五郡。

hé xī mín sú zhì piáo ér róng děng zhèng yì kuān hé shàng xià xiāng qīn yàn rán fù zhí

河西民俗质朴,而融等政亦宽和,上下相亲,晏然富殖。

xiū bīng mǎ xí zhàn shè míng fēng suì zhī jǐng qiāng hú fàn sāi róng zhé zì jiāng yǔ zhū jùn xiāng jiù jiē rú fú yào měi zhé pò zhī

修兵马,习战射,明烽燧之警,羌胡犯塞,融辄自将与诸郡相救,皆如符要,每辄破之。

qí hòu xiōng nú chéng yì xī fù qīn kòu ér bǎo sāi qiāng hú jiē zhèn fú qīn fù ān dìng běi dì shàng jùn liú rén bì xiōng jī zhě guī zhī bù jué

其后匈奴惩乂,稀复侵寇,而保塞羌胡皆震服亲附,安定、北地、上郡流人避凶饥者,归之不绝。

róng děng yáo wén guāng wǔ jí wèi ér xīn yù dōng xiàng yǐ hé xī gé yuǎn wèi néng zì tōng

融等遥闻光武即位,而心欲东向,以河西隔远,未能自通。

shí wěi áo xiān chēng jiàn wǔ nián hào róng děng cóng shòu zhēng shuò áo jiē jiǎ qí jiāng jūn yìn shòu

时,隗嚣先称建武年号,融等从受正朔,嚣皆假其将军印绶。

áo wài shùn rén wàng nèi huái yì xīn shǐ biàn shì zhāng xuán yóu shuì hé xī yuē gēng shǐ shì yè yǐ chéng xún fù wáng miè cǐ yī xìng bù zài xìng zhī xiào

嚣外顺人望,内怀异心,使辩士张玄游说河西曰:"更始事业已成,寻复亡灭,此一姓不再兴之效。

jīn jí yǒu suǒ zhǔ biàn xiāng xì shǔ yī dàn jū zhì zì lìng shī bǐng hòu yǒu wēi dài suī huǐ wú jí

今即有所主,便相系属,一旦拘制,自令失柄,后有危殆,虽悔无及。

jīn háo jié jìng zhú cí xióng wèi jué dāng gè jù qí tǔ yǔ yǔ lǒng shǔ hé zòng gāo kě wèi liù guó xià bù shī wèi tuó

今豪杰竞逐,雌雄未决,当各据其土宇,与陇、蜀合从,高可为六国,下不失尉佗。

róng děng yú shì zhào háo jié jí zhū tài shǒu jì yì qí zhōng zhì zhě jiē yuē hàn chéng yáo yùn lì shǔ yán cháng

"融等于是召豪杰及诸太守计议,其中智者皆曰:"汉承尧运,历数延长。

jīn huáng dì xìng hào jiàn yú tú shū zì qián shì bó wù dào shù zhī shì gǔ zi yún xià hè liáng děng jiàn míng hàn yǒu zài shòu mìng zhī fú yán zhī jiǔ yǐ gù liú zi jùn gǎi yì míng zì jì yīng qí zhàn

今皇帝姓号见于图书,自前世博物道术之士谷子云、夏贺良等,建明汉有再受命之符,言之久矣,故刘子骏改易名字,冀应其占。

jí mǎng mò dào shì xī mén jūn huì yán liú xiù dāng wèi tiān zǐ suì móu lì zǐ jùn

及莽末,道士西门君惠言刘秀当为天子,遂谋立子骏。

shì jué bèi shā chū wèi bǎi xìng guān zhě yuē liú xiù zhēn rǔ zhǔ yě

事觉被杀,出谓百姓观者曰:'刘秀真汝主也。

jiē jìn shì bào zhe zhì zhě suǒ gòng jiàn yě

'皆近事暴著,智者所共见也。

chú yán tiān mìng qiě yǐ rén shì lùn zhī jīn chēng dì zhě shù rén ér luò yáng tǔ dì zuì guǎng jiá bīng zuì qiáng hào lìng zuì míng

除言天命,且以人事论之:今称帝者数人,而洛阳土地最广,甲兵最强,号令最明。

guān fú mìng ér chá rén shì tā xìng dài wèi néng dāng yě

观符命而察人事,它姓殆未能当也。

zhū jùn tài shǒu gè yǒu bīn kè huò tóng huò yì

"诸郡太守各有宾客,或同或异。

róng xiǎo xīn jīng xiáng suì jué cè dōng xiàng

融小心精详,遂决策东向。

wǔ nián xià qiǎn zhǎng shǐ liú jūn fèng shū xiàn mǎ

五年夏,遣长史刘钧奉书献马。

xiān shì dì wén hé xī wán fù dì jiē lǒng shǔ cháng yù zhāo zhī yǐ bī áo shù yì fā shǐ yí róng shū yù jūn yú dào jí yǔ jù hái

先是,帝闻河西完富,地接陇、蜀,常欲招之以逼嚣、述,亦发使遗融书,遇钧于道,即与俱还。

dì jiàn jūn huan shén lǐ xiǎng bì nǎi qiǎn lìng hái cì róng xǐ shū yuē zhì zhào xíng hé xi wǔ jùn dà jiàng jūn shì shǔ guó dū wèi láo zhèn shǒu biān wǔ jùn bīng mǎ jīng qiáng cāng kù yǒu xù mín shù yīn fù wài zé shé cuò qiāng hú nèi zé bǎi xìng méng fú

帝见钧欢甚,礼飨毕,乃遣令还,赐融玺书曰:"制诏行河西五郡大将军事、属国都尉:劳镇守边五郡,兵马精强,仓库有蓄,民庶殷富,外则折挫羌胡,内则百姓蒙福。

wēi dé liú wén xū xīn xiāng wàng dào lù gé sāi yì yì hé yǐ

威德流闻,虚心相望,道路隔塞,邑邑何已!

zhǎng shǐ suǒ fèng shū xiàn mǎ xī zhì shēn zhì hòu yì

长史所奉书献马悉至,深知厚意。

jīn yì zhōu yǒu gōng sūn zi yáng tiān shuǐ yǒu wěi jiāng jūn fāng shǔ hàn xiāng gōng quán zài jiāng jūn jǔ zú zuǒ yòu biàn yǒu qīng zhòng

今益州有公孙子阳、天水有隗将军,方蜀、汉相攻,权在将军,举足左右,便有轻重。

yǐ cǐ yán zhī yù xiāng hòu qǐ yǒu liàng zāi

以此言之,欲相厚岂有量哉!

zhū shì jù zhǎng shǐ suǒ jiàn jiāng jūn suǒ zhī

诸事具长史所见,将军所知。

wáng zhě dié xīng qiān zǎi yī huì

王者迭兴,千载一会。

yù suì lì huán wén fǔ wēi guó dāng miǎn zú gōng yè

欲遂立桓、文,辅微国,当勉卒功业;

yù sān fēn dǐng zú lián héng hé zòng yì yi yǐ shí dìng

欲三分鼎足,连衡合从,亦宜以时定。

tiān xià wèi bìng wú yǔ ěr jué yù fēi xiāng tūn zhī guó

天下未并,吾与尔绝域,非相吞之国。

jīn zhī yì zhě bì yǒu rèn áo xiào wèi tuó zhì qī jùn zhī jì

今之议者,必有任嚣效尉佗制七郡之计。

wáng zhě yǒu fèn tǔ wú fēn mín zì shì jǐ shì ér yǐ

王者有分土,无分民,自适己事而已。

jīn yǐ huáng jīn èr bǎi jīn cì jiāng jūn pián yí zhé yán

今以黄金二百斤赐将军,便宜辄言。

yīn shòu róng wèi liáng zhōu mù

"因授融为凉州牧。

xǐ shū jì zhì hé xī xián jīng yǐ wéi tiān zǐ míng jiàn wàn lǐ zhī wài wǎng luó zhāng lì zhī qíng

玺书既至,河西咸惊,以为天子明见万里之外,网罗张立之情。

róng jí fù qiǎn jūn shàng shū yuē chén róng qiè fú zì wéi xìng de tuō xiān hòu mò shǔ méng ēn wèi wài qī lěi shì èr qiān dàn

融即复遣钧上书曰:"臣融窃伏自惟,幸得托先后末属,蒙恩为外戚,累世二千石。

zhì chén zhī shēn fù bèi liè wèi jiǎ lì jiàng shuài shǒu chí yī yú

至臣之身,复备列位,假历将帅,守持一隅。

yǐ wěi zhì zé yì wèi cí yǐ nà zhōng zé yì wéi lì

以委质则易为辞,以纳忠则易为力。

shū bù zú yǐ shēn dá zhì chéng gù qiǎn liú jūn kǒu chén gān dǎn

书不足以深达至诚,故遣刘钧口陈肝胆。

zì yǐ dǐ lǐ shàng lù zhǎng wú xiān jiè

自以底里上露,长无纤介。

ér xǐ shū shèng chēng shǔ hàn èr zhǔ sān fēn dǐng zú zhī quán rèn áo wèi tuó zhī móu qiè zì tòng shāng

而玺书盛称蜀、汉二主,三分鼎足之权,任嚣、尉佗之谋,窃自痛伤。

chén róng suī wú shí yóu zhī lì hài zhī jì shùn nì zhī fēn

臣融虽无识,犹知利害之际,顺逆之分。

qǐ kě bèi zhēn jiù zhī zhǔ shì jiān wěi zhī rén

岂可背真旧之主,事奸伪之人;

fèi zhōng zhēn zhī jié wèi qīng fù zhī shì

废忠贞之节,为倾覆之事;

qì yǐ chéng zhī jī qiú wú jì zhī lì

弃已成之基,求无冀之利。

cǐ sān zhě suī wèn kuáng fū yóu zhī qù jiù ér chén dú hé yǐ yòng xīn

此三者虽问狂夫,犹知去就,而臣独何以用心!

jǐn qiǎn tóng chǎn dì you yì què kǒu chén qū qū

谨遣同产弟友诣阙,口陈区区。

you zhì gāo píng huì áo fǎn pàn dào jué chí hái qiǎn sī mǎ xí fēng jiān xíng tōng shū

"友至高平,会嚣反叛,道绝,驰还,遣司马席封间行通书。

dì fù qiǎn xí fēng cì róng you shū suǒ yǐ wèi jiè zhī shèn bèi

帝复遣席封赐融、友书,所以慰藉之甚备。

róng jì shēn zhì dì yì nǎi yǔ wěi áo shū zé ràng zhī yuē

融既深知帝意,乃与隗嚣书责让之曰:

fú wéi jiāng jūn guó fù zhèng xiū shì bīng huái fù

伏惟将军国富政修,士兵怀附。

qīn yù è huì zhī jì guó jiā bù lì zhī shí shǒu jié bù huí chéng shì běn cháo hòu qiǎn bó chūn wěi shēn yú guó wú yí zhī chéng yú sī yǒu xiào

亲遇厄会之际,国家不利之时,守节不回,承事本朝,后遣伯春委身于国,无疑之诚,于斯有效。

róng děng suǒ yǐ xīn fú gāo yì yuàn cóng yì yú jiāng jūn zhě liáng wèi cǐ yě

融等所以欣服高义,愿从役于将军者,良为此也。

ér fèn yuān zhī jiàn gǎi jié yì tú jūn chén fēn zhēng shàng xià jiē bīng

而忿悁之闲,改节易图,君臣分争,上下接兵。

wěi chéng gōng zào nàn jiù qù cóng yì wèi héng móu bǎi nián lèi zhī yī zhāo huǐ zhī qǐ bù xī hu

委成功,造难就,去从义,为横谋,百年累之,一朝毁之,岂不惜乎!

dài zhí shì zhě tān gōng jiàn móu yǐ zhì yú cǐ róng qiè tòng zhī

殆执事者贪功建谋,以至于此,融窃痛之!

dāng jīn xī zhōu dì shì jú pò rén bīng lí sàn yì yǐ fǔ rén nán yǐ zì jiàn

当今西周地势局迫,人兵离散,易以辅人,难以自建。

jì ruò shī lù bù fǎn wén dào yóu mí bù nán hé zǐ yáng zé běi rù wén bó ěr

计若失路不反,闻道犹迷,不南合子阳,则北入文伯耳。

fu fù xū jiāo ér yì qiáng yù shì yuǎn jiù ér qīng jìn dí wèi jiàn qí lì yě

夫负虚交而易强御,恃远救而轻近敌,未见其利也。

róng wén zhì zhě bù wēi zhòng yǐ jǔ shì rén zhě bù wéi yì yǐ yāo gōng

融闻智者不危众以举事,仁者不违义以要功。

jīn yǐ xiǎo dí dà yú zhòng hé rú

今以小敌大,于众何如?

qì zǐ jiǎo gōng yú yì hé rú

弃子徼功,于义何如?

qiě chū shì běn cháo qǐ shǒu běi miàn zhōng chén jié yě

且初事本朝,稽首北面,忠臣节也。

jí qiǎn bó chūn chuí tì xiāng sòng cí fù ēn yě

及遣伯春,垂涕相送,慈父恩也。

é ér bèi zhī wèi lì shì hé

俄而背之,谓吏士何?

rěn ér qì zhī wèi liú zǐ hé

忍而弃之,谓留子何?

zì bīng qǐ yǐ lái zhuǎn xiāng gōng jī chéng guō jiē wèi qiū xū shēng rén zhuǎn yú gōu hè

自兵起以来,转相攻击,城郭皆为丘墟,生人转于沟壑。

jīn qí cún zhě fēi fēng rèn zhī yú zé liú wáng zhī gū

今其存者,非锋刃之余,则流亡之孤。

qì jīn shāng yí zhī tǐ wèi yù kū qì zhī shēng shàng wén

迄今伤痍之体未愈,哭泣之声尚闻。

xìng lài tiān yùn shǎo hái ér jiāng jūn fù zhòng yú nán shì shǐ jī kē bù dé suì chōu yòu gū jiāng fù liú lí qí wèi bēi tòng yóu zú mǐn shāng yán zhī kě wèi suān bí

幸赖天运少还,而将军复重于难,是使积疴不得遂瘳,幼孤将复流离,其为悲痛,尤足愍伤,言之可为酸鼻!

yōng rén qiě yóu bù rěn kuàng rén zhě hu

庸人且犹不忍,况仁者乎?

róng wén wèi zhōng shén yì dé yí shí nán

融闻为忠甚易,得宜实难。

yōu rén dà guò yǐ dé qǔ yuàn zhī qiě yǐ yán huò zuì yě

忧人大过,以德取怨,知且以言获罪也。

qū qū suǒ xiàn wéi jiāng jūn shěng yān

区区所献,惟将军省焉。

áo bù nà

嚣不纳。

róng nǎi yǔ wǔ jùn tài shǒu gòng dǐ lì bīng mǎ shàng shū qǐng shī qī

融乃与五郡太守共砥厉兵马,上疏请师期。

dì shēn jiā měi zhī nǎi cì róng yǐ wài shǔ tú jí tài shǐ gōng wǔ zōng wài qī shì jiā wèi qí hóu liè zhuàn

帝深嘉美之,乃赐融以外属图及太史公《五宗》、《外戚世家》、《魏其侯列传》。

zhào bào yuē měi zhuī niàn wài shǔ xiào jǐng huáng dì chū zì dòu shì dìng wáng jǐng dì zhī zǐ zhèn zhī suǒ zǔ

诏报曰:"每追念外属,孝景皇帝出自窦氏,定王,景帝之子,朕之所祖。

xī wèi qí yī yán jì tǒng yǐ zhèng zhǎng jūn shǎo jūn zūn fèng shī fū xiū chéng shū dé shī jí zǐ sūn cǐ huáng tài hòu shén líng shàng tiān yòu hàn yě

昔魏其一言,继统以正,长君、少君尊奉师傅,修成淑德,施及子孙,此皇太后神灵,上天祐汉也。

cóng tiān shuǐ lái zhě xiě jiāng jūn suǒ ràng wěi áo shū tòng rù gǔ suǐ

从天水来者写将军所让隗嚣书,痛入骨髓。

pàn chén jiàn zhī dāng gǔ lì cán kuì zhōng chén zé suān bí liú tì yì shì zé kuàng ruò fā mù méng fēi zhōng xiào què chéng shú néng rú cǐ

畔臣见之,当股栗惭愧,忠臣则酸鼻流涕,义士则旷若发目蒙,非忠孝悫诚,孰能如此?

qǐ qí dé bó zhě suǒ néng kè kān

岂其德薄者所能克堪!

áo zì zhī shī hé xī zhī zhù zú huò jiāng jí yù shè jiān lí zhī shuō luàn huò zhēn xīn zhuǎn xiāng jiě gòu yǐ chéng qí jiān

嚣自知失河西之助,族祸将及,欲设间离之说,乱惑真心,转相解构,以成其奸。

yòu jīng shī bǎi liáo bù xiǎo guó jiā jí jiāng jūn běn yì duō néng cǎi qǔ xū wěi kuā dàn wàng tán lìng zhōng xiào shī wàng chuán yán guāi shí

又京师百僚,不晓国家及将军本意,多能采取虚伪,夸诞妄谈,令忠孝失望,传言乖实。

huǐ yù zhī lái jiē bù tú rán bù kě bù sī

毁誉之来,皆不徒然,不可不思。

jīn guān dōng dào zéi yǐ dìng dà bīng jīn dāng xī xi jiāng jūn qí kàng lì wēi wǔ yǐ yìng qī huì

今关东盗贼已定,大兵今当悉西,将军其抗厉威武,以应期会。

róng bèi zhào jí yǔ zhū jùn shǒu jiàng bīng rù jīn chéng

"融被诏,即与诸郡守将兵入金城。

chū gēng shǐ shí xiān lián qiāng fēng hé zhū zhǒng shā jīn chéng tài shǒu jū qí jùn wěi áo shǐ shǐ lù yí fēng hé yǔ gòng jié méng yù fā qí zhòng

初,更始时,先零羌封何诸种杀金城太守,居其郡,隗嚣使使赂遗封何,与共结盟,欲发其众。

róng děng yīn jūn chū jìn jī fēng hé dà pò zhī zhǎn shǒu qiān yú jí de niú mǎ yáng wàn tóu gǔ shù wàn hú yīn bìng hé yáng wēi wǔ cì hou chē jià

融等因军出,进击封何,大破之,斩首千余级,得牛、马、羊万头,谷数万斛,因并河扬威武,伺候车驾。

shí dà bīng wèi jìn róng nǎi yǐn hái

时,大兵未进,融乃引还。

dì yǐ róng xìn xiào zhe míng yì jiā zhī

帝以融信效著明,益嘉之。

zhào yòu fú fēng xiū lǐ róng fù fén yíng cí yǐ tài láo

诏右扶风修理融父坟茔,祠以太牢。

shù chí qīng shǐ zhì yí sì fāng zhēn xiū liáng tǒng nǎi shǐ rén cì shā zhāng xuán jué yǔ áo jué jiē jiě suǒ jiǎ jiāng jūn yìn shòu

数驰轻使,致遗四方珍羞,梁统乃使人刺杀张玄,绝与嚣绝,皆解所假将军印绶。

qī nián xià jiǔ quán tài shǒu dǔ céng yǐ dì bào yuàn shā rén ér qù jùn róng chéng zhì bài céng wèi wǔ fēng jiāng jūn gèng yǐ xīn róng dài zhī

七年夏,酒泉太守竺曾以弟报怨杀人而去郡,融承制拜曾为武锋将军,更以辛肜代之。

qiū wěi áo fā bīng kòu ān dìng dì jiāng zì xī zhēng zhī xiān jiè róng qī

秋,隗嚣发兵寇安定,帝将自西征之,先戒融期。

huì yù yǔ dào duàn qiě áo bīng yǐ tuì nǎi zhǐ

会遇雨,道断,且嚣兵已退,乃止。

róng zhì gū zāng bèi zhào bà guī

融至姑臧,被诏罢归。

róng kǒng dà bīng suì jiǔ bù chū nǎi shàng shū yuē wěi áo wén chē jià dāng xi chén róng dōng xià shì zhòng sāo dòng jì qiě bù zhàn

融恐大兵遂久不出,乃上书曰:"隗嚣闻车驾当西,臣融东下,士众骚动,计且不战。

áo jiāng gāo jùn zhī shǔ jiē yù féng yíng dà jūn hòu wén bīng ba jùn děng fù yí

嚣将高峻之属皆欲逢迎大军,后闻兵罢,峻等复疑。

áo yáng yán dōng fāng yǒu biàn xī zhōu háo jié suì fù fù cóng

嚣扬言东方有变,西州豪杰遂复附从。

áo yòu yǐn gōng sūn shù jiāng lìng shǒu tū mén

嚣又引公孙述将,令守突门。

chén róng gū ruò jiè zài qí jiān suī chéng wēi líng yi sù jiù zhù

臣融孤弱,介在其间,虽承威灵,宜速救助。

guó jiā dāng qí qián chén róng cù qí hòu huǎn jí dié yòng shǒu wěi xiāng zī áo shì pái zé bù dé jìn tuì cǐ bì pò yě

国家当其前,臣融促其后,缓急迭用,首尾相资,嚣势排迮,不得进退,此必破也。

ruò bīng bù zǎo jìn jiǔ shēng chí yí zé wài zhǎng kòu chóu nèi shì kùn ruò fù lìng chán xié de yǒu yīn yuán chén qiè yōu zhī

若兵不早进,久生持疑,则外长寇仇,内示困弱,复令谗邪得有因缘,臣窃忧之。

wéi bì xià āi lián

惟陛下哀怜!

dì shēn měi zhī

"帝深美之。

bā nián xià chē jià xī zhēng wěi áo róng lǜ wǔ jùn tài shǒu jí qiāng lǔ xiǎo ròu zhī děng bù qí shù wàn zī zhòng wǔ qiān yú liǎng yǔ dà jūn huì gāo píng dì yī

八年夏,车驾西征隗嚣,融率五郡太守及羌虏小月氏等步骑数万,辎重五千余两,与大军会高平第一。

róng xiān qiǎn cóng shì wèn huì jiàn yí shì

融先遣从事问会见仪适。

shì shí jūn lǚ dài xīng zhū jiāng yǔ sān gōng jiāo cuò dào zhōng huò bèi shǐ zhě jiāo sī yǔ

是时,军旅代兴,诸将与三公交错道中,或背使者交私语。

dì wén róng xiān wèn lǐ yí shén shàn zhī yǐ xuān gào bǎi liáo

帝闻融先问礼仪,甚善之,以宣告百僚。

nǎi zhì jiǔ gāo huì yǐn jiàn róng děng dài yǐ shū lǐ

乃置酒高会,引见融等,待以殊礼。

bài dì you wèi fèng chē dū wèi cóng dì shì tài zhōng dài fū

拜弟友为奉车都尉,从弟士太中大夫。

suì gòng jìn jūn áo zhòng dà kuì chéng yì jiē jiàng

遂共进军,嚣众大溃,城邑皆降。

dì gāo róng gōng xià zhào yǐ ān fēng yáng quán liǎo ān fēng sì xiàn fēng róng wèi ān fēng hòu dì you wèi xiǎn qīn hóu

帝高融功,下诏以安丰、阳泉、蓼、安风四县封融为安丰侯,弟友为显亲侯。

suì yǐ cì fēng zhū jiàng shuài wǔ fēng jiāng jūn dǔ céng wèi zhù yì hóu wǔ wēi tài shǒu liáng tǒng wèi chéng yì hóu zhāng yè tài shǒu shǐ bāo wèi bāo yì hóu jīn chéng tài shǒu shè jūn wèi fǔ yì hóu jiǔ quán tài shǒu xīn róng wèi fú yì hóu

遂以次封诸将帅:武锋将军竺曾为助义侯,武威太守梁统为成义侯,张掖太守史苞为褒义侯,金城太守厍钧为辅义侯,酒泉太守辛肜为扶义侯。

fēng jué jì bì shèng yú dōng guī xī qiǎn róng děng xi hái suǒ zhèn

封爵既毕,乘舆东归,悉遣融等西还所镇。

róng yǐ xiōng dì bìng shòu jué wèi jiǔ zhuān fāng miàn jù bù zì ān shù shàng shū qiú dài

融以兄弟并受爵位,久专方面,惧不自安,数上书求代。

zhào bào yuē wú yǔ jiāng jūn rú zuǒ yòu shǒu ěr shù zhí qiān tuì hé bù xiǎo rén yì

诏报曰:"吾与将军如左右手耳,数执谦退,何不晓人意?

miǎn xún shì mín wú shàn lí bù qǔ

勉循士民,无擅离部曲。

jí lǒng shǔ píng zhào róng yǔ wǔ jùn tài shǒu zòu shì jīng shī guān shǔ bīn kè xiāng suí jià chéng qiān yú liǎng mǎ niú yáng bèi yě

及陇、蜀平,诏融与五郡太守奏事京师,官属宾客相随,驾乘千余两,马、牛、羊被野。

róng dào yì luò yáng chéng mén shàng liáng zhōu mù zhāng yè shǔ guó dū wèi ān fēng hòu yìn shòu zhào qiǎn shǐ zhě hái hòu yìn shòu

融到,诣洛阳城门,上凉州牧、张掖属国都尉、安丰侯印绶,诏遣使者还侯印绶。

yǐn jiàn jiù zhū hóu wèi shǎng cì ēn chǒng qīng dòng jīng shī

引见,就诸侯位,赏赐恩宠,倾动京师。

shù yuè bài wèi jì zhōu mù shí yú rì yòu qiān dà sī kōng

数月,拜为冀州牧,十余日,又迁大司空。

róng zì yǐ fēi jiù chén yī dàn rù cháo zài gōng chén zhī yòu měi zhào huì jìn jiàn róng mào cí qì bēi gōng yǐ shèn dì yǐ cǐ yù qīn hòu zhī

融自以非旧臣,一旦入朝,在功臣之右,每召会进见,容貌辞气卑恭已甚,帝以此愈亲厚之。

róng xiǎo xīn jiǔ bù zì ān shù cí ràng jué wèi yīn shì zhōng jīn qiān kǒu dá zhì chéng

融小心,久不自安,数辞让爵位,因侍中金迁口达至诚。

yòu shàng shū yuē chén róng nián wǔ shí sān

又上疏曰:"臣融年五十三。

yǒu zi nián shí wǔ zhì xìng wán dùn

有子年十五,质性顽钝。

chén róng zhāo xī jiào dǎo yǐ jīng yì bù dé lìng guān tiān wén jiàn chèn jì

臣融朝夕教导以经艺,不得令观天文,见谶记。

chéng yù lìng gōng sù wèi shì xún xún xún dào bù yuàn qí yǒu cái néng hé kuàng nǎi dāng chuán yǐ lián chéng guǎng tǔ xiǎng gù zhū hóu wáng guó zāi

诚欲令恭肃畏事,恂恂循道,不愿其有才能,何况乃当传以连城广土,享故诸侯王国哉?

yīn fù qǐng jiān qiú jiàn dì bù xǔ

"因复请间求见,帝不许。

hòu cháo ba qūn xún xí hòu dì zhī yù yǒu ràng suì shǐ zuǒ yòu chuán chū

后朝罢,逡巡席后,帝知欲有让,遂使左右传出。

tā rì huì jiàn yíng zhào róng yuē rì zhě zhī gōng yù ràng zhí hái tǔ gù mìng gōng shǔ rè qiě zì biàn

它日会见,迎诏融曰:"日者知公欲让职还土,故命公暑热且自便。

jīn xiāng jiàn yi lùn tā shì wù de fù yán

今相见,宜论它事,勿得复言。

róng bù gǎn zhòng chén qǐng

"融不敢重陈请。

èr shí nián dà sī tú dài shè zuò suǒ jǔ rén dào jīn xià yù dì yǐ sān gōng cān zhí bù dé yǐ nǎi cè miǎn róng

二十年,大司徒戴涉坐所举人盗金下狱,帝以三公参职,不得已乃策免融。

míng nián jiā wèi tè jìn

明年,加位特进。

èr shí sān nián dài yīn xīng xíng wèi wèi shì tè jìn rú gù yòu jiān lǐng jiāng zuò dà jiàng

二十三年,代阴兴行卫尉事,特进如故,又兼领将作大匠。

dì you wèi chéng mén xiào wèi xiōng dì bìng diǎn jìn bīng

弟友为城门校尉,兄弟并典禁兵。

róng fù qǐ hái gǔ zhé cì qián bó tài guān zhì zhēn qí

融复乞骸骨,辄赐钱、帛,太官致珍奇。

jí you zú dì mǐn róng nián shuāi qiǎn zhōng cháng shì zhōng yè zhě jí qí wò nèi qiáng jìn jiǔ shí

及友卒,帝愍融年衰,遣中常侍、中谒者即其卧内强进酒食。

róng zhǎng zǐ mù shàng nèi huáng gōng zhǔ dài you wèi chéng mén xiào wèi

融长子穆,尚内黄公主,代友为城门校尉。

mù zi xūn shàng dōng hǎi gōng wáng qiáng nǚ bǐ yáng gōng zhǔ you zi gù yì shàng guāng wǔ nǚ niè yáng gōng zhǔ

穆子勋,尚东海恭王彊女沘阳公主,友子固,亦尚光武女涅阳公主。

xiǎn zōng jí wèi yǐ róng cóng xiōng zi lín wèi hù qiāng xiào wèi dòu shì yī gōng liǎng hóu sān gōng zhǔ sì èr qiān dàn xiāng yǔ bìng shí

显宗即位,以融从兄子林为护羌校尉,窦氏一公、两侯、三公主、四二千石,相与并时。

zì zǔ jí sūn guān fǔ dǐ dì xiāng wàng jīng yì nú bì yǐ qiān shù yú qīn qī gōng chén zhōng mò yǔ wèi cǐ

自祖及孙,官府邸第相望京邑,奴婢以千数,于亲戚、功臣中莫与为此。

yǒng píng èr nián lín yǐ zuì zhū shì zài xī qiāng chuán

永平二年,林以罪诛,事在《西羌传》。

dì yóu shì shù xià zhào qiè zé róng jiè yǐ dòu yīng tián fén huò bài zhī shì

帝由是数下诏切责融,戒以窦婴、田蚡祸败之事。

róng huáng kǒng qǐ hái gǔ zhào lìng guī dì yǎng bìng

融惶恐乞骸骨,诏令归第养病。

suì yú tīng shàng wèi wèi yìn shòu cì yǎng niú shàng zūn jiǔ

岁余,听上卫尉印绶,赐养牛,上樽酒。

róng zài sù wèi shí yú nián nián lǎo zǐ sūn zòng dàn duō bù fǎ

融在宿卫十余年,年老,子孙纵诞,多不法。

mù děng suì jiāo tōng qīng bó zhǔ tuō jùn xiàn gān luàn zhèng shì

穆等遂交通轻薄,属托郡县,干乱政事。

yǐ fēng zài ān fēng yù lìng yīn qī xī jù gù lù ān guó suì jiǎo chēng yīn tài hòu zhào lìng lù ān hóu liú xū qù fù yīn yǐ nǚ qī zhī

以封在安丰,欲令姻戚悉据故六安国,遂矫称阴太后诏,令六安侯刘盱去妇,因以女妻之。

wǔ nián xū fù jiā shàng shū yán zhuàng dì dà nù nǎi jǐn miǎn mù děng guān zhū dòu wèi láng lì zhě jiē jiāng jiā shǔ guī gù jùn dú liú róng jīng shī

五年,盱妇家上书言状,帝大怒,乃尽免穆等官,诸窦为郎吏者皆将家属归故郡,独留融京师。

mù děng xi zhì hán gǔ guān yǒu zhào xī fù zhuī huán

穆等西至函谷关,有诏悉复追还。

huì róng zú shí nián qī shí bā shì yuē dài hóu fù sòng shén hòu

会融卒,时年七十八,谥曰戴侯,赙送甚厚。

dì yǐ mù bù néng xiū shàng ér yōng fù zī jū dà dì cháng lìng yè zhě yī rén jiān hù qí jiā

帝以穆不能修尚,而拥富资,居大第,常令谒者一人监护其家。

jū shù nián yè zhě zòu mù fù zǐ zì shī shì shǔ chū yuàn wàng yǔ dì lìng jiāng jiā shǔ guī běn jùn wéi xūn yǐ bǐ yáng zhǔ xù liú jīng shī

居数年,谒者奏穆父子自失势,数出怨望语,帝令将家属归本郡,唯勋以沘阳主婿留京师。

mù zuò lù yí xiǎo lì jùn bǔ xì yǔ zi xuān jù sǐ píng líng yù xūn yì sǐ luò yáng yù

穆坐赂遗小吏,郡捕系,与子宣俱死平陵狱,勋亦死洛阳狱。

jiǔ zhī zhào hái róng fū rén yǔ xiǎo sūn yī rén jū luò yáng jiā shè

久之,诏还融夫人与小孙一人居洛阳家舍。

shí sì nián fēng xūn dì jiā wèi ān fēng hòu shí yì èr qiān hù fèng róng hòu

十四年,封勋弟嘉为安丰侯,食邑二千户,奉融后。

hé dì chū wèi shào fǔ

和帝初,为少府。

jí xūn zi dà jiàng jūn xiàn bèi zhū miǎn jiù guó

及勋子大将军宪被诛,免就国。

jiā zú zi wàn quán sì

嘉卒,子万全嗣。

wàn quán zú zi huì zōng sì

万全卒,子会宗嗣。

wàn quán dì zǐ wǔ bié yǒu chuán

万全弟子武,别有传。

lùn yuē dòu róng shǐ yǐ háo xiá wèi míng bá qǐ fēng chén zhī zhōng yǐ tóu tiān xì

论曰:窦融始以豪侠为名,拔起风尘之中,以投天隙。

suì chán tuì wáng hóu zhī zūn zhōng yīng qīng xiàng zhī wèi cǐ zé jiǎo gōng qù shì zhī shì yě

遂蝉蜕王侯之尊,终膺卿相之位,此则徼功趣势之士也。

jí qí jué wèi chóng mǎn zhì nǎi fàng yuǎn quán chǒng xún xún sì ruò bù néng yǐ zhě yòu hé zhì yě

及其爵位崇满,至乃放远权宠,恂恂似若不能已者,又何智也!

cháng dú xiáng wèi cǐ zi zhī fēng dù suī jīng guó zhī shù wú zú duō tán ér jìn tuì zhī lǐ liáng kě yán yǐ

尝独详味此子之风度,虽经国之术无足多谈,而进退之礼良可言矣。

gù zì mèng sūn shǎo yǐ shàng gōng zhǔ wèi huáng mén shì láng

固字孟孙,少以尚公主为黄门侍郎。

hǎo lǎn shū chuán xǐ bīng fǎ guì xiǎn yòng shì

好览书传,喜兵法,贵显用事。

zhōng yuán yuán nián xí fù you fēng xiǎn qīn hóu

中元元年,袭父友封显亲侯。

xiǎn zōng jí wèi qiān zhōng láng jiàng jiān yǔ lín shì

显宗即位,迁中郎将,监羽林士。

hòu zuò cóng xiōng mù yǒu zuì fèi yú jiā shí yú nián

后坐从兄穆有罪,废于家十余年。

shí tiān xià yì ān

时天下乂安,

dì yù zūn wǔ dì gù shì

帝欲遵武帝故事,

jī xiōng nú

击匈奴,

tōng xī yù

通西域,

yǐ gù míng xí biān shì

以固明习边事,

shí wǔ nián dōng

十五年冬,

bài wèi fèng chē dū wèi

拜为奉车都尉,

yǐ qí dū wèi gěng zhōng wèi fù

以骑都尉耿忠为副,

yè zhě pú yè gěng bǐng wèi fù mǎ dū wèi

谒者仆射耿秉为驸马都尉,

qín péng wèi fù

秦彭为副,

jiē zhì cóng shì sī mǎ

皆置从事、司马,

bìng chū zhūn liáng zhōu

并出屯凉州。

míng nián

明年,

gù yǔ zhōng lǜ jiǔ quán dūn huáng zhāng yè jiǎ zú jí lú shuǐ qiāng hú wàn èr qiān jì chū jiǔ quán sāi

固与忠率酒泉、敦煌、张掖甲卒及卢水羌胡万二千骑出酒泉塞,

gěng bǐng qín péng lǜ wǔ wēi lǒng xī tiān shuǐ mù shì jí qiāng hú wàn qí chū jū yán sāi

耿秉、秦彭率武威、陇西、天水募士及羌胡万骑出居延塞,

yòu tài pú jì róng dù liáo jiāng jūn wú táng jiāng hé dōng běi dì xī hé qiāng hú jí nán chán yú bīng wàn yī qiān jì chū gāo quē sāi

又太仆祭肜、度辽将军吴棠将河东北地、西河羌胡及南单于兵万一千骑出高阙塞,

qí dū wèi lái

骑都尉来

miáo hù wū huán xiào wèi wén mù jiāng tài yuán yàn mén dài jùn shàng gǔ yú yáng yòu běi píng dìng xiāng jùn bīng jí wū huán xiān bēi wàn yī qiān jì chū píng chéng sāi

苗、护乌桓校尉文穆将太原、雁门、代郡、上谷、渔阳、右北平、定襄郡兵及乌桓、鲜卑万一千骑出平城塞。

gù zhōng zhì tiān shān jī hū yǎn wáng zhǎn shǒu qiān yú jí

固、忠至天山,击呼衍王,斩首千余级。

hū yǎn wáng zǒu zhuī zhì pú lèi hǎi

呼衍王走,追至蒲类海。

liú lì shì zhūn yī wú lú chéng

留吏士屯伊吾卢城。

gěng bǐng qín péng jué mò liù bǎi yú lǐ zhì sān mù lóu shān lái miáo wén mù zhì xiōng nú hé shuǐ shàng lǔ jiē bēn zǒu wú suǒ huò

耿秉、秦彭绝漠六百余里,至三木楼山,来苗、文穆至匈奴河水上,虏皆奔走,无所获。

jì róng wú táng zuò bù zhì zhuō xié shān miǎn wèi shù rén

祭肜、吴棠坐不至涿邪山,免为庶人。

shí zhū jiāng wéi gù yǒu gōng jiā wèi tè jìn

时,诸将唯固有功,加位特进。

míng nián fù chū yù mén jī xī yù zhào gěng bǐng jí qí dū wèi liú zhāng jiē qù fú chuán yǐ shǔ gù

明年,复出玉门击西域,诏耿秉及骑都尉刘张皆去符传以属固。

gù suì pò bái shān jiàng chē shī shì yǐ jù gěng bǐng chuán

固遂破白山,降车师,事已具《耿秉传》。

gù zài biān shù nián qiāng hú fú qí ēn xìn

固在边数年,羌胡服其恩信。

sù zōng jí wèi yǐ gōng zhǔ xiū chì cí ài lěi shì chóng zhòng jiā hào cháng gōng zhǔ zēng yì sān qiān hù

肃宗即位,以公主修敕慈爱,累世崇重,加号长公主,增邑三千户;

zhēng gù dài wèi yīng wèi dà hóng lú

征固代魏应为大鸿胪。

dì yǐ qí xiǎo xí biān shì měi bèi fǎng jí

帝以其晓习边事,每被访及。

jiàn chū sān nián zhuī lù qián gōng zēng yì yī qiān sān bǎi hù

建初三年,追录前功,增邑一千三百户。

qī nián dài mǎ fáng wèi guāng lù xūn

七年,代马防为光禄勋。

míng nián fù dài mǎ fáng wèi wèi wèi

明年,复代马防为卫尉。

gù jiǔ lì dà wèi shén jiàn zūn guì shǎng cì zū lù zī lèi jù yì ér xìng qiān jiǎn ài rén hào shī shì yǐ cǐ chēng zhī

固久历大位,甚见尊贵,赏赐租禄,赀累巨亿,而性谦俭,爱人好施,士以此称之。

zhāng hé èr nián zú

章和二年卒。

shì yuē wén hóu

谥曰文侯。

zi biāo zhì shè shēng xiào wèi xiān gù zú wú zi guó chú

子彪,至射声校尉,先固卒,无子,国除。

xiàn zì bó dù

宪字伯度。

fù xūn bèi zhū xiàn shǎo gū

父勋被诛,宪少孤。

jiàn chū èr nián nǚ dì lì wèi huáng hòu bài xiàn wèi láng shāo qiān shì zhōng hǔ bēn zhōng láng jiàng

建初二年,女弟立为皇后,拜宪为郎,稍迁侍中、虎贲中郎将;

dì dǔ wèi huáng mén shì láng

弟笃,为黄门侍郎。

xiōng dì qīn xìng bìng shì gōng shěng shǎng cì lěi jī chǒng guì rì shèng zì wáng zhǔ jí yīn mǎ zhū jiā mò bù wèi dàn

兄弟亲幸,并侍宫省,赏赐累积,宠贵日盛,自王、主及阴、马诸家,莫不畏惮。

xiàn shì gōng yè shēng shì suì yǐ jiàn zhí qǐng duó qìn shuǐ gōng zhǔ yuán tián zhǔ bī wèi bù gǎn jì

宪恃宫掖声势,遂以贱直请夺沁水公主园田,主逼畏,不敢计。

hòu sù zōng jià chū guò yuán zhǐ yǐ xiàng xiàn xiàn yīn hē bù dé duì

后肃宗驾出过园,指以向宪,宪阴喝不得对。

hòu fā jué dì dà nù zhào xiàn qiè zé yuē shēn sī qián guò duó zhǔ tián yuán guò hé yòng yù zhào gāo zhǐ lù wéi mǎ

后发觉,帝大怒,召宪切责曰:"深思前过,夺主田园过,何用愈赵高指鹿为马?

jiǔ niàn shǐ rén jīng bù

久念使人惊怖。

xī yǒng píng zhōng cháng lìng yīn dǎng yīn bó shān dié sān rén gēng xiāng jiū chá gù zhū háo qī mò gǎn fàn fǎ zhě ér zhào shū qiē qiē yóu yǐ jiù shì tián zhái wéi yán

昔永平中,常令阴党、阴博、邓叠三人更相纠察,故诸豪戚莫敢犯法者,而诏书切切,犹以舅氏田宅为言。

jīn guì zhǔ shàng jiàn wǎng duó hé kuàng xiǎo rén zāi

今贵主尚见枉夺,何况小人哉!

guó jiā qì xiàn rú gū zhòu fǔ shǔ ěr

国家弃宪如孤皱腐鼠耳。

xiàn dà zhèn jù huáng hòu wèi huǐ fú shēn xiè liáng jiǔ nǎi de jiě shǐ yǐ tián hái zhǔ

"宪大震惧,皇后为毁服深谢,良久乃得解,使以田还主。

suī bù shéng qí zuì rán yì bù shòu yǐ zhòng rèn

虽不绳其罪,然亦不授以重任。

hé dì jí wèi tài hòu lín cháo xiàn yǐ shì zhōng nèi gàn jī mì chū xuān gào mìng

和帝即位,太后临朝,宪以侍中,内干机密,出宣诰命。

sù zōng yí zhào yǐ dǔ wèi hǔ bēn zhōng láng jiàng dǔ dì jǐng guī bìng zhōng cháng shì yú shì xiōng dì jiē zài qīn yào zhī de

肃宗遗诏以笃为虎贲中郎将,笃弟景、瑰并中常侍,于是兄弟皆在亲要之地。

xiàn yǐ qián tài wèi shān biāo yǒu yì ràng

宪以前太尉邓彪有义让。

xiān dì suǒ jìng ér rén hòu wěi suí gù zūn chóng zhī yǐ wéi tài fù lìng bǎi guān zǒng jǐ yǐ tīng

先帝所敬,而仁厚委随,故尊崇之,以为太傅,令百官总己以听。

qí suǒ shī wéi zhé wài lìng biāo zòu nèi bái tài hòu shì wú bù cóng

其所施为,辄外令彪奏,内白太后,事无不从。

yòu tún qí xiào wèi huán yù lěi shì dì shī ér xìng hé tuì zì shǒu gù shàng shū jiàn zhī lìng shòu jīng jìn zhōng

又屯骑校尉桓郁,累世帝师,而性和退自守,故上书荐之,令授经禁中。

suǒ yǐ nèi wài xié fù mò shēng yí yì

所以内外协附,莫生疑异。

xiàn xìng guǒ jí yá zì zhī yuàn mò bù bào fù

宪性果急,睚眦之怨莫不报复。

chū yǒng píng shí yè zhě hán yū cháng kǎo hé fù xūn yù xiàn suì lìng kè zhǎn yū zi yǐ shǒu jì xūn zhǒng

初,永平时,谒者韩纡尝考劾父勋狱,宪遂令客斩纡子,以首祭勋冢。

qí shāng wáng zǐ dōu xiāng hòu chàng lái diào guó yōu chàng sù xíng xié pì yǔ bù bīng xiào wèi shān dié qīn shǔ shù wǎng lái jīng shī yīn dié mǔ yuán zì tōng cháng lè gōng de xìng tài hòu bèi zhào zhào yì shàng dōng mén

齐殇王子都乡侯畅来吊国忧,畅素行邪僻,与步兵校尉邓叠亲属数往来京师,因叠母元自通长乐宫,得幸太后,被诏召诣上东门。

xiàn jù jiàn xìng fēn gōng shěng zhī quán qiǎn kè cì shā chàng yú tún wèi zhī zhōng ér guī zuì yú chàng dì lì hòu gāng nǎi shǐ shì yù shǐ yǔ qīng zhōu cì shǐ zá kǎo gāng děng

宪惧见幸,分宫省之权,遣客刺杀畅于屯卫之中,而归罪于畅弟利侯刚,乃使侍御史与青州刺史杂考刚等。

hòu shì fā jué tài hòu nù bì xiàn yú nèi gōng

后事发觉,太后怒,闭宪于内宫。

xiàn jù zhū zì qiú jī xiōng nú yǐ shú sǐ

宪惧诛,自求击匈奴以赎死。

huì nán chán yú qǐng bīng běi fá nǎi bài xiàn chē qí jiāng jūn jīn yìn zǐ shòu guān shǔ yī sī kōng yǐ zhí jīn wú gěng bǐng wèi fù fā běi jūn wǔ xiào lí yáng yōng yíng yuán biān shí èr jùn qí shì jí qiāng hú bīng chū sài

会南单于请兵北伐,乃拜宪车骑将军,金印紫绶,官属依司空,以执金吾耿秉为副,发北军五校、黎阳、雍营、缘边十二郡骑士,及羌胡兵出塞。

míng nián

明年,

xiàn yǔ bǐng gè jiāng sì qiān jì jí nán xiōng nú zuǒ gǔ lí wáng shī zǐ wàn qí chū shuò fāng jī lù sāi

宪与秉各将四千骑及南匈奴左谷蠡王师子万骑出朔方鸡鹿塞,

nán chán yú zhūn tú hé

南单于屯屠河,

jiāng wàn yú qí chū mǎn yí gǔ

将万余骑出满夷谷,

dù liáo jiāng jūn shān hóng jí yuán biān yì cóng qiāng hú bā qiān jì

度辽将军邓鸿及缘边义从羌胡八千骑,

yǔ zuǒ xián wáng ān guó wàn qí chū gù yáng sāi

与左贤王安国万骑出稒阳塞,

jiē huì zhuō xié shān

皆会涿邪山。

xiàn fēn qiǎn fù xiào wèi yán pán sī mǎ gěng kuí gěng tán jiāng zuǒ gǔ lí wáng shī zǐ yòu hū yǎn wáng xū zǐ děng jīng qí wàn yú yǔ běi chán yú zhàn yú jī luò shān dà pò zhī lǔ zhòng bēng kuì chán yú dùn zǒu zhuī jī zhū bù suì lín sī qú bǐ dī hǎi

宪分遣副校尉阎盘、司马耿夔、耿谭将左谷蠡王师子、右呼衍王须訾等,精骑万余,与北单于战于稽落山,大破之,虏众崩溃,单于遁走,追击诸部,遂临私渠比鞮海。

zhǎn míng wáng yǐ xià wàn sān qiān jí huò shēng kǒu mǎ niú yáng tuó tuó bǎi yú wàn tóu

斩名王以下万三千级,获生口马、牛、羊、橐驼百余万头。

yú shì wēn dú xū yuē zhú wēn wú fu qú wáng liǔ dī děng bā shí yī bù lǜ zhòng jiàng zhě qián hòu èr shí yú wàn rén

于是温犊须、曰逐、温吾、夫渠王柳鞮等八十一部率众降者,前后二十余万人。

xiàn bǐng suì dēng yàn rán shān qù sāi sān qiān yú lǐ kè shí lè gōng jì hàn wēi dé lìng bān gù zuò míng yuē

宪、秉遂登燕然山,去塞三千余里,刻石勒功,纪汉威德,令班固作铭曰:

wéi yǒng yuán yuán nián qiū qī yuè yǒu hàn yuán jiù yuē chē qí jiāng jūn dòu xiàn yín liàng shèng míng dēng yì wáng shì nà yú dà lù wéi qīng jī xī

惟永元元年秋七月,有汉元舅曰车骑将军窦宪,寅亮圣明,登翼王室,纳于大麓,惟清缉熙。

nǎi yǔ zhí jīn wú gěng bǐng shù zhí xún yù lǐ bīng yú shuò fāng

乃与执金吾耿秉,述职巡御,理兵于朔方。

yīng yáng zhī xiào chī hǔ zhī shì yuán gāi liù shī jì nán chán yú dōng wū huán xī róng dī qiāng hòu wáng jūn zhǎng zhī qún xiāo qí sān wàn

鹰扬之校,螭虎之士,爰该六师,既南单于、东乌桓、西戎氐羌侯王君长之群,骁骑三万。

yuán róng qīng wǔ cháng gū sì fēn yún zī bì lù wàn yǒu sān qiān yú chéng

元戎轻武,长毂四分,云辎蔽路,万有三千余乘。

lēi yǐ bā zhèn lì yǐ wēi shén xuán jiǎ yào rì zhū qí jiàng tiān

勒以八阵,莅以威神,玄甲耀日,朱旗绛天。

suì líng gāo quē xià jī lù jīng qì lǔ jué dà mò zhǎn wēn yú yǐ xìn gǔ xuè shī zhú yǐ rǎn è

遂陵高阙,下鸡鹿,经碛卤,绝大漠,斩温禺以衅鼓,血尸逐以染鳄。

rán hòu sì xiào héng cú xīng liú huì sǎo xiāo tiáo wàn lǐ yě wú yí kòu

然后四校横徂,星流彗埽,萧条万里,野无遗寇。

yú shì yù miè qū dān fǎn pèi ér xuán kǎo chuán yàn tú qióng lǎn qí shān chuān

于是域灭区单,反旆而旋,考传验图,穷览其山川。

suì yú zhuō yá kuà ān hóu chéng yàn rán niè mò dú zhī qū luò fén lǎo shàng zhī lóng tíng

遂逾涿邪,跨安侯,乘燕然,蹑冒顿之区落,焚老上之龙庭。

shàng yǐ shū gāo wén zhī sù fèn guāng zǔ zōng zhī xuán líng

上以摅高、文之宿愤,光祖宗之玄灵;

xià yǐ ān gù hòu sì huī tuò jìng yǔ zhèn dà hàn zhī tiān shēng

下以安固后嗣,恢拓境宇,振大汉之天声。

cí suǒ wèi yī láo ér jiǔ yì zàn fèi ér yǒng níng zhě yě

兹所谓一劳而久逸,暂费而永宁者也。

nǎi suì fēng shān kān shí zhāo míng shàng dé

乃遂封山刊石,昭铭上德。

qí cí yuē

原文写道:

shuò wáng shī xī zhēng huāng yì jiǎo xiōng nüè xī jié hǎi wài xiòng qí miǎo xī gèn dì jiè fēng shén qiū xī jiàn lóng kě xī dì zǎi xī zhèn wàn shì

铄王师兮征荒裔,剿凶虐兮截海外,敻其邈兮亘地界,封神丘兮建隆嵑,熙帝载兮振万世。

xiàn nǎi bān shī ér hái

宪乃班师而还。

qiǎn jūn sī mǎ wú sì liáng fěng fèng jīn bó yí běi chán yú xuān míng guó wēi ér bīng suí qí hòu

遣军司马吴汜、梁讽,奉金帛遗北单于,宣明国威,而兵随其后。

shí lǔ zhōng guāi luàn sì fěng suǒ dào zhé zhāo xiáng zhī qián hòu wàn yú rén

时虏中乖乱,汜、讽所到,辄招降之,前后万余人。

suì jí chán yú yú xī hǎi shàng xuān guó wēi xìn zhì yǐ zhào cì chán yú qǐ shǒu bài shòu

遂及单于于西海上,宣国威信,致以诏赐,单于稽首拜受。

fěng yīn shuō yí xiū hū hán yá gù shì bǎo guó ān rén zhī fú

讽因说宜修呼韩邪故事,保国安人之福。

chán yú xǐ yuè jí jiāng qí zhòng yǔ fěng jù hái dào sī qú hǎi wén hàn jūn yǐ rù sāi nǎi qiǎn dì yòu wēn yú dī wáng fèng gòng rù shì suí fěng yì què

单于喜悦,即将其众与讽俱还,到私渠海,闻汉军已入塞,乃遣弟右温禺鞮王奉贡入侍,随讽诣阙。

xiàn yǐ chán yú bù zì shēn dào zòu hái qí shì dì

宪以单于不自身到,奏还其侍弟。

nán chán yú yú mò běi yí xiàn gǔ dǐng róng wǔ dǒu qí bàng míng yuē zhòng shān fu dǐng qí wàn nián zǐ zǐ sūn sūn yǒng bǎo yòng xiàn nǎi shàng zhī

南单于于漠北遗宪古鼎,容五斗,其傍铭曰"仲山甫鼎,其万年子子孙孙永保用",宪乃上之。

zhào shǐ zhōng láng jiàng chí jié jí wǔ yuán bài xiàn dà jiàng jūn fēng wǔ yáng hóu shí yì èr wàn hù

诏使中郎将持节即五原拜宪大将军,封武阳侯,食邑二万户。

xiàn gù cí fēng cì cè xǔ yān

宪固辞封,赐策许焉。

jiù dà jiàng jūn wèi zài sān gōng xià zhì guān shǔ yī tài wèi

旧大将军位在三公下,置官属依太尉。

xiàn wēi quán zhèn cháo tíng gōng qīng xī zhǐ zòu xiàn wèi cì tài fù xià sān gōng shàng

宪威权震朝庭,公卿希旨,奏宪位次太傅下,三公上;

zhǎng shǐ sī mǎ zhì zhōng èr qiān dàn cóng shì zhōng láng èr rén liù bǎi shí zì xià gè yǒu zēng

长史、司马秩中二千石,从事中郎二人六百石,自下各有增。

zhèn lǚ hái jīng shī

振旅还京师。

yú shì dà kāi cāng fǔ láo cì shì lì qí suǒ jiāng zhū jùn èr qiān dàn zǐ dì cóng zhēng zhě xī chú tài zǐ shè rén

于是大开仓府,劳赐士吏,其所将诸郡二千石子弟从征者,悉除太子舍人。

shì shí dǔ wèi wèi wèi jǐng guī jiē shì zhōng fèng chē fù mǎ dū wèi sì jiā jìng xiū dì zhái qióng jí gōng jiàng

是时,笃为卫尉,景、瑰皆侍中、奉车、驸马都尉,四家竞修第宅,穷极工匠。

míng nián zhào yuē dà jiàng jūn xiàn qián suì chū zhēng kè miè běi dí cháo jiā fēng shǎng gù ràng bù shòu

明年,诏曰:"大将军宪,前岁出征,克灭北狄,朝加封赏,固让不受。

jiù shì jiù diǎn bìng méng jué shì

舅氏旧典,并蒙爵士。

qí fēng xiàn guàn jūn hóu

其封宪冠军侯。

yì èr wàn hù

邑二万户;

dǔ yǎn hóu jǐng rǔ yáng hóu guī xià yáng hóu gè liù qiān hù

笃郾侯,景汝阳侯,瑰夏阳侯,各六千户。

xiàn dú bù shòu fēng suì jiàng bīng chū zhèn liáng zhōu yǐ shì zhōng shān dié xíng zhēng xi jiāng jūn shì wéi fù

"宪独不受封,遂将兵出镇凉州,以侍中邓叠行征西将军事为副。

běi chán yú yǐ hàn hái shì dì fù qiǎn chē xié chǔ wáng děng kuǎn jū yán sāi yù rù cháo jiàn yuàn qǐng dà shǐ

北单于以汉还侍弟,复遣车谐储王等款居延塞,欲入朝见,愿请大使。

xiàn shàng qiǎn dà jiàng jūn zhōng hù jūn bān gù xíng zhōng láng jiàng yǔ sī mǎ liáng fěng yíng zhī

宪上遣大将军中护军班固行中郎将,与司马梁讽迎之。

huì běi chán yú wèi nán xiōng nú suǒ pò bèi chuàng dùn zǒu gù zhì sī qú hǎi ér hái

会北单于为南匈奴所破,被创遁走,固至私渠海而还。

xiàn yǐ běi lǔ wēi ruò suì yù miè zhī

宪以北虏微弱,遂欲灭之。

míng nián xià qiǎn yòu xiào wèi gěng kuí sī mǎ rèn shàng zhào bó děng jiàng bīng jī běi lǔ yú jīn wēi shān dà pò zhī kè huò shén zhòng

明年,夏遣右校尉耿夔、司马任尚、赵博等将兵击北虏于金微山,大破之,克获甚众。

běi chán yú táo zǒu bù zhī suǒ zài

北单于逃走,不知所在。

xiàn jì píng xiōng nú wēi míng dà shèng yǐ gěng kuí rèn shàng děng wéi zhǎo yá shān dié guō huáng wèi xīn fù

宪既平匈奴,威名大盛,以耿夔、任尚等为爪牙,邓叠、郭璜为心腹。

bān gù fu yì zhī tú jiē zhì mù fǔ yǐ diǎn wén zhāng

班固、傅毅之徒,皆置幕府,以典文章。

cì shǐ shǒu lìng duō chū qí mén

刺史、守令多出其门。

shàng shū pú yè zhì shòu lè huī bìng yǐ wǔ yì xiāng jì zì shā

尚书仆射郅寿、乐恢并以忤意,相继自杀。

yóu shì cháo chén zhèn shè wàng fēng chéng zhǐ

由是朝臣震慑,望风承旨。

ér dǔ jìn wèi tè jìn de jǔ lì jiàn lǐ yī sān gōng

而笃进位特进,得举吏,见礼依三公。

jǐng wèi zhí jīn wú guī guāng lù xūn quán guì xiǎn hè qīng dòng jīng dū

景为执金吾,瑰光禄勋,权贵显赫,倾动京都。

suī jù jiāo zòng ér jǐng wèi yóu shén nú kè tí qí yī yǐ xíng shì qīn líng xiǎo rén qiáng duó cái huò cuàn qǔ zuì rén qì lüè fù nǚ

虽俱骄纵,而景为尤甚,奴客缇骑依倚形势,侵陵小人,强夺财货,篡取罪人,妻略妇女。

shāng gǔ bì sè rú bì kòu chóu

商贾闭塞,如避寇仇。

yǒu sī wèi nuò mò gǎn jǔ zòu

有司畏懦,莫敢举奏。

tài hòu wén zhī shǐ yè zhě cè miǎn jǐng guān yǐ tè jìn jiù cháo wèi

太后闻之,使谒者策免景官,以特进就朝位。

guī shǎo hǎo jīng shū jié yuē zì xiū chū wèi wèi jùn qiān yǐng chuān tài shǒu

瑰少好经书,节约自修,出为魏郡,迁颍川太守。

dòu shì fù zǐ xiōng dì bìng jū liè wèi chōng mǎn cháo tíng

窦氏父子兄弟并居列位,充满朝廷。

shū fù bà wèi chéng mén xiào wèi bà dì bāo jiāng zuò dà jiàng bāo dì jiā shào fǔ qí wèi shì zhōng jiāng dài fū láng lì shí yú rén

叔父霸为城门校尉,霸弟褒将作大匠,褒弟嘉少府,其为侍中、将、大夫、郎吏十余人。

xiàn jì fù zhòng láo líng sì zī shén

宪既负重劳,陵肆滋甚。

sì nián fēng shān dié wèi ráng hóu

四年,封邓叠为穰侯。

dié yǔ qí dì bù bīng xiào wèi lěi jí mǔ yuán yòu xiàn nǚ xù shè shēng xiào wèi guō jǔ jǔ fù cháng lè shào fǔ huáng jiē xiāng jiāo jié

叠与其弟步兵校尉磊及母元,又宪女婿射声校尉郭举,举父长乐少府璜,皆相交结。

yuán jǔ bìng chū rù jìn zhōng jǔ de xìng tài hòu suì gòng tú wèi shā hài

元、举并出入禁中,举得幸太后,遂共图为杀害。

dì yīn zhī qí móu nǎi yǔ jìn xìng zhōng cháng shì zhèng zhòng dìng yì zhū zhī

帝阴知其谋,乃与近幸中常侍郑众定议诛之。

yǐ xiàn zài wài lǜ qí jù huò wéi luàn rěn ér wèi fā

以宪在外,虑其惧祸为乱,忍而未发。

huì xiàn jí shān dié bān shī hái jīng shī zhào shǐ dà hóng lú chí jié jiāo yíng cì jūn lì gè yǒu chà

会宪及邓叠班师还京师,诏使大鸿胪持节郊迎,赐军吏各有差。

xiàn děng jì zhì dì nǎi xìng běi gōng zhào zhí jīn wú wǔ xiào wèi lè bīng tún wèi nán běi gōng bì chéng mén shōu bǔ dié lěi huáng jǔ jiē xià yù zhū jiā shǔ zì xǐ hé pǔ

宪等既至,帝乃幸北宫,诏执金吾,五校尉勒兵屯卫南、北宫、闭城门,收捕叠、磊、璜、举,皆下狱诛,家属自徙合浦。

qiǎn yè zhě pú yè shōu xiàn dà jiàng jūn yìn shòu gèng fēng wèi guàn jūn hóu

遣谒者仆射收宪大将军印绶,更封为冠军侯。

xiàn jí dǔ jǐng guī jiē qiǎn jiù guó

宪及笃、景、瑰皆遣就国。

dì yǐ tài hòu gù bù yù míng zhū xiàn wèi xuǎn yán néng xiāng dū chá zhī

帝以太后故,不欲名诛宪,为选严能相督察之。

xiàn dǔ jǐng dào guó jiē pò lìng zì shā zōng zú bīn kè yǐ xiàn wèi guān zhě jiē miǎn guī běn jùn

宪、笃、景到国,皆迫令自杀,宗族,宾客以宪为官者皆免归本郡。

guī yǐ sù zì xiū bù bèi bī pò míng nián zuò bǐng jiǎ pín rén xǐ fēng luō hóu bù dé chén lì rén

瑰以素自修,不被逼迫,明年坐禀假贫人,徙封罗侯,不得臣吏人。

chū dòu hòu zhī zèn liáng shì xiàn děng yù yǒu móu yān yǒng yuán shí nián liáng táng xiōng dì xǐ jiǔ zhēn hái lù yóu cháng shā bī guī lìng zì shā

初,窦后之谮梁氏,宪等豫有谋焉,永元十年,梁棠兄弟徙九真还,路由长沙,逼瑰令自杀。

hòu hé xī shān hòu lín cháo yǒng chū sān nián zhào zhū dòu qián guī běn jùn zhě yǔ ān fēng hòu wàn quán jù hái jīng shī

后和熹邓后临朝,永初三年,诏诸窦前归本郡者与安丰侯万全俱还京师。

wàn quán shǎo zǐ zhāng

万全少子章。

lùn yuē wèi qīng huò qù bìng zī qiáng hàn zhī zhòng lián nián yǐ shì xiōng nú guó hào tài bàn yǐ ér huá lǔ wèi zhī shèng suǒ shì yóu chuán qí liáng jiàng qǐ fēi yǐ shēn míng zì zhōng yá

论曰:卫青、霍去病资强汉之众,连年以事匈奴,国耗太半矣,而猾虏未之胜,所世犹传其良将,岂非以身名自终邪!

dòu xiàn lǜ qiāng hú biān zá zhī shī yī jǔ ér kōng shuò tíng zhì nǎi zhuī bēn jī luò zhī biǎo yìn mǎ bǐ dī zhī qū míng shí fù dǐng jiàn gào qīng miào

窦宪率羌胡边杂之师,一举而空朔庭,至乃追奔稽落之表,饮马比鞮之曲,铭石负鼎,荐告清庙。

liè qí gōng yōng jiān mào yú qián duō yǐ ér hòu shì mò chēng zhě zhāng mò xìn yǐ jiàng qí shí yě

列其功庸,兼茂于前多矣,而后世莫称者,章末衅以降其实也。

shì yǐ xià liú jūn zǐ suǒ shén è yān

是以下流,君子所甚恶焉。

fu èr sān zǐ shì zhī bù guò fáng wò zhī jiān fēi fù sōu yáng zè lòu xuǎn jǔ ér dēng yě

夫二三子是之不过房幄之间,非复搜扬仄陋,选举而登也。

dāng qīng bìng nú pú zhī shí dòu jiāng jūn niàn jiù zhī rì nǎi yōng lì zhī bù xiá sī míng zhī wú chen hé yì liè gāo yú xiǎng chóng hào hu

当青病奴仆之时,窦将军念咎之日,乃庸力之不暇,思鸣之无晨,何意裂膏腴,享崇号乎?

dōng fāng shuò chēng yòng zhī zé wèi hǔ bù yòng zé wèi shǔ xìn yǐ

东方朔称"用之则为虎,不用则为鼠",信矣。

yǐ cǐ yán zhī shì yǒu huái wǎn yǎn yǐ jiù wēi chén zhě yì hé kě zhī zāi

以此言之,士有怀琬琰以就煨尘者,亦何可支哉!

zhāng zì bó xiàng

章字伯向。

shǎo hào xué yǒu wén zhāng yǔ mǎ róng cuī yuàn tóng hào gēng xiāng tuī jiàn

少好学,有文章,与马融、崔瑗同好,更相推荐。

yǒng chū zhōng sān fǔ zāo qiāng kòu zhāng bì nàn dōng guó jiā yú wài huáng

永初中,三辅遭羌寇,章避难东国,家于外黄。

jū pín péng hù shū shí gōng lēi xiào yǎng rán jiǎng rán bù chuò

居贫,蓬户蔬食,躬勒孝养,然讲然不辍。

tài pú shān kāng wén qí míng qǐng yù yǔ jiāo zhāng bù kěn wǎng kāng yǐ cǐ yì zhòng yān

太仆邓康闻其名,请欲与交,章不肯往,康以此益重焉。

shì shí xué zhě chēng dōng guān wèi lǎo shì zāng shì dào jiā péng lái shān kāng suì jiàn zhāng rén dōng guān wèi jiào shū láng

是时学者称东观为老氏臧室,道家蓬莱山,康遂荐章人东观为校书郎。

shùn dì chū zhāng nǚ nián shí èr néng zhǔ wén yǐ cái mào xuǎn rù yè tíng yǒu chǒng yǔ liáng huáng hòu bìng wèi guì rén

顺帝初,章女年十二,能属文,以才貌选入掖庭,有宠,与梁皇后并为贵人。

zhuó zhāng wèi yǔ lín láng jiāng qiān tún qí xiào wèi

擢章为羽林郎将,迁屯骑校尉。

zhāng qiān xū xià shì

章谦虚下士。

shōu jìn shí bèi shén dé míng yù

收进时辈,甚得名誉。

shì shí liáng dòu bìng guì gè yǒu bīn kè duō jiāo gòu qí jiān zhāng tuī xīn dài zhī gù de miǎn yú huàn

是时,梁、窦并贵,各有宾客,多交构其间,章推心待之,故得免于患。

guì rén zǎo zú dì zhuī sī zhī wú yǐ zhào shǐ guān shù bēi sòng dé zhāng zì wèi zhī cí

贵人早卒,帝追思之无已,诏史官树碑颂德,章自为之辞。

guì rén mò hòu dì lǐ dài zhī wú shuāi

贵人殁后,帝礼待之无衰。

yǒng hé wǔ nián qiān shào fǔ

永和五年,迁少府。

hàn ān èr nián zhuǎn dà hóng lú

汉安二年,转大鸿胪。

jiàn kāng yuán nián liáng hòu chēng zhì zhāng zì miǎn zú yú jiā

建康元年,梁后称制,章自免,卒于家。

zhōng zǐ táng yǒu jùn cái guān zhì hǔ bēn zhōng láng jiàng

中子唐,有俊才,官至虎贲中郎将。

zàn yuē kǔn kǔn ān fēng yì chēng cái xióng

赞曰:悃悃安丰,亦称才雄。

tí hé shí fèng tú guī zhōng

提河石,奉图归忠。

mèng sūn míng biān fá běi kāi xi

孟孙明边,伐北开西。

xiàn shí kōng mò yuǎn bīng jīn shān

宪实空漠,远兵金山。

tīng jiā lóng tíng lòu shí yàn rán

听笳龙庭,镂石燕然。

suī zé zhé dǐng wáng líng yǐ xuān

虽则折鼎,王灵以宣。

✦ You read 列传·窦融列传

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.