后汉书 · 范晔 · Chapter 64 of 130

列传·张衡列传

PinyinModern Translation
Size

zhāng héng zì píng zi nán yáng xī è rén yě

张衡字平子,南阳西鄂人也。

shì wèi zhe xìng

世为著姓。

zǔ fù kān shǔ jùn tài shǒu

祖父堪,蜀郡太守。

héng shǎo shàn zhǔ wén yóu yú sān fǔ yīn rù jīng shī guān tài xué suì tōng wǔ jīng guàn liù yì

衡少善属文,游于三辅,因入京师,观太学,遂通《五经》,贯六艺。

suī cái gāo yú shì ér wú jiāo shàng zhī qíng

虽才高于世,而无骄尚之情。

cháng cóng róng dàn jìng bù hǎo jiāo jiē sú rén

常从容淡静,不好交接俗人。

yǒng yuán zhōng jǔ xiào lián bù xíng lián bì gōng fǔ bù jiù

永元中,举孝廉不行,连辟公府不就。

shí tiān xià chéng píng rì jiǔ zì wáng hóu yǐ xià mò bù yú chǐ

时天下承平日久,自王侯以下,莫不逾侈。

héng nǎi nǐ bān gù liǎng dū zuò èr jīng fù yīn yǐ fěng jiàn

衡乃拟班固《两都》,作《二京赋》,因以讽谏。

jīng sī fù huì shí nián nǎi chéng

精思傅会,十年乃成。

wén duō gù bù zài

文多,故不载。

dà jiàng jūn shān zhì qí qí cái lèi zhào bù yīng

大将军邓骘奇其才,累召不应。

héng shàn jī qiǎo yóu zhì sī yú tiān wén yīn yáng lì suàn

衡善机巧,尤致思于天文、阴阳、历算。

cháng dān hǎo xuán jīng wèi cuī ài yuē wú guān tài xuán fāng zhī zi yún miào jí dào shù nǎi yǔ wǔ jīng xiāng nǐ fēi tú zhuàn jì zhī shǔ shǐ rén nán lùn yīn yáng zhī shì hàn jiā dé tiān xià èr bǎi suì zhī shū yě

常耽好《玄经》,谓崔瑷曰:“吾观《太玄》,方知子云妙极道数,乃与《五经》相拟,非徒传记之属,使人难论阴阳之事,汉家得天下二百岁之书也。

fù èr bǎi suì dài jiāng zhōng hu

复二百岁,殆将终乎?

suǒ yǐ zuò zhě zhī shù bì xiǎn yī shì cháng rán zhī fú yě

所以作者之数,必显一世,常然之符也。

hàn sì bǎi suì xuán qí xìng yǐ

汉四百岁,《玄》其兴矣。

ān dì yā wén héng shàn shù xué gōng chē tè zhēng bài láng zhōng zài qiān wèi tài shǐ lìng

”安帝雅闻衡善术学,公车特征拜郎中,再迁为太史令。

suì nǎi yán hé yīn yáng miào jǐn xuán jī zhī zhèng zuò hún tiān yí zhe líng xiàn suàn wǎng lùn yán shèn xiáng míng

遂乃研核阴阳,妙尽琁机之正,作浑天仪,著《灵宪》、《算罔论》,言甚详明。

shùn dì chū zài zhuǎn fù wèi tài shǐ lìng

顺帝初,再转,复为太史令。

héng bù mù dāng shì suǒ jū zhī guān zhé jī nián bù xǐ

衡不慕当世,所居之官,辄积年不徙。

zì qù shǐ zhí wǔ zài fù huán nǎi shè kè wèn zuò yīng xián yǐ jiàn qí zhì yún

自去史职,五载复还,乃设客问,作《应闲》以见其志云:

yǒu xián yú zhě yuē gài wén qián zhé shǒu wù wu yú xià xué shàng dá zuǒ guó lǐ mín yǒu yún wéi yě

有闲余者曰:盖闻前哲首务,务于下学上达,佐国理民,有云为也。

cháo yǒu suǒ wén zé xī xíng zhī lì gōng lì shì shì zhāo dé yīn

朝有所闻,则夕行之,立功立事,式昭德音。

shì gù yī yī sī shǐ jūn wèi yáo shùn ér mín chù táng yú bǐ qǐ xū yán ér yǐ zāi bì jīng jué sù ěr

是故伊伊思使君为尧、舜,而民处唐、虞,彼岂虚言而已哉,必旌厥素尔。

jiù dān wū xián shí shǒu wáng jiā shēn bó fán zhòng shí gàn zhōu bāng fú gǔn ér cháo jiè guī zuò ruì

咎单、巫咸,实守王家,申伯、樊仲,实干周邦,服衮而朝,介圭作瑞。

jué jī bù xiǔ chuí liè hòu kūn bù yì pī yú

厥迹不朽,垂烈后昆,不亦丕欤!

qiě xué fēi yǐ yào lì ér fù guì cuì zhī

且学非以要利,而富贵萃之。

guì yǐ xíng lìng fù yǐ shī huì huì shī lìng xíng gù yì chēng yǐ dà yè

贵以行令,富以施惠,惠施令行,故《易》称以“大业”。

zhì yǐ wén měi shí yóu huá xìng qì lài diāo shì wèi hǎo rén yǐ yú fú wèi róng

质以文美,实由华兴,器赖雕饰为好,人以舆服为荣。

wú zǐ xìng dé tǐ dào dǔ xìn ān rén yuē yǐ bó yì wú jiān bù zuān yǐ sī shì lù sī hé yuǎn yǐ

吾子性德体道,笃信安仁,约已博艺,无坚不钻,以思世路,斯何远矣!

nǎng zhì rì guān jīn yòu yuán zhī

曩滞日官,今又原之。

suī lǎo shì qǔ quán jìn dào ruò tuì rán xíng yì yǐ xū

虽老氏曲全,进道若退,然行亦以需。

bì yě xué fēi suǒ yòng shù yǒu suǒ yǎng gù lín chuān jiāng jì ér zhōu jí bù cún yān

必也学非所用,术有所仰,故临川将济,而舟楫不存焉。

tú jīng sī tiān qú nèi zhāo dú zhì gù hé lǐ mín zhī shì yě

徒经思天衢,内昭独智,固合理民之式也?

gù cháng jiàn bàng yú bǐ rú

故尝见谤于鄙儒。

shēn lì qiǎn qì suí shí wèi yì céng hé tān yú zhī lí ér xí qí gū jì yá

深厉浅揭,随时为义,曾何贪于支离,而习其孤技邪?

cān lún kě shǐ zì zhuàn mù diāo yóu néng dú fēi yǐ chuí chì ér hái gù qī hé yì diào qí jī ér xiān zhū

参轮可使自转,木雕犹能独飞,已垂翅而还故栖,盍亦调其机而铦诸?

xī yǒu wén wáng zì qiú duō fú

昔有文王,自求多福。

rén shēng zài qín bù suǒ hé huò

人生在勤,不索何获。

hé ruò bēi tǐ qū jǐ měi yán yǐ xiāng kè

曷若卑体屈己,美言以相克?

míng yú qiáo mù nǎi jīn shēng ér yù zhèn zhī

鸣于乔木,乃金声而玉振之。

yòng hòu xūn xuě qián lìn xìng hěn bù róu yǐ yì shuí jìn yě

用后勋,雪前吝,婞很不柔,以意谁靳也。

yīng zhī yuē shì hé guān tóng ér jiàn yì yě

应之曰:是何观同而见异也?

jūn zǐ bù huàn wèi zhī bù zūn ér huàn dé zhī bù chóng

君子不患位之不尊,而患德之不崇;

bù chǐ lù zhī bù huǒ ér chǐ zhì zhī bù bó

不耻禄之不伙,而耻智之不博。

shì gù yì kě xué ér xíng kě lì yě

是故艺可学,而行可力也。

tiān jué gāo xuán de zhī zài mìng huò bù sù ér zì huái huò xiàn zhān ér bù zhēn qiú zhī wú yì gù zhì zhě miàn ér bù sī

天爵高悬,得之在命,或不速而自怀,或羡旃而不臻,求之无益,故智者面而不思。

yán shēn yǐ jiǎo xìng gù tān fū zhī suǒ wéi wèi de ér yù sàng yě

阽身以徼幸,固贪夫之所为,未得而豫丧也。

wǎng chǐ zhí xún yì zhě jī zhī yíng yù kuī zhì shú yún fēi xiū

枉尺直寻,议者讥之,盈欲亏志,孰云非羞?

yú xīn yǒu cāi zé guǐ shí zhuàn bū yóu bù xiè cān jīng mào yǐ zhī

于心有猜,则簋食馔𫗦犹不屑餐,旌瞀以之。

yì zhī wú yí zé jiān jīn yíng bǎi ér bù xián cí mèng kē yǐ zhī

意之无疑,则兼金盈百而不嫌辞,孟轲以之。

shì huò jiě shù hè ér xí fǔ fú huò wěi zhù ér jù wén xuān zhě dù dé bài jué liàng jī shòu lù yě

士或解裋褐而袭黼黻,或委BD4 C筑而据文轩者,度德拜爵,量绩受禄也。

shū lì zhì yōng shòu bì yǒu jiē

输力致庸,受必有阶。

hún yuán chū jī líng guǐ wèi jì jí xiōng fēn cuò rén yòng tóng méng

浑元初基,灵轨未纪,吉凶纷错,人用朣朦。

huáng dì wèi sī shēn cǎn

黄帝为斯深惨。

yǒu fēng hòu zhě shì yān liàng zhī chá sān chén yú shàng jī huò fú hu xià jīng wěi lì shǔ rán hòu tiān bù yǒu cháng zé fēng hòu zhī wèi yě

有风后者,是焉亮之,察三辰于上,迹祸福乎下,经纬历数,然后天步有常,则风后之为也。

dāng shǎo wú qīng yáng zhī mò shí huò luàn dé rén shén zá rǎo bù kě fāng wù zhòng lí yòu xiāng zhuān xū ér shēn lǐ zhī rì yuè jí cì zé zhòng lí zhī wèi yě

当少吴清阳之末,实或乱德,人神杂扰,不可方物,重黎又相颛顼而申理之,日月即次,则重黎之为也。

rén gè yǒu néng yīn yì shòu rèn niǎo shī bié míng sì shū sān zhèng guān wú èr yè shì bù bìng jì

人各有能,因艺授任,鸟师别名,四叔三正,官无二业,事不并济。

zhòu zhǎng zé xiāo duǎn rì nán zé jǐng běi

昼长则宵短,日南则景北。

tiān qiě bù kān jiān kuàng yǐ rén gāi zhī

天且不堪兼,况以人该之。

fu xuán lóng yíng xià zé líng yún ér fèn lín lè shí yě

夫玄龙,迎夏则陵云而奋鳞,乐时也;

shè dōng zé gǔ ní ér qián pán bì hài yě

涉冬则淈泥而潜蟠,避害也。

gōng dàn dào héng gù zhì diǎn lǐ yǐ yǐn tiān xià jù jiào huì zhī bù cóng yǒu rén zhī bù lǐ

公旦道行,故制典礼以尹天下,惧教诲之不从,有人之不理。

zhòng ní bù yù gù lùn liù jīng yǐ sì lái pì chǐ yī wù zhī bù zhī yǒu shì zhī wú fàn

仲尼不遇,故论《六经》以俟来辟,耻一物之不知,有事之无范。

suǒ kǎo bù qí rú hé kě yī

所考不齐,如何可一?

fu zhàn guó jiāo zhēng róng chē jìng gòu jūn ruò zhuì liú rén wú suǒ lì

夫战国交争,戎车竞够,君若缀旒,人无所丽。

zhuó wǔ xiàn zhuì ér qín bó tuì shī lǔ lián xì jiàn ér liáo chéng tuò

浊武县缒而秦伯退师,鲁连系箭而聊城B12D柝。

cóng wǎng zé hé héng lái zé lí ān wēi wú cháng yào zài shuō fū

从往则合,横来则离,安危无常,要在说夫。

xián yǐ dé rén wèi xiāo shī shì wèi yóu

咸以得人为枭,失士为尤。

gù fán kuài pī wéi rù jiàn gāo zǔ

故樊哙披帷,入见高祖;

gāo zǔ jù xǐ yǐ duì lì shēng

高祖踞洗,以对郦生。

dāng cǐ zhī huì nǎi yuán míng ér biē yīng yě

当此之会,乃鼋鸣而鳖应也。

gù néng tóng xīn lù lì qín xù rén yǐn yǎn shòu qū xià suì dìng dì wèi jiē móu chén zhī yóu yě

故能同心戮力,勤恤人隐,奄受区夏,遂定帝位,皆谋臣之由也。

gù yī jiè zhī cè gè yǒu yōu jiàn zǐ cháng dié zhī làn rán yǒu dì

故一介之策,各有攸建,子长谍之,烂然有第。

fu nǚ bá běi ér yìng lóng xiáng hóng dǐng shēng ér jūn róng xi

夫女魃北而应龙翔,洪鼎声而军容息;

rù shǔ zhì ér chún huǒ qī hán bīng hù ér yuán tuó zhé

溽暑至而鹑火栖,寒冰沍而鼋鼍蛰。

jīn yě huáng zé xuān qià hǎi wài hùn tóng wàn fāng yì chǒu bìng zhì gòng jì ruò xiū chéng zhī bù xiá shàng hé gōng zhī kě lì

今也,皇泽宣洽,海外混同,万方亿丑,并质共剂,若修成之不暇,尚何功之可立!

lì shì yǒu sān yán wéi xià liè

立事有三,言为下列;

xià liè qiě bù kě zhù yǐ xī jì qí èr zāi

下列且不可庶矣,奚冀其二哉!

yú zī jìn shēn rú yún rú shì chéng lín jí jīn zhě fēng shū shī tú zhě yōu pì zāo yù nán yào qū ǒu wèi xìng

于兹搢绅如云,儒士成林,及津者风摅,失涂者幽僻,遭遇难要,趋偶为幸。

shì yì sú yì shì zhí chuǎn shū bù néng tōng qí biàn ér yí dù yǐ kuí zhī sī qì chuán ér qiú jiàn shǒu zhū ér cì tù yě

世易俗异,事执舛殊,不能通其变,而一度以揆之,斯契船而求剑,守株而伺兔也。

mào kuì chěng yuàn bì wú rén yǐ jì zhī yǒu dào zhě suǒ bù lǚ yě

冒愧逞愿,必无仁以继之,有道者所不履也。

yuè wáng gōu jiàn shì cǐ gù jué xù bù yǒng

越王勾践事此,故厥绪不永。

jié jìng yá zhì wǒ bù rěn yǐ tóu bù

捷径邪至,我不忍以投步;

gàn jìn gǒu róng wǒ bù rěn yǐ xī jiān

干进苟容,我不忍以歙肩。

suī yǒu xī zhōu jìn jí yóu rén shè fǒu yǒu xū zhě yě

虽有犀舟劲楫, 犹人涉B421否,有须者也。

gū yì fèng shùn dūn dǔ shǒu yǐ zhōng xìn de zhī bù xiū bù huò bù lìn

姑亦奉顺敦笃,守以忠信,得之不休,不获不吝。

bú jiàn shì ér bù hūn jū xià wèi ér bù yōu yǔn shàng dé zhī cháng fú yān

不见是而不惽,居下位而不忧,允上德之常服焉。

fāng jiāng shī tiān lǎo ér you de diǎn yǔ zhī hu gāo nì ér dà tán kǒng jiǎ qiě bù zú mù yān chēng yīn péng jí zhōu dān

方将师天老而友地典,与之乎高睨而大谈,孔甲且不足慕,焉称殷彭及周聃!

yǔ shì shū jì gù gū shì qiú

与世殊技,固孤是求。

zi yōu zhū píng màn zhī wú suǒ yòng wú hèn lún biǎn zhī wú suǒ jiào yě

子忧朱泙曼之无所用,吾恨轮扁之无所教也。

zi dǔ mù diāo dú fēi mǐn wǒ chuí chì gù qī wú gǎn qù wā fù chī bēi ěr xiān xiào ér hòu hào yě

子睹木雕独飞,愍我垂翅故栖,吾感去蛙附鸱,悲尔先笑而后号也。

fěi bào yǐ bì dū fán shū lǐ zhì yǐ yè guó zuò míng

斐豹以毙督燔书,礼至以掖国作铭;

xián gāo yǐ niú xì tuì dí mò dí yǐ yíng dài quán chéng

弦高以牛饩退敌,墨翟以萦带全城;

guàn gāo yǐ duān cí xiǎn yì sū wǔ yǐ tū jié xiào zhēn

贯高以端辞显义,苏武以秃节效贞;

qiě yǐ fēi zēng chěng qiǎo zhān hé yǐ shěn gōu zhì jīng

B331且以飞矰逞巧,詹何以沈钩致精;

yì qiū yǐ qí jú qǔ yù wáng bào yǐ qīng ōu liú shēng

弈秋以棋局取誉,王豹以清讴流声。

pū jìn bù néng cān míng yú èr lì tuì yòu bù néng qún bǐ shù zi

仆进不能参名于二立,退又不能群彼数子。

mǐn sān fén zhī jì tuí xī bā suǒ zhī bù lǐ

愍《三坟》之既穨,惜《八索》之不理。

zhù qián xùn zhī kě zuān liáo cháo yǐn hu zhù shǐ

庶前训之可钻,聊朝隐乎柱史。

qiě yùn dú yǐ dài jià zhǒng yán shì yǐ xíng zhǐ

且韫椟以待价,踵颜氏以行止。

céng bù xián fu jìn chu gǎn gào chéng yú zhī jǐ

曾不慊夫晋、楚,敢告诚于知己。

yáng jiā yuán nián xià zào hòu fēng dì dòng yí

阳嘉元年,夏造候风地动仪。

yǐ jīng tóng zhù chéng yuán jìng bā chǐ hé gài lóng qǐ xíng sì jiǔ zūn shì yǐ zhuàn wén shān guī niǎo shòu zhī xíng

以精铜铸成,员径八尺,合盖隆起,形似酒尊,饰以篆文山龟鸟兽之形。

zhōng yǒu dū zhù bàng xíng bā dào shī guān fā jī

中有都柱,傍行八道,施关发机。

wài yǒu bā lóng shǒu xián tóng wán xià yǒu chán chú zhāng kǒu chéng zhī

外有八龙,首衔铜丸,下有蟾蜍,张口承之。

qí yá jī qiǎo zhì jiē yǐn zài zūn zhōng fù gài zhōu mì wú jì

其牙机巧制,皆隐在尊中,覆盖周密无际。

rú yǒu dì dòng zūn zé zhèn lóng jī fā tǔ wán ér chán chú xián zhī

如有地动,尊则振龙机发吐丸,而蟾蜍衔之。

zhèn shēng jī yáng cì zhě yīn cǐ jué zhī

振声激扬,伺者因此觉知。

suī yī lóng fā jī ér qī shǒu bù dòng xún qí fāng miàn nǎi zhī zhèn zhī suǒ zài

虽一龙发机,而七首不动,寻其方面,乃知震之所在。

yàn zhī yǐ shì hé qì ruò shén

验之以事,合契若神。

zì shū diǎn suǒ jì wèi zhī yǒu yě

自书典所记,未之有也。

cháng yī lóng jī fā ér de bù jué dòng jīng shī xué zhě xián guài qí wú zhēng hòu shù rì yì zhì guǒ dì zhèn lǒng xī yú shì jiē fú qí miào

尝一龙机发而地不觉动,京师学者咸怪其无征,后数日驿至,果地震陇西,于是皆服其妙。

zì cǐ yǐ hòu nǎi lìng shǐ guān jì dì dòng suǒ cóng fāng qǐ

自此以后,乃令史官记地动所从方起。

shí zhèng shì jiàn sǔn quán yí yú xià héng yīn shàng shū chén shì yuē

时,政事渐损,权移于下,衡因上疏陈事曰:

fú wéi bì xià xuān zhé kè míng jì tǐ chéng tiān zhōng zāo qīng fù lóng dé ní pán

伏惟陛下宣哲克明,继体承天,中遭倾覆,龙德泥蟠。

jīn chéng yún gāo jī pán huán tiān wèi chéng suǒ wèi jiāng lóng dà wèi bì xiān kǒng zǒng zhī yě

今乘云高跻,磐桓天位,诚所谓将隆大位,必先倥偬之也。

qīn lǚ jiān nán zhě zhī xià qíng bèi jīng xiǎn yì zhě dá wù wěi

亲履艰难者知下情,备经险易者达物伪。

gù néng yī guàn wàn jī mǐ suǒ yí huò bǎi kuí yǔn dàng shù jì xián xī

故能一贯万机,靡所疑惑,百揆允当,庶绩咸熙。

yi huò fú zhǐ shén zhī shòu yù lí shù

宜获福祉神祗,受誉黎庶。

ér yīn yáng wèi hé zāi shěng lǚ jiàn shén míng yōu yuǎn míng jiàn zài cí

而阴阳未和,灾眚屡见,神明幽远,冥鉴在兹。

fú rén huò yín jǐng xiǎng ér yīng yīn dé jiàng xiū chéng shī zhì jiù tiān dào suī yuǎn jí xiōng kě jiàn jìn shì zhèng cài jiāng fán zhōu guǎng wáng shèng jiē wèi xiào yǐ

福仁祸淫,景响而应,因德降休,乘失致咎,天道虽远,吉凶可见,近世郑、蔡、江、樊、周广、王圣,皆为效矣。

gù gōng jiǎn wèi jì bì méng zhǐ zuò shē yín zhōu màn xiān bù yí lù qián shì bù wàng hòu shì zhī shī yě

故恭俭畏忌,必蒙祉祚,奢淫诌慢,鲜不夷戮,前事不忘,后事之师也。

fu qíng shèng qí xìng liú dùn wàng fǎn qǐ wéi bù xiào zhōng cái jiē rán

夫情胜其性,流遁忘反,岂唯不肖,中才皆然。

gǒu fēi dà xián bù néng jiàn de sī yì gù jī è chéng xìn zuì bù kě jiě yě

苟非大贤,不能见得思义,故积恶成衅,罪不可解也。

xiàng shǐ néng zhān qián gù hòu yuán jìng zì jiè zé hé xiàn yú xiōng huàn hu

向使能瞻前顾后,援镜自戒,则何陷于凶患乎!

guì chǒng zhī chén zhòng suǒ shǔ yǎng qí yǒu qiān yóu shàng xià zhī zhī

贵宠之臣,众所属仰,其有愆尤,上下知之。

bāo měi jī è yǒu xīn jiē tóng gù yuàn dú yì hu sì hǎi shén míng jiàng qí huò pì yě

褒美讥恶,有心皆同,故怨讟溢乎四海,神明降其祸辟也。

qǐng nián yǔ cháng bù zú sī qiú suǒ shī zé hóng fàn suǒ de jiàn héng yáng ruò zhě yě

顷年雨常不足,思求所失,则《洪范》所得“僭恒阳若”者也。

jù qún chén shē chǐ hūn yú diǎn shì zì xià bī shàng yòng sù jiù zhēng

惧群臣奢侈,昏逾典式,自下逼上,用速咎征。

yòu qián nián jīng shī dì zhèn tǔ liè liè zhě wēi fēn zhèn zhě rén rǎo yě

又前年京师地震土裂,裂者威分,震者人扰也。

jūn yǐ jìng chàng chén yǐ dòng hé wēi zì shàng chū bù qù yú xià lǐ zhī zhèng yě

君以静唱,臣以动和,威自上出,不趣于下,礼之政也。

qiè jù shèng sī yàn juàn zhì bù zhuān yǐ sī bù rěn gē yǔ zhòng gòng wēi

窃惧圣思厌倦,制不专已,思不忍割,与众共威。

wēi bù kě fēn dé bù kě gòng

威不可分,德不可共。

hóng fàn yuē chén yǒu zuò wēi zuò fú yù shí hài yú ér jiā xiōng yú ér guó

《洪范》曰:“臣有作威作福玉食,害于而家,凶于而国。

tiān jiàn kǒng míng suī shū bù shī

”天鉴孔明,虽疏不失。

zāi yì shì rén qián hòu shù yǐ ér wèi jiàn suǒ gé yǐ fù wǎng huǐ

灾异示人,前后数矣,而未见所革,以复往悔。

zì fēi shèng rén bù néng wú guò

自非圣人,不能无过。

yuàn bì xià sī wéi suǒ yǐ jī gǔ lǜ jiù wù lìng xíng dé bā bǐng bù yóu tiān zǐ

愿陛下思惟所以稽古率旧,勿令刑德八柄,不由天子。

ruò ēn cóng shàng xià shì yī lǐ zhì lǐ zhì xiū zé shē jiàn xi shì hé yí zé wú xiōng jiù

若恩从上下,事依礼制,礼制修则奢僭息,事合宜则无凶咎。

rán hòu shén wàng yǔn sāi zāi xiāo bù zhì yǐ

然后神望允塞,灾消不至矣。

chū guāng wǔ shàn chèn jí xiǎn zōng sù zōng yīn zǔ shù yān

初,光武善谶,及显宗、肃宗因祖述焉。

zì zhōng xīng zhī hòu rú zhě zhēng xué tú wěi jiān fù fù yǐ yāo yán

自中兴之后,儒者争学图纬,兼复附以𫍚言。

héng yǐ tú wěi xū wàng fēi shèng rén zhī fǎ nǎi shàng shū yuē

衡以图纬虚妄,非圣人之法,乃上疏曰:

chén wén shèng rén míng shěn lǜ lì yǐ dìng jí xiōng zhòng zhī yǐ bǔ shì zá zhī yǐ jiǔ gōng jīng tiān yàn dào běn jǐn yú cǐ

臣闻圣人明审律历以定吉凶,重之以卜筮,杂之以九宫,经天验道,本尽于此。

huò guān xīng chén nì shùn hán yù suǒ yóu huò chá guī cè zhī zhàn wū xí zhī yán qí suǒ yīn zhě fēi yī shù yě

或观星辰逆顺,寒燠所由,或察龟策之占,巫觋之言,其所因者,非一术也。

lì yán yú qián yǒu zhēng yú hòu gù zhì zhě guì yān wèi zhī chèn shū

立言于前,有征于后,故智者贵焉,谓之谶书。

chèn shū shǐ chū gài zhī zhī zhě guǎ

谶书始出,盖知之者寡。

zì hàn qǔ qín yòng bīng lì zhàn gōng chéng yè suì kě wèi dà shì dāng cǐ zhī shí mò huò chēng chèn

自汉取秦,用兵力战,功成业遂,可谓大事,当此之时,莫或称谶。

ruò xià hóu shèng huī mèng zhī tú yǐ dào shù lì míng qí suǒ shù zhe wú chèn yī yán

若夏侯胜、眭孟之徒,以道术立名,其所述著,无谶一言。

liú xiàng fù zǐ lǐng xiào mì shū yuè dìng jiǔ liú yì wú chèn lù

刘向父子领校秘书,阅定九流,亦无谶录。

chéng āi zhī hòu nǎi shǐ wén zhī

成、哀之后,乃始闻之。

shàng shū yáo shǐ gǔn lǐ hóng shuǐ jiǔ zài jì yòng bù chéng gǔn zé jí sǐ yǔ nǎi sì xìng

《尚书》尧使鮌理洪水,九载绩用不成,鮌则殛死,禹乃嗣兴。

ér chūn qiū chèn yún gòng gōng lǐ shuǐ

而《春秋谶》云“共工理水”。

fán chèn jiē yún huáng dì fá chī yóu ér shī chèn dú yǐ wéi chī yóu bài rán hòu yáo shòu mìng

凡谶皆云黄帝伐蚩尤,而《诗谶》独以为‘蚩尤败,然后尧受命’。

chūn qiū yuán mìng bāo zhōng yǒu gōng shū bān yǔ mò dí shì jiàn zhàn guó fēi chūn qiū shí yě

《春秋元命包》中有公输班与墨翟,事见战国,非春秋时也。

yòu yán bié yǒu yì zhōu

又言“别有益州”。

yì zhōu zhī zhì zài yú hàn shì

益州之置,在于汉世。

qí míng sān fǔ zhū líng shì shù kě zhī

其名三辅诸陵,世数可知。

zhì yú tú zhōng qì yú chéng dì

至于图中讫于成帝。

yī juàn zhī shū hù yì shù shì shèng rén zhī yán shì wú ruò shì dài bì xū wěi zhī tú yǐ yào shì qǔ zī

一卷之书,互异数事,圣人之言,势无若是,殆必虚伪之徒,以要世取资。

wǎng zhě shì zhōng gǔ kuǐ zhāi chèn hù yì sān shí yú shì zhū yán chèn zhě jiē bù néng shuō

往者侍中贾逵摘谶互异三十余事,诸言谶者皆不能说。

zhì yú wáng mǎng cuàn wèi hàn shì dà huò bā shí piān hé wéi bù jiè

至于王莽篡位,汉世大祸,八十篇何为不戒?

zé zhī tú chèn chéng yú āi píng zhī jì yě

则知图谶成于哀、平之际也。

qiě hé luò liù yì piān lù yǐ dìng hòu rén pí fù wú suǒ róng cuàn

且《河洛》、《六艺》,篇录已定,后人皮傅,无所容篡。

yǒng yuán zhōng qīng hé sòng jǐng suì yǐ lì jì tuī yán shuǐ zāi ér wěi chēng dòng shì yù bǎn

永元中,清河宋景遂以历纪推言水灾,而伪称洞视玉版。

huò zhě zhì yú qì jiā yè rù shān lín

或者至于弃家业,入山林。

hòu jiē wú xiào ér fù cǎi qián shì chéng shì yǐ wéi zhèng yàn

后皆无效,而复采前世成事,以为证验。

zhì yú yǒng jiàn fù tǒng zé bù néng zhī

至于永建复统,则不能知。

cǐ jiē qī shì wǎng sú yǐ mèi shì wèi qíng wěi jiào rán mò zhī jiū jìn

此皆欺世罔俗,以昧势位,情伪较然,莫之纠禁。

qiě lǜ lì fēng hou jiǔ gōng fēng jiǎo shù yǒu zhēng xiào shì mò kěn xué ér jìng chēng bù zhàn zhī shū

且律历、封候、九宫、风角,数有征效,世莫肯学,而竞称不占之书。

pì yóu huà gōng

譬犹画工。

è tú quǎn mǎ ér hǎo zuò guǐ mèi chéng yǐ shí shì nán xíng ér xū wěi bù qióng yě

恶图犬马而好作鬼魅,诚以实事难形,而虚伪不穷也。

yi shōu cáng tú chèn yī jìn jué zhī zé zhū zǐ wú suǒ xuàn diǎn jí wú xiá diàn yǐ

宜收藏图谶,一禁绝之,则朱紫无所眩,典籍无瑕玷矣。

hòu qiān shì zhōng dì yǐn zài wéi wò fěng yì zuǒ yòu

后迁侍中,帝引在帷幄,讽议左右。

cháng wèn héng tiān xià suǒ jí wù zhě

尝问衡天下所疾恶者。

huàn guān jù qí huǐ jǐ jiē gòng mù zhī héng nǎi guǐ duì ér chū

宦官惧其毁己,皆共目之,衡乃诡对而出。

yān shù kǒng zhōng wèi qí huàn suì gòng chán zhī

阉竖恐终为其患,遂共谗之。

héng cháng sī tú shēn zhī shì yǐ wéi jí xiōng yǐ fú yōu wēi nán míng nǎi zuò sī xuán fù yǐ xuān jì qíng zhì

衡常思图身之事,以为吉凶倚伏,幽微难明,乃作《思玄赋》,以宣寄情志。

qí cí yuē

原文写道:

yǎng xiān zhé zhī xuán xùn xī suī mí gāo qí fú wéi

仰先哲之玄训兮,虽弥高其弗违。

fěi rén lǐ qí yān zhái xī fěi yì jī qí yān zhuī

匪仁里其焉宅兮,匪义迹其焉追?

qián fú yīng yǐ yǒng liàng xī mián rì yuè ér bù shuāi

潜服膺以永靓兮,绵日月而不衰。

yī zhōng qíng zhī xìn xiū xī mù gǔ rén zhī zhēn jié

伊中情之信修兮,慕古人之贞节。

sǒng yú shēn ér shùn zhǐ xī zūn shéng mò ér bù diē

竦余身而顺止兮,遵绳墨而不跌。

zhì tuán tuán yǐ yīng xuán xī chéng xīn gù qí rú jié

志团团以应悬兮,诚心固其如结。

jīng xìng xíng yǐ zhì pèi xī pèi yè guāng yǔ qióng zhī

旌性行以制佩兮,佩夜光与琼枝。

sī juàn yōu lán zhī qiū huá xī yòu zhui zhī yǐ jiāng lí

纟隽幽兰之秋华兮,又缀之以江蓠。

měi bì jī yǐ kù liè xī yǔn chén miǎo ér nán kuī

美襞积以酷裂兮,允尘邈而难亏。

jì kuā lì ér xiān shuāng xī fēi shì shí zhī yōu zhēn

既夸丽而鲜双兮,非是时之攸珍。

fèn yú róng ér mò jiàn xī bō yú xiāng ér mò wén

奋余荣而莫见兮,播余香而莫闻。

yōu dú shǒu cǐ zè lòu xī gǎn dài huáng ér shě qín

幽独守此仄陋兮,敢怠皇而舍勤。

xìng èr bā zhī yú xī xǐ fù shuō zhī shēng yīn

幸二八之B332虞兮,喜傅说之生殷;

shàng qián liáng zhī yí fēng xī tōng hòu chén ér wú jí

尚前良之遗风兮,恫后辰而无及。

hé gū xíng zhī qióng qióng xī jié bù qún ér jiè lì

何孤行之茕茕兮,孑不群而介立?

gǎn luán zhī tè qī xī bēi shū rén zhī xī hé

感鸾B334之特栖兮,悲淑人之稀合。

bǐ wú hé qí hé shāng xī huàn zhòng wěi zhī mào zhēn

彼无合其何伤兮,患众伪之冒真。

dàn huò dú yú qún dì xī qǐ jīn téng ér nǎi xìn

旦获讟于群弟兮,启《金滕》而乃信。

lǎn zhēng mín zhī duō pì xī wèi lì pì yǐ wēi shēn

览蒸民之多僻兮,畏立辟以危身。

céng fán dú yǐ mí huò xī qiāng shú kě yǔ yán yǐ

曾烦毒以迷或兮,羌孰可与言已?

sī chén yōu ér shēn huái xī sī bīn fēn ér bù lǐ

私湛忧而深怀兮,思缤纷而不理。

yuàn jié lì yǐ shǒu yì xī suī pín qióng ér bù gǎi

愿竭力以守义兮,虽贫穷而不改。

zhí diāo hǔ ér shì xiàng xī diàn jiāo yuán ér gēn zhǐ

执雕虎而试象兮,阽焦原而跟止。

zhù sī fèng yǐ zhōu xuán xī yào jì sǐ ér hòu yǐ

庶斯奉以周旋兮,要既死而后已。

sú qiān yú ér shì huà xī mǐn guī ju zhī huán fāng

俗迁渝而事化兮,泯规矩之圜方。

zhēn xiāo ài yú zhòng sì xī wèi huì zhǐ zhī bù xiāng

珍萧艾于重笥兮,谓蕙芷之不香。

chì xī shī ér fú yù xī jī yào niǎo yǐ fú xiāng

斥西施而弗御兮,羁要褭以服箱。

xíng bēi pì ér huò zhì xī xún fǎ dù ér lí yāng

行陂僻而获志兮,循法度而离殃。

wéi tiān dì zhī wú qióng xī hé zāo yù zhī wú cháng

惟天地之无穷兮,何遭遇之无常!

bù yì cāo ér gǒu róng xī pì lín hé ér wú háng

不抑操而苟容兮,譬临河而无航。

yù qiǎo xiào yǐ qiān mèi xī fēi yú xīn zhī suǒ cháng

欲巧笑以千媚兮,非余心之所尝。

xí wēn gōng zhī fú yī xī pī lǐ yì zhī xiù cháng

袭温恭之黻衣兮,披礼义之绣裳。

biàn zhēn liàng yǐ wéi xī zá jì yì yǐ wéi héng

辫贞亮以为B336兮,杂技艺以为珩。

zhāo cǎi zǎo yǔ diāo zhuó xī huáng shēng yuǎn ér mí cháng

昭采藻与雕琢兮,璜声远而弥长。

yān qī chí yǐ zì yù xī yào líng hū qí xī zàng

淹栖迟以恣欲兮,燿灵忽其西藏。

shì yǐ zhī ér huá yǔ xī tí jué míng ér bù fāng

恃已知而华予兮,𫛸鴂鸣而不芳。

jì yī nián zhī sān xiù xī qiú bái lù zhī wèi shuāng

冀一年之三秀兮,遒白露之为霜。

shí ér dài xù xī chóu kě yǔ hu bǐ kàng

时F131 F131而代序兮,畴可与乎比伉?

zī dù zhī nán bìng xī xiǎng yī hán yǐ liú wáng kǒng cán rǎn ér wú chéng xī liú zé bì ér bù zhāng

咨妒ㄥ之难并兮, 想依韩以流亡,恐惭冉而无成兮,留则敝而不章。

xīn yóu yǔ ér hú yí xī jí qí zhǐ ér shū qíng

心犹与而狐疑兮,即岐址而摅情。

wén jūn wèi wǒ duān shī xī lì fēi dùn yǐ bǎo míng

文君为我端蓍兮,利飞遁以保名。

lì zhòng shān yǐ zhōu liú xī yì xùn fēng yǐ yáng shēng

历众山以周流兮,翼迅风以扬声。

èr nǚ gǎn yú chóng yuè xī huò bīng zhé ér bù yíng

二女感于崇岳兮,或冰折而不营。

tiān gài gāo ér wèi zé xī shuí yún lù zhī bù píng

天盖高而为泽兮,谁云路之不平!

miǎn zì qiáng ér bù xī xī dǎo yù jiē zhī yáo zhēng

勔自强而不息兮,蹈玉阶之峣峥。

jù shì shì zhī cháng duǎn xī zuān dōng guī yǐ guān zhēn

惧筮氏之长短兮,钻东龟以观祯。

yù jiǔ gāo zhī jiè niǎo xī yuàn sù yì zhī bù chěng

遇九皋之介鸟兮,怨素意之不逞。

yóu chén wài ér piē tiān xī jù míng yì ér āi míng

游尘外而瞥天兮,据冥翳而哀鸣。

diāo è jìng yú tān lán xī wǒ xiū jié yǐ yì róng

雕鹗竞于贪婪兮,我修洁以益荣。

zi yǒu gù yú xuán niǎo xī guī mǔ shì ér hòu níng

子有故于玄鸟兮,归母氏而后宁。

zhàn jì jí ér wú huǐ xī jiǎn wú chén ér chù zhuāng

占既吉而无悔兮,简无辰而俶装。

dàn yú mù yú qīng yuán xī xī yú fā yú zhāo yáng

旦余沐于清原兮,晞余发于朝阳。

shù fēi quán zhī lì yè xī jǔ shí jūn zhī liú yīng

漱飞泉之沥液兮,咀石菌之流英。

niǎo jǔ ér yú yuè xī jiāng wǎng zǒu hu bā huāng

EB53鸟举而鱼跃兮,将往走乎八荒。

guò shǎo hào zhī qióng yě xī wèn sān qiū hu gōu máng

过少皞之穷野兮,问三丘乎句芒。

hé dào zhēn zhī chún cuì xī qù huì lèi ér piào qīng

何道真之淳粹兮,去秽累而票轻。

dēng péng lái ér róng yǔ xī áo suī biàn ér bù qīng

登上蓬莱山舒散忧愁烦闷啊,巨鳌虽搏击沧海而山岿然不动。

liú yíng zhōu ér cǎi zhī xī liáo qiě yǐ hu cháng shēng

留瀛洲而采芝兮,聊且以乎长生。

píng guī yún ér xiá shì xī xī yú sù hu fú sāng

凭归云而遐逝兮,夕余宿乎扶桑。

xī qīng cén zhī yù lǐ xī cān hàng xiè yǐ wéi liáng

噏青岑之玉醴兮,餐沆瀣以为粮。

fā xī mèng yú mù hé xī gǔ kūn lún zhī gāo gāng

发昔梦于木禾兮,谷昆仑之高冈。

cháo wú xíng yú tāng gǔ xī cóng bó yǔ yú jī shān

朝吾行于汤谷兮,从伯禹于稽山。

jí qún shén zhī zhí yù xī jí fáng fēng zhī shí yán

集群神之执玉兮,疾防风之食言。

zhǐ cháng shā yǐ xié jìng xī cún zhòng huá hu nán lín

指长沙以邪径兮,存重华乎南邻。

āi èr fēi zhī wèi cóng xī piān bīn chù bǐ xiāng bīn

哀二妃之未从兮,翩傧处彼相濒。

liú mù tiào fu héng ā xī dǔ yǒu lí zhī pǐ fén

流目覜夫衡阿兮,睹有黎之圮坟;

tòng huǒ zhèng zhī wú huái xī tuō shān bēi yǐ gū hún

痛火正之无怀兮,托山陂以孤魂。

chóu wèi wèi yǐ mù yuǎn xī yuè zhōu ér yú áo

愁蔚蔚以慕远兮,越B421州而愉敖。

jī rì zhōng yú kūn wú xī qì yán tiān zhī suǒ táo

跻日中于昆吾兮,憩炎天之所陶。

yáng máng biāo ér jiàng tiān xī shuǐ xuàn yún ér yǒng tāo

扬芒熛而绛天兮,水泫沄而涌涛。

wēn fēng xī qí zēng rè xī nì yù yì qí nán liáo

温风翕其增热兮,惄郁邑其难聊。

kuī jī lǚ ér wú yǒu xī yú ān néng hu liú cí

顝羁旅而无友兮,余安能乎留兹?

gù jīn tiān ér tàn xī xī wú yù wǎng hu xi xī

顾金天而叹息兮,吾欲往乎西嬉。

qián zhù róng shǐ jǔ huī xī xǐ zhū niǎo yǐ chéng qí

前祝融使举麾兮,𫄥朱鸟以承旗。

chán jiàn mù yú guǎng dōu xī zhí ruò huá ér chóu chú

躔建木于广都兮,拓若华而踌躇。

chāo xuān yuán yú xī hǎi xī kuà wāng shì zhī lóng yú

超轩辕于西海兮,跨汪氏之龙鱼。

wén cǐ guó zhī qiān suì xī céng yān zú yǐ yú yú

闻此国之千岁兮,曾焉足以娱余?

sī jiǔ tǔ zhī shū fēng xī cóng rù shōu ér suì cú

思九土之殊风兮,从蓐收而遂徂。

xū shén huà ér chán tuì xī péng jīng cuì ér wèi tú

欻神化而蝉蜕兮,朋精粹而为徒。

jué bái mén ér dōng chí xī yún tái xíng hu zhōng yě

蹶白门而东驰兮,云台行乎中野。

luàn ruò shuǐ zhī chán yuán xī dòu huá yīn zhī tuān zhǔ

乱弱水之潺湲兮,逗华阴之湍渚。

hào féng yí bǐ qīng jīn xī zhào lóng zhōu yǐ jì yǔ

号冯夷俾清津兮,棹龙舟以济予。

huì dì xuān zhī wèi guī xī xin chén xiāng yáng ér yán zhù

会帝轩之未归兮,忄辰相佯而延伫。

sì hé lín zhī zhēn zhēn xī wěi guān huī zhī jiè nǚ

四河林之蓁蓁兮,伟《关睢》之戒女。

huáng líng zhān ér fǎng mìng xī tiān dào qí yān rú

黄灵詹而访命兮,B443天道其焉如。

rì jìn xìn ér yuǎn yí xī liù jí quē ér bù shū

日近信而远疑兮,六籍阙而不书。

shén kuí mèi qí nán fù xī chóu kè mó ér cóng zhū

神逵昧其难复兮,畴克谟而从诸?

niú āi bìng ér chéng hǔ xī suī féng kūn qí bì shì

牛哀病而成虎兮,虽逢昆其必噬。

biē lìng yì ér shī wáng xī qǔ shǔ chán ér yǐn shì

鳖令殪而尸亡兮,取蜀禅而引世。

sǐ shēng cuò ér bù qí xī suī sī mìng qí bù xī

死生错而不齐兮,虽司命其不晰。

dòu hào xíng yú dài lù xī hòu yīng zuò wú fán wǔ

窦号行于代路兮,后膺祚无繁庑。

wáng sì chǐ yú hàn tíng xī zú xián xù ér jué xù

王肆侈于汉庭兮,卒衔恤而绝绪。

wèi méi ér láng qián xī dǎi sān yè ér wǔ

尉B338眉而郎潜兮,逮三叶而E5DC武。

dǒng ruò guàn ér sī gǔn xī shè wáng suì ér fú chù

董弱冠而司衮兮,设王隧而弗处。

fu jí xiōng zhī xiāng réng xī héng fǎn cè ér mǐ suǒ

夫吉凶之相仍兮,恒反侧而靡所。

mù fù tiān yǐ yuè niú xī shù luàn shū ér yōu zhǔ

穆负天以悦牛兮,竖乱叔而幽主。

wén duàn qū ér jì bó xī yān yè zéi ér níng hòu

文断袪而忌伯兮,阉谒贼而宁后。

tōng rén àn yú hào wù xī qǐ ài huò zhī néng pōu

通人暗于好恶兮,岂爱惑之能剖?

yíng chèn ér jiè hú xī bèi zhū wài ér fā nèi

嬴E74E谶而戒胡兮,备诸外而发内。

huò niǎn huì ér wéi chē xī yùn xíng chǎn ér wèi duì

或辇贿而违车兮,孕行产而为对。

shèn zào xiǎn yú yán tiān xī zhàn shuǐ huǒ ér wàng suì

慎、灶显于言天兮,占水火而妄谇。

liáng sǒu huàn fu lí qiū xī dīng jué zi ér shì rèn qīn suǒ dì ér fú shi xī shěn yōu míng zhī kě xìn

梁叟患夫黎丘兮,丁厥子而事刃,亲所睇而弗识兮,矧幽冥之可信。

wú mián luán yǐ xìng jǐ xī sī bǎi yōu yǐ zì

毋绵挛以涬己兮,思百忧以自B05A。

bǐ tiān jiàn zhī kǒng míng xī yòng fěi chén ér yòu rén

彼天监之孔明兮,用棐忱而佑仁。

tāng juān tǐ yǐ dǎo qí xī méng chǐ yǐ zhěng rén

汤蠲体以祷祈兮,蒙BA3D褫以拯人。

jǐng sān lǜ yǐ yíng guó xī yíng huò cì yú tā chén

景三虑以营国兮,荧惑次于它辰。

wèi kē liàng yǐ cóng lǐ xī guǐ gāng huí yǐ bì qín

魏颗亮以从理兮,鬼亢回以敝秦。

jiù yáo mài ér zhòng dé xī dé shù mào hu yīng liù

咎繇迈而种德兮,德树茂乎英、六。

sāng mò jì fu gēn shēng xī huì jì diāo ér yǐ yù

桑末寄夫根生兮,卉既雕而已毓。

yǒu wú yán ér bù chóu xī yòu hé wǎng ér bù fù

有无言而不仇兮,又何往而不复?

hé yuǎn jì yǐ fēi shēng xī shú wèi shí zhī kě xù

盍远迹以飞声兮,孰谓时之可蓄?

yǎng jiǎo shǒu yǐ yáo wàng xī hún xin chang wǎng ér wú chóu

仰矫首以遥望兮,魂忄敞惘而无畴。

bī qū zhōng zhī ài lòu xī jiāng běi dù ér xuān yóu

逼区中之隘陋兮,将北度而宣游。

xíng jī bīng zhī qǐ xī qīng quán hù ér bù liú

行积冰之岂々兮,清泉沍而不流。

hán fēng qī ér yǒng zhì xī fú qióng xiù zhī sāo sāo

寒风凄而永至兮,拂穹岫之骚骚。

xuán wǔ suō yú ké zhōng xī shé wān ér zì jiū

玄武缩于壳中兮,E14C蛇蜿而自纠。

yú qín lín ér bìng lìng xī niǎo dēng mù ér shī tiáo

鱼矜鳞而并凌兮,鸟登木而失条。

zuò tài yīn zhī píng shì xī kǎi hán xī ér zēng chóu

坐太阴之屏室兮,慨含欷而增愁。

yuàn gāo yáng zhī xiāng yù xī rén qū zhuān xū zhī zhái yōu

怨高阳之相寓兮,亻曲颛顼之宅幽。

yōng zhī luò yú sì yì xī sī yǔ bǐ qí hé chōu

庸织络于四裔兮,斯与彼其何瘳?

wàng hán mén zhī jué yín xī zòng yú hu bù zhōu

望寒门之绝垠兮,纵余B144乎不周。

xùn biāo sù qí yìng wǒ xī wù piān piāo ér bù jīn

迅飙㴋其媵我兮,鹜翩飘而不禁。

qū hān zhī dòng xué xī piāo tōng yuān zhī lín lín

趋谽B33D之洞穴兮,摽通渊之碄碄。

jīng zhòng yīn hu jì mò xī mǐn fén yáng zhī qián shēn

经重阴乎寂寞兮,愍坟羊之潜深。

zhuī huāng hū yú dì dǐ xī yì wú xíng ér shàng fú

追慌忽于地底兮,轶无形而上浮。

chū yòu mì zhī àn yě xī bù shí xī zhī suǒ yóu

出右密之暗野兮,不识蹊之所由。

sù zhú lóng lìng zhí jù xī guò zhōng shān ér zhōng xiū

速烛龙令执拒兮,过钟山而中休。

kàn yáo xī zhī chì àn xī diào zǔ jiāng zhī jiàn liú

瞰瑶谿之赤岸兮,吊祖江之见刘。

pìn wáng mǔ yú yín tái xī xiū yù zhī yǐ liáo jī

聘王母于银台兮,羞玉芝以疗饥;

dài shèng qí jì huan xī yòu qiào yú zhī xíng chí

戴胜DE70其既欢兮,又诮余之行迟。

zài tài huá zhī yù nǚ xī zhào luò pǔ zhī fú fēi

载太华之玉女兮,召洛浦之宓妃。

xián jiāo lì yǐ gǔ mèi xī zēng yǎn ér é méi

咸姣丽以蛊媚兮,增ㄥ眼而蛾眉。

shū miào jìng zhī xiān yāo xī yáng zá cuò zhī yī guī huī

舒妙婧之纤腰兮,扬杂错之衤圭徽。

lí zhū chún ér wēi xiào xī yán de lì yǐ yí guāng

离朱唇而微笑兮,颜的砺以遗光。

xiàn huán kūn yǔ yú lí xī shēn jué hǎo yǐ xuán huáng

献环琨与玙缡兮,申厥好以玄黄。

suī sè yàn ér lù měi xī

虽色艳而赂美兮。

zhì hào dàng ér bù jiā

志浩荡而不嘉。

shuāng cái bēi yú bù nà xī bìng yǒng shī ér qīng gē

双材悲于不纳兮,并咏诗而清歌。

gē yuē tiān dì yān bǎi huì hán huā

歌曰:天地烟B275,百卉含花。

míng hè jiāo jǐng jū zhèn xiāng hè

鸣鹤交颈,雎鸩相和。

chǔ zǐ huái chūn jīng hún huí yí

处子怀春,精魂回移。

rú hé shū míng wàng wǒ shí duō

如何淑明,忘我实多。

jiāng dá fù ér bù xiá xī yuán zhěng jià ér jí xíng

将答赋而不暇兮,爰整驾而亟行。

zhān kūn lún zhī wēi wēi xī lín yíng hé zhī yáng yáng

瞻昆仑之巍巍兮,临萦河之洋洋。

fú líng guī yǐ fù chí xī xuān chī lóng zhī fēi liáng

伏灵龟以负坻兮,亘螭龙之飞梁。

dēng láng fēng zhī zēng chéng xī gòu bù sǐ ér wèi chuáng

登阆风之曾城兮,构不死而为床。

xiè yáo yǐ wéi hóu xī shì dòu bái shuǐ yǐ wéi jiāng

屑瑶E845以为糇兮,<奭斗>白水以为浆。

pēng wū xián yǐ zhān mèng xī nǎi zhēn jí zhī yuán fú

抨巫咸以占梦兮,乃贞吉之元符。

zī lìng dé yú zhèng zhōng xī hán jiā hé yǐ wéi fū

滋令德于正中兮,含嘉禾以为敷。

jì chuí yǐng ér gù běn xī ěr yào sī hū gù jū

既垂颖而顾本兮,尔要思乎故居。

ān hé jìng ér suí shí xī gū chún yì zhī suǒ lú

安和静而随时兮,姑纯懿之所庐。

jiè shù liáo yǐ sù huì xī qiān gōng zhí ér bìng yà

戒庶寮以夙会兮,佥恭职而并迓。

fēng lóng pēng qí zhèn tíng xī liè quē yè qí zhào yè

丰隆軯其震霆兮,列缺晔其照夜。

yún shī yún shén yǐ jiāo jí xī dōng yǔ pèi qí sǎ tú

云师<云甚>以交集兮,涷雨沛其洒涂。

yǐ diāo yú ér shù pā xī rǎo yìng lóng yǐ fú lù

轙雕舆而树葩兮,扰应龙以服辂。

bǎi shén sēn qí bèi cóng xī tún qí luō ér xīng bù

百神森其备从兮,屯骑罗而星布。

zhèn yú mèi ér jiù chē xī xiū jiàn jiē yǐ dī áng

振余袂而就车兮,修剑揭以低昂。

guān qí yìng gài xī pèi chēn lí yǐ huī huáng

冠BA4ABA4A其映盖兮,佩𬘭𫄥以辉煌。

pú fū yǎn qí zhèng cè xī bā chéng shū ér chāo xiāng

仆夫俨其正策兮,八乘摅而超骧。

fēn máo róng yǐ tiān xuán xī ní jīng piāo ér fēi yáng

氛旄溶以天旋兮,霓旌飘而飞扬。

fǔ líng zhǐ ér hái nì xī xīn zhuó yào qí rú tāng

抚𫐉轵而还睨兮,心灼药其如汤。

xiàn shàng dōu zhī hè xì xī hé mí gù ér bù wàng

羡上都之赫戏兮,何迷故而不忘?

zuǒ qīng diāo yǐ qián zhī xī yòu sù wēi yǐ sī zhēng

左青雕以揵芝兮,右素威以司钲。

qián cháng lí shǐ fú yǔ xī wěi shuǐ héng hu xuán míng

前长离使拂羽兮,委水衡乎玄冥。

shǔ jī bó yǐ hán fēng xī chéng tiǎn niǎn ér wèi qīng

属箕伯以函风兮,澄淟涊而为清。

yè yún qí zhī lí lí xī míng yù luán zhī

曳云旗之离离兮,鸣玉鸾之B33EB33E。

shè qīng xiāo ér shēng xiá xī fú miè méng ér shàng zhēng

涉清霄而升遐兮,浮蔑蒙而上征。

fēn yì yì yǐ xú lì xī yàn huí huí qí yáng líng

纷翼翼以徐戾兮,焱回回其扬灵。

jiào dì hūn shǐ pì fēi xī dí tiān huáng yú qióng gōng

叫帝阍使辟扉兮,觌天皇于琼宫。

líng guǎng yuè zhī jiǔ zòu xī zhǎn xiè xiè yǐ chēn chēn

聆广乐之九奏兮,展泄泄以肜肜。

kǎo lǐ luàn yú lǜ jūn xī yì jiàn shǐ ér sī zhōng

考理乱于律钧兮,意建始而思终。

wéi pán yì zhī wú xī jù lè wǎng ér āi lái

惟盘逸之无B277兮,俱乐往而哀来。

sù fǔ xián ér yú yīn xī dà róng yín yuē niàn zāi

素抚弦而余音兮,大容吟曰念哉。

jì fáng yì ér jìng zhì xī dài wǒ xiá yǐ áo xiáng

既防溢而静志兮,迨我暇以翱翔。

chū zǐ gōng zhī sù sù xī jí dà wēi zhī láng láng

出紫宫之肃肃兮,集大微之阆阆。

mìng wáng liáng zhǎng cè sì xī yú gāo gé zhī qiāng qiāng

命王良掌策驷兮,逾高阁之锵锵。

jiàn wǎng chē zhī mù mù xī liè qīng lín zhī máng máng

建罔车之幕幕兮,猎青林之芒芒。

wān wēi hú zhī bō cī xī shè bō zhǒng zhī fēng láng

弯威弧之拨刺兮,射嶓冢之封狼。

guān bì lěi yú běi luò xī fá hé gǔ zhī bàng láng

观壁垒于北落兮,伐河鼓之磅硠。

chéng tiān huáng zhī fàn fàn xī fú yún hàn zhī shāng shāng

乘天潢之泛泛兮,浮云汉之汤汤。

yǐ zhāo yáo shè tí yǐ dī huí liú xī chá èr jì wǔ wěi zhī chóu móu huáng

倚招摇、摄提以低回B340流兮,察二纪、五纬之绸缪E22F皇。

yǎn jiǎn yāo jiǎo miǎn yǐ lián juàn xī zá tà cóng cuì fēng yǐ fāng xiāng

偃蹇夭矫勉以连卷兮,杂沓丛顇疯以方骧。

yǒu yù mì lì pèi yǐ wǎng xiàng xī làn màn lì mí yǐ dié

<有彧>汨EE7E戾沛以罔象兮,烂漫丽靡B343以迭B345。

líng jīng léi zhī kāng gài xī nòng kuáng diàn zhī yín yì

凌惊雷之砊盖兮,弄狂电之淫裔。

yú hòng yú dàng míng xī guàn dǎo jǐng ér gāo lì

逾BA3D澒于宕冥兮,贯倒景而高厉。

kuò dàng dàng qí wú yá nǎi jīn qióng hu tiān wài

廓荡荡其无涯B344,乃今穷乎天外。

jù kāi yáng ér fǔ pàn xī lín jiù xiāng zhī àn ǎi

据开阳而𫖯盼兮,临旧乡之暗蔼。

bēi lí jū zhī láo xīn xī qíng ér sī guī

悲离居之劳心兮,情BE7BBE7B而思归。

hún juàn juàn ér lǚ gù xī mǎ yǐ zhōu ér pái huí

魂眷眷而屡顾兮,马倚辀而俳回。

suī áo yóu yǐ tōu lè xī qǐ chóu mù zhī kě huái

虽遨游以偷乐兮,岂愁慕之可怀。

chū chāng hé xī jiàng tiān tu chéng biāo hū xī chí xū wú

出阊阖兮降天涂,乘飙忽兮驰虚无。

yún fēi fēi xī rào yú lún fēng miǎo miǎo xī zhèn yú

云霏霏兮绕余轮,风眇眇兮震余B241。

bīn lián piān xī fēn àn nuǎn shū xuàn yún xī fǎn cháng lǘ

缤联翩兮纷暗暖,倏眩眃兮反常闾。

shōu chóu xī zhī yì yù xī juǎn yín fàng zhī xiá xīn

收畴昔之逸豫兮,卷淫放之遐心。

xiū chū fú zhī suō suō xī cháng yú zhī sān sān

修初服之娑娑兮,长余B06D之参参。

wén zhāng huàn yǐ càn làn xī měi fēn yún yǐ cóng fēng

文章焕以粲烂兮,美纷纭以从风。

yù liù yì zhī zhēn jià xī yóu dào dé zhī píng lín

御六艺之珍驾兮,游道德之平林。

jié diǎn jí ér wèi gǔ xī ōu rú mò ér wèi qín

结典籍而为罟兮,欧儒、墨而为禽。

wán yīn yáng zhī biàn huà xī yǒng yā sòng zhī huī yīn

玩阴阳之变化兮,咏《雅》、《颂》之徽音。

jiā céng shì zhī guī gēng xī mù lì líng zhī qīn yǎn

嘉曾氏之《归耕》兮,慕历陵之钦崄。

gòng sù xī ér bù èr xī gù zhōng shǐ zhī suǒ fú yě

共夙昔而不贰兮,固终始之所服也;

xī tì ruò lì yǐ shěng qiān xī jù yú shēn zhī wèi chì yě

夕惕若厉以省愆兮,惧余身之未敕也。

gǒu zhōng qíng zhī duān zhí xī mò wú zhī ér bù nǜ

苟中情之端直兮,莫吾知而不恧。

mò wú wéi yǐ níng zhì xī yǔ rén yì hu xiāo yáo

墨无为以凝志兮,与仁义乎消摇。

bù chū hù ér zhī tiān xià xī

不出户而知天下兮。

hé bì lì yuǎn yǐ qú láo

何必历远以劬劳?

xì yuē tiān cháng dì jiǔ suì bù liú sì hé zhī qīng zhī huái yōu

系曰:天长地久岁不留,俟河之清祗怀忧。

yuàn de yuǎn dù yǐ zì yú shàng xià wú cháng qióng liù qū

愿得远度以自娱,上下无常穷六区。

chāo yú téng yuè jué shì sú

超逾腾跃绝世俗。

piāo shén jǔ chěng suǒ yù

飘B444神举逞所欲。

tiān bù kě jiē xiān fū xī bǎi zhōu qiāo qiāo lìn bù fēi

天不可阶仙夫希,柏舟悄悄吝不飞。

sōng qiáo gāo shú néng lí

松、乔高D266孰能离?

jié jīng yuǎn yóu shǐ xīn xié

结精远游使心携。

huí zhì qiè lái cóng xuán qī huò wǒ suǒ qiú fu hé sī

回志朅来从玄諆,获我所求夫何思!

yǒng hé chū chū wèi hé jiān xiāng

永和初,出为河间相。

shí guó wáng jiāo shē bù zūn diǎn xiàn

时国王骄奢,不遵典宪;

yòu duō háo yòu gòng wèi bù guǐ

又多豪右,共为不轨。

héng xià chē zhì wēi yán zhěng fǎ dù yīn zhī jiān dǎng míng xìng yī shí shōu qín shàng xià sù rán chēng wéi zhèng lǐ

衡下车,治威严,整法度,阴知奸党名姓,一时收禽,上下肃然,称为政理。

shì shì sān nián shàng shū qǐ hái gǔ zhēng bài shàng shū

视事三年,上书乞骸骨,征拜尚书。

nián liù shí èr yǒng hé sì nián zú

年六十二,永和四年卒。

zhe zhōu guān xùn gǔ cuī yuàn yǐ wéi bù néng yǒu yì yú zhū rú yě

著《周官训诂》,崔瑗以为不能有异于诸儒也。

yòu yù jì kǒng zǐ yì shuō tuàn xiàng cán quē zhě jìng bù néng jiù

又欲继孔子《易》说《彖》、《象》残缺者,竟不能就。

suǒ zhe shī fù míng qī yán líng xiàn yīng xián qī biàn xún gào xuán tú fán sān shí èr piān

所著诗、赋、铭、七言、《灵宪》、《应闲》、《七辩》、《巡诰》、《悬图》凡三十二篇。

yǒng chū zhōng yè zhě pú yè liú zhēn jiào shū láng liú táo tú děng zhù zuò dōng guān zhuàn jí hàn jì yīn dìng hàn jiā lǐ yí shàng yán qǐng héng cān lùn qí shì huì bìng zú ér héng cháng tàn xī yù zhōng chéng zhī

永初中,谒者仆射刘珍、校书郎刘𫘦𬳿等著作东观,撰集《汉记》,因定汉家礼仪,上言请衡参论其事,会并卒,而衡常叹息,欲终成之。

jí wèi shì zhōng shàng shū qǐng de zhuān shì dōng guān shōu jiǎn yí wén bì lì bǔ zhuì

及为侍中,上疏请得专事东观,收捡遗文,毕力补缀。

yòu tiáo shàng sī mǎ qiān bān gù suǒ xù yǔ diǎn jí bù hé zhě shí yú shì

又条上司马迁、班固所叙与典籍不合者十余事。

yòu yǐ wéi wáng mǎng běn chuán dàn yīng zài cuàn shì ér yǐ zhì yú biān nián yuè jì zāi xiáng yi wèi yuán hòu běn jì

又以为王莽本传但应载篡事而已,至于编年月,纪灾祥,宜为元后本纪。

yòu gēng shǐ jū wèi rén wú yì wàng

又更始居位,人无异望。

guāng wǔ chū wèi qí jiāng rán hòu jí zhēn yi yǐ gēng shǐ zhī hào jiàn yú guāng wǔ zhī chū

光武初为其将,然后即真,宜以更始之号建于光武之初。

shū shù shàng jìng bù tīng

书数上,竟不听。

jí hòu zhī zhù shù duō bù xiáng diǎn shí rén zhuī hèn zhī

及后之著述,多不详典,时人追恨之。

lùn yuē cuī yuàn zhī chēng píng zǐ yuē shù shù qióng tiān de zhì zuò móu zào huà

论曰:崔瑗之称平子曰“数术穷天地,制作侔造化”。

sī zhì kě de ér yán yú

斯致可得而言欤!

tuī qí wéi fàn liǎng yí tiān dì wú suǒ yùn qí líng

推其围范两仪,天地无所蕴其灵;

yùn qíng jī wù yǒu shēng bù néng cān qí zhì

运情机物,有生不能参其智。

gù zhī sī yǐn yuān wēi rén zhī shàng shù

故知思引渊微,人之上术。

jì yuē dé chéng ér shàng yì chéng ér xià

记曰:“德成而上,艺成而下。

liàng sī sī yě qǐ fu yì ér yǐ zāi

”量斯思也,岂夫艺而已哉?

hé dé zhī sǔn hu

何德之损乎!

zàn yuē sān cái lǐ tōng rén líng duō bì

赞曰:三才理通,人灵多蔽。

jìn tuī xíng suàn yuǎn chōu shēn zhì

近推形筭,远抽深滞。

bù yǒu xuán lǜ shú néng zhāo xī

不有玄虑,孰能昭晰?

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →