mǎ yǎn zi bào
马衍子豹
jiàn wǔ mò shàng shū zì chén yuē
建武末，上疏自陈曰：
chén fú niàn gāo zǔ zhī lüè ér chén píng zhī móu huǐ zhī zé shū yù zhī zé qīn
臣伏念高祖之略而陈平之谋，毁之则疏，誉之则亲。
yǐ wén dì yǐ míng ér wèi shàng zhī zhōng shéng zhī yǐ fǎ zé wèi zuì shī zhī yǐ dé zé wèi gōng
以文帝以明而魏尚之忠，绳之以法则为罪，施之以德则为功。
dǎi zhì wǎn shì dǒng zhòng shū yán dào dé jiàn dù yú gōng sūn hóng lǐ guǎng fèn jié yú xiōng nú jiàn pái yú wèi qīng cǐ zhōng chén zhī cháng suǒ wèi liú tì yě
逮至晚世，董仲舒言道德，见妒于公孙弘，李广奋节于匈奴，见排于卫青，此忠臣之常所为流涕也。
chén yǎn zì wéi wēi jiàn zhī chén shàng wú wú zhī zhī jiàn xià wú féng táng zhī shuō fá dǒng shēng zhī cái guǎ lǐ guǎng zhī shì ér yù miǎn chán kǒu jì yuàn xián qǐ bù nán zāi
臣衍自惟微贱之臣，上无无知之荐，下无冯唐之说，乏董生之才，寡李广之势，而欲免谗口，济怨嫌，岂不难哉！
chén yǎn zhī xiān zǔ yǐ zhōng zhēn zhī gù chéng sī mén zhī huò
臣衍之先祖，以忠贞之故，成私门之祸。
ér chén yǎn fù zāo rǎo ràng zhī shí zhí bīng gé zhī jì bù gǎn huí xíng qiú shí zhī lì shì jūn wú qīng xié zhī móu jiàng shuài wú lǔ lüě zhī xīn
而臣衍复遭扰攘之时，值兵革之际，不敢回行求时之利，事君无倾邪之谋，将帅无虏掠之心。
wèi wèi yīn xìng jìng shèn zhōu mì nèi zì xiū chì wài yuǎn xián yí gù gǎn yǔ jiāo tōng
卫尉阴兴，敬慎周密，内自修敕，外远嫌疑，故敢与交通。
xìng zhī chén zhī pín shù yù běn yè zhī
兴知臣之贫，数欲本业之。
chén zì wéi wú sān yì zhī cái bù gǎn chù sān sǔn zhī de gù ràng ér bù shòu zhī xī zài gēng shǐ tài yuán zhí huò cái zhī bǐng jū cāng zú zhī jiān jù wèi shí lù èr shí yú nián ér cái chǎn suì xiá jū chǔ rì pín jiā wú bù bó zhī jī chū wú yú mǎ zhī shì
臣自惟无三益之才，不敢处三损之地，固让而不受之，昔在更始，太原执货财之柄，居苍卒之间，据位食禄二十余年，而财产岁狭，居处日贫，家无布帛之积，出无舆马之饰。
yú jīn zāo qīng míng zhī shí chì gōng lì xíng zhī qiū ér yuàn chóu cóng xìng jī yì héng shì
于今遭清明之时，饬躬力行之秋，而怨仇丛兴，讥议横世。
gài fù guì yì wéi shàn pín jiàn nán wéi gōng yě
盖富贵易为善，贫贱难为工也。
shū yuǎn lǒng mǔ zhī chén wú wàng gāo quē zhī xià huáng kǒng zì chén yǐ jiù zuì yóu
疏远垅亩之臣，无望高阙之下，惶恐自陈，以救罪尤。
shū zòu yóu yǐ qián guò bù yòng
书奏，犹以前过不用。
yǎn bù dé zhì tuì ér zuò zéi yòu zì lùn yuē
衍不得志，退而作贼，又自论曰：
féng zǐ yǐ wéi fū rén zhī dé bù lù lù rú yù luò luò rú shí
冯子以为夫人之德，不碌碌如玉，落落如石。
fēng xīng yún zhēng yī lóng yī shé yǔ dào áo xiáng yǔ shí biàn huà fu qǐ shǒu yī jié zāi
风兴云蒸，一龙一蛇，与道翱翔，与时变化，夫岂守一节哉？
yòng zhī zé xíng shě zhī zé zāng jìn tuì wú zhǔ qū shēn wú cháng
用之则行，舍之则臧，进退无主，屈申无常。
gù yuē yǒu fǎ wú fǎ yīn shí wéi yè yǒu dù wú dù yǔ wù qù shè
故曰：“有法无法，因时为业，有度无度，与物趣舍。
cháng wù dào dé zhī shí ér bù qiú dāng shì zhī míng kuò lüè miǎo xiǎo zhī lǐ dàng yì rén jiān zhī shì
”常务道德之实，而不求当世之名，阔略杪小之礼，荡佚人间之事。
zhèng shēn zhí xíng tián rán sì zhì
正身直行，恬然肆志。
gù cháng hǎo tì tǎng zhī cè shí mò néng tīng yòng qí móu kuì rán cháng tàn zì shāng bù zāo
顾尝好俶傥之策，时莫能听用其谋，喟然长叹，自伤不遭。
jiǔ qī chí yú xiǎo guān bù dé shū qí suǒ huái
久栖迟于小官，不得舒其所怀。
yì xīn zhé jié yì qī qíng bēi
抑心折节，意凄情悲。
fu fá bīng zhī jiā bù lì jī tún zhī xī
夫伐冰之家，不利鸡豚之息；
wěi jī zhī chén bù cāo shì jǐng zhī lì
委积之臣，不操市井之利。
kuàng lì wèi shí lù èr shí yú nián ér cái chǎn yì xiá jū chǔ yì pín
况历位食禄二十余年，而财产益狭，居处益贫。
wéi fū jūn zi zhī shì xíng qí dào yě
惟夫君子之仕，行其道也。
lǜ shí wù zhě bù néng xìng qí dé wéi shēn qiú zhě bù néng chéng qí gōng qù ér guī jiā fù jī lǚ yú zhōu jùn shēn yù jù zhí jiā mí qióng kùn zú lí jī hán zhī zāi yǒu sàng yuán zi zhī huò
虑时务者不能兴其德，为身求者不能成其功，去而归家，复羁旅于州郡，身愈据职，家弥穷困，卒离饥寒之灾，有丧元子之祸。
xiān jiāng jūn zàng wèi líng āi dì zhī bēng yě yíng zhī yǐ wéi yuán
先将军葬渭陵，哀帝之崩也，营之以为园。
yú shì yǐ xīn fēng zhī dōng
于是以新丰之东，
hóng mén zhī shàng
鸿门之上，
shòu ān zhī zhōng
寿安之中，
dì shì gāo chǎng
地势高敞，
sì tòng guǎng dà
四通广大，
nán wàng lì shān
南望郦山，
běi shǔ jīng wèi
北属泾渭，
dōng kàn hé huá
东瞰河华，
lóng mén zhī yáng
龙门之阳，
sān jìn zhī lù
三晋之路，
xi gù
西顾DB BAB225，
zhōu qín zhī qiū
周秦之丘，
kè guān zhī xū
客观之墟，
tōng shì qiān lǐ
通视千里，
lǎn jiàn jiù dū
览见旧都，
suì dìng yíng yān
遂定茔焉。
tuì ér yōu jū
退而幽居。
gài zhōng chén guò gù xū ér xū xī xiào zǐ rù jiù shì ér āi tàn
盖忠臣过故墟而歔欷，孝子入旧室而哀叹。
měi niàn zǔ kǎo zhe shèng dé yú qián chuí hóng liè yú hòu zāo shí zhī huò fén mù wú huì chūn qiū zhēng cháng zhāo mù wú liè nián shuāi suì mù dào wú chéng gōng jiāng xi tián mù féi ráo zhī yě zhí shēng chǎn xiū xiào dào yíng zōng miào guǎng jì sì
每念祖考，著盛德于前，垂鸿烈于后，遭时之祸，坟墓芜秽，春秋蒸尝，昭穆无列，年衰岁暮，悼无成功，将西田牧肥饶之野，殖生产，修孝道，营宗庙，广祭祀。
rán hòu hé mén jiǎng xí dào dé guān lǎn hu kǒng lǎo zhī lùn shù jī hū sōng qiáo zhī fú shàng lǒng bǎn zhì gāo gāng yóu jīng yǔ zhòu liú mù bā hóng
然后阖门讲习道德，观览乎孔老之论，庶几乎松、乔之福，上陇阪，陟高冈，游精宇宙，流目八纮。
lì guān jiǔ zhōu shān chuān zhī tǐ zhuī lǎn shàng gǔ dé shī zhī fēng mǐn dào ling chi shāng dé fēn bēng
历观九州山川之体，追览上古得失之风，愍道陵迟，伤德分崩。
fu dǔ qí zhōng bì yuán qí shǐ gù cún qí rén ér yǒng qí dào
夫睹其终必原其始，故存其人而咏其道。
jiāng lǐ jiǔ yě jīng yíng wǔ shān miǎo rán yǒu sī líng yún zhī yì
疆理九野，经营五山，眇然有思陵云之意。
nǎi zuò fù zì lì mìng qí piān yuē xiǎn zhì
乃作赋自厉，命其篇曰《显志》。
xiǎn zhì zhě yán guāng míng fēng huà zhī qíng zhāo zhāng xuán miào zhī sī yě
显志者，言光明风化之情，昭章玄妙之思也。
qí cí yuē
原文写道：
kāi suì fā chūn xī bǎi huì hán yīng
开岁发春兮，百卉含英。
jiǎ zǐ zhī cháo xī mì wú xī zhēng
甲子之朝兮，汨吾西征。
fā rèn xīn fēng xī péi huí hào jīng
发轫新丰兮，裴回镐京。
líng fēi lián ér tài xī xī dēng píng yáng ér huái shāng
陵飞廉而太息兮，登平阳而怀伤。
bēi shí sú zhī xiǎn è xī āi hào wù zhī wú cháng
悲时俗之险厄兮，哀好恶之无常。
qì héng shí ér yì liàng xī suí fēng bō ér fēi yáng
弃衡石而意量兮，随风波而飞扬。
fēn lún liú yú quán lì xī qīn léi tóng ér dù yì
纷纶流于权利兮，亲雷同而妒异；
dú gěng jiè ér mù gǔ xī qǐ shí rén zhī suǒ xǐ
独耿介而慕古兮，岂时人之所憙？
jū xiān shèng zhī chéng lùn xī míng xián zhī gāo fēng
沮先圣之成论兮，B2 24名贤之高风；
hū dào dé zhī zhēn lì xī wu fù guì zhī lè dān
忽道德之珍丽兮， 务富贵之乐耽。
zūn dà lù ér péi huí xī lǚ kǒng dé zhī yǎo míng
遵大路而裴回兮，履孔德之窈冥；
gù zhòng fū zhī suǒ xuàn xī shú néng guān yú wú xíng
固众夫之所眩兮，孰能观于无形？
xíng jìng zhí yǐ lí yóu xī qiāng qián rén zhī suǒ yǒu
行劲直以离尤兮，羌前人之所有；
nèi zì xǐng ér bù cán xī suì dìng zhì ér fú gǎi
内自省而不惭兮，遂定志而弗改。
xīn wú dǎng zhī táng yú xī mǐn wú shēng zhī chóu qín
欣吾党之唐、虞兮，愍吾生之愁勤；
liáo fā fèn ér yáng qíng xī jiāng yǐ dàng fu yōu xīn
聊发愤而扬情兮，将以荡夫忧心。
wǎng zhě bù kě pān yuán xī lái zhě bù kě yǔ qī
往者不可攀援兮，来者不可与期；
bìng mò shì zhī bù chēng xī yuàn héng shì ér wú yóu
病没世之不称兮，愿横逝而无由。
zhì yōng zhì ér xiāo yáo xī chāo lüè yáng ér bù fǎn
陟雍畤而消摇兮，超略阳而不反。
niàn rén shēng zhī bù zài xī bēi liù qīn zhī rì yuǎn
念人生之不再兮， 悲六亲之日远。
zhì jiǔ zōng ér lín jiān niè xī tīng jīng wèi zhī bō shēng
陟九嵕而临戋嶭兮，听泾渭之波声。
gù hóng mén ér xū xī xī āi wú gū zhī zǎo líng hé tiān mìng zhī bù chún xī xìn wú zuì zhī suǒ shēng
顾鸿门而歔欷兮，哀吾孤之早零，何天命之不纯兮，信吾罪之所生；
shāng chéng shàn zhī wú gū xī jī cǐ hèn ér rù míng
伤诚善之无辜兮，赍此恨而入冥。
jiē wǒ sī zhī bù yuǎn xī qǐ zé shì zhī kě huǐ
嗟我思之不远兮，岂则事之可悔？
suī jiǔ sǐ ér bù mián xī kǒng yú yāng zhī yǒu zài
虽九死而不眠兮，恐余殃之有再。
lèi wán lán ér yǔ jí xī qì pāng bó ér yún pī
泪汍澜而雨集兮，气滂浡而云披；
xīn fú yù ér yū jié xī yì chén yì ér nèi bēi
心怫郁而纡结兮，意沉抑而内悲。
kàn tài xíng zhī cuó é xī guān hú kǒu zhī zhēng róng
瞰太行之嵯峨兮，观壶口之峥嵘；
dào qiū mù zhī wú huì xī hèn zhāo mù zhī bù róng
悼丘墓之芜秽兮，恨昭穆之不荣。
suì hū hū ér rì mài xī shòu rǎn rǎn qí bù yǔ
岁忽忽而日迈兮，寿冉冉其不与；
chǐ gōng yè zhī wú chéng xī fù yuán yě ér qióng chǔ
耻功业之无成兮，赴原野而穷处。
xī yī yǐn zhī gàn tāng xī qī shí shuō ér nǎi xìn
昔伊尹之干汤兮，七十说而乃信；
gāo yáo diào yú léi zé xī lài yú shùn ér hòu qīn
皋陶钓于雷泽兮，赖虞舜而后亲。
wú èr shì zhī zāo yù xī bào zhōng zhēn ér mò dá
无二士之遭遇兮，抱忠贞而莫达；
lǜ qī zǐ ér gēng yún xī wěi jué měi ér bù fá
率妻子而耕耘兮，委厥美而不伐。
hán lú yì ér bù zòng xī qí jì bàn ér bù shì
韩卢抑而不纵兮，骐骥绊而不试；
dú kāng kǎi ér yuǎn lǎn xī fēi yōng yōng zhī suǒ shí
独慷慨而远览兮，非庸庸之所识。
bēi wèi cì zhī fù huò xī gāo yán huí zhī suǒ mù
卑卫赐之阜货兮，高颜回之所慕；
zhòng zǔ kǎo zhī hóng liè xī gù shōu gōng yú cǐ lù
重祖考之洪烈兮，故收功于此路。
xún sì shí zhī dài xiè xī fēn wǔ tǔ zhī xíng dé
循四时之代谢兮，分五土之刑德；
lín xiāng lù zhī suǒ chǎn xī cháng shuǐ quán zhī suǒ zhí
林相麓之所产兮，尝水泉之所殖。
xiū shén nóng zhī běn yè xī cǎi xuān yuán zhī qí cè
修神农之本业兮，采轩辕之奇策；
zhuī zhōu qì zhī yí jiào xī yì fàn lǐ zhī jué jì
追周弃之遗教兮，轶范蠡之绝迹。
zhì lǒng shān yǐ yú wàng xī miǎo rán lǎn yú bā huāng
陟陇山以逾望兮，眇然览于八荒；
fēng bō piāo qí bìng xìng xī qíng chóu chàng ér zēng shāng
风波飘其并兴兮，情惆怅而增伤。
lǎn hé huá zhī yāng mǎng xī wàng qín jìn zhī gù guó
览河华之泱漭兮，望秦晋之故国。
fèn féng tíng zhī bù suí xī yùn qù jí zhī zāo huò
愤冯亭之不遂兮，愠去疾之遭惑。
liú shān yuè ér zhōu lǎn xī xùn jié shí yǔ dòng tíng
流山岳而周览兮，徇碣石与洞庭；
fú jiāng hé ér rù hǎi xī sù huái jì ér shàng zhēng
浮江河而入海兮，溯淮济而上征。
zhān yàn qí zhī jiù jū xī lì sòng chu zhī míng dōu
瞻燕齐之旧居兮，历宋楚之名都；
āi qún hòu zhī bù sì xī tòng liè guó zhī wèi xū
哀群后之不祀兮，痛列国之为墟。
chí zhōng xià ér shēng jiàng xī lù yū zhěn ér duō jiān
驰中夏而升降兮，路纡轸而多艰；
jiǎng shèng zhé zhī tōng lùn xī xīn bì yì ér fēn yún
讲圣哲之通论兮，心愊忆而纷纭。
wéi tiān lù zhī tóng guǐ xī huò dì wáng zhī yì zhèng
惟天路之同轨兮，或帝王之异政；
yáo shùn huàn qí dàng dàng xī yǔ chéng píng ér gé mìng
尧、舜焕其荡荡兮，禹承平而革命。
bìng rì yè ér yōu sī xī zhōng tú tán ér dòng yí
并日夜而幽思兮，终悇憛而洞疑；
gāo yáng qí chāo yuǎn xī shì shú kě yǔ lùn cí
高阳?其超远兮，世孰可与论兹？
xùn xià qǐ yú gān zé xī shāng dì diǎn zhī shǐ qīng
讯夏启于甘泽兮，伤帝典之始倾；
sòng chéng kāng zhī zǎi dé xī yǒng nán fēng zhī gē shēng
颂成、康之载德兮，咏《南风》之歌声。
sī táng yú zhī yàn yàn xī yī jì qì yǔ wèi péng
思唐、虞之晏晏兮，揖稷、契与为朋；
miáo yì fēn qí tiáo chàng xī zhì tāng wǔ ér bó xīng
苗裔纷其条畅兮，至汤、武而勃兴。
xī sān hòu zhī chún cuì xī měi jì shì ér qióng huò
昔三后之纯粹兮，每季世而穷祸；
diào xià jié yú nán cháo xī kū yīn zhòu yú mù yě
吊夏桀于南巢兮，哭殷纣于牧野。
zhào yī yǐn yú bó jiāo xī xiǎng lǚ wàng yú zhōu
诏伊尹于亳郊兮，享吕望于DBBA州；
gōng yǔ rì yuè qí guāng xī míng yǔ sān wáng zhēng liú
功与日月齐光兮，名与三王争流。
yáng zhū hào hu qú lù xī mò zǐ qì hu bái sī
杨朱号乎衢路兮，墨子泣乎白丝；
zhī jiān rǎn zhī yì xìng xī yuàn zào zuò zhī fú sī
知渐染之易性兮，怨造作之弗思。
měi guān huī zhī shí wēi xī mǐn wáng dào zhī jiāng bēng
美《关睢》之识微兮，愍王道之将崩；
bá zhōu táng zhī shèng dé xī jùn huán wén zhī jué gōng
拔周唐之盛德兮，捃桓、文之谲功。
fèn zhàn guó zhī gòu huò xī zēng quán chén zhī shàn qiáng
忿战国之遘祸兮，憎权臣之擅强；
chù chu zi yú nán yǐng xī zhí zhào wǔ yú liáng
黜楚子于南郢兮，执赵武于CA4D梁。
shàn zhōng xìn zhī jiù shí xī è zhà móu zhī wàng zuò
善忠信之救时兮，恶诈谋之妄作；
pìn shēn shū yú chén cài xī qín xún xi yú yú guó
聘申叔于陈蔡兮，禽荀息于虞虢。
zhū lí chú zhī jiè shèng xī tǎo zāng cāng zhī su zhī
诛犁锄之介圣兮，讨臧仓之诉知；
xùn zi fǎn yú péng chéng xī jué guǎn zhòng yú yí yí
巽子反于彭城兮，爵管仲于夷仪。
jí bīng gé zhī zī xī kǔ gōng fá zhī méng shēng
疾兵革之CE49滋兮，苦攻伐之萌生；
chén sūn wǔ yú wǔ hú xī zhǎn bái qǐ yú cháng píng
沈孙武于五湖兮，斩白起于长平。
è cóng qiǎo zhī luàn shì xī dú cóng héng zhī bài sú
恶丛巧之乱世兮，毒从横之败俗；
liú sū qín yú huán shuǐ xī yōu zhāng yí yú guǐ gǔ
流苏秦于洹水兮，幽张仪于鬼谷。
chéng dé huà zhī ling chi xī liè xíng fá zhī qiào jùn
澄德化之陵迟兮，烈刑罚之峭峻；
fán shāng yāng zhī fǎ shù xī shāo hán fēi zhī shuō lùn
燔商鞅之法术兮，烧韩非之说论。
qiào shǐ huáng zhī bá hù xī tóu lǐ sī yú sì yì
诮始皇之跋扈兮，投李斯于四裔；
miè xiān wáng zhī fǎ zé xī huò yín ér hóng dà
灭先王之法则兮，祸CE49淫而弘大。
yuán qián shèng yǐ zhì zhōng xī jiáo èr zhǔ zhī jiāo shē
援前圣以制中兮，矫二主之骄奢；
yè nǚ qí yú jiàng tái xī xiǎng jiāo jǔ yú zhāng huá
馌女齐于绛台兮，飨椒举于章华。
chī dào dé zhī guāng yào xī kuāng shuāi shì zhī miǎo fēng
摛道德之光耀兮，匡衰世之眇风；
bāo sòng xiāng yú hóng gǔ xī biǎo jì zhá yú yán líng
褒宋襄于泓谷兮，表季札于延陵。
zhí rén zhì zhī yīng huá xī jī luàn guó zhī mò liú
摭仁智之英华兮，激乱国之末流；
guān zhèng qiáo yú zhēn wěi xī fǎng yàn yīng yú yíng qiū
观郑侨于溱洧兮，访晏婴于营丘。
rì yī qí jiāng mù xī dú yú yì ér fán huò
日壹々其将暮兮，独于邑而烦惑；
fu hé jiǔ zhōu zhī bó dà xī mí bù zhī lù zhī nán běi
夫何九州之博大兮，迷不知路之南北；
sì sù ér chí pìn xī chéng cuì yún ér xiāng yáng
驷素B978而驰聘兮，乘翠云而相佯；
jiù bó yí ér zhé zhōng xī de wù guāng ér yù míng
就伯夷而折中兮，得务光而愈明。
kuǎn zǐ gāo yú zhōng yě xī yù bó chéng ér dìng lǜ
款子高于中野兮，遇伯成而定虑；
qīn zhēn rén zhī dé měi xī yān chóu chú ér fú qù
钦真人之德美兮，淹踌躇而弗去。
yì zhēn chén ér bù dàn xī sì huí fēng ér róng yǔ
意斟愖而不澹兮，俟回风而容与；
qiú shàn juàn zhī suǒ cún xī yù xǔ yóu yú fù shǔ
求善卷之所存兮，遇许由于负黍。
rèn wú chē yú jī yáng xī mò wú mǎ yú yǐng hǔ
轫吾车于箕阳兮，秣吾马于颍浒；
wén zhì yán ér xiǎo lǐng xī hái wú fǎn hu gù yǔ
闻至言而晓领兮，还吾反乎故宇。
lǎn tiān dì zhī yōu ào xī tǒng wàn wù zhī wéi gāng
览天地之幽奥兮，统万物之维纲；
jiū yīn yáng zhī biàn huà xī zhāo wǔ dé zhī jīng guāng
究阴阳之变化兮，昭五德之精光。
yuè qīng lóng yú cāng hǎi xī huàn bái hǔ yú jīn shān
跃青龙于沧海兮，豢白虎于金山；
záo yán shí ér wèi shì xī tuō gāo yáng yǐ yǎng xiān
凿岩石而为室兮，托高阳以养仙。
shén què xiáng yú hóng yá xī xuán wǔ qián yú yīng míng
神雀翔于鸿崖兮，玄武潜于婴冥；
fú zhū lóu ér sì wàng xī cǎi sān xiù zhī huā yīng
伏朱楼而四望兮，采三秀之华英。
cuàn qián xiū zhī kuā jié xī yào wǎng xī zhī guāng xūn
篡前修之夸节兮，曜往昔之光勋；
pī qǐ jì zhī lì fú xī yáng qū yuán zhī líng fēn
披绮季之丽服兮，扬屈原之灵芬。
gāo wú kòu zhī jí jí xī zhǎng wú pèi zhī yáng yáng
高吾寇之岌岌兮，长吾佩之洋洋；
yǐn liù lǐ zhī qīng yè xī shí wǔ zhī zhī mào yīng
饮六醴之清液兮，食五芝之茂英。
qián liù zhǐ ér wèi lí xī zhù huì ruò ér wèi shì
揵六枳而为篱兮，筑蕙若而为室；
bō lán zhǐ yú zhōng tíng xī liè dù héng yú wài shù
播兰芷于中廷兮，列杜衡于外术。
cuán shè gàn zá mí wú xī gòu mù lán yǔ xīn yí
攒射干杂蘼芜兮，构木兰与新夷；
guāng hù hù ér yáng yào xī fēn yù yù ér chàng měi
光扈扈而炀燿兮，纷郁郁而畅美；
huá fāng yè qí fā yuè xī shí huǎng hū ér mò guì
华芳晔其发越兮，时恍忽而莫贵；
fēi xī shēn zhī kē xī lián zhòng měi zhī qiáo cuì
非惜身之C279轲兮，怜众美之憔悴。
yóu jīng shén yú dà zhái xī kàng xuán miào zhī cháng cāo
游精神于大宅兮，抗玄妙之常操；
chù qīng jìng yǐ yǎng zhì xī shí wú xīn zhī suǒ lè
处清静以养志兮，实吾心之所乐。
shān é é ér zào tiān xī lín míng míng ér chàng mào
山峨峨而造天兮，林冥冥而畅茂；
luán huí xiáng suǒ qí qún xī lù āi míng ér qiú qí you
鸾回翔索其群兮，鹿哀鸣而求其友。
sòng gǔ jīn yǐ sàn sī xī lǎn shèng xián yǐ zì zhèn
诵古今以散思兮，览圣贤以自镇；
jiā kǒng qiū zhī zhī mìng xī dà lǎo dān zhī guì xuán
嘉孔丘之知命兮，大老聃之贵玄；
dé yǔ dào qí shú bǎo xī
德与道其孰宝兮；
míng yǔ shēn qí shú qīn
名与身其孰亲？
bēi shān gǔ ér xián chǔ xī shǒu jì mò ér cún shén
陂山谷而闲处兮，守寂寞而存神。
fu zhuāng zhōu zhī diào yú xī cí qīng xiàng zhī xiǎn wèi
夫庄周之钓鱼兮，辞卿相之显位；
wū líng zi zhī guàn yuán xī shì zhì rén zhī fǎng fú
於陵子之灌园兮，似至人之仿佛。
gài yǐn yuē ér dé dào xī qiāng qióng wù ér rù shù
盖隐约而得道兮，羌穷悟而入术；
lí chén gòu zhī yǎo míng xī pèi qiáo sōng zhī miào jié
离尘垢之窈冥兮，配乔、松之妙节。
wéi wú zhì zhī suǒ zhù xī gù yǔ sú qí bù tóng
惟吾志之所庶兮，固与俗其不同；
jì tì tǎng ér gāo yǐn xī yuàn guān qí cóng róng
既俶傥而高引兮，愿观其从容。
xiǎn zōng jí wèi yòu duō duǎn yǎn yǐ wén guò qí shí suì fèi yú jiā
显宗即位，又多短衍以文过其实，遂废于家。
yǎn qǔ běi dì zhù shì nǚ wèi qī hàn jì bù dé chù yìng qiè r nǚ cháng zì cāo jǐng jiù lǎo jìng zhú zhī suì lǎn yú shí
衍娶北地住氏女为妻，悍忌，不得畜媵妾，儿女常自操井臼，老竟逐之，遂C279𡒄于时。
rán yǒu dà zhì bù qī qī yú jiàn pín
然有大志，不戚戚于贱贫。
jū cháng kāng kǎi tàn yuē yǎn shǎo shì míng xián jīng lì xiǎn wèi huái jīn chuí zǐ jiē jié fèng shǐ bù qiú gǒu de cháng yǒu líng yún zhī zhì
居常慷慨叹曰：“衍少事名贤，经历显位，怀金垂紫，揭节奉使，不求苟得，常有陵云之志。
sān gōng zhī guì qiān jīn zhī fù bù dé qí yuàn bù gài yú huái
三公之贵，千金之富，不得其愿，不概于怀。
pín ér bù shuāi jiàn ér bù hèn nián suī pí yè yóu shù jī míng xián zhī fēng
贫而不衰，贱而不恨，年虽疲曳，犹庶几名贤之风。
xiū dào dé yú yōu míng zhī lù yǐ zhōng shēn míng wèi hòu shì fǎ
修道德于幽冥之路，以终身名，为后世法。
jū pín nián lǎo zú yú jiā
”居贫年老，卒于家。
suǒ zhe fù lěi míng shuō wèn jiāo dé gào shèn qíng shū jì shuō zì xù guān lù shuō cè wǔ shí piān sù zōng shén zhòng qí wén
所著赋、诔、铭、说、《问交》、《德诰》、《慎情》、书记说、自序、官录说、策五十篇，肃宗甚重其文。
zi bào
子豹。
bào zì zhòng wén nián shí èr mǔ wèi fù suǒ chū
豹字仲文，年十二，母为父所出。
hòu mǔ è zhī cháng yīn bào yè mèi yù xíng dú hài bào táo zǒu de miǎn
后母恶之，尝因豹夜寐，欲行毒害，豹逃走得免。
jìng shì yù jǐn ér mǔ jí zhī yì shēn shí rén chēng qí xiào
敬事愈谨，而母疾之益深，时人称其孝。
zhǎng hǎo rú xué yǐ shī chūn qiū jiào lì shān xià
长好儒学，以《诗》、《春秋》教丽山下。
xiāng lǐ zhī yǔ yuē dào dé bīn bīn féng zhòng wén
乡里之语曰：“道德彬彬冯仲文。
jǔ xiào lián bài shàng shū láng zhōng qín bù xiè
”举孝廉，拜尚书郎，忠勤不懈。
měi zòu shì wèi bào cháng fǔ fú shěng huò cóng hūn zhì míng
每奏事未报，常俯伏省B22B，或从昏至明。
sù zōng wén ér jiā zhī shǐ huáng mén chí bèi fù bào chì lìng wù jīng yóu shì shù jiā shǎng cì
肃宗闻而嘉之，使黄门持被覆豹，敕令勿惊，由是数加赏赐。
shì shí fāng píng xī yù yǐ bào yǒu cái móu bài wèi hé xī fù xiào wèi
是时，方平西域，以豹有才谋，拜为河西副校尉。
hé dì chū shù yán biān shì zòu zhì wù jǐ xiào wèi chéng guō zhū guó fù lǜ jiù zhí
和帝初，数言边事，奏置戊己校尉，城郭诸国复率旧职。
qiān wǔ wēi tài shǒu shì shì èr nián hé xī chēng zhī fù zhēng rù wèi shàng shū
迁武威太守，视事二年，河西称之，复征入为尚书。
yǒng yuán shí sì nián zú yú guān
永元十四年，卒于官。
lùn yuē fu guì zhě fù shì ér jiāo rén cái shì fù néng ér yí xíng qí dà lüè rán yě
论曰：夫贵者负势而骄人，才士负能而遗行，其大略然也。
èr zi bù qí rán hu
二子不其然乎！
féng yǎn zhī yǐn tiāo qī zhī pì de yǐ
冯衍之引挑妻之譬，得矣。
fu nà qī jiē zhī qǔ lì jǐ zhě ér qǔ shì zé bù néng
夫纳妻皆知取詈己者，而取士则不能。
hé yě
为什么呢？
qǐ fēi fǎn dù qíng yì ér shù yì qíng nán
岂非反妒情易，而恕义情难。
guāng wǔ suī de zhī yú bào yǒng yóu shī zhī yú féng yǎn
光武虽得之于鲍永，犹失之于冯衍。
fu rán yì zhí suǒ yǐ jiàn qū yú jì wǎng shǒu jié gù yì mí zǔ yú lái qíng
夫然，义直所以见屈于既往，守节故亦弥阻于来情。
míng hū
唉！
zàn yuē tán fēi chèn shù yǎn wǎn wěi zhì
赞曰：谭非谶术，衍晚委质。
dào bù xiāng móu guǐ shí tóng shī
道不相谋，诡时同失。
tǐ jiān shàng cái róng wēi xià zhì
体兼上才，荣微下秩。