yáng zhèn zi bǐng sūn cì zēng sūn biāo xuán sūn xiū
杨震子秉孙赐曾孙彪玄孙修
yáng zhèn zì bó qǐ hóng nóng huá yīn rén yě
杨震字伯起，弘农华阴人也。
bā shì zǔ xǐ gāo zǔ shí yǒu gōng fēng chì quán hóu
八世祖喜，高祖时有功，封赤泉侯。
gāo zǔ chang zhāo dì shí wéi chéng xiàng fēng ān píng hóu
高祖敞，昭帝时为丞相，封安平侯。
fù bǎo xí ōu yáng shàng shū
父宝，习《欧阳尚书》。
āi píng zhī shì yǐn jū jiào shòu
哀、平之世，隐居教授。
jū shè èr nián yǔ liǎng gōng jiǎng xǔ jù zhēng suì dùn táo bù zhī suǒ chǔ
居摄二年，与两龚、蒋诩俱征，遂遁逃，不知所处。
guāng wǔ gāo qí jié
光武高其节。
jiàn wǔ zhōng gōng chē tè zhēng lǎo bìng bú dào zú yú jiā
建武中，公车特征，老病不到，卒于家。
zhèn shǎo hào xué shòu ōu yáng shàng shū yú tài cháng huán yù míng jīng bó lǎn wú bù qióng jiū
震少好学，受《欧阳尚书》于太常桓郁，明经博览，无不穷究。
zhū rú wèi zhī yǔ yuē guān xī kǒng zǐ yáng bó qǐ
诸儒为之语曰：“关西孔子杨伯起。
cháng kè jū yú hú bù dá zhōu jùn lǐ mìng shù shí nián zhòng rén wèi zhī wǎn mù ér zhèn zhì yù dǔ
”常客居于湖，不答州郡礼命数十年，众人谓之晚暮，而震志愈笃。
hòu yǒu guān què xián sān zhān yú fēi jí jiǎng táng qián dōu jiǎng qǔ yú jìn yuē shé zhān zhě qīng dài fū fú zhī xiàng yě
后有冠雀衔三鳣鱼，飞集讲堂前，都讲取鱼进曰：“蛇鳣者，卿大夫服之象也。
shù sān zhě fǎ sān tái yě
数三者，法三台也。
xiān shēng zì cǐ shēng yǐ
先生自此升矣。
nián wǔ shí nǎi shǐ shì zhōu jùn
”年五十，乃始仕州郡。
dà jiàng jūn shān zhì wén qí xián ér pì zhī jǔ mào cái sì qiān jīng zhōu cì shǐ dōng lái tài shǒu
大将军邓骘闻其贤而辟之，举茂才，四迁荆州刺史、东莱太守。
dāng zhī jùn dào jīng chāng yì gù suǒ jǔ jīng zhōu mào cái wáng mì wèi chāng yì lìng yè jiàn zhì yè huái jīn shí jīn yǐ yí zhèn
当之郡，道经昌邑，故所举荆州茂才王密为昌邑令，谒见，至夜怀金十斤以遗震。
zhèn yuē gù rén zhī jūn jūn bù zhī gù rén hé yě
震曰：“故人知君，君不知故人，何也？
mì yuē mù yè wú zhī zhě
”密曰：“暮夜无知者。
zhèn yuē tiān zhī shén zhī wǒ zhī zi zhī
”震曰：“天知，神知，我知，子知。
hé wèi wú zhī
何谓无知！
mì kuì ér chū
”密愧而出。
hòu zhuǎn zhuō jùn tài shǒu
后转涿郡太守。
xìng gōng lián bù shòu sī yè
性公廉，不受私谒。
zǐ sūn cháng shū shí bù xíng gù jiù zhǎng zhě huò yù lìng wèi kāi chǎn yè zhèn bù kěn yuē shǐ hòu shì chēng wéi qīng bái lì zǐ sūn yǐ cǐ yí zhī bù yì hòu hu
子孙常蔬食步行，故旧长者或欲令为开产业，震不肯，曰：“使后世称为清白吏子孙，以此遗之，不亦厚乎！
yuán chū sì nián zhēng rù wèi tài pú qiān tài cháng
元初四年，征入为太仆，迁太常。
xiān shì bó shì xuǎn jǔ duō bù yǐ shí zhèn jǔ jiàn míng jīng míng shì chén liú yáng lún děng xiǎn chuán xué yè zhū rú chēng zhī
先是博士选举多不以实，震举荐明经名士陈留杨伦等，显传学业，诸儒称之。
yǒng níng yuán nián dài liú kǎi wèi sī tú
永宁元年，代刘恺为司徒。
míng nián shān tài hòu bēng nèi chǒng shǐ héng
明年，邓太后崩，内宠始横。
ān dì rǔ mǔ wáng shèng yīn bǎo yǎng zhī qín yuán ēn fàng cī
安帝乳母王圣，因保养之勤，缘恩放恣；
shèng zǐ nǚ bó róng chū rù gōng yè chuán tōng jiān lù
圣子女伯荣出入宫掖，传通奸赂。
zhèn shàng shū yuē
震上疏曰：
chén wén zhèng yǐ de xián wèi běn lǐ yǐ qù huì wèi wu
臣闻政以得贤为本，理以去秽为务。
shì yǐ táng yú sì yì zài guān sì xiōng liú fàng tiān xià xián fú yǐ zhì yōng xī
是以唐虞俟乂在官，四凶流放，天下咸服，以致雍熙。
fāng jīn jiǔ dé wèi shì bì xìng chōng tíng
方今九德未事，嬖幸充庭。
ā mǔ wáng shèng chū zì jiàn wēi de zāo qiān zǎi fèng yǎng shèng gōng suī yǒu tuī zào jū shī zhī qín qián hòu shǎng huì guò bào láo kǔ ér wú yàn zhī xīn bù zhī jì jí wài jiāo zhǔ tuō rǎo luàn tiān xià sǔn rǔ qīng cháo chén diǎn rì yuè
阿母王圣出自贱微，得遭千载，奉养圣躬，虽有推燥居湿之勤，前后赏惠，过报劳苦，而无厌之心，不知纪极，外交属托，扰乱天下，损辱清朝，尘点日月。
shū jiè pìn jī mǔ míng shī cì zhé fù sàng guó
《书》诫牝鸡牡鸣，《诗》刺哲妇丧国。
xī zhèng yán gōng cóng mǔ shì zhī yù zì jiāo dì zhī qíng jī zhì wēi guó rán hòu jiā tǎo chūn qiū biǎn zhī yǐ wéi shī jiào
昔郑严公从母氏之欲，恣骄弟之情，几至危国，然后加讨，《春秋》贬之，以为失教。
fu nǚ zǐ xiǎo rén jìn zhī xǐ yuǎn zhī yuàn shí wéi nán yǎng
夫女子小人，近之喜，远之怨，实为难养。
yì yuē wú yōu suì zài zhōng kuì
《易》曰：‘无攸遂，在中馈。
yán fù rén bù dé yǔ yú zhèng shì yě
’言妇人不得与于政事也。
yi sù chū ā mǔ lìng jū wài shè duàn jué bó róng mò shǐ wǎng lái lìng ēn dé liǎng lóng shàng xià jù měi
宜速出阿母，令居外舍，断绝伯荣，莫使往来，令恩德两隆，上下俱美。
wéi bì xià jué wǎn luán zhī sī gē bù rěn zhī xīn liú shén wàn jī jiè shèn bài jué jiǎn shěng xiàn yù sǔn jié zhēng fā
惟陛下绝婉娈之私，割不忍之心，留神万机，诫慎拜爵，减省献御，损节征发。
lìng yě wú hè míng zhī tàn cháo wú xiǎo míng zhī huǐ dà dōng bù xīng yú jīn láo zhǐ bù yuàn yú xià
令野无《鹤鸣》之叹，朝无《小明》之悔，《大东》不兴于今，劳止不怨于下。
nǐ zōng wǎng gǔ bǐ dé zhé wáng qǐ bù xiū zāi
拟踪往古，比德哲王，岂不休哉！
zòu yù dì yǐ shì ā mǔ děng nèi xìng jiē huái fèn huì
奏御，帝以示阿母等，内幸皆怀忿恚。
ér bó róng jiāo yín yóu shén yǔ gù zhāo yáng hóu liú hù cóng xiōng guī jiāo tōng guī suì yǐ wéi qī de xí hù jué wèi zhì shì zhōng
而伯荣骄淫尤甚，与故朝阳侯刘护从兄瑰交通，瑰遂以为妻，得袭护爵，位至侍中。
zhèn shēn jí zhī fù yì què shàng shū yuē
震深疾之，复诣阙上疏曰：
chén wén gāo zǔ yǔ qún chén yuē fēi gōng chén bù dé fēng gù jīng zhì fù sǐ zǐ jì xiōng wáng dì jí yǐ fáng cuàn yě
臣闻高祖与群臣约，非功臣不得封，故经制父死子继，兄亡弟及，以防篡也。
fú jiàn zhào shū fēng gù zhāo yáng hóu liú hù zài cóng xiōng guī xí hù jué wèi hóu
伏见诏书封故朝阳侯刘护再从兄瑰袭护爵为侯。
hù tóng chǎn dì wēi jīn yóu jiàn zài
护同产弟威，今犹见在。
chén wén tiān zǐ zhuān fēng fēng yǒu gōng zhū hóu zhuān jué jué yǒu dé
臣闻天子专封封有功，诸侯专爵爵有德。
jīn guī wú tuó gōng xíng dàn yǐ pèi ā mǔ nǚ yī shí zhī jiān jì wèi shì zhōng yòu zhì fēng hóu bù jī jiù zhì bù hé jīng yì xíng rén xuān huá bǎi xìng bù ān
今瑰无佗功行，但以配阿母女，一时之间，既位侍中，又至封侯，不稽旧制，不合经义，行人喧哗，百姓不安。
bì xià yi lǎn jìng jì wǎng shùn dì zhī zé
陛下宜览镜既往，顺帝之则。
shū zòu bù xǐng
书奏不省。
yán guāng èr nián dài liú kǎi wèi tài wèi
延光二年，代刘恺为太尉。
dì jiù dà hóng lú gěng bǎo jiàn zhōng cháng shì li rùn xiōng yú zhèn zhèn bù cóng
帝舅大鸿胪耿宝荐中常侍李闰兄于震，震不从。
bǎo nǎi zì wǎng hou zhèn yuē li cháng shì guó jiā suǒ zhòng yù lìng gōng pì qí xiōng bǎo wéi chuán shàng yì ěr
宝乃自往候震曰：“李常侍国家所重，欲令公辟其兄，宝唯传上意耳。
zhèn yuē rú cháo tíng yù lìng sān fǔ bì zhào gù yi yǒu shàng shū chì
”震曰：“如朝廷欲令三府辟召，故宜有尚书敕。
suì jù bù xǔ bǎo dà hèn ér qù
”遂拒不许，宝大恨而去。
huáng hòu xiōng zhí jīn wú yán xiǎn yì jiàn suǒ qīn hòu yú zhèn zhèn yòu bù cóng
皇后兄执金吾阎显亦荐所亲厚于震，震又不从。
sī kōng liú shòu wén zhī jí pì cǐ èr rén xún rì zhōng jiē jiàn bá zhuó
司空刘授闻之，即辟此二人，旬日中皆见拔擢。
yóu shì zhèn yì jiàn yuàn
由是震益见怨。
shí zhào qiǎn shǐ zhě dà wéi ā mǔ xiū dì zhōng cháng shì fán fēng jí shì zhōng zhōu guǎng xiè yùn děng gēng xiāng shān dòng qīng yáo cháo tíng
时诏遣使者大为阿母修弟，中常侍樊丰及侍中周广、谢恽等更相扇动，倾摇朝廷。
zhèn fù shàng shū yuē
震复上疏曰：
chén wén gǔ zhě jiǔ nián gēng bì yǒu sān nián zhī chǔ gù yáo zāo hóng shuǐ rén wú cài sè
臣闻古者九年耕必有三年之储，故尧遭洪水，人无菜色。
chén fú niàn fāng jīn zāi hài fā qǐ mí mí zī shén bǎi xìng kōng xū bù néng zì shàn
臣伏念方今灾害发起，弥弥滋甚，百姓空虚，不能自赡。
zhòng yǐ míng huáng qiāng lǔ chāo lüě sān biān zhèn rǎo zhàn dòu zhī yì zhì jīn wèi xi bīng jiǎ jūn liáng bù néng fù gěi
重以螟蝗，羌虏抄掠，三边震扰，战斗之役至今未息，兵甲军粮不能复给。
dà sī nóng tǎng cáng kuì fá dài fēi shè jì ān níng zhī shí
大司农帑藏匮乏，殆非社稷安宁之时。
fú jiàn zhào shū wèi ā mǔ xīng qǐ jīn chéng mén nèi dì shě hé liǎng wéi yī lián lǐ jìng jiē diāo xiū shàn shì qióng jí qiǎo jì
伏见诏书为阿母兴起津城门内第舍，合两为一，连里竟街，雕修缮饰，穷极巧伎。
jīn shèng xià tǔ wáng ér gōng shān cǎi shí qí dà jiàng zuǒ xiào bié bù jiàng zuò hé shù shí chù zhuǎn xiāng pò cù wèi fèi jù yì
今盛夏土王，而攻山采石，其大匠左校别部将作合数十处，转相迫促，为费巨亿。
zhōu guǎng xiè yùn xiōng dì yǔ guó wú fèi fǔ zhī yè zhī shǔ yī yǐ jìn xìng jiān nìng zhī rén yǔ fán fēng wáng yǒng děng fēn wēi gòng quán zhǔ tuō zhōu jùn qīng dòng dà chén
周广、谢恽兄弟，与国无肺腑枝叶之属，依倚近幸奸佞之人，与樊丰、王永等分威共权，属托州郡，倾动大臣。
zǎi sī bì zhào chéng wàng zhǐ yì zhāo lái hǎi nèi tān wū zhī rén shòu qí huò lù zhì yǒu zāng gù qì shì zhī tú fù de xiǎn yòng
宰司辟召，承望旨意，招来海内贪污之人，受其货赂，至有臧锢弃世之徒复得显用。
bái hēi hùn xiáo qīng zhuó tóng yuán tiān xià huā xián yuē cái huò shàng liú wèi cháo jié jī
白黑混淆，清浊同源，天下F446哗，咸曰财货上流，为朝结讥。
chén wén shī yán shàng zhī suǒ qǔ cái jǐn zé yuàn lì jìn zé pàn
臣闻师言：“上之所取，财尽则怨，力尽则叛。
yuàn pàn zhī rén bù kě fù shǐ gù yuē bǎi xìng bù zú jūn shuí yǔ zú
”怨叛之人，不可复使，故曰：“百姓不足，君谁与足？
wéi bì xià dù zhī
”惟陛下度之。
fēng yùn děng jiàn zhèn lián qiē jiàn bù cóng wú suǒ gù jì suì zhà zuò zhào shū diào fā sī nóng qián gǔ dà jiàng jiàn tú cái mù gè qǐ jiā shě yuán chí lú guān yì fèi wú shù
丰、恽等见震连切谏不从，无所顾忌，遂诈作诏书，调发司农钱谷、大匠见徒材木，各起家舍、园池、庐观，役费无数。
zhèn yīn dì zhèn fù shàng shū yuē
震因地震，复上疏曰：
chén méng ēn bèi tái fǔ bù néng fèng xuān zhèng huà tiáo hé yīn yáng qù nián shí èr yuè sì rì jīng shī dì dòng
臣蒙恩备台辅，不能奉宣政化，调和阴阳，去年十二月四日，京师地动。
chén wén shī yán de zhě yīn jīng dāng ān jìng chéng yáng
臣闻师言：“地者阴精，当安静承阳。
ér jīn dòng yáo zhě yīn dào shèng yě
”而今动摇者，阴道盛也。
qí rì wù chén sān zhě jiē tǔ wèi zài zhōng guān cǐ zhōng chén jìn guān shèng yú chí quán yòng shì zhī xiàng yě
其日戊辰，三者皆土，位在中官，此中臣近官盛于持权用事之象也。
chén fú wéi bì xià yǐ biān jìng wèi níng gōng zì fěi bó gōng diàn yuán wū qīng yǐ zhī zhù ér yǐ wú suǒ xīng zào yù lìng yuǎn jìn xián zhī zhèng huà zhī qīng liú shāng yì zhī yì yì yě
臣伏惟陛下以边境未宁，躬自菲薄，宫殿垣屋倾倚，枝柱而已，无所兴造，欲令远近咸知政化之清流，商邑之翼翼也。
ér qīn jìn xìng chén wèi chóng duàn jīn jiāo yì yú fǎ duō qǐng tú shì shèng xiū dì shè mài nòng wēi fú
而亲近幸臣，未崇断金，骄溢逾法，多请徒士，盛修第舍，卖弄威福。
dào lù huā zhòng suǒ wén jiàn
道路F446哗，众所闻见。
dì dòng zhī biàn jìn zài chéng guō dài wèi cǐ fā
地动之变，近在城郭，殆为此发。
yòu dōng wú sù xuě chūn jié wèi yǔ bǎi liáo xīn ér shàn xiū bù zhǐ chéng zhì hàn zhī zhēng yě
又冬无宿雪，春节未雨，百僚DF76心，而缮修不止，诚致旱之征也。
shū yuē jiàn héng yáng ruò chén wú zuò wēi zuò fú yù shí
《书》曰：“僭恒阳若，臣无作威作福玉食。
wéi bì xià fèn qián gāng zhī dé qì jiāo shē zhī chén yǐ yǎn yāo yán zhī kǒu fèng cheng huáng tiān zhī jiè wú lìng wēi fú jiǔ yí yú xià
”唯陛下奋干刚之德，弃骄奢之臣，以掩𫍚言之口，奉承皇天之戒，无令威福久移于下。
zhèn qián hòu suǒ shàng zhuǎn yǒu qiē zhì dì jì bù píng zhī ér fán fēng děng jiē cè mù fèn yuàn jù yǐ qí míng rú wèi gǎn jiā hài
震前后所上，转有切至，帝既不平之，而樊丰等皆侧目愤怨，俱以其名儒，未敢加害。
xún yǒu hé jiān nán zǐ zhào téng yì què shàng shū zhǐ chén dé shī
寻有河间男子赵腾诣阙上书，指陈得失。
dì fā nù suì shōu kǎo zhào yù
帝发怒，遂收考诏狱。
jié yǐ wǎng shàng bù dào
结以罔上不道。
zhèn fù shàng shū jiù zhī yuē chén wén yáo shùn zhī shì jiàn gǔ bàng mù lì zhī yú cháo
震复上疏救之曰：“臣闻尧、舜之世，谏鼓谤木，立之于朝；
yīn zhōu zhé wáng xiǎo rén yuàn lì zé hái zì jìng dé
殷、周哲王，小人怨詈，则还自敬德。
suǒ yǐ dá cōng míng kāi bù huì bó cǎi fù xīn jǐn jí bù qíng yě
所以达聪明，开不讳，博采负薪，尽极不情也。
jīn zhào téng suǒ zuò jī jié bàng yǔ wèi zuì yǔ shǒu rèn fàn fǎ yǒu chà
今赵腾所坐激讦谤语为罪，与手刃犯法有差。
qǐ wèi kuī chú quán téng zhī mìng yǐ yòu chú ráo yú rén zhī yán
乞为亏除，全腾之命，以诱刍荛舆人之言。
dì bù xǐng téng jìng fú shī dū shì
”帝不省，腾竟伏尸都市。
huì sān nián chūn dōng xún dài zōng fán fēng děng yīn shèng yú zài wài jìng xiū dì zhái zhèn bù yuàn gāo shū zhào dà jiàng lìng shǐ kǎo xiào zhī de fēng děng suǒ zhà xià zhào shū jù zòu xū xíng hái shàng zhī
会三年春，东巡岱宗，樊丰等因乘舆在外，竞修第宅，震部掾高舒召大匠令史考校之，得丰等所诈下诏书，具奏，须行还上之。
fēng děng wén huáng bù huì tài shǐ yán xīng biàn nì xíng suì gòng zèn zhèn yún zì zhào téng sǐ hòu shēn yòng yuàn duì
丰等闻，惶怖，会太史言星变逆行，遂共谮震云：“自赵腾死后，深用怨怼；
qiě shān shì gù lì yǒu huì hèn zhī xīn
且邓氏故吏，有恚恨之心。
jí chē jià xíng hái biàn shí tài xué yè qiǎn shǐ zhě cè shōu zhèn tài wèi yìn shòu yú shì zhài mén jué bīn kè
”及车驾行还，便时太学，夜遣使者策收震太尉印绶，于是柴门绝宾客。
fēng děng fù è zhī nǎi qǐng dà jiàng jūn gěng bǎo zòu zhèn dà chén bù fú zuì huái huì wàng yǒu zhào qiǎn guī běn jùn
丰等复恶之，乃请大将军耿宝奏震大臣不服罪，怀恚望，有诏遣归本郡。
zhèn xíng zhì chéng xi jǐ yáng tíng nǎi kāng kǎi wèi qí zhū zi mén rén yuē sǐ zhě shì zhī cháng fēn
震行至城西几阳亭，乃慷慨谓其诸子门人曰：“死者士之常分。
wú méng ēn jū shàng sī jí jiān chén jiǎo huá ér bù néng zhū è bì nǚ qīng luàn ér bù néng jìn hé miàn mù fù jiàn rì yuè
吾蒙恩居上司，疾奸臣狡猾而不能诛，恶嬖女倾乱而不能禁，何面目复见日月！
shēn sǐ zhī rì yǐ zá mù wèi guān bù dān bèi cái zú gài xíng wù guī zhǒng cì hū shè jì cí
身死之日，以杂木为棺，布单被裁足盖形，勿归冢次，忽设祭祠。
yīn yǐn zhèn ér zú shí nián qī shí yú
”因饮鸩而卒，时年七十余。
hóng nóng tài shǒu yí liáng chéng fán fēng děng zhǐ qiǎn lì yú shǎn xiàn liú tíng zhèn sàng lù guān dào cè zhé zhèn zhū zǐ dài yóu xíng shū dào lù jiē wèi yǔn tì
弘农太守移良承樊丰等旨，遣吏于陕县留停震丧，露棺道侧，谪震诸子代邮行书，道路皆为陨涕。
suì yú shùn dì jí wèi fán fēng zhōu guǎng děng zhū sǐ zhèn mén shēng yú fàng chén yì yì què zhuī sòng zhèn shì
岁余，顺帝即位，樊丰、周广等诛死，震门生虞放、陈翼诣阙追讼震事。
cháo tíng xián chēng qí zhōng nǎi xià zhào chú èr zi wèi láng zèng qián bǎi wàn yǐ lǐ gǎi zàng yú huá yīn tóng tíng yuǎn jìn bì zhì
朝廷咸称其忠，乃下诏除二子为郎，赠钱百万，以礼改葬于华阴潼亭，远近毕至。
xiān zàng shí yú rì yǒu dà niǎo gāo zhàng yú jí zhèn sàng qián fǔ yǎng bēi míng lèi xià zhān de zàng bì nǎi fēi qù
先葬十余日，有大鸟高丈余，集震丧前，俯仰悲鸣，泪下沾地，葬毕，乃飞去。
jùn yǐ zhuàng shàng
郡以状上。
shí lián yǒu zāi yì dì gǎn zhèn zhī wang nǎi xià zhào cè yuē gù tài wèi zhèn zhèng zhí shì yǔ bǐ kuāng shí zhèng ér qīng yíng diǎn sù tóng cí zài fān
时连有灾异，帝感震之枉，乃下诏策曰：“故太尉震，正直是与，俾匡时政，而青蝇点素，同兹在籓。
shàng tiān jiàng wēi zāi shěng lǚ zuò ěr bo ěr shì wéi zhèn zhī gù
上天降威，灾眚屡作，尔卜尔筮，惟震之故。
zhèn zhī bù dé yòng zhāng jué jiù shān bēng dòng shé wǒ qí wēi zāi
朕之不德，用彰厥咎，山崩栋折，我其危哉！
jīn shǐ tài shǒu chéng yǐ zhōng láo jù cí hún ér yǒu líng tǎng qí xīn xiǎng
今使太守丞以中牢具祠，魂而有灵，傥其歆享。
yú shì shí rén lì shí niǎo xiàng yú qí mù suǒ
”于是时人立石鸟象于其墓所。
zhèn zhī bèi zèn yě gāo shū yì dé zuì yǐ jiǎn sǐ lùn
震之被谮也，高舒亦得罪，以减死论。
jí zhèn shì xiǎn shū bài shì yù shǐ zhì jīng zhōu cì shǐ
及震事显，舒拜侍御史，至荆州刺史。
zhèn wǔ zǐ
震五子。
zhǎng zǐ mù fù bō xiāng
长子牧，富波相。
mù sūn qí líng dì shí wéi shì zhōng dì cháng cóng róng wèn qí yuē zhèn hé rú huán dì
牧孙奇，灵帝时为侍中，帝尝从容问奇曰：“朕何如桓帝？
duì yuē bì xià zhī yú huán dì yì yóu yú shùn bǐ dé táng yáo
”对曰：“陛下之于桓帝，亦犹虞舜比德唐尧。
dì bú yuè yuē qīng qiáng xiàng zhēn yáng zhèn zǐ sūn sǐ hòu bì fù zhì dà niǎo yǐ
”帝不悦曰：“卿强项，真杨震子孙，死后必复致大鸟矣。
chū wèi rǔ nán tài shǒu
”出为汝南太守。
dì bēng hòu fù rù wèi shì zhōng wèi wèi cóng xiàn dì xī qiān yǒu gōng qín
帝崩后，复入为侍中卫尉，从献帝西迁，有功勤。
jí li xié dì guī qí yíng qí yǔ huáng mén shì láng zhōng yáo yòu bù qǔ jiāng sòng yè yáng áng lìng fǎn yóu cǐ gū ruò dì nǎi de dōng
及李C765胁帝归其营，奇与黄门侍郎钟繇诱C765部曲将宋晔、杨昂令反 C765，C765由此孤弱，帝乃得东。
hòu xǐ dōu xǔ zhuī fēng qí zi liàng wèi yáng chéng tíng hòu
后徙都许，追封奇子亮为阳成亭侯。
zhèn shǎo zǐ fèng fèng zi fū dǔ zhì bó wén yì zhě yǐ wéi néng shì qí jiā
震少子奉，奉子敷，笃志博闻，议者以为能世其家。
fū zǎo zú zi zhòng yì chuán xiān yè yǐ yè zhě pú yè cóng xiàn dì rù guān lèi qiān yù shǐ zhōng chéng
敷早卒，子众，亦传先业，以谒者仆射从献帝入关，累迁御史中丞。
jí dì dōng hái yè zǒu dù hé zhòng lǜ zhū guān shǔ bù cóng zhì tài yáng bài shì zhōng
及帝东还，夜走度河，众率诸官属步从至太阳，拜侍中。
jiàn ān èr nián zhuī qián gōng fēng tíng hòu
建安二年，追前功封DB7D亭侯。
zhèn zhōng zi bǐng
震中子秉。
bǐng zì shū jié shǎo chuán fù yè jiān míng jīng shì yì bó tōng shū chuán cháng yǐn jū jiào shòu
秉字叔节，少传父业，兼明《京氏易》，博通书传，常隐居教授。
nián sì shí yú nǎi yīng sī kōng pì bài shì yù shǐ pín chū wèi yù jīng xú yǎn sì zhōu cì shǐ qiān rèn chéng xiāng
年四十余，乃应司空辟，拜侍御史，频出为豫、荆、徐、兖四州刺史，迁任城相。
zì wèi cì shǐ èr qiān dàn jì rì shòu fèng yú lù bù rù sī mén
自为刺史、二千石，计日受奉，余禄不入私门。
gù lì jī qián bǎi wàn yí zhī bì mén bù shòu
故吏赍钱百万遗之，闭门不受。
yǐ lián jié chēng
以廉洁称。
huán dì jí wèi yǐ míng shàng shū zhēng rù quàn jiǎng bài tài zhōng dài fū zuǒ zhōng láng jiàng qiān shì zhōng shàng shū
桓帝即位，以明《尚书》征入劝讲，拜太中大夫、左中郎将，迁侍中、尚书。
dì shí wēi xíng sī guò xìng hé nán yǐn liáng yìn fǔ shè
帝时微行，私过幸河南尹梁胤府舍。
shì rì dà fēng bá shù zhòu hūn bǐng yīn shàng shū jiàn yuē
是日，大风拔树，昼昏，秉因上疏谏曰：
chén wén ruì yóu dé zhì zāi yìng shì shēng
臣闻瑞由德至，灾应事生。
chuán yuē huò fú wú mén wéi rén suǒ zhào
传曰：“祸福无门，唯人所召。
tiān bù yán yǔ yǐ zāi yì qiǎn gào shì yǐ kǒng zǐ xùn léi fēng liè bì yǒu biàn dòng
”天不言语，以灾异谴告，是以孔子迅雷风烈必有变动。
shī yún jìng tiān zhī wēi bù gǎn qū chí
《诗》云：“敬天之威，不敢驱驰。
wáng zhě zhì zūn chū rù yǒu cháng jǐng bì ér xíng jìng shì ér zhǐ zì fēi jiāo miào zhī shì zé luán qí bù jià
”王者至尊，出入有常，警跸而行，静室而止，自非郊庙之事，则銮旗不驾。
gù shī chēng zì jiāo cú gōng yì yuē wáng jiǎ yǒu miào zhì xiào xiǎng yě
故《诗》称“自郊徂宫”，《易》曰“王假有庙，致孝享也”。
zhū hóu rú chén zhī jiā chūn qiū shàng liè qí jiè kuàng yǐ xiān wáng fǎ fú ér sī chū yóu
诸侯如臣之家，《春秋》尚列其诫，况以先王法服而私出B231游！
jiàng luàn zūn bēi děng wēi wú xù shì wèi shǒu kōng gōng fú xǐ wěi nǚ qiè shè yǒu fēi cháng zhī biàn rèn zhāng zhī móu shàng fù xiān dì xià huǐ mí jí
降乱尊卑，等威无序，侍卫守空宫，绂玺委女妾，设有非常之变，任章之谋，上负先帝，下悔靡及。
chén yì shì shòu ēn de bèi nà yán yòu yǐ báo xué chōng zài jiǎng quàn tè méng āi shí jiàn zhào rì yuè ēn zhòng mìng qīng yì shǐ shì sǐ gǎn dàn cuī shé lüè chén qí yú
臣奕世受恩，得备纳言，又以薄学，充在讲劝，特蒙哀识，见照日月，恩重命轻，义使士死，敢惮摧折，略陈其愚。
dì bù nà
帝不纳。
bǐng yǐ bìng qǐ tuì chū wèi yòu fú fēng
秉以病乞退，出为右扶风。
tài wèi huáng qióng xī qí qù cháo tíng shàng bǐng quàn jiǎng wéi wò bù yí wài qiān liú bài guāng lù dài fu
太尉黄琼惜其去朝廷，上秉劝讲帷幄，不宜外迁，留拜光禄大夫。
shì shí dà jiàng jūn liáng jì yòng quán bǐng chēng bìng
是时，大将军梁冀用权，秉称病。
liù nián jì zhū hòu nǎi bài tài pú tíng tài cháng
六年，冀诛后，乃拜太仆，廷太常。
yán xī sān nián bái mǎ lìng li yún yǐ jiàn shòu zuì bǐng zhēng zhī bù néng de zuò miǎn guān guī tián lǐ
延熹三年，白马令李云以谏受罪，秉争之不能得，坐免官，归田里。
qí nián dōng fù zhēng bài hé nán yǐn
其年冬，复征拜河南尹。
xiān shì zhōng cháng shì dān chāo dì kuāng wèi jì yīn tài shǒu yǐ zāng zuì wèi cì shǐ dì wǔ zhǒng suǒ hé jiǒng jí nǎi lù kè rèn fāng cì yǎn zhōu cóng shì wèi yǔ
先是中常侍单超弟匡为济阴太守，以臧罪为刺史第五种所劾，窘急，乃赂客任方刺兖州从事卫羽。
shì yǐ jiàn zhǒng chuán
事已见《种传》。
jí bǔ de fāng qiú xì luò yáng kuāng lǜ bǐng dāng qióng jìng qí shì mì lìng fāng děng de tū yù wáng zǒu
及捕得方，囚系洛阳，匡虑秉当穷竟其事，密令方等得突狱亡走。
shàng shū zhào bǐng jié zé bǐng duì yuē chūn qiū bù zhū lí bǐ ér lǔ duō dào fāng děng wú zhuàng xìn yóu dān kuāng
尚书召秉诘责，秉对曰：“《春秋》不诛黎比而鲁多盗，方等无状，衅由单匡。
cì zhí fǎ zhī lì hài fèng gōng zhī chén fù lìng táo cuàn kuān zòng zuì shēn yuán è dà duì zhōng wèi guó hài
刺执法之吏，害奉公之臣，复令逃窜，宽纵罪身，元恶大憝，终为国害。
qǐ jiàn chē zhēng kuāng kǎo hé qí shì zé jiān tè zōng xù bì kě lì de
乞槛车征匡考核其事，则奸慝踪绪，必可立得。
ér bǐng jìng zuò shū zuò zuǒ xiào yǐ jiǔ hàn shè chū
”而秉竟坐输作左校，以久旱赦出。
huì rì shí tài shān tài shǒu huáng fǔ guī děng sòng bǐng zhōng zhèng bù yí jiǔ yì bù yòng
会日食，太山太守皇甫规等讼秉忠正，不宜久抑不用。
yǒu zhào gōng chē zhēng bǐng jí chǔ shì wéi zhe èr rén gè chēng jí bù zhì
有诏公车征秉及处士韦著，二人各称疾不至。
yǒu sī bìng xiào bǐng zhe dà bù jìng qǐng xià suǒ shǔ zhèng qí zuì
有司并效秉、著大不敬，请下所属正其罪。
shàng shū lìng zhōu jǐng yǔ shàng shū biān sháo yì zòu bǐng rú xué shì jiǎng cháng zài qiān xū
尚书令周景与尚书边韶议奏：“秉儒学侍讲，常在谦虚；
zhe yǐn jū xíng yì yǐ tuì ràng wèi jié
著隐居行义，以退让为节。
jù zhēng bù zhì chéng wéi cè xí zhī wàng rán wēi yí tuì shí zú yì gǒu jìn zhī fēng
俱征不至，诚违侧席之望，然逶迤退食，足抑苟进之风。
fu míng wáng zhī shì bì yǒu xià zhào zhī chén shèng cháo hóng yǎng yi yòng yōu yóu zhī lǐ
夫明王之世，必有下召之臣，圣朝弘养，宜用优游之礼。
kě gào zài suǒ shǔ yù yǐ cháo tíng ēn yì
可告在所属，喻以朝庭恩意。
rú suì bù zhì xiáng yì qí fá
如遂不至，详议其罚。
yú shì zhòng zhēng nǎi dào bài tài cháng
”于是重征，乃到，拜太常。
wǔ nián dōng dài liú ju wèi tài wèi
五年冬，代刘矩为太尉。
shì shí huàn guān fāng chì rèn rén jí zǐ dì wèi guān bù mǎn tiān xià jìng wèi tān yín cháo yě jiē yuàn
是时，宦官方炽，任人及子弟为官，布满天下，竞为贪淫，朝野嗟怨。
bǐng yǔ sī kōng zhōu jǐng shàng yán nèi wài lì zhí duō fēi qí rén zì qǐng suǒ zhēng jiē tè bài bù shì zhì dào qiè zòng zì yuàn sòng fēn cuò
秉与司空周景上言：“内外吏职，多非其人，自顷所征，皆特拜不试，致盗窃纵恣，怨讼纷错。
jiù diǎn zhōng chén zǐ dì bù dé jū wèi bǐng shì ér jīn zhī yè bīn kè bù liè zhí shǔ huò nián shào yōng rén diǎn jù shǒu zǎi shàng xià fèn huàn sì fāng chóu dú
旧典，中臣子弟不得居位秉势，而今枝叶宾客布列职署，或年少庸人，典据守宰，上下忿患，四方愁毒。
kě zūn yòng jiù zhāng tuì tān cán sāi zāi bàng
可遵用旧章，退贪残，塞灾谤。
qǐng xià sī lì xiào wèi zhōng èr qiān dàn èr qiān dàn chéng mén wǔ yíng xiào wèi běi jūn zhōng hou gè shí hé suǒ bù yīng dāng chì bà zì yǐ zhuàng yán sān fǔ lián chá yǒu yí lòu xù shàng
请下司隶校尉、中二千石、二千石、城门五营校尉、北军中候，各实核所部，应当斥罢，自以状言，三府廉察有遗漏，续上。
dì cóng zhī
”帝从之。
yú shì bǐng tiáo zòu mù shǒu yǐ xià xiōng nú zhōng láng jiàng yàn yuàn qīng zhōu cì shǐ yáng liàng liáo dōng tài shǒu sūn xuān děng wǔ shí yú rén huò sǐ huò miǎn tiān xià mò bù sù rán
于是秉条奏牧守以下匈奴中郎将燕瑗、青州刺史羊亮、辽东太守孙諠等五十余人，或死或免，天下莫不肃然。
shí jùn guó jì lì duō liú bài wèi láng bǐng shàng yán sān shǔ jiàn láng qī bǎi yú rén tǎng zāng kōng xū fú shí zhě zhòng ér bù liáng shǒu xiāng yù yīn guó wèi chí jiāo zhuó xìn huì
时，郡国计吏多留拜为郎，秉上言三署见郎七百余人，帑臧空虚，浮食者众，而不良守相，欲因国为池，浇濯衅秽。
yi jué héng bài yǐ sāi jì yú zhī duān
宜绝横拜，以塞觊觎之端。
zì cǐ zhōng huán dì shì jì lì wú fù liú bài zhě
自此终桓帝世，计吏无复留拜者。
qī nián nán xún yuán líng tè zhào bǐng cóng
七年，南巡园陵，特召秉从。
nán yáng tài shǒu zhāng biāo yǔ dì wēi shí yǒu jiù ēn yǐ chē jià dāng zhì yīn bàng fā diào duō yǐ rù sī
南阳太守张彪与帝微时有旧恩，以车驾当至，因傍发调，多以入私。
bǐng wén zhī xià shū zé ràng jīng zhōu cì shǐ yǐ zhuàng fù yán gōng fǔ
秉闻之，下书责让荆州刺史，以状副言公府。
jí xíng zhì nán yáng zuǒ yòu bìng tōng jiān lì zhào shū duō suǒ chú bài
及行至南阳，左右并通奸利，诏书多所除拜。
bǐng fù shàng shū jiàn yuē chén wén xiān wáng jiàn guó shùn tiān zhì guān
秉复上疏谏曰：“臣闻先王建国，顺天制官。
tài wēi jī xīng míng wéi láng wèi rù fèng sù wèi chū mù bǎi xìng
太微积星，名为郎位，入奉宿卫，出牧百姓。
gāo yáo jiè yú zài yú guān rén
皋陶诫虞，在于官人。
qīng zhě dào lù bài chú ēn jiā shù lì jué yǐ huò chéng huà yóu cǐ bài suǒ yǐ sú fū xiàng yì bái jū yuǎn shì mù mù qīng cháo yuǎn jìn mò guān
顷者道路拜除，恩加竖隶，爵以货成，化由此败，所以俗夫巷议，白驹远逝，穆穆清朝，远近莫观。
yi gē bù rěn zhī ēn yǐ duàn qiú yù zhī lù
宜割不忍之恩，以断求欲之路。
yú shì zhào chú nǎi zhǐ
”于是诏除乃止。
shí zhōng cháng shì hóu lǎn dì cān wèi yì zhōu cì shǐ lèi yǒu zāng zuì bào nüè yī zhōu
时，中常侍侯览弟参为益州刺史，累有臧罪，暴虐一州。
míng nián bǐng hé zòu cān jiàn chē zhēng yì tíng wèi
明年，秉劾奏参，槛车征诣廷尉。
cān huáng kǒng dào zì shā
参惶恐，道自杀。
bǐng yīn zòu lǎn jí zhōng cháng shì jù yuàn yuē
秉因奏览及中常侍具瑗曰：
chén àn guó jiù diǎn huàn shù zhī guān běn zài gěi shǐ shěng tà sī hūn shǒu yè ér jīn wěi shòu guò chǒng zhí zhèng cāo quán
臣案国旧典，宦竖之官，本在给使省闼，司昏守夜，而今猥受过宠，执政操权。
qí ē yú qǔ róng zhě zé yīn gōng bāo jǔ yǐ bào sī huì
其阿谀取容者，则因公褒举，以报私惠；
yǒu wǔ nì yú xīn zhě bì qiú shì zhòng shāng sì qí xiōng fèn
有忤逆于心者，必求事中伤，肆其凶忿。
jū fǎ wáng gōng fù nǐ guó jiā yǐn shí jí yáo shàn pú qiè yíng wán sù suī jì shì zhuān lǔ ráng hóu shàn qín hé yǐ shàng cí
居法王公，富拟国家，饮食极肴膳，仆妾盈纨素，虽季氏专鲁，穰侯擅秦，何以尚兹！
àn zhōng cháng shì hóu lǎn dì cān tān cán yuán è zì qǔ huò miè lǎn gù zhī xìn zhòng bì yǒu zì yí zhī yì chén yú yǐ wéi bù yí fù jiàn qīn jìn
案中常侍侯览弟参，贪残元恶，自取祸灭，览顾知衅重，必有自疑之意，臣愚以为不宜复见亲近。
xī yì gōng xíng bǐng chù zhī fù duó yán zhí zhī qī ér shǐ èr rén shēn chéng zú yǒu zhú zhōng zhī nán chūn qiū shū zhī yǐ wéi zhì jiè
昔懿公刑邴歜之父，夺阎职之妻，而使二人参乘，卒有竹中之难，《春秋》书之，以为至戒。
gài zhèng zhān lái ér guó luàn sì nìng fàng ér zhòng fú
盖郑詹来而国乱，四佞放而众服。
yǐ cǐ guān zhī róng kě jìn hū
以此观之，容可近乎？
lǎn yi jí bǐng chì tóu bì chái hǔ
览宜急屏斥，投畀豺虎。
ruò sī zhī rén fēi ēn suǒ yòu qǐng miǎn guān sòng guī běn jùn
若斯之人，非恩所宥，请免官送归本郡。
shū zòu shàng shū zhào duì bǐng yuàn shǔ yuē gōng fǔ wài zhí ér zòu hé jìn guān jīng diǎn hàn zhì yǒu gù shì hu
书奏，尚书召对秉掾属曰：“公府外职，而奏劾近官，经典汉制有故事乎？
bǐng shǐ duì yuē chūn qiū zhào yāng yǐ jìn yáng zhī jiǎ zhú jūn cè zhī è
”秉使对曰：“《春秋》赵鞅以晋阳之甲，逐君侧之恶。
chuán yuē chú jūn zhī è wéi lì shì shì
传曰：‘除君之恶，唯力是视。
dèng tōng xiè màn shēn tú jiā zhào tōng jié zé wén dì cóng ér qǐng zhī
’邓通懈慢，申屠嘉召通诘责，文帝从而请之。
hàn shì gù shì sān gōng zhī zhí wú suǒ bù tǒng
汉世故事，三公之职无所不统。
shàng shū bù néng jí
”尚书不能诘。
dì bù dé yǐ jìng miǎn lǎn guān ér xuē yuàn guó
帝不得已，竟免览官，而削瑗国。
měi cháo tíng yǒu de shī zhé jìn zhōng guī jiàn duō jiàn nà yòng
每朝廷有得失，辄尽忠规谏，多见纳用。
bǐng xìng bù yǐn jiǔ yòu zǎo sàng fū rén suì bù fù qǔ suǒ zài yǐ chún bái chēng
秉性不饮酒，又早丧夫人，遂不复娶，所在以淳白称。
cháng cóng róng yán yuē wǒ yǒu sān bù huò jiǔ sè cái yě
尝从容言曰：“我有三不惑：酒、色、财也。
bā nián hōng shí nián qī shí sì cì yíng péi líng
”八年薨，时年七十四，赐茔陪陵。
zi cì
子赐。
cì zì bó xiàn
赐字伯献。
shǎo chuán jiā xué dǔ zhì bó wén
少传家学，笃志博闻。
cháng tuì jū yǐn yuē jiào shòu mén tú bù dá zhōu jùn lǐ mìng
常退居隐约，教授门徒，不答州郡礼命。
hòu pì dà jiàng jūn liáng jì fǔ fēi qí hǎo yě
后辟大将军梁冀府，非其好也。
chū chú chén cāng lìng yīn bìng bù xíng
出除陈仓令，因病不行。
gōng chē zhēng bù zhì lián cí sān gōng zhī mìng
公车征不至，连辞三公之命。
hòu yǐ sī kōng gāo dì zài qiān shì zhōng yuè qí xiào wèi
后以司空高第，再迁侍中、越骑校尉。
jiàn níng chū líng dì dāng shòu xué zhào tài fù sān gōng xuǎn tōng shàng shū huán jūn zhāng jù sù yǒu zhòng míng zhě sān gōng jǔ cì nǎi shì jiǎng yú huá guāng diàn zhōng
建宁初，灵帝当受学，诏太傅、三公选通《尚书》桓君章句宿有重名者，三公举赐，乃侍讲于华光殿中。
qiān shào fǔ guāng lù xūn
迁少府、光禄勋。
xī píng yuán nián qīng shé jiàn yù zuò dì yǐ wèn cì cì shàng fēng shì yuē
熹平元年，青虵见御坐，帝以问赐，赐上封事曰：
chén wén hé qì zhì xiáng guāi qì zhì zāi xiū zhēng zé wǔ fú yīng jiù zhēng zé liù jí zhì
臣闻和气致祥，乖气致灾，休征则五福应，咎征则六极至。
fu shàn bù wàng lái zāi bù kōng fā
夫善不妄来，灾不空发。
wáng zhě xīn yǒu suǒ wéi yì yǒu suǒ xiǎng suī wèi xíng yán sè ér wǔ xīng yǐ zhī tuī yí yīn yáng wèi qí biàn dù
王者心有所惟，意有所想，虽未形颜色，而五星以之推移，阴阳为其变度。
yǐ cǐ ér guān tiān zhī yú rén qǐ bù fú zāi
以此而观，天之与人，岂不符哉？
shàng shū yuē tiān qí hu rén jiǎ wǒ yī rì
《尚书》曰：“天齐乎人，假我一日。
shì qí míng zhēng yě
”是其明征也。
fu huáng jí bù jiàn zé yǒu shé lóng zhī niè
夫皇极不建，则有蛇龙之孽。
shī yún wéi huǐ wéi shé nǚ zǐ zhī xiáng
《诗》云：“惟虺惟蛇，女子之祥。
gù chūn qiū liǎng shé dòu yú zhèng mén zhāo gōng dài yǐ nǚ bài
”故《春秋》两蛇斗于郑门，昭公殆以女败；
kāng wáng yī zhāo yàn qǐ guān jū jiàn jī ér zuò
康王一朝晏起，《关雎》见几而作。
fu nǚ yè xíng zé chán fū chāng chán fū chāng zé bāo jū tōng gù yīn tāng yǐ zhī zì jiè zhōng jì kàng hàn zhī zāi
夫女谒行则谗夫昌，谗夫昌则苞苴通，故殷汤以之自戒，终济亢旱之灾。
wéi bì xià sī qián gāng zhī dào bié nèi wài zhī yi chóng dì yǐ zhī zhì shòu yuán jí zhī zhǐ yì huáng fǔ zhī quán gē yàn qī zhī ài zé shé biàn kě xiāo zhēn xiáng lì yīng
惟陛下思干刚之道，别内外之宜，崇帝乙之制，受元吉之祉，抑皇甫之权，割艳妻之爱，则蛇变可消，祯祥立应。
yīn wù sòng jǐng qí shì shén míng
殷戊、宋景，其事甚明。
èr nián dài táng zhēn wèi sī kōng yǐ zāi yì miǎn
二年，代唐珍为司空，以灾异免。
fù bài guāng lù dài fu zhì zhōng èr qiān dàn
复拜光禄大夫，秩中二千石。
wǔ nián dài yuán wěi wèi sī tú
五年，代袁隗为司徒。
shì shí cháo tíng jué shòu duō bù yǐ cì ér dì hǎo wēi xíng yóu xìng wài yuàn
是时朝廷爵授，多不以次，而帝好微行，游幸外苑。
cì fù shàng shū yuē
赐复上疏曰：
chén wén tiān shēng zhēng mín bù néng zì lǐ gù lì jūn cháng shǐ sī mù zhī shì yǐ táng yú jīng jīng yè yè zhōu wén rì hào bù xiá míng shèn shù guān jùn yì zài zhí sān zài kǎo jì yǐ guān jué chéng
臣闻天生蒸民，不能自理，故立君长使司牧之，是以唐、虞兢兢业业，周文日昊不暇，明慎庶官，俊乂在职，三载考绩，以观厥成。
ér jīn suǒ xù yòng wú tuó dé yǒu xíng shì zhě xún rì lèi qiān shǒu zhēn zhī tú lì zǎi bù zhuǎn láo yì wú bié shàn è tóng liú běi shān zhī shī suǒ wéi xun zuò
而今所序用无佗德，有形势者，旬日累迁，守真之徒，历载不转，劳逸无别，善恶同流，《北山》之诗，所为训作。
yòu wén shù wēi xíng chū xìng yuàn yòu guān yīng quǎn zhī shì jí yóu zhī huāng zhèng shì rì duò dà huà ling chi
又闻数微行出幸苑囿，观鹰犬之势，极B231游之荒，政事日堕，大化陵迟。
bì xià bù gù èr zǔ zhī qín zhǐ zhuī mù wǔ zōng zhī měi zōng ér yù yǐ wàng tài píng shì yóu qū biǎo ér yù zhí jǐng què xíng ér qiú jí qián rén yě
陛下不顾二祖之勤止，追慕五宗之美踪，而欲以望太平，是由曲表而欲直景，却行而求及前人也。
yi jué màn ào zhī xì niàn guān rén zhī zhòng gē yòng bǎn zhī ēn shèn guàn yú zhī cì wú lìng chǒu nǚ yǒu sì dài zhī tàn xiá ěr yǒu fèn yuàn zhī shēng
宜绝慢傲之戏，念官人之重，割用板之恩，慎贯鱼之次，无令丑女有四殆之叹，遐迩有愤怨之声。
chén shòu ēn piān tè tiǎn rèn shī fū bù gǎn zì tóng fán chén kuò náng bì jiù jǐn zì shǒu shū mì shàng
臣受恩偏特，忝任师傅，不敢自同凡臣，括囊避咎，谨自手书密上。
hòu zuò pì dǎng rén miǎn
后坐辟党人免。
fù bài guāng lù dài fu
复拜光禄大夫。
guāng hé yuán nián yǒu hóng ní zhòu jiàng yú jiā dé diàn qián dì è zhī yǐn cì jí yì láng cài yōng děng rù jīn shāng mén chóng dé shǔ shǐ zhōng cháng shì cáo jié wáng fu wèn yǐ xiáng yì huò fú suǒ zài
光和元年，有虹蜺昼降于嘉德殿前，帝恶之，引赐及议郎蔡邕等入金商门崇德署，使中常侍曹节、王甫问以祥异祸福所在。
cì yǎng tiān ér tàn wèi jié děng yuē wú měi dú zhāng yǔ chuán wèi cháng bù fèn huì tàn xī jì bù néng jié zhōng jìn qíng jí yán qí yào ér fǎn liú yì shǎo zǐ qǐ hái nǚ xù
赐仰天而叹，谓节等曰：“吾每读《张禹传》，未尝不愤恚叹息，既不能竭忠尽情，极言其要，而反留意少子，乞还女婿。
zhū yóu yù de shàng fāng zhǎn mǎ jiàn yǐ lǐ zhī gù qí yi yě
朱游欲得尚方斩马剑以理之，固其宜也。
wú yǐ wēi bó zhī xué chōng xiān shī zhī mò lěi shì jiàn chǒng wú yǐ bào guó
吾以微薄之学，充先师之末，累世见宠，无以报国。
wěi dāng dà wèn sǐ ér hòu yǐ
猥当大问，死而后已。
nǎi shū duì yuē
”乃书对曰：
chén wén zhī jīng zhuàn huò de shén yǐ chāng huò de shén yǐ wáng
臣闻之经传，或得神以昌，或得神以亡。
guó jiā xiū míng zé jiàn qí dé
国家休明，则鉴其德；
xié pì hūn luàn zé shì qí huò
邪辟昏乱，则视其祸。
jīn diàn qián zhī qì yīng wèi hóng ní jiē yāo xié suǒ shēng bù zhèng zhī xiàng shī rén suǒ wèi dōng zhě yě
今殿前之气，应为虹蜺，皆妖邪所生，不正之象，诗人所谓D742𬟽者也。
yú zhōng fú jīng yuē ní zhī bǐ wú dé yǐ sè qīn
于《中孚经》曰：“蜺之比，无德以色亲。
fāng jīn nèi duō bì xìng wài rèn xiǎo chén shàng xià bìng yuàn xuān huá yíng lù shì yǐ zāi yì lǚ jiàn qián hòu dīng níng
”方今内多嬖幸，外任小臣，上下并怨，喧哗盈路，是以灾异屡见，前后丁宁。
jīn fù tóu ní kě wèi shú yǐ
今复投蜺，可谓孰矣。
àn chūn qiū chèn yuē tiān tóu ní tiān xià yuàn hǎi nèi luàn
案《春秋谶》曰：“天投蜺，天下怨，海内乱。
jiā sì bǎi zhī qī yì fù chuí jí
”加四百之期，亦复垂及。
xī hóng guàn niú shān guǎn zhòng jiàn huán gōng wú jìn fēi gōng
昔虹贯牛山，管仲谏桓公无近妃宫。
yì yuē tiān chuí xiàng jiàn jí xiōng shèng rén zé zhī
《易》曰：“天垂象，见吉凶，圣人则之。
jīn qiè yìng bì rén yān yǐn zhī tú
”今妾媵嬖人阉尹之徒，
gòng zhuān guó cháo
共专国朝，
qī wǎng rì yuè
欺罔日月，
yòu hóng dōu mén xià
又鸿都门下，
zhāo huì qún xiǎo
招会群小，
zào zuò fù shuō
造作赋说，
yǐ chóng zhuàn xiǎo jì jiàn chǒng yú shí
以虫篆小技见宠于时，
rú dōu gòng gōng gēng xiāng jiàn shuō
如B079兜、共工更相荐说，
xún yuè zhī jiān
旬月之间，
bìng gè bá zhuó
并各拔擢，
lè sōng chǔ cháng bó
乐松处常伯，
rèn zhī jū nà yán
任芝居纳言。
xì jiǎn liáng gǔ jù yǐ biàn pì zhī xìng nìng biàn zhī xīn gè shòu fēng jué bù cì zhī chǒng ér lìng jìn shēn zhī tú wěi fú tián mǔ kǒu sòng yáo shùn zhī yán shēn dǎo jué sú zhī xíng qì juān gōu hè bú jiàn dǎi jí
郄俭、梁鹄俱以便辟之性，佞辨之心，各受丰爵不次之宠，而令搢绅之徒委伏田亩，口诵尧、舜之言，身蹈绝俗之行，弃捐沟壑，不见逮及。
guān lǚ dào yì líng gǔ dài chù cóng xiǎo rén zhī xié yì shùn wú zhī zhī sī yù bù niàn bǎn dàng zhī zuò huǐ xí zhī jiè
冠履倒易，陵谷代处，从小人之邪意，顺无知之私欲，不念《板》、《荡》之作，虺蜴之诫。
dài zāi zhī wēi mò guò yú jīn
殆哉之危，莫过于今。
xìng lài huáng tiān chuí xiàng qiǎn gào
幸赖皇天垂象谴告。
zhōu shū yuē tiān zǐ jiàn guài zé xiū dé zhū hóu jiàn guài zé xiū zhèng qīng dài fū jiàn guài zé xiū zhí shì shù rén jiàn guài zé xiū shēn
《周书》曰：“天子见怪则修德，诸侯见怪则修政，卿大夫见怪则修职，士庶人见怪则修身。
wéi bì xià shèn jīng diǎn zhī jiè tú biàn fù zhī dào chì yuǎn nìng qiǎo zhī chén sù zhēng hè míng zhī shì nèi qīn zhāng zhòng wài rèn shān fǔ duàn jué chǐ yī yì zhǐ yóu liú sī shù zhèng wú gǎn dài huáng
”惟陛下慎经典之诫，图变复之道，斥远佞巧之臣，速征鹤鸣之士，内亲张仲，外任山甫，断绝尺一，抑止B231游，留思庶政，无敢怠遑。
jì shàng tiān hái wēi zhòng biàn kě mǐ
冀上天还威，众变可弭。
lǎo chén guò shòu shī fū zhī rèn shù méng chǒng yì zhī ēn qǐ gǎn ài xī chuí mò zhī nián ér bù jìn qí xin lóu zhī xīn zāi
老臣过受师傅之任，数蒙宠异之恩，岂敢爱惜垂没之年，而不尽其忄娄々之心哉！
shū zòu shén wǔ cáo jié děng
书奏，甚忤曹节等。
cài yōng zuò zhí duì dǐ zuì xǐ shuò fāng
蔡邕坐直对抵罪，徙朔方。
cì yǐ shī fū zhī ēn gù de miǎn jiù
赐以师傅之恩，故得免咎。
qí dōng xíng pì yōng lǐ yǐn cì wèi sān lǎo
其冬，行辟雍礼，引赐为三老。
fù bài shào fǔ guāng lù xūn dài liú hé wèi sī tú
复拜少府、光禄勋，代刘郃为司徒。
dì yù zào bì guī líng kūn yuàn cì fù shàng shū jiàn yuē
帝欲造毕圭灵琨苑，赐复上疏谏曰：
qiè wén shǐ zhě bìng chū guī dù chéng nán rén tián yù yǐ wèi yuàn
窃闻使者并出，规度城南人田，欲以为苑。
xī xiān wáng zào yòu cái zú yǐ xiū sān qū zhī lǐ xīn lái chú mù jiē xī wǎng yān
昔先王造囿，裁足以修三驱之礼，薪莱刍牧，皆悉往焉。
xiān dì zhī zhì zuǒ kāi hóng chí yòu zuò shàng lín bù shē bù yuē yǐ hé lǐ zhōng
先帝之制，左开鸿池，右作上林，不奢不约，以合礼中。
jīn wěi guī jiāo chéng zhī de yǐ wéi yuàn yòu huài wò yǎn fèi tián yuán qū jū rén chù qín shòu dài fēi suǒ wèi ruò bǎo chì zi zhī yì
今猥规郊城之地，以为苑囿，坏沃衍，废田园，驱居人，畜禽兽，殆非所谓‘若保赤子’之义。
jīn chéng wài zhī yuàn yǐ yǒu wǔ liù kě yǐ chěng qíng yì shùn sì jié yě yi wéi xià yǔ bēi gōng tài zōng lù tái zhī yì yǐ wèi xià mín zhī láo
今城外之苑已有五六，可以逞情意，顺四节也，宜惟夏禹卑宫，太宗露台之意，以尉下民之劳。
shū zòu dì yù zhǐ yǐ wèn shì zhōng rèn zhī zhōng cháng shì lè sōng
书奏，帝欲止，以问侍中任芝、中常侍乐松。
sōng děng yuē xī wén wáng zhī yòu bǎi lǐ rén yǐ wéi xiǎo
松等曰：“昔文王之囿百里，人以为小；
qí xuān wǔ lǐ rén yǐ wéi dà
齐宣五里，人以为大。
jīn yǔ bǎi xìng gòng zhī wú hài yú zhèng yě
今与百姓共之，无害于政也。
dì yuè suì lìng zhù yuàn
”帝悦，遂令筑苑。
sì nián cì yǐ bìng ba
四年，赐以病罢。
jū wú hé bài tài cháng zhào cì yù fǔ yī yī xí zì suǒ fú guān zé shòu yù hú gé dài jīn cuò gōu pèi
居无何，拜太常，诏赐御府衣一袭，自所服冠帻绶，玉壶革带，金错钩佩。
wǔ nián dōng fù bài tài wèi
五年冬，复拜太尉。
zhōng píng yuán nián huáng jīn zéi qǐ cì bèi zhào huì yì yì shěng qiē jiàn wǔ zhǐ yīn yǐ kòu zéi miǎn
中平元年，黄巾贼起，赐被召会议诣省B22B，切谏忤旨，因以寇贼免。
xiān shì huáng jīn shuài zhāng jué děng zhí zuǒ dào chēng dà xián yǐ kuáng bǎi xìng tiān xià qiǎng fù guī zhī
先是，黄巾帅张角等执左道，称大贤，以诳E771百姓，天下繦负归之。
cì shí zài sī tú zhào yuàn liú táo gào yuē zhāng jué děng zāo shè bù huǐ ér shāo yì zī màn jīn ruò xià zhōu jùn bǔ tǎo kǒng gèng sāo rǎo sù chéng qí huàn
赐时在司徒，召掾刘陶告曰：“张角等遭赦不悔，而稍益滋蔓，今若下州郡捕讨，恐更骚扰，速成其患。
qiě yù qiē chì cì shǐ èr qiān dàn jiǎn bié liú rén gè hù guī běn jùn yǐ gū ruò qí dǎng rán hòu zhū qí qú shuài kě bù láo ér dìng hé rú
且欲切敕刺史、二千石，简别流人，各护归本郡，以孤弱其党，然后诛其渠帅，可不劳而定，何如？
táo duì yuē cǐ sūn zi suǒ wèi bù zhàn ér qū rén zhī bīng miào shèng zhī shù yě
”陶对曰：“此孙子所谓不战而屈人之兵，庙胜之术也。
cì suì shàng shū yán zhī
”赐遂上书言之。
huì qù wèi shì liú zhōng
会去位，事留中。
hòu dì xǐ nán gōng
后帝徙南宫。
yuè lù gù shì de cì suǒ shàng zhāng jué zòu jí qián shì jiǎng zhù jí nǎi gǎn wù xià zhào fēng cì lín jìn hóu yì qiān wǔ bǎi hù
阅录故事，得赐所上张角奏及前侍讲注籍，乃感悟，下诏封赐临晋侯，邑千五百户。
chū cì yǔ tài wèi liú kuān sī kōng zhāng jì bìng rù shì jiǎng zì yǐ bù yi dú shòu fēng shǎng shàng shū yuàn fēn hù yì yú kuān jì
初，赐与太尉刘宽、司空张济并入侍讲，自以不宜独受封赏，上书愿分户邑于宽、济。
dì jiā tàn fù fēng kuān jí jì zi bài cì shàng shū lìng
帝嘉叹，复封宽及济子，拜赐尚书令。
shù rì chū wèi tíng wèi cì zì yǐ dài fēi fǎ jiā yán yuē sān hòu chéng gōng wéi yīn yú mín gāo yáo bù yǔ yān gài lìn zhī yě
数日出为廷尉，赐自以代非法家，言曰：“三后成功，惟殷于民，皋陶不与焉，盖吝之也。
suì gù cí yǐ tè jìn jiù dì
”遂固辞，以特进就第。
èr nián jiǔ yuè fù dài zhāng wēn wèi sī kōng
二年九月，复代张温为司空。
qí yuè hōng
其月薨。
tiān zǐ sù fú sān rì bù lín cháo zèng dōng yuán zǐ qì fú cì qián sān bǎi wàn bù wǔ bǎi pǐ
天子素服，三日不临朝，赠东园梓器EB78服，赐钱三百万，布五百匹。
cè yuē gù sī kōng lín jìn hóu cì huá yuè suǒ tǐng jiǔ dé chún bèi sān yè zǎi xiàng fǔ guó yǐ zhōng
策曰：“故司空临晋侯赐，华岳所挺，九德纯备，三叶宰相，辅国以忠。
zhèn xī chū zǎi shòu dào wéi wò suì jiē chéng xūn yǐ zhì dà yóu
朕昔初载，授道帷幄，遂阶成勋，以陟大猷。
shī fàn zhī gōng zhāo yú nèi wài shù guān zhī wu láo yì qín zhǐ
师范之功，昭于内外，庶官之务，劳亦勤止。
qī zài qīng xiào shū wèi tè jìn wǔ dēng gǔn zhí mǐ nán níng
七在卿校，殊位特进， 五登衮职， 弭难B06C宁。
suī shòu máo tǔ wèi dá jué xūn zhé rén qí wěi jiāng shuí zī dù
虽受茅土，未答厥勋，哲人其萎，将谁谘度！
zhèn shén jù yān
我对此深感不安。
lǐ shè shū děng
礼设殊等。
wù yǒu fú zhāng
物有服章。
jīn shǐ zuǒ zhōng láng jiàng guō yí chí jié zhuī wèi tè jìn zèng sī kōng piào qí jiāng jūn yìn shòu
今使左中郎将郭仪持节追位特进，赠司空骠骑将军印绶。
jí zàng yòu shǐ shì yù shǐ chí jié sòng sàng lán tái lìng shǐ shí rén fā yǔ lín qí qīng chē jiè shì qián hòu bù gǔ chuī yòu chì piào qí jiāng jūn guān shǔ sī kōng fǎ jià sòng zhì jiù yíng
”及葬，又使侍御史持节送丧，兰台令史十人发羽林骑轻车介士，前后部鼓吹，又敕骠骑将军官属司空法驾，送至旧茔。
gōng qīng yǐ xià huì zàng
公卿已下会葬。
shì wén liè hóu
谥文烈侯。
jí xiǎo xiáng yòu huì yān
及小祥，又会焉。
zi biāo sì
子彪嗣。
biāo zì wén xiān shǎo chuán jiā xué
彪字文先，少传家学。
chū jǔ xiào lián zhōu jǔ mào cái pì gōng fǔ jiē bù yīng
初举孝廉，州举茂才，辟公府，皆不应。
xī píng zhōng yǐ bó xí jiù wén gōng chē zhēng bài yì láng qiān shì zhōng jīng zhào yǐn
熹平中，以博习旧闻，公车征拜议郎，迁侍中、京兆尹。
guāng hé zhōng huáng mén lìng wáng fu shǐ mén shēng yú jùn jiè gū què guān cái wù qī qiān yú wàn biāo fā qí jiān yán zhī sī lì
光和中，黄门令王甫使门生于郡界辜榷官财物七千余万，彪发其奸，言之司隶。
sī lì xiào wèi yáng qiú yīn cǐ zòu zhū fu tiān xià mò bù qiè xīn
司隶校尉阳球因此奏诛甫，天下莫不惬心。
zhēng hái wèi shì zhōng wǔ guān zhōng láng jiàng qiān yǐng chuān nán yáng tài shǒu fù bài shì zhōng sān qiān yǒng lè shào fǔ tài pú wèi wèi
征还为侍中、五官中郎将，迁颍川、南阳太守，复拜侍中，三迁永乐少府、太仆、卫尉。
zhōng píng liù nián dài dǒng zhuó wèi sī kōng qí dōng dài huáng wǎn wèi sī tú
中平六年，代董卓为司空，其冬，代黄琬为司徒。
míng nián guān dōng bīng qǐ dǒng zhuó jù yù qiān dū yǐ wéi qí nán
明年，关东兵起，董卓惧，欲迁都以违其难。
nǎi dà huì gōng qīng yì yuē gāo zǔ dōu guān zhōng shí yǒu yī shì guāng wǔ gōng luò yáng yú jīn yì shí shì yǐ
乃大会公卿议曰：“高祖都关中十有一世，光武宫洛阳，于今亦十世矣。
àn shí bāo chèn yi xǐ dōu cháng ān yǐ yìng tiān rén zhī yì
案《石包谶》，宜徙都长安，以应天人之意。
bǎi guān wú gǎn yán zhě
”百官无敢言者。
biāo yuē yí dōu gǎi zhì tiān xià dà shì gù pán gēng wǔ qiān yīn mín xū yuàn
彪曰：“移都改制，天下大事，故盘庚五迁，殷民胥怨。
xī guān zhōng zāo wáng mǎng biàn luàn gōng shì fén dàng mín shù tú tàn bǎi bù yī zài
昔关中遭王莽变乱，宫室焚荡，民庶涂炭，百不一在。
guāng wǔ shòu mìng gèng dōu luò yì
光武受命，更都洛邑。
jīn tiān xià wú yú bǎi xìng lè ān míng gōng jiàn lì shèng zhǔ guāng lóng hàn zuò wú gù juān zōng miào qì yuán líng kǒng bǎi xìng jīng dòng bì yǒu mí fèi zhī luàn
今天下无虞，百姓乐安，明公建立圣主，光隆汉祚，无故捐宗庙，弃园陵，恐百姓惊动，必有糜沸之乱。
shí bāo shì chèn yāo xié zhī shū qǐ kě xìn yòng
《石包室谶》，妖邪之书，岂可信用？
zhuō yuē guān zhōng féi ráo gù qín de bìng tūn liù guó
”卓曰：“关中肥饶，故秦得并吞六国。
qiě lǒng yòu cái mù zì chū zhì zhī shén yì
且陇右材木自出，致之甚易。
yòu dù líng nán shān xià yǒu wǔ dì gù wǎ táo zào shù qiān suǒ bìng gōng yíng zhī kě shǐ yī zhāo ér biàn
又杜陵南山下有武帝故瓦陶灶数千所，并功营之，可使一朝而辨。
bǎi xìng hé zú yǔ yì
百姓何足与议！
ruò yǒu qián què wǒ yǐ dà bīng qū zhī kě lìng yì cāng hǎi
若有前却，我以大兵驱之，可令诣沧海。
biāo yuē tiān xià dòng zhī zhì yì ān zhī shén nán wéi míng gōng lǜ yān
”彪曰：“天下动之至易，安之甚难，惟明公虑焉。
zhuō zuò sè yuē gōng yù jū guó jì yá
”卓作色曰：“公欲沮国计邪？
tài wèi huáng wǎn yuē cǐ guó zhī dà shì yáng gōng zhī yán dé wú kě sī
”太尉黄琬曰：“此国之大事，杨公之言得无可思？
zhuō bù dá
”卓不答。
sī kōng xún shuǎng jiàn zhuō yì zhuàng kǒng hài biāo děng yīn cóng róng yán yuē xiàng guó qǐ lè cǐ yá
司空荀爽见卓意壮，恐害彪等，因从容言曰：“相国岂乐此邪？
shān dōng bīng qǐ fēi yī rì kě jìn gù dāng qiān yǐ tú zhī cǐ qín hàn zhī shì yě
山东兵起，非一日可禁，故当迁以图之，此秦、汉之势也。
zhuō yì xiǎo jiě
”卓意小解。
shuǎng sī wèi biāo yuē zhū jūn jiān zhēng bù zhǐ huò bì yǒu guī gù wú bù wéi yě
爽私谓彪曰：“诸君坚争不止，祸必有归，故吾不为也。
yì ba zhuō shǐ sī lì xiào wèi xuān bō yǐ zāi yì zòu miǎn wǎn biāo děng yì què xiè jí bài guāng lù dài fu
”议罢，卓使司隶校尉宣播以灾异奏免琬、彪等，诣阙谢，即拜光禄大夫。
shí yú rì qiān dà hóng lú
十余日，迁大鸿胪。
cóng rù guān zhuǎn shào fǔ tài cháng yǐ bìng miǎn
从入关，转少府、太常，以病免。
fù wèi jīng zhào yǐn guāng lù xūn zài qiān guāng lù dài fu
复为京兆尹、光禄勋，再迁光禄大夫。
sān nián qiū dài chún yú jiā wèi sī kōng yǐ dì zhèn miǎn
三年秋，代淳于嘉为司空，以地震免。
fù bài tài cháng
复拜太常。
xīng píng yuán nián dài zhū wèi tài wèi lù shàng shū shì
兴平元年，代朱F651为太尉，录尚书事。
jí li guō zhī luàn biāo jìn jié wèi zhǔ qí qū wēi nàn zhī jiān jǐ bù miǎn yú hài
及李C765、郭B023之乱，彪尽节卫主，崎岖危难之间，几不免于害。
yǔ zài dǒng zhuó chuán
语在《董卓传》。
jí chē jià hái luò yáng fù shǒu shàng shū lìng
及车驾还洛阳，复守尚书令。
jiàn ān yuán nián cóng dōng dōu xǔ
建安元年，从东都许。
shí tiān zǐ xīn qiān dà huì gōng qīng yǎn zhōu cì shǐ cáo cāo shàng diàn jiàn biāo sè bú yuè kǒng yú cǐ tú zhī wèi de yàn shè tuō jí rú cè yīn chū hái yíng
时天子新迁，大会公卿，兖州刺史曹操上殿，见彪色不悦，恐于此图之，未得宴设，托疾如厕，因出还营。
biāo yǐ jí ba
彪以疾罢。
shí yuán shù jiàn luàn cāo tuō biāo yǔ shù hūn yīn wū yǐ yù tú fèi zhì zòu shōu xià yù hé yǐ dà nì
时，袁术僭乱，操托彪与术婚姻，诬以欲图废置，奏收下狱，劾以大逆。
jiāng zuò dà jiàng kǒng róng wén zhī bù jí cháo fú wǎng jiàn cāo yuē yáng gōng sì shì qīng dé hǎi nèi suǒ zhān
将作大匠孔融闻之，不及朝服，往见操曰：“杨公四世清德，海内所瞻。
zhōu shū fù zǐ xiōng dì zuì bù xiāng jí kuàng yǐ yuán shì guī zuì yáng gōng
《周书》父子兄弟罪不相及，况以袁氏归罪杨公。
yì chēng jī shàn yú qìng tú qī rén ěr
《易》称‘积善余庆’，徒欺人耳。
cāo yuē cǐ guó jiā zhī yì
”操曰：“此国家之意。
róng yuē jiǎ shǐ chéng wáng shā shào gōng zhōu gōng kě de yán bù zhī yá
”融曰：“假使成王杀邵公，周公可得言不知邪？
jīn tiān xià yīng ruí jìn shēn suǒ yǐ zhān yǎng míng gōng zhě yǐ gōng cōng míng rén zhì fǔ xiāng hàn cháo jǔ zhí cuò wǎng zhì zhī yōng xī yě
今天下缨緌搢绅所以瞻仰明公者，以公聪明仁智，辅相汉朝，举直厝枉，致之雍熙也。
jīn héng shā wú gū zé hǎi nèi guān tīng shuí bù jiě tǐ
今横杀无辜，则海内观听，谁不解体！
kǒng róng lǔ guó nán zǐ míng rì biàn dāng fú yī ér qù bù fù cháo yǐ
孔融鲁国男子，明日便当拂衣而去，不复朝矣。
cāo bù dé yǐ suì lǐ chū biāo
”操不得已，遂理出彪。
sì nián fù bài tài cháng shí nián miǎn
四年，复拜太常，十年免。
shí yī nián zhū yǐ ēn zé wèi hòu zhě jiē duó fēng
十一年，诸以恩泽为侯者皆夺封。
biāo jiàn hàn zuò jiāng zhōng suì chēng jiǎo luán bù fù xíng jī shí nián
彪见汉祚将终，遂称脚挛不复行，积十年。
hòu zǐ xiū wèi cáo cāo suǒ shā cāo jiàn biāo wèn yuē gōng hé shòu zhī shén
后子修为曹操所杀，操见彪问曰：“公何瘦之甚？
duì yuē kuì wú rì dī xiān jiàn zhī míng yóu huái lǎo niú shì dú zhī ài
”对曰：“愧无日䃅先见之明，犹怀老牛舐犊之爱。
cāo wèi zhī gǎi róng
”操为之改容。
xiū zì dé zǔ hào xué yǒu jùn cái wèi chéng xiàng cáo cāo zhǔ bù yòng shì cáo shì
修字德祖，好学，有俊才，为丞相曹操主簿，用事曹氏。
jí cāo zì píng hàn zhōng yù yīn tǎo liú bèi ér bù dé jìn yù shǒu zhī yòu nán wéi gōng hù jūn bù zhī jìn zhǐ hé yī
及操自平汉中，欲因讨刘备而不得进，欲守之又难为功，护军不知进止何依。
cāo yú shì chū jiào wéi yuē jī lèi ér yǐ
操于是出教，唯曰：“鸡肋”而已。
wài cáo mò néng xiǎo xiū dú yuē fu jī lèi shí zhī zé wú suǒ de qì zhī zé rú kě xī gōng guī jì jué yǐ
外曹莫能晓，修独曰：“夫鸡肋，食之则无所得，弃之则如可惜，公归计决矣。
nǎi lìng wài bái shāo yán cāo yú cǐ huí shī
”乃令外白稍严，操于此回师。
xiū zhī jǐ jué duō yǒu cǐ lèi
修之几决，多有此类。
xiū yòu cháng chū xíng chóu cāo yǒu wèn wài shì nǎi nì wèi dá jì chì shǒu shè r ruò yǒu lìng chū yī cì tōng zhī
修又尝出行，筹操有问外事，乃逆为答记，敕守舍儿：“若有令出，依次通之。
jì ér guǒ rán
”既而果然。
rú shì zhě sān cāo guài qí sù shǐ lián zhī zhī zhuàng yú cǐ jì xiū
如是者三，操怪其速，使廉之，知状，于此忌修。
qiě yǐ yuán shù zhī shēng lǜ wèi hòu huàn suì yīn shì shā zhī
且以袁术之甥，虑为后患，遂因事杀之。
xiū suǒ zhe fù sòng bēi zàn shī āi cí biǎo jì shū fán shí wǔ piān
修所著赋、颂、碑、赞、诗、哀辞、表、记、书凡十五篇。
jí wèi wén dì shòu shàn yù yǐ biāo wèi tài wèi xiān qiǎn shǐ shì zhǐ
及魏文帝受禅，欲以彪为太尉，先遣使示旨。
biāo cí yuē biāo bèi hàn sān gōng zāo shì qīng luàn bù néng yǒu suǒ bǔ yì
彪辞曰：“彪备汉三公，遭世倾乱，不能有所补益。
mào nián bèi bìng qǐ kě zàn wéi xīn zhī cháo
耄年被病，岂可赞惟新之朝？
suì gù cí
”遂固辞。
nǎi shòu guāng lù dài fu cì jǐ zhàng yī páo yīn cháo huì yǐn jiàn lìng biāo zhe bù dān yī lù pí guān zhàng ér rù dài yǐ bīn kè zhī lǐ
乃授光禄大夫，赐几杖衣袍，因朝会引见，令彪着布单衣，鹿皮冠，杖而入，待以宾客之礼。
nián bā shí sì huáng chū liù nián zú yú jiā
年八十四，黄初六年卒于家。
zì zhèn zhì biāo sì shì tài wèi dé yè xiāng jì yǔ yuán shì jù wèi dōng jīng míng zú yún
自震至彪，四世太尉，德业相继，与袁氏俱为东京名族云。
lùn yuē kǒng zǐ chēng wēi ér bù chí diān ér bù fú zé jiāng yān yòng bǐ xiāng yǐ
论曰：孔子称“危而不持，颠而不扶，则将焉用彼相矣”。
chéng yǐ fù hè zhī jì bù kě yǐ xū mào chóng gāo zhī wèi yōu zhòng zé shēn yě
诚以负荷之寄，不可以虚冒，崇高之位，忧重责深也。
yán guāng zhī jiān zhèn wéi shàng xiāng kàng zhí fāng yǐ lín quán wǎng xiān gōng dào ér hòu shēn míng kě wèi huái wáng chén zhī jié shi suǒ rèn zhī tǐ yǐ
延、光之间，震为上相，抗直方以临权枉，先公道而后身名，可谓怀王臣之节，识所任之体矣。
suì lèi yè zǎi dé jì zhǒng zǎi xiàng
遂累叶载德，继踵宰相。
xìn zāi jī shàn zhī jiā bì yǒu yú qìng
信哉，“积善之家，必有余庆”。
xiān shì wéi píng fāng zhī miè yǐ
先世韦、平，方之蔑矣。
zàn yuē yáng shì zǎi dé réng shì zhù guó
赞曰：“杨氏载德，仍世柱国。
zhèn wèi sì zhī bǐng qù sān huò
震畏四知，秉去三惑。
cì yì wú huì biāo chéng fěi tè
赐亦无讳，彪诚匪忒。
xiū suī cái zǐ yū wǒ chún zé
修虽才子，渝我淳则。