liáng tǒng zi sōng zi sǒng zēng sūn shāng xuán sūn jì
梁统子松子竦曾孙商玄孙冀
liáng tǒng zì zhòng níng ān dìng wū shì rén jìn dài fū liáng yì ěr jí qí xiān yě
梁统字仲宁，安定乌氏人，晋大夫梁益耳，即其先也。
tǒng gāo zǔ fù zǐ dōu zì hé dōng qiān jū běi dì zǐ dōu zi qiáo yǐ zī qiān wàn xǐ mào líng zhì āi píng zhī mò guī ān dìng
统高祖父子都，自河东迁居北地，子都子桥，以资千万徙茂陵，至哀、平之末，归安定。
tǒng xìng gāng yì ér hǎo fǎ lǜ
统性刚毅而好法律。
chū shì zhōu jùn
初仕州郡。
gēng shǐ èr nián zhào bǔ zhōng láng jiàng shǐ ān jí liáng zhōu bài jiǔ quán tài shǒu
更始二年，召补中郎将，使安集凉州，拜酒泉太守。
huì gēng shǐ bài chì méi rù cháng ān tǒng yǔ dòu róng jí zhū jùn shǒu qǐ bīng bǎo jìng móu gòng lì shuài
会更始败，赤眉入长安，统与窦融及诸郡守起兵保境，谋共立帅。
chū yǐ wèi cì xián gòng tuī tǒng tǒng gù cí yuē xī chén yīng bù shòu wáng zhě yǐ yǒu lǎo mǔ yě
初以位次，咸共推统，统固辞曰：“昔陈婴不受王者，以有老母也。
jīn tǒng nèi yǒu zūn qīn yòu dé bó néng guǎ chéng bù zú yǐ dāng zhī
今统内有尊亲，又德薄能寡，诚不足以当之。
suì gòng tuī róng wèi hé xī dà jiàng jūn gèng yǐ tǒng wèi wǔ wēi dà shǒu
”遂共推融为河西大将军，更以统为武威大守。
wéi zhèng yán měng wēi xíng lín jùn
为政严猛，威行邻郡。
jiàn wǔ wǔ nián tǒng chóu gè qiǎn shǐ suí dòu róng zhǎng shǐ liú jūn yì què fèng gòng yuàn de yì xíng zài suǒ zhào jiā tǒng xuān dé jiāng jūn
建武五年，统筹各遣使随窦融长史刘钧诣阙奉贡，愿得诣行在所，诏加统宣德将军。
bā nián xià guāng wǔ zì zhēng wěi áo tǒng yǔ dòu róng děng jiàng bīng huì chē jià
八年夏，光武自征隗嚣，统与窦融等将兵会车驾。
jí áo bài fēng tǒng wèi chéng yì hóu tóng chǎn xiōng xún cóng dì téng bìng wèi guān nèi hóu bài téng jiǔ quán diǎn nóng bù wèi xī qiǎn hái hé xī
及嚣败，封统为成义侯，同产兄巡、从弟腾并为关内侯，拜腾酒泉典农部尉，悉遣还河西。
shí èr nián tǒng yǔ róng děng jù yì jīng shī yǐ liè hóu fèng cháo qǐng gèng fēng gāo shān hóu bài tài zhōng dài fū chú sì zi wèi láng
十二年，统与融等俱诣京师，以列侯奉朝请，更封高山侯，拜太中大夫，除四子为郎。
tǒng zài cháo tíng shù chén pián yí
统在朝廷，数陈便宜。
yǐ wéi fǎ lìng jì qīng xià jiān bù shèng
以为法令既轻，下奸不胜。
yi zhòng xíng fá yǐ zūn jiù diǎn nǎi shàng shū yuē
宜重刑罚，以遵旧典，乃上疏曰：
chén qiè jiàn yuán āi èr jiāo qīng shū sǐ zhī xíng yǐ yī bǎi èr shí sān shì shǒu shā rén zhě jiǎn sǐ yī děng zì shì yǐ hòu zhe wèi cháng zhǔn gù rén qīng fàn fǎ lì yì shā rén
臣窃见元、哀二交轻殊死之刑以一百二十三事，手杀人者减死一等，自是以后，著为常准，故人轻犯法，吏易杀人。
chén wén lì jūn zhī dào rén yì wéi zhǔ rén zhě ài rén yì zhě zhèng lǐ ài rén yǐ chú cán wèi wu zhèng lǐ yǐ qù luàn wèi xīn
臣闻立君之道，仁义为主，仁者爱人，义者政理，爱人以除残为务，政理以去乱为心。
xíng fá zài zhōng wú qǔ yú quàn shì yǐ wǔ dì yǒu liú jí fàng shā zhī zhū sān wáng yǒu dà bì kè jī zhī fǎ
刑罚在衷，无取于劝，是以五帝有流、殛、放、杀之诛，三王有大辟、刻肌之法。
gù kǒng zǐ chēng rén zhě bì yǒu yǒng yòu yuē lǐ cái zhèng cí jìn mín wèi fēi yuē yì
故孔子称“仁者必有勇”，又曰“理财正辞，禁民为非曰义”。
gāo dì shòu mìng zhū bào píng dàng tiān xià yuē lìng dìng lǜ chéng de qí yi
高帝受命诛暴，平荡天下，约令定律，诚得其宜。
wén dì kuān huì róu kè zāo shì kāng píng wéi chú shěng ròu xíng xiāng zuò zhī fǎ tā jiē lǜ yóu wú gé jiù zhāng
文帝宽惠柔克，遭世康平，惟除省肉刑、相坐之法，它皆率由，无革旧章。
wǔ dì zhí zhōng guó lóng shèng cái lì yǒu yú zhēng fá yuǎn fāng jūn yì shù xìng háo jié fàn jìn jiān lì nòng fǎ gù zhòng shǒu nì zhī kē zhe zhī cóng zhī lǜ yǐ pò péng dǎng yǐ chéng yǐn nì
武帝值中国隆盛，财力有余，征伐远方，军役数兴，豪桀犯禁，奸吏弄法，故重首匿之科，著知从之律，以破朋党，以惩隐匿。
xuān dì cōng míng zhèng zhí zǒng yù hǎi nèi chén xià fèng xiàn wú suǒ shī zhuì yīn xún xiān diǎn tiān xià chēng lǐ
宣帝聪明正直，总御海内，臣下奉宪，无所失坠，因循先典，天下称理。
zhì āi píng jì tǐ ér jí wèi rì qiǎn tīng duàn shàng guǎ chéng xiàng wáng jiā qīng wèi chuān záo kuī chú xiān dì jiù yuē chéng lǜ shù nián zhī jiān bǎi yǒu yú shì huò bù biàn yú lǐ huò bù yàn mín xīn
至哀、平继体，而即位日浅，听断尚寡，丞相王嘉轻为穿凿，亏除先帝旧约成律，数年之间，百有余事，或不便于理，或不厌民心。
jǐn biǎo qí yóu hài yú tǐ zhě fù zòu yú zuǒ
谨表其尤害于体者傅奏于左。
fú wéi bì xià bāo yuán lǚ dé quán shí bō luàn gōng yú wén wǔ dé móu gāo huáng chéng bù yí yīn xún jì mò shuāi wēi zhī guǐ
伏惟陛下包元履德，权时拨乱，功逾文、武，德侔高皇，诚不宜因循季末衰微之轨。
huí shén míng chá kǎo liáng dé shī xuān zhào yǒu sī xiáng zé qí shàn dìng bù yì zhī diǎn shī wú qióng zhī fǎ tiān xià xìng shèn
回神明察，考量得失，宣诏有司，详择其善，定不易之典，施无穷之法，天下幸甚。
shì xià sān gōng tíng wèi yì zhě yǐ wéi lóng xíng jùn fǎ fēi míng wáng jí wù shī xíng rì jiǔ qǐ yī zhāo suǒ lí
事下三公、廷尉，议者以为隆刑竣法，非明王急务，施行日久，岂一朝所厘。
tǒng jīn suǒ dìng bù yí kāi kě
统今所定，不宜开可。
tǒng fù shàng yán yuē yǒu sī yǐ chén jīn suǒ yán bù kě shī xíng
统复上言曰：“有司以臣今所言，不可施行。
xún chén zhī suǒ zòu fēi yuē yán xíng
寻臣之所奏，非曰严刑。
qiè wèi gāo dì yǐ hòu zhì hū xiào xuān qí suǒ shī xíng duō hé jīng zhuàn yi bǐ fāng jīn shì yàn zhī wǎng gǔ yù zūn qián diǎn shì wú nán gǎi bù shèng zhì yuàn
窃谓高帝以后，至乎孝宣，其所施行，多合经传，宜比方今事，验之往古，聿遵前典，事无难改，不胜至愿。
yuàn de zhào jiàn ruò duì shàng shū jìn chén kǒu chén qí yào
愿得召见，若对尚书近臣，口陈其要。
dì lìng shàng shū wèn zhuàng tǒng duì yuē
”帝令尚书问状，统对曰：
wén shèng dì míng wáng zhì lì xíng fá gù suī yáo shùn zhī shèng yóu zhū sì xiōng
闻圣帝明王，制立刑罚，故虽尧、舜之盛，犹诛四凶。
jīng yuē tiān tǎo yǒu zuì wǔ xíng wǔ yōng zāi
经曰：“天讨有罪，五刑五庸哉。
yòu yuē yuán zhì bǎi xìng yú xíng zhī zhōng
”又曰：“爰制百姓于刑之衷。
kǒng zǐ yuē xíng fá bù zhōng zé rén wú suǒ cuò shǒu zú
”孔子曰：“刑罚不衷，则人无所厝手足。
zhōng zhī wéi yán bù qīng bù zhòng zhī wèi yě
”衷之为言，不轻不重之谓也。
chūn qiū zhī zhū bù bì qīn qī suǒ yǐ fáng huàn jiù luàn quán ān zhòng shù qǐ wú rén ài zhī ēn
《春秋》之诛，不避亲戚，所以防患救乱，全安众庶，岂无仁爱之恩？
guì jué cán zéi zhī lù yě
贵绝残贼之路也。
zì gāo zǔ zhī xìng zhì yú xiào xuān jūn míng chén zhōng mó móu shēn bó yóu yīn xún jiù zhāng bù qīng gǎi gé hǎi nèi chēng lǐ duàn yù yì shǎo
自高祖之兴，至于孝宣，君明臣忠，谟谋深博，犹因循旧章，不轻改革，海内称理，断狱益少。
zhì chū yuán jiàn píng suǒ jiǎn xíng fá bǎi yǒu yú tiáo ér dào zéi jìn duō suì yǐ wàn shù
至初元、建平，所减刑罚百有余条，而盗贼浸多，岁以万数。
jiān zhě sān fǔ cóng héng qún bèi bìng qǐ zhì fán shāo mào líng guì jiàn wèi yāng
间者三辅从横，群辈并起，至燔烧茂陵，桂见未央。
qí hòu kūn xi běi dì xī hé zhī zéi yuè zhōu dù jùn wàn lǐ jiāo jié gōng qǔ kù bīng jié lüè lì rén zhào shū tǎo bǔ lián nián bù huò
其后坤西、北地、西河之贼，越州度郡，万里交结，攻取库兵，劫略吏人，诏书讨捕，连年不获。
shì shí yǐ tiān xià wú nán bǎi xìng ān píng ér kuáng jiǎo zhī shì yóu zhì yú cǐ jiē xíng fá bù zhōng yú rén yì fàn zhī suǒ zhì yě
是时以天下无难，百姓安平，而狂狡之势，犹至于此，皆刑罚不衷，愚人易犯之所致也。
yóu cǐ guān zhī zé xíng qīng zhī zuò fǎn shēng dà huàn
由此观之，则刑轻之作，反生大患；
huì jiā jiān guǐ ér hài jí liáng shàn yě
惠加奸轨，而害及良善也。
gù chén tǒng yuàn bì xià cǎi zé xián chén kǒng guāng shī dān děng yì
故臣统愿陛下采择贤臣孔光、师丹等议。
yì shàng suì qǐn bù bào
议上，遂寝不报。
hòu chū wèi jiǔ jiāng tài shǒu dìng fēng líng xiāng hòu
后出为九江太守，定封陵乡侯。
tǒng zài jùn yì yǒu zhì jì lì rén wèi ài zhī
统在郡亦有治迹，吏人畏爱之。
zú yú guān
卒于官。
zi sōng sì
子松嗣。
sōng zì bó sūn shǎo wèi láng shàng guāng wǔ nǚ wǔ yīn cháng gōng zhǔ zài qiān hǔ bēn zhōng láng jiàng
松字伯孙，少为郎，尚光武女舞阴长公主，再迁虎贲中郎将。
sōng bó tōng jīng shū míng xí gù shì yǔ zhū rú xiū míng táng pì yōng jiāo sì fēng shàn lǐ yí cháng yǔ lùn yì chǒng xìng mò bǐ
松博通经书，明习故事，与诸儒修明堂、辟雍、郊祀、封禅礼仪，常与论议，宠幸莫比。
guāng wǔ bēng shòu yí zhào fǔ zhèng
光武崩，受遗诏辅政。
yǒng píng yuán nián qiān tài pú
永平元年，迁太仆。
sōng shù wèi sī shū qǐng tuō jùn xiàn èr nián fā jué miǎn guān suì huái yuàn wàng
松数为私书请托郡县，二年，发觉免官，遂怀怨望。
sì nián dōng nǎi xiàn fēi shū fěi bàng xià yù sǐ guó chú
四年冬，乃县飞书诽谤，下狱死，国除。
zi hù hòu yǐ gōng huái huáng hòu cóng xiōng yǒng yuán zhōng zhuó wèi huáng mén shì láng lì wèi qīng xiào wèi
子扈，后以恭怀皇后从兄，永元中，擢为黄门侍郎，历位卿、校尉。
wēn gōng qiān ràng yì dūn shī shū
温恭谦让，亦敦《诗》、《书》。
yǒng chū zhōng wèi cháng lè shào fǔ sōng dì sǒng
永初中，为长乐少府，松弟竦。
sǒng zì shū jìng shǎo xí mèng xí yì ruò guàn néng jiào shòu
竦字叔敬，少习《孟习易》，弱冠能教授。
hòu zuò xiōng sōng shì yǔ dì gōng jù xǐ jiǔ zhēn
后坐兄松事，与弟恭俱徙九真。
jì cú nán tǔ lì jiāng hú jì yuán xiāng gǎn dào zǐ xū qū yuán yǐ fēi gū chén shēn nǎi zuò dào sāo fù xì xuán shí ér chén zhī
既徂南土，历江、湖，济沅、湘，感悼子胥、屈原以非辜沉身，乃作《悼骚赋》，系玄石而沉之。
xiǎn zōng hòu zhào tīng huán běn jùn
显宗后诏听还本郡。
sǒng bì mén zì yǎng yǐ jīng jí wèi yú zhù shū shù piān míng yuē qī xù
竦闭门自养，以经籍为娱，著书数篇，名曰《七序》。
bān gù jiàn ér chēng yuē kǒng zǐ zhe chūn qiū ér luàn chén zéi zǐ jù liáng sǒng zuò qī xù ér qiè wèi sù cān zhě cán
班固见而称曰：“孔子著《春秋》而乱臣贼子惧，梁竦作《七序》而窃位素餐者惭。
xìng hào shī bù shì chǎn yè
”姓好施，不事产业。
zhǎng sǎo wǔ yīn gōng zhǔ shàn gěi zhū liáng qīn shū yǒu xù tè zhòng jìng sǒng suī yī shí qì wù bì yǒu jiā yì
长嫂舞阴公主赡给诸梁，亲疏有序，特重敬竦，虽衣食器物，必有加异。
sǒng xī fēn yǔ qīn zú zì wú suǒ fú
竦悉分与亲族，自无所服。
sǒng shēng zhǎng jīng shī bù lè běn tǔ shēn fù qí cái yù yù bù dé yì
竦生长京师，不乐本土，身负其才，郁郁不得意。
cháng dēng gāo yuǎn wàng tàn xī yán yuē dà zhàng fū jū shì shēng dāng fēng hóu sǐ dàng miào shí
尝登高远望，叹息言曰：“大丈夫居世，生当封侯，死当庙食。
rú qí bù rán xián jū kě yǐ yǎng zhì shī shū zú yǐ zì yú zhōu jùn zhī zhí tú láo rén ěr
如其不然，闲居可以养志，《诗》、《书》足以自娱，州郡之职，徒劳人耳。
hòu pì mìng jiāo zhì bìng wú suǒ jiù
”后辟命交至，并无所就。
yǒu sān nán sān nǚ sù zōng nà qí èr nǚ jiē wèi guì rén
有三男三女，肃宗纳其二女，皆为贵人。
xiǎo guì rén shēng hé dì dòu huáng hòu yǎng yǐ wéi zi ér sǒng jiā sī xiāng qìng
小贵人生和帝，窦皇后养以为子，而竦家私相庆。
hòu zhū dòu wén zhī kǒng liáng shì dé zhì zhōng wèi jǐ hài jiàn chū bā nián suì zèn shā èr guì rén ér xiàn sǒng děng yǐ è nì
后诸窦闻之，恐梁氏得志，终为己害，建初八年，遂谮杀二贵人，而陷竦等以恶逆。
zhào shǐ hàn yáng tài shǒu zhèng jù chuán kǎo sǒng zuì sǐ yù zhōng jiā shǔ fù xǐ jiǔ zhēn
诏使汉阳太守郑据传考竦罪，死狱中，家属复徙九真。
cí yǔ lián jí wǔ yīn gōng zhǔ zuò xǐ xīn chéng shǐ zhě hù shǒu
辞语连及舞阴公主，坐徙新城，使者护守。
gōng shěng shì mì mò yǒu zhī hé dì liáng shì shēng zhě
宫省事密，莫有知和帝梁氏生者。
yǒng yuán jiǔ nián dòu tài hòu bēng sōng zǐ hù qiǎn cóng xiōng chán zòu jì sān fǔ yǐ wéi hàn jiā jiù diǎn chóng guì mǔ shì ér liáng guì rén qīn yù shèng gōng bù méng zūn hào qiú dé shēn yì
永元九年，窦太后崩，松子扈遣从兄禅奏记三府，以为汉家旧典，崇贵母氏，而梁贵人亲育圣躬，不蒙尊号，求得申议。
tài wèi zhāng pú yǐn chán xùn wèn shì lǐ huì hòu zhào jiàn yīn bái chán zòu jì zhī zhuàng
太尉张酺引禅讯问事理，会后召见，因白禅奏记之状。
dì gǎn tòng liáng jiǔ yuē yú jūn yì ruò hé
帝感恸良久，曰：“于君意若何？
pú duì yuē chūn qiū zhī yì mǔ yǐ zǐ guì
”酺对曰：“《春秋》之义，母以子贵。
hàn xìng yǐ lái mǔ shì mò bù jiàng xiǎn chén yú yǐ wéi yi shàng zūn hào zhuī wèi shèng líng cún lù zhū jiù yǐ míng qīn qīn
汉兴以来，母氏莫不降显，臣愚以为宜上尊号，追慰圣灵，存录诸舅，以明亲亲。
dì bēi qì yuē fēi jūn shú wèi zhèn sī zhī
”帝悲泣曰：“非君孰为朕思之！
huì guì rén zǐ nán yáng fán diào qī shàng shū zì sòng yuē
”会贵人姊南阳樊调妻D423上书自讼曰：
qiè tóng chǎn nǚ dì guì rén qián chōng hòu gōng méng xiān dì hòu ēn de jiàn chǒng xìng
妾同产女弟贵人，前充后宫，蒙先帝厚恩，得见宠幸。
huáng tiān shòu mìng dàn shēng shèng míng
皇天授命，诞生圣明。
ér wèi dòu xiàn xiōng dì suǒ jiàn zèn sù shǐ qiè fù sǒng yuān sǐ láo yù hái gǔ bù yǎn
而为窦宪兄弟所见谮诉，使妾父竦冤死牢狱，骸骨不掩。
lǎo mǔ gū dì yuǎn xǐ wàn lǐ
老母孤弟，远徙万里。
dú qiè yí tuō yì fú cǎo yě cháng kǒng méi mìng wú yóu zì dá
独妾遗脱，逸伏草野，常恐没命，无由自达。
jīn zāo zhí bì xià shén shèng zhī yùn qīn tǒng wàn jī qún wù de suǒ
今遭值陛下神圣之运，亲统万机，群物得所。
xiàn xiōng dì jiān è jì fú gū zhū hǎi nèi kuàng rán gè huò qí yi
宪兄弟奸恶，既伏辜诛，海内旷然，各获其宜。
qiè de sū xī shì mù gèng shì nǎi gǎn mèi sǐ zì chén suǒ tiān
妾得苏息，拭目更视，乃敢昧死自陈所天。
qiè wén tài zōng jí wèi báo shì méng róng
妾闻太宗即位，薄氏蒙荣；
xuān dì jì tǒng shǐ zú fù xīng
宣帝继统，史族复兴。
qiè mén suī yǒu báo shǐ zhī qīn dú wú wài qī yú ēn chéng zì dào shāng
妾门虽有薄、史之亲，独无外戚余恩，诚自悼伤。
qiè fù jì yuān bù kě fù shēng mǔ shì nián shū qī shí nǎi dì táng děng yuǎn zài jué yù bù zhī sǐ shēng
妾父既冤，不可复生，母氏年殊七十，乃弟棠等，远在绝域，不知死生。
yuàn qǐ shōu sǒng xiǔ gǔ
愿乞收竦朽骨。
shǐ mǔ dì de guī běn jùn zé shī guò tiān de cún mò xìng lài
使母、弟得归本郡，则施过天地，存殁幸赖。
dì lǎn zhāng gǎn wù nǎi xià zhōng cháng shì yè tíng lìng yàn wèn zhī cí zhèng míng shěn suì de yǐn jiàn jù chén qí zhuàng
帝览章感悟，乃下中常侍、掖庭令验问之，D423辞证明审，遂得引见，具陈其状。
nǎi liú zhǐ gōng zhōng lián yuè nǎi chū shǎng cì yì pī qián bó dì zhái nú bēi xún yuè zhī jiān lèi zī qiān wàn
乃留D423止宫中，连月乃出，赏赐衣被钱帛第宅奴卑，旬月之间，累资千万。
sù yǒu xíng cāo dì yì ài zhī jiā hào liáng fū rén
D423素有行操，帝益爱之，加号梁夫人；
zhuó fán diào wèi yǔ lín zuǒ jiān
擢樊调为羽林左监。
diào guāng lù dài fu hóng xiōng zēng sūn yě
调，光禄大夫宏兄曾孙也。
yú shì zhuī zūn gōng huái huáng hòu
于是追尊恭怀皇后。
qí dōng zhì zhào sān gōng dà hóng lú yuē fu xiào mò dà yú zūn zūn qīn qīn qí yì yī yě
其冬，制诏三公、大鸿胪曰：“夫孝莫大于尊尊亲亲，其义一也。
shī yún fù xī shēng wǒ mǔ xī jū wǒ fǔ wǒ chù wǒ zhǎng wǒ yù wǒ gù wǒ fù wǒ chū rù fù wǒ
《诗》云：‘父兮生我，母兮鞠我，抚我畜我，长我育我，顾我复我，出入腹我。
yù bào zhī dé hào tiān wǎng jí
欲报之德，昊天罔极。
zhèn bù gǎn xīng shì lǎn yú qián shì tài zōng zhōng zōng shí yǒu jiù diǎn zhuī mìng wài zǔ yǐ dǔ qīn qīn
’朕不敢兴事，览于前世，太宗、中宗，实有旧典，追命外祖，以笃亲亲。
qí zhuī fēng shì huáng tài hòu fù sǒng wèi bāo qīn mǐn hóu bǐ líng wén shùn chéng ēn chéng hóu
其追封谥皇太后父竦为褒亲愍侯，比灵文、顺成、恩成侯。
hún ér yǒu líng jiā sī chǒng róng hǎo jué xiǎn fú yǐ wèi mǔ xīn
魂而有灵，嘉斯宠荣，好爵显服，以慰母心。
qiǎn zhōng yè zhě yǔ jí hù bèi lǐ xi yíng sǒng sàng yì jīng shī gǎi bìn cì dōng yuán huà guǎn yù xiá yī qīn jiàn yíng yú gōng huái huáng hòu líng bàng
”遣中谒者与D423及扈，备礼西迎竦丧，诣京师改殡，赐东园画馆、玉匣、衣衾，建茔于恭怀皇后陵傍。
dì qīn lín sòng zàng bǎi guān bì huì
帝亲临送葬，百官毕会。
zhēng hái sǒng qī zi fēng zǐ táng wéi lè píng hóu táng dì yōng chéng shì hóu yōng dì dí shàn fù hóu yì gè wǔ qiān hù wèi jiē tè jìn shǎng cì dì zhái nú bēi chē mǎ bīng nǔ shí wù yǐ jù wàn jì chǒng yù guāng yú dāng shì
征还竦妻、子，封子棠为乐平侯，棠弟雍乘氏侯，雍弟翟单父侯，邑各五千户，位皆特进，赏赐第宅、奴卑、车马、兵弩、什物以巨万计，宠遇光于当世。
zhū liáng nèi wài yǐ qīn shū bìng bǔ láng yè zhě
诸梁内外以亲疏并补郎、谒者。
táng guān zhì dà hóng lú yōng shào fǔ
棠官至大鸿胪，雍少府。
táng zú zǐ ān guó sì yán guāng zhōng wèi shì zhōng yǒu zuì miǎn guān zhū liáng wèi láng lì zhě jiē zuò miǎn
棠卒，子安国嗣，延光中为侍中，有罪免官，诸梁为郎吏者皆坐免。
shāng zì bó xià yōng zhī zǐ yě
商字伯夏，雍之子也。
shǎo yǐ wài qi bài láng zhōng qiān huáng mén shì láng
少以外戚拜郎中，迁黄门侍郎。
yǒng jiàn yuán nián xí fù fēng chéng shì hóu
永建元年，袭父封乘氏侯。
sān nián shùn dì xuǎn shāng nǚ jí mèi rù yè tíng qiān shì zhōng tún qí xiào wèi
三年，顺帝选商女及妹入掖庭，迁侍中、屯骑校尉。
yáng jiā yuán nián nǚ lì wèi huáng hòu mèi wèi guì rén jiā shāng wèi tè jìn gèng zēng guó tǔ cì ān chē sì mǎ qí suì bài zhí jīn wú
阳嘉元年，女立为皇后，妹为贵人，加商位特进，更增国土，赐安车驷马，其岁拜执金吾。
èr nián fēng zǐ jì wèi xiāng yì hòu shāng ràng bù shòu
二年，封子冀为襄邑侯，商让不受。
sān nián yǐ shāng wèi dà jiàng jūn gù chēng jí bù qǐ
三年，以商为大将军，固称疾不起。
sì nián shǐ tài cháng huán yān fèng cè jiù dì jí bài shāng nǎi yì què shòu mìng
四年，使太常桓焉奉策就第即拜，商乃诣阙受命。
míng nián fū rén yīn shì hōng zhuī hào kāi fēng jūn zèng yìn shòu
明年，夫人阴氏薨，追号开封君，赠印绶。
shāng zì yǐ qī shǔ jū dà wèi měi cún qiān róu xū jǐ jìn xián pì hàn yáng jù lǎn shàng dǎng chén guī wèi chuán shǔ
商自以戚属居大位，每存谦柔，虚己进贤，辟汉阳巨览、上党陈龟为椽属。
li gù zhōu jǔ wéi cóng shì zhōng láng yú shì jīng shī xī rán chēng wéi liáng fǔ dì wěi zhòng yān
李固、周举为从事中郎，于是京师翕然，称为良辅，帝委重焉。
měi yǒu jī jǐn zhé zài zū gǔ yú chéng mén zhèn yǔ pín něi bù xuān jǐ huì
每有饥馑，辄载租谷于城门，赈与贫𫗪，不宣己惠。
jiǎn yù mén zú wèi zēng yǐ quán shèng gàn fǎ
检御门族，未曾以权盛干法。
ér xìng shèn ruò wú wēi duàn pō ruò yú nèi shù
而性慎弱无威断，颇溺于内竖。
yǐ xiǎo huáng mén cáo jié děng yòng shì yú zhōng suì qiǎn zi jì bù yí yǔ wèi jiāo yǒu rán huàn zhě jì shāng chǒng rèn fǎn sú xiàn zhī
以小黄门曹节等用事于中，遂遣子冀、不疑与为交友，然宦者忌商宠任，反俗陷之。
yǒng hé sì nián zhōng cháng shì zhāng kuǐ qú zhèng nèi zhě lìng shí guāng shàng fāng lìng fu fú rǒng cóng pú yè dù yǒng lián móu gòng zèn shāng jí zhōng cháng shì cáo téng mèng bēn yún yù zhēng zhū wáng zi tú yì fèi lì qǐng shōu shāng děng àn zuì
永和四年，中常侍张逵、蘧政，内者令石光，尚方令傅福，冗从仆射杜永连谋，共谮商及中常侍曹腾、孟贲，云欲征诸王子，图议废立，请收商等案罪。
dì yuē dà jiàng jūn fù zǐ wǒ suǒ qīn téng bēn wǒ suǒ ài bì wú shì dàn rǔ cáo gòng dù zhī ěr
帝曰：“大将军父子我所亲，腾、贲我所爱，必无是，但汝曹共妒之耳。
kuǐ děng zhī yán bù yòng jù pò suì chū jiǎo zhào shōu fù téng bēn yú shěng zhōng
”逵等知言不用，惧迫，遂出矫诏收缚腾、贲于省中。
dì wén zhèn nù chì huàn zhě li xī jí hū téng bēn shì zhī shōu kuǐ děng xī fú zhū
帝闻震怒，敕宦者李歙急呼腾、贲释之，收逵等，悉伏诛。
cí suǒ lián rǎn jí zài wèi dà chén shāng jù duō qīn wǎng nǎi shàng shū yuē chūn qiū zhī yì gōng zài yuán shuài zuì zhǐ shǒu è gù shǎng bù jiàn yì xíng bù yín làn wǔ dì sān wáng suǒ yǐ tóng zhì kāng yě
辞所连染及在位大臣，商惧多侵枉，乃上疏曰：“《春秋》之义，功在元帅，罪止首恶，故赏不僭溢，刑不淫滥，五帝、三王所以同致康B06C也。
qiè wén kǎo zhōng cháng shì zhāng kuǐ děng cí yǔ duō suǒ qiān jí
窃闻考中常侍张逵等，辞语多所牵及。
dà yù yì qǐ wú gū zhě zhòng sǐ qiú jiǔ xì xiān wēi chéng dà fēi suǒ yǐ shùn yíng hé qì píng zhèng chéng huà yě
大狱一起，无辜者众，死囚久系，纤微成大，非所以顺迎和气，平政成化也。
yi zǎo qì jìng yǐ zhǐ dài bǔ zhī fán
宜早讫竟，以止逮捕之烦。
dì nǎi nà zhī zuì zhǐ zuò zhě
”帝乃纳之，罪止坐者。
liù nián qiū shāng bìng dǔ chì zi jì děng yuē wú yǐ bù dé xiǎng shòu duō fú
六年秋，商病笃，敕子冀等曰：“吾以不德，享受多福。
shēng wú yǐ fǔ yì cháo tíng sǐ bì hào fèi tǎng zāng yī qīn fàn hán yù xiá zhū bèi zhī shǔ hé yì xiǔ gǔ
生无以辅益朝廷，死必耗废帑臧，衣衾饭含玉匣珠贝之属，何益朽骨。
bǎi liáo láo rǎo fēn huá dào lù shì zēng chén gòu suī yún lǐ zhì yì yǒu quán shí
百僚劳扰，纷华道路，氏增尘垢，虽云礼制，亦有权时。
fāng jīn biān jìng bù níng dào zéi wèi xi qǐ yi zhòng wèi guó sǔn
方今边境不宁，盗贼未息，岂宜重为国损！
qì jué zhī hòu zài zhì zhǒng shè jí shí bìn liǎn
气绝之后，载至冢舍，即时殡敛。
liǎn yǐ shí fú jiē yǐ gù yī wú gèng cái zhì
敛以时服，皆以故衣，无更裁制。
bìn yǐ kāi zhǒng zhǒng kāi jí zàng
殡已开冢，冢开即葬。
jì shí rú cún wú yòng sān shēng
祭食如存，无用三牲。
xiào zǐ shàn shù fù zhì bù yí wéi wǒ yán yě
孝子善述父志，不宜违我言也。
jí hōng dì qīn lín sàng zhū zǐ yù cóng qí huì cháo tíng bù tīng cì yǐ dōng yuán zhū shòu qì yín lòu huáng cháng yù xiá shí wù èr shí bā zhǒng qián èr bǎi wàn bù sān qiān pǐ
”及薨，帝亲临丧，诸子欲从其诲，朝廷不听，赐以东园朱寿器、银镂、黄肠、玉匣、什物二十八种，钱二百万，布三千匹。
huáng hòu qián wǔ bǎi wàn bù wàn pǐ
皇后钱五百万，布万匹。
jí zàng zèng qīng chē jiè shì cì shì zhōng hóu
及葬，赠轻车介士，赐谥忠侯。
zhōng gōng qīn sòng dì xìng xuān yáng tíng zhān wàng chē qí
中宫亲送，帝幸宣阳亭，瞻望车骑。
zi jì sì
子冀嗣。
jì zì bó zhuō
冀字伯卓。
wéi rén yuān jiān chái mù dòng jīng mù dǎng miǎn kǒu yín shé yán cái néng shū jì
为人鸢肩豺目，洞精目党眄，口吟舌言，裁能书计。
shǎo wèi guì qī yì yóu zì zì
少为贵戚，逸游自恣。
xìng shì jiǔ néng wǎn mǎn dàn qí gé wǔ liù bó cù jū yì qián zhī xì yòu hǎo bì yīng zǒu gǒu chěng mǎ dòu jī
性嗜酒，能挽满、弹棋、格五、六博、蹴鞠、意钱之戏，又好臂鹰走狗，骋马斗鸡。
chū wèi huáng mén shì láng zhuǎn shì zhōng hǔ bēn zhōng láng jiàng yuè qí bù bīng xiào wèi zhí jīn wú
初为黄门侍郎，转侍中、虎贲中郎将，越骑、步兵校尉，执金吾。
yǒng hé yuán nián bài hé nán yǐn
永和元年，拜河南尹。
jì jū zhí bào zì duō fēi fǎ fù shāng suǒ qīn kè luò yáng lìng lǚ fàng pō yǔ shāng yán jí jì zhī duǎn shāng yǐ ràng jì jì jí qiǎn rén yú dào cì shā fàng
冀居职暴恣，多非法，父商所亲客洛阳令吕放，颇与商言及冀之短，商以让冀，冀即遣人于道刺杀放。
ér kǒng shāng zhī zhī nǎi tuī yí yú fàng zhī yuàn chóu qǐng yǐ fàng dì yǔ wèi luò yáng lìng shǐ bǔ zhī jǐn miè qí zōng qīn bīn kè bǎi yú rén
而恐商知之，乃推疑于放之怨仇，请以放弟禹为洛阳令，使捕之，尽灭其宗亲、宾客百余人。
shāng hōng wèi jí zàng shùn dì nǎi bài jì wèi dà jiàng jūn dì shì zhōng bù yí wéi hé nán yǐn
商薨未及葬，顺帝乃拜冀为大将军，弟侍中不疑为河南尹。
jí dì bēng chōng dì shǐ zài qiǎng bǎo tài hòu lín cháo zhào jì yǔ tài fù zhào jùn tài wèi li gù cān lù shàng shū shì
及帝崩，冲帝始在襁褓，太后临朝，诏冀与太傅赵峻、太尉李固参录尚书事。
jì suī cí bù kěn dāng ér chǐ bào zī shén
冀虽辞不肯当，而侈暴滋甚。
chōng dì yòu bēng jì lì zhì dì
冲帝又崩，冀立质帝。
dì shǎo ér cōng huì zhī jì jiāo hèng cháng cháo qún chén mù jì yuē cǐ bá hù jiāng jūn yě
帝少而聪慧，知冀骄横，尝朝群臣，目冀曰：“此跋扈将军也。
jì wén shēn è zhī suì lìng zuǒ yòu jìn zhèn jiā zhǔ bǐng dì jí rì bēng
”冀闻，深恶之，遂令左右进鸩加煮饼，帝即日崩。
fù lì huán dì ér wǎng hài li gù jí qián tài wèi dù qiáo hǎi nèi jiē jù yǔ zài li gù chuán
复立桓帝，而枉害李固及前太尉杜乔，海内嗟惧，语在《李固传》。
jiàn hé yuán nián yì fēng jì wàn sān qiān hù zēng dà jiāng jūn fǔ jǔ gāo dì mào cái guān shǔ bèi yú sān gōng
建和元年，益封冀万三千户，增大将军府举高第茂才，官属倍于三公。
yòu fēng bù yí wéi yǐng yáng hóu bù yí dì méng xī píng hóu jì zǐ yìn xiāng yì hòu gè wàn hù
又封不疑为颍阳侯，不疑弟蒙西平侯，冀子胤襄邑侯，各万户。
hé píng yuán nián zhòng zēng fēng jì wàn hù bìng qián suǒ xí hé sān wàn hù
和平元年，重增封冀万户，并前所袭合三万户。
hóng nóng rén zǎi xuān sù xìng nìng xié yù qǔ mèi yú jì nǎi shàng yán dà jiàng jūn yǒu zhōu gōng zhī gōng jīn jì fēng zhū zǐ zé qí qī yi wèi yì jūn
弘农人宰宣素性佞邪，欲取媚于冀，乃上言大将军有周公之功，今既封诸子，则其妻宜为邑君。
zhào suì fēng jì qī sūn shòu wèi xiāng chéng jūn jiān shí yáng dí zū suì rù wǔ qiān wàn jiā cì chì fú bǐ cháng gōng zhǔ
诏遂封冀妻孙寿为襄城君，兼食阳翟租，岁入五千万，加赐赤绂，比长公主。
shòu sè měi ér shàn wèi yāo tài zuò chóu méi tí zhuāng duò mǎ jì zhé yāo bù qǔ chǐ xiào yǐ wéi mèi huò
寿色美而善为妖态，作愁眉，啼妆，堕马髻，折腰步，龋齿笑，以为媚惑。
jì yì gǎi yì yú fú zhī zhì zuò píng shàng pēng chē pí zé xiá guān zhé shàng jīn yōng shēn shàn hú wěi dān yī
冀亦改易舆服之制，作平上𫐌车，埤帻，狭冠，折上巾，拥身扇，狐尾单衣。
shòu xìng qián jì néng zhì yù jì jì shén chǒng dàn zhī
寿性钳忌，能制御冀，冀甚宠惮之。
chū fù shāng xiàn měi rén you tōng qī yú shùn dì tōng qī yǒu wēi guò dì yǐ guī shāng shāng bù gǎn liú ér chū jià zhī jì jí qiǎn kè dào hái tōng qī
初，父商献美人友通期于顺帝，通期有微过，帝以归商，商不敢留而出嫁之，冀即遣客盗还通期。
huì shāng hōng jì xíng fú yú chéng xi sī yǔ zhī jū
会商薨，冀行服，于城西私与之居。
shòu cì jì chū duō cóng cāng tóu cuàn qǔ tōng qī guī jié fà guā miàn chī lüě zhī yù shàng shū gào qí shì
寿伺冀出，多从仓头，篡取通期归，截发刮面，笞掠之，欲上书告其事。
jì dà kǒng dùn shǒu qǐng yú shòu mǔ shòu yì bù dé yǐ ér zhǐ
冀大恐，顿首请于寿母，寿亦不得已而止。
jì yóu fù yǔ sī tōng shēng zǐ bó yù nì bù gǎn chū
冀犹复与私通，生子伯玉，匿不敢出。
shòu xún zhī zhī shǐ zǐ yìn zhū miè you shì jì lǜ shòu hài bó yù cháng zhì fù bì zhōng
寿寻知之，使子胤诛灭友氏，冀虑寿害伯玉，常置复壁中。
jì ài jiān nú qín gōng guān zhì tài cāng lìng dé chū rù shòu suǒ
冀爱监奴秦宫，官至太仓令，得出入寿所。
shòu jiàn gōng zhé píng yù zhě tuō yǐ yán shì yīn yǔ sī yān
寿见宫，辄屏御者，托以言事，因与私焉。
gōng nèi wài jiān chǒng wēi quán dà zhèn cì shǐ èr qiān dàn jiē yè cí zhī
宫内外兼宠，威权大震，刺史、二千石皆谒辞之。
jì yòng shòu yán duō chì duó zhū liáng zài wèi zhě wài yǐ qiān ràng ér shí chóng sūn shì zōng qīn
冀用寿言，多斥夺诸梁在位者，外以谦让，而实崇孙氏宗亲。
mào míng ér wèi shì zhōng qīng xiào wèi jùn shǒu zhǎng lì zhě shí yú rén jiē tān dāo xiōng yín gè qiǎn sī kè jí shǔ xiàn fù rén bèi yǐ tā zuì bì yù lüě kǎo shǐ chū qián zì shú zī wù shǎo zhě zhì yú sǐ xǐ
冒名而为侍中、卿、校尉、郡守、长吏者十余人，皆贪叨凶淫，各遣私客籍属县富人，被以它罪，闭狱掠拷，使出钱自赎，资物少者至于死徙。
fú fēng rén shì sūn fèn jū fù ér xìng lìn
扶风人士孙奋居富而性吝，
jì yīn yǐ mǎ chéng yí zhī
冀因以马乘遗之，
cóng dài qián wǔ qiān wàn
从贷钱五千万，
fèn yǐ sān qiān wàn yǔ zhī
奋以三千万与之，
jì dà nù
冀大怒，
nǎi gào jùn xiàn
乃告郡县，
rèn fèn mǔ wèi qí shǒu zāng bì
认奋母为其守臧婢，
yún dào bái zhū shí hú zǐ jīn qiān jīn yǐ pàn
云盗白珠十斛、紫金千斤以叛，
suì shōu kǎo fèn xiōng dì
遂收考奋兄弟，
sǐ yú yù zhōng
死于狱中，
xī méi zī cái yì qī qiān yú wàn
悉没资财亿七千余万。
qí sì fāng diào fā suì shí gòng xiàn jiē xiān shū shàng dì yú jì shèng yú nǎi qí cì yān
其四方调发，岁时贡献，皆先输上第于冀，乘舆乃其次焉。
lì rén jī huò qiú guān qǐng zuì zhě dào lù xiāng wàng
吏人赍货求官请罪者，道路相望。
jì yòu qiǎn kè chū sài jiāo tōng wài guó guǎng qiú yì wù
冀又遣客出塞，交通外国，广求异物。
yīn háng dào lù fā qǔ jì nǚ yù zhě ér shǐ rén fù chéng shì hèng bào qì lüè fù nǚ ōu jī lì zú suǒ zài yuàn dú
因行道路，发取伎女御者，而使人复乘势横暴，妻略妇女，欧击吏卒，所在怨毒。
jì nǎi dà qǐ dì shě ér shòu yì duì jiē wèi zhái dān jí tǔ mù hù xiāng kuā jìng
冀乃大起第舍，而寿亦对街为宅，殚极土木，互相夸竞。
táng qǐn jiē yǒu yīn yáng ào shì lián fáng dòng hù
堂寝皆有阴阳奥室，连房洞户。
zhù bì diāo lòu jiā yǐ tóng qī chuāng yǒu jiē yǒu qǐ shū qīng suǒ tú yǐ yún qì xiān líng
柱壁雕镂，加以铜漆，窗牖皆有绮疏青琐，图以云气仙灵。
tái gé zhōu tōng gēng xiāng lín wàng
台阁周通，更相临望；
fēi liáng shí dēng líng kuà shuǐ dào
飞梁石蹬，陵跨水道。
jīn yù zhū jī yì fāng zhēn guài chōng jī zāng shì
金玉珠玑，异方珍怪，充积臧室。
yuǎn zhì hàn xuè míng mǎ
远致汗血名马。
yòu guǎng kāi yuán yòu cǎi tǔ zhù shān shí lǐ jiǔ bēi yǐ xiàng èr xiáo shēn lín jué jiàn yǒu ruò zì rán qí qín xùn shòu fēi zǒu qí jiān
又广开园囿，采土筑山，十里九陂，以像二崤，深林绝涧，有若自然，奇禽驯兽，飞走其间。
jì shòu gòng chéng niǎn chē zhāng yǔ gài shì yǐ jīn yín yóu guān dì nèi duō cóng chàng jì míng zhōng chuī guǎn hān ōu jìng lù
冀、寿共乘辇车，张羽盖，饰以金银，游观第内，多从倡伎，鸣钟吹管，酣讴竟路。
huò lián jì rì yè yǐ chěng yú zì
或连继日夜，以骋娱恣。
kè dào mén bù dé tōng jiē qǐng xiè mén zhě mén zhě lèi qiān jīn
客到门不得通，皆请谢门者，门者累千金。
yòu duō zhí lín yuàn jìn tóng wáng jiā xi zhì hóng nóng dōng jiè xíng yáng nán jí lǔ yáng běi dá hé qí bāo hán shān sǒu yuǎn dài qiū huāng zhōu xuán fēng yù dài jiāng qiān lǐ
又多拓林苑，禁同王家，西至弘农，东界荥阳，南极鲁阳，北达河、淇，包含山薮，远带丘荒，周旋封域，殆将千里。
yòu qǐ tú yuàn yú hé nán chéng xi jīng gèn shù shí lǐ fā shǔ xiàn zú tú shàn xiū lóu guàn shù nián nǎi chéng
又起菟苑于河南城西，经亘数十里，发属县卒徒，缮修楼观，数年乃成。
yí xí suǒ zài diào fā shēng tù kè qí máo yǐ wéi shi rén yǒu fàn zhě zuì zhì xíng sǐ
移檄所在，调发生菟，刻其毛以为识，人有犯者，罪至刑死。
cháng yǒu xī yù jiǎ hú bù zhī jìn jì wù shā yī tù zhuǎn xiāng gào yán zuò sǐ zhě shí yú rén
尝有西域贾胡，不知禁忌，误杀一兔，转相告言，坐死者十余人。
jì èr dì cháng sī qiǎn rén chū liè shàng dǎng jì wén ér bǔ qí bīn kè yī shí shā sān shí yú rén wú shēng hái zhě
冀二弟尝私遣人出猎上党，冀闻而捕其宾客，一时杀三十余人，无生还者。
jì yòu qǐ bié dì yú chéng xi yǐ nà jiān wáng
冀又起别第于城西，以纳奸亡。
huò qǔ liáng rén xī wèi nú bēi zhì shù qiān rén míng yuē zì mài rén
或取良人，悉为奴卑，至数千人，名曰“自卖人”。
yuán jiā yuán nián dì yǐ jì yǒu yuán lì zhī gōng yù chóng shū diǎn nǎi dà huì gōng qīng gòng yì qí lǐ
元嘉元年，帝以冀有援立之功，欲崇殊典，乃大会公卿，共议其礼。
yú shì yǒu sī zòu jì rù cháo bù qū liǎn lǚ shàng diàn yè zàn bù míng lǐ yí bǐ xiāo hé
于是有司奏冀入朝不趋，敛履上殿，谒赞不名，礼仪比萧何；
xī yǐ dìng táo chéng yáng yú hù zēng fēng wèi sì xiàn bǐ dèng yǔ
悉以定陶、成阳余户增封为四县，比邓禹；
shǎng cì jīn qián nú bì cǎi bó chē mǎ yī fú jiǎ dì bǐ huò guāng
赏赐金钱、奴婢、采帛、车马、衣服、甲第，比霍光；
yǐ shū yuán xūn
以殊元勋。
měi cháo huì yǔ sān gōng jué xí
每朝会，与三公绝席。
shí rì yī rén píng shàng shū shì
十日一人，平尚书事。
xuān bù tiān xià wèi wàn shì fǎ
宣布天下，为万世法。
jì yóu yǐ suǒ zòu lǐ báo yì bú yuè
冀犹以所奏礼薄，意不悦。
zhuān shàn wēi bǐng xiōng zì rì jī jī shì dà xiǎo mò bù zī jué zhī
专擅威柄，凶恣日积，机事大小，莫不咨决之。
gōng wèi jìn shì bìng suǒ qīn shù
宫卫近侍，并所亲树。
jìn shěng qǐ jū xiān wēi bì zhī
禁省起居，纤微必知。
bǎi guān qiān zhào jiē xiān dào jì mén jiān xí xiè ēn rán hòu gǎn yì shàng shū
百官迁召，皆先到冀门笺檄谢恩，然后敢诣尚书。
xià pī rén wú shù wèi wǎn lìng zhī guān cí jì jì bīn kè bù zài xiàn jiè yǐ qíng tuō shù
下邳人吴树为宛令，之官辞冀，冀宾客布在县界，以情托树。
shù duì yuē xiǎo rén jiān dù bǐ wū kě zhū
树对曰：“小人奸蠹，比屋可诛。
míng jiāng jūn yǐ jiāo fáng zhī zhòng chù shàng jiàng zhī wèi yi chóng xián shàn yǐ bǔ cháo quē
明将军以椒房之重，处上将之位，宜崇贤善，以补朝阙。
wǎn wèi dà dū tǔ zhī yuān sǒu zì shì zuò yǐ lái wèi wén chēng yī cháng zhě ér duō tuō fēi rén chéng fēi gǎn wén
宛为大都，土之渊薮，自侍坐以来，未闻称一长者，而多托非人，诚非敢闻！
jì hēi rán bù yuè
”冀嘿然不悦。
shù dào xiàn suì zhū shā jì kè wéi rén hài zhě shù shí rén yóu shì shēn yuàn zhī
树到县，遂诛杀冀客为人害者数十人，由是深怨之。
shù hòu wèi jīng zhōu cì shǐ lín qù cí jì jì wèi shè jiǔ yīn zhèn zhī shù chū sǐ chē shàng
树后为荆州刺史，临去辞冀，冀为设酒，因鸩之，树出，死车上。
yòu liáo dōng tài shǒu hóu měng chū bài bù yè jì tuō yǐ tā shì nǎi yāo zhǎn zhī
又辽东太守侯猛，初拜不谒，冀托以它事，乃腰斩之。
shí láng zhōng rǔ nán yuán zhe nián shí jiǔ jiàn jì xiōng zòng bù shèng qí fèn nǎi yì què shàng shū yuē
时，郎中汝南袁著，年十九，见冀凶纵，不胜其愤，乃诣阙上书曰：
chén wén zhòng ní tàn fèng niǎo bù zhì hé bù chū tú zì shāng bēi jiàn bù néng zhì yě
臣闻仲尼叹凤鸟不至，河不出图，自伤卑贱，不能致也。
jīn bì xià jū de zhì zhī wèi yòu yǒu néng zhì zhī zī ér hé qì wèi yìng xián yú shī xù zhě shì fēn quán chén shàng xià yōng gé zhī gù yě
今陛下居得致之位，又有能致之资，而和气未应，贤愚失序者，势分权臣，上下壅隔之故也。
fu sì shí zhī yùn gōng chéng zé tuì gāo jué hòu chǒng xiān bù zhì zāi
夫四时之运，功成则退，高爵厚宠，鲜不致灾。
jīn dà jiàng jūn wèi jí gōng chéng kě wèi zhì jiè yi zūn xuán chē zhī lǐ gāo zhěn yí shén
今大将军位极功成，可为至戒，宜遵悬车之礼，高枕颐神。
chuán yuē mù shí fán zhě pī zhī hài xīn
传曰：‘木实繁者，披枝害心。
ruò bù yì sǔn quán shèng jiāng wú yǐ quán qí shēn yǐ
’若不抑损权盛，将无以全其身矣。
zuǒ yòu wén chén yán jiāng cè mù qiè chǐ chén tè yǐ tóng méng jiàn bá gù gǎn wàng jì huì
左右闻臣言，将侧目切齿，臣特以童蒙见拔，故敢忘忌讳。
xī shùn yǔ xiāng jiè wú ruò dān zhū zhōu gōng jiè chéng wáng wú rú yīn wáng zhòu yuàn chú fěi bàng zhī zuì yǐ kāi tiān xià zhī kǒu
昔舜、禹相戒无若丹朱，周公戒成王无如殷王纣，愿除诽谤之罪，以开天下之口。
shū de zòu yù jì wén ér mì qiǎn yǎn bǔ zhe
书得奏御，冀闻而密遣掩捕著。
zhe nǎi biàn yì xìng míng hòu tuō bìng wěi sǐ jié pú wéi rén shì guān bìn sòng
著乃变易姓名，后托病伪死，结蒲为人，市棺殡送。
jì lián wèn zhī qí zhà yīn qiú dé chī shā zhī yǐn bì qí shì
冀廉问知其诈，阴求得，笞杀之，隐蔽其事。
xué shēng guì yáng liú cháng dāng shì míng rú sù shàn yú zhe jì zhào bǔ lìng shǐ yǐ rǔ zhī
学生桂阳刘常，当世名儒，素善于著，冀召补令史以辱之。
shí tài yuán hǎo hú wǔ jiē wēi yán gāo lùn yǔ zhe yǒu shàn
时，太原郝CB62、胡武，皆危言高论，与著友善。
xiān shì děng lián míng zòu jì sān fǔ jiàn hǎi nèi gāo shì ér bù yì jì jì zhuī nù zhī yòu yí wéi zhe dǎng chì zhōng bù guān yí xí bǔ qián zòu jì zhě bìng shā zhī suì zhū wǔ jiā sǐ zhě liù shí yú rén
先是，CB62等连名奏记三府，荐海内高士，而不诣冀，冀追怒之，又疑为著党，敕中部官移檄捕前奏记者并杀之，遂诛武家，死者六十余人。
chū táo wáng zhī bù dé miǎn yīn yú chèn zòu shū jì mén
CB62初逃亡，知不得免，因舆榇奏书冀门。
shū rù yǎng yào ér sǐ jiā nǎi de quán
书入，仰药而死，家乃得全。
jí jì zhū yǒu zhào yǐ lǐ sì zhe děng
及冀诛，有诏以礼祀著等。
jì zhū rěn jì jiē cǐ lèi yě
冀诸忍忌，皆此类也。
bù yí hǎo jīng shū shàn dài shì jì yīn jí zhī yīn zhōng cháng shì bái dì zhuǎn wéi guāng lù xūn yòu fěng zhòng rén gòng jiàn qí zǐ yìn wèi hé nán yǐn
不疑好经书，善待士，冀阴疾之，因中常侍白帝，转为光禄勋，又讽众人共荐其子胤为河南尹。
yìn yī míng hú gǒu shí nián shí liù róng mào shén lòu bù shèng guàn dài dào lù jiàn zhě mò bù chī xiào yān
胤一名胡狗，时年十六，容貌甚陋，不胜冠带，道路见者，莫不蚩笑焉。
bù yí zì chǐ xiōng dì yǒu xì suì ràng wèi guī dì yǔ dì méng bì mén zì shǒu
不疑自耻兄弟有隙，遂让位归第，与弟蒙闭门自守。
jì bù yù lìng yǔ bīn kè jiāo tōng yīn shǐ rén biàn fú zhì mén jì wǎng lái zhě
冀不欲令与宾客交通，阴使人变服至门，记往来者。
nán jùn tài shǒu mǎ róng jiāng xià tài shǒu tián míng chū chú guò yè bù yí jì fěng zhōu jùn yǐ tā shì xiàn zhī jiē kūn chī xǐ shuò fāng
南郡太守马融、江夏太守田明，初除，过谒不疑，冀讽州郡以它事陷之，皆髡笞徙朔方。
róng zì cì bù zhū míng suì sǐ yú lù
融自刺不诛，明遂死于路。
yǒng xīng èr nián fēng bù yí zi mǎ wèi yǐng yīn hóu yìn zǐ táo wèi chéng fù hóu
永兴二年，封不疑子马为颍阴侯，胤子桃为城父侯。
jì yī mén qián hòu qī fēng hóu sān huáng hòu liù guì rén èr dà jiàng jūn fū rén nǚ shí yì chēng jūn zhě qī rén shàng gōng zhǔ zhě sān rén qí yú qīng jiāng yǐn xiào wǔ shí qī rén
冀一门前后七封侯，三皇后，六贵人，二大将军，夫人、女食邑称君者七人，尚公主者三人，其余卿、将、尹、校五十七人。
zài wèi èr shí yú nián jiū jí mǎn shèng wēi xíng nèi wài bǎi liáo cè mù mò gǎn wéi mìng tiān zǐ gōng jǐ ér bù dé yǒu suǒ qīn yù
在位二十余年，究极满盛，威行内外，百僚侧目，莫敢违命，天子恭己而不得有所亲豫。
dì jí bù píng zhī
帝即不平之。
yán xī yuán nián tài shǐ lìng chén shòu yīn xiǎo huáng mén xú huáng chén zāi yì rì shí zhī biàn jiù zài dà jiàng jūn jì wén zhī fěng luò yáng lìng shōu kǎo shòu sǐ yú yù
延熹元年，太史令陈授因小黄门徐璜，陈灾异日食之变，咎在大将军，冀闻之，讽洛阳令收考授，死于狱。
dì yóu cǐ fā nù
帝由此发怒。
chū yè tíng rén shān xiāng qī xuān shēng nǚ měng xiāng zú xuān gēng shì liáng jì
初，掖庭人邓香妻宣生女猛，香卒，宣更适梁纪。
liáng jì zhě jì qī shòu zhī jiù yě
梁纪者，冀妻寿之舅也。
shòu yǐn jìn měng rù yè tíng jiàn xìng wèi guì rén jì yīn yù rèn měng wèi qí nǚ yǐ zì gù nǎi yì měng xìng wèi liáng
寿引进猛入掖庭，见幸，为贵人，冀因欲认猛为其女以自固，乃易猛姓为梁。
shí měng zǐ xù bǐng zūn wèi yì láng jì kǒng zūn jǔ bài xuān yì nǎi jié cì kè yú yǎn chéng cì shā zūn ér yòu yù shā xuān
时猛姊婿邴尊为议郎，冀恐尊沮败宣意，乃结刺客于偃城，刺杀尊，而又欲杀宣。
xuān jiā zài yán xī lǐ yǔ zhōng cháng shì yuán shè xiāng bǐ jì shǐ cì kè dēng shè wū yù rù xuān jiā
宣家在延熹里，与中常侍袁赦相比，冀使刺客登赦屋，欲入宣家。
shè jué zhī míng gǔ huì zhòng yǐ gào xuān
赦觉之，鸣鼓会众以告宣。
xuān chí rù yǐ bái dì dì dà nù suì yǔ zhōng cháng shì dān chāo jù yuàn táng héng zuǒ guàn xú huáng děng wǔ rén chéng móu zhū jì
宣驰入以白帝，帝大怒，遂与中常侍单超、具瑗、唐衡、左悺、徐璜等五人成谋诛冀。
yǔ zài huàn zhě chuán
语在《宦者传》。
jì xīn yí chāo děng nǎi shǐ zhōng huáng mén zhāng yùn rù shěng sù yǐ fáng qí biàn
冀心疑超等，乃使中黄门张恽入省宿，以防其变。
jù yuàn chì lì shōu yùn yǐ zhé cóng wài rù yù tú bù guǐ
具瑗敕吏收恽，以辄从外入，欲图不轨。
dì yīn shì yù qián diàn zhào zhū shàng shū rù fā qí shì shǐ shàng shū lìng yǐn xūn chí jié lēi chéng láng yǐ xià jiē cāo bīng shǒu shěng gé liǎn zhū fú jié sòng shěng zhōng
帝因是御前殿，召诸尚书入，发其事，使尚书令尹勋持节勒丞郎以下皆操兵守省阁，敛诸符节送省中。
shǐ huáng mén lìng jù yuàn jiāng zuǒ yòu jiù zōu hǔ bēn yǔ lín dōu hòu liǎn jǐ shì hé qiān yú rén yǔ sī lì xiào wèi zhāng biāo gòng wéi jì dì
使黄门令具瑗将左右厩驺、虎贲、羽林、都候敛戟士，合千余人，与司隶校尉张彪共围冀第。
shǐ guāng lù xūn yuán xū chí jié shōu jì dà jiàng jūn yìn shòu xǐ fēng bǐ jǐng dōu xiāng hòu
使光禄勋袁盱持节收冀大将军印绶，徙封比景都乡侯。
jì jí qī shòu jí rì jiē zì shā
冀及妻寿即日皆自杀。
xī shōu zi hé nán yǐn yìn shū fù tún qí xiào wèi ràng jí qīn cóng wèi wèi shū yuè qí xiào wèi zhōng zhǎng shuǐ xiào wèi jǐ děng zhū liáng jí sūn shì zhōng wài zōng qīn sòng zhào yù wú cháng shǎo jiē qì shì
悉收子河南尹胤、叔父屯骑校尉让，及亲从卫尉淑、越骑校尉忠、长水校尉戟等，诸梁及孙氏中外宗亲送诏狱，无长少皆弃市。
bù yí méng xiān zú
不疑、蒙先卒。
qí tā suǒ lián jí gōng qīng liè xiào wèi cì shǐ èr qiān dàn sǐ zhě shù shí rén gù lì bīn kè miǎn chù zhě sān bǎi yú rén cháo tíng wèi kōng wéi yǐn xūn yuán xū jí tíng wèi hán dān yì zài yān
其它所连及公卿、列校、尉刺史、二千石死者数十人，故吏宾客免黜者三百余人，朝廷为空，惟尹勋、袁盱及廷尉邯郸义在焉。
shì shí shì zú cóng zhōng fā shǐ zhě jiāo chí gōng qīng shī qí dù guān fǔ shì lǐ dǐng fèi shù rì nǎi dìng bǎi xìng mò bù chēng qìng
是时事卒从中发，使者交驰，公卿失其度，官府市里鼎沸，数日乃定，百姓莫不称庆。
shōu jì cái huò xiàn guān chì mài hé sān shí yú wàn wàn yǐ chōng wáng fǔ yòng jiǎn tiān xià shuì zū zhī bàn
收冀财货，县官斥卖，合三十余万万，以充王府，用减天下税租之半。
sàn qí yuàn yòu yǐ yè qióng mín
散其苑囿，以业穷民。
lù zhū jì gōng zhě fēng shàng shū lìng yǐn xūn yǐ xià shù shí rén
录诛冀功者，封尚书令尹勋以下数十人。
lùn yuē shùn dì zhī shì liáng shāng chēng wéi xián fǔ qǐ yǐ qí de jū kàng mǎn ér néng yǐ yuàn jǐn zì zhōng zhě hu
论曰：顺帝之世，梁商称为贤辅，岂以其地居亢满，而能以愿谨自终者乎？
fu zǎi xiàng yùn dòng shū jí gǎn huì tiān rén zhōng yú dào zé yì yǐ xìng zhèng guāi yú wu zé nán hu yù wù
夫宰相运动枢极，感会天人，中于道则易以兴政，乖于务则难乎御物。
shāng xié huí tiān zhī shì shǔ diāo ruò zhī qī ér kuāng cháo xù huàn wèi wén shàng shù qiáo cuì zhī yīn zài yáo rén kǒu
商协回天之势，属雕弱之期，而匡朝恤患，未闻上述，憔悴之音，载谣人口。
suī yú sù yíng mén hé jiù zǔ jī zhī ě
虽舆粟盈门，何救阻饥之厄；
yǒng yán zhōng zhì wèi jiě shī guān zhī yóu
永言终制，未解尸官之尤。
kuàng nǎi qīng cè niè chén chuán chǒng xiōng sì yǐ zhì pò jiā shāng guó ér qǐ tú rán zāi
况乃倾侧孽臣，传宠凶嗣，以致破家伤国，而岂徒然哉！
zàn yuē zài hé xī zuǒ hàn tǒng yì dìng suàn
赞曰：在河西佐汉，统亦定算。
bāo qīn yōu fèn shēng gāo lèi tàn
褒亲幽愤，升高累叹。
shāng hèn shàn róu
商恨善柔。
jì suì tān luàn
冀遂贪乱。