智囊(选录) · 冯梦龙 · Chapter 120 of 247

术智部·王翦 萧何

PinyinModern Translation
Size

yuán wén

【原文】

qín fá chu shǐ wáng jiǎn jiàng bīng liù shí wàn rén shǐ huáng zì sòng zhì bà shàng

秦伐楚,使王翦将兵六十万人,始皇自送至灞上。

wáng jiǎn xíng qǐng měi tián zhái yuán dì shén zhòng shǐ huáng yuē jiāng jūn xíng yǐ hé yōu pín hu

王翦行,请美田宅园地甚众,始皇曰:“将军行矣,何忧贫乎?

wáng jiǎn yuē wèi dài wáng jiāng yǒu gōng zhōng bù dé fēng hóu

”王翦曰:“为大王将,有功终不得封侯;

gù jí dài wáng zhī xiàng chén chén yì jí shí yǐ qǐng yuán dì wèi zǐ sūn yè ěr

故及大王之向臣,臣亦及时以请园地,为子孙业耳。

shǐ huáng dà xiào

秦始皇大笑。

wáng jiǎn jì zhì guān

王翦既至关,

shǐ shǐ hái qǐng shàn tián zhě wǔ bèi

使使还请善田者五辈,

huò yuē jiāng jūn zhī qǐ dài yì yǐ shèn yǐ wáng jiǎn yuē bù rán

或曰:“将军之乞贷亦已甚矣!”王翦曰:“不然,

fu qín wáng héng zhōng cū ér bù xìn rén

夫秦王恒中粗而不信人,

jīn kōng qín guó jiá shì ér zhuān wěi yú wǒ

今空秦国甲士而专委于我,

wǒ bù duō qǐng tián zhái wèi zǐ sūn yè yǐ zì jiān

我不多请田宅为子孙业以自坚,

gù lìng qín wáng zuò ér yí wǒ yé

顾令秦王坐而疑我耶?

hàn gāo zhuān rèn xiāo hé guān zhōng shì

汉高专任萧何关中事。

hàn sān nián yǔ xiàng yǔ xiāng jù jīng suǒ jiān

汉三年,与项羽相距京、索间。

shàng shù shǐ shǐ láo kǔ chéng xiàng bào shēng wèi hé yuē jīn wáng pù yī lù gài shù láo kǔ jūn zhě yǒu yí jūn xīn yě biān pī zhāo cuò shǐ tiān zǐ jiàng bīng ér jū shǒu suǒ yǐ zhāo huò

上数使使劳苦丞相,鲍生谓何曰:“今王暴衣露盖,数劳苦君者,有疑君心也,(边批:晁错使天子将兵而居守,所以招祸。

wèi jūn jì mò ruò qiǎn jūn zǐ sūn kūn dì néng shèng bīng zhě xī yì jūn suǒ

)为君计,莫若遣君子孙昆第能胜兵者,悉诣军所。

yú shì hé cóng qí jì hàn wáng dà yuè

”于是何从其计,汉王大悦。

lǚ hòu yòng xiāo hé jì zhū hán xìn shàng yǐ wén zhū xìn shǐ shǐ bài hé wéi xiàng guó yì fēng wǔ qiān hù lìng zú wǔ bǎi rén yī dū wèi wèi xiàng guó wèi

吕后用萧何计诛韩信,上已闻诛信,使使拜何为相国,益封五千户,令卒五百人,一都尉为相国卫。

zhū jūn jiē hè zhào píng dú diào

众人都来祝贺,只有召平前来哀悼。

yuē huò zì cǐ shǐ yǐ shàng bào lù yú wài ér jūn shǒu yú nèi fēi bèi shǐ shí zhī nán ér yì fēng jūn zhì wèi fēi yǐ chǒng jūn yě yǐ jīn zhě huái yīn xīn fǎn yǒu yí jūn xīn yuàn jūn ràng fēng wù shòu xī yǐ jiā cái zuǒ jūn

曰:“祸自此始矣!上暴露于外,而君守于内,非被矢石之难,而益封君置卫,非以宠君也,以今者淮阴新反,有疑君心,愿君让封勿受,悉以家财佐军。

hé cóng zhī shàng yuè

”何从之,上悦。

qí qiū qíng bù fǎn shàng zì jiāng jī zhī

其秋黥布反,上自将击之。

shù shǐ shǐ wèn xiàng guó hé wéi yuē wéi shàng zài jūn fǔ xún miǎn bǎi xìng xī qǔ suǒ yǒu zuǒ jūn rú chén xī shí

数使使问相国何为,曰:“为上在军,拊循勉百姓,悉取所有佐军,如陈豨时。

kè yòu shuō hé yuē jūn miè zú bù jiǔ yǐ fū jūn wèi wèi xiàng guó gōng dì yī bù kě fù jiā

”客又说何曰:“君灭族不久矣!夫君位为相国,功第一,不可复加。

rán jūn chū rù guān zhōng de bǎi xìng xīn shí yú nián yǐ shàng fù zī zī de mín hé

然君初入关中,得百姓心十余年矣,尚复孳孳得民和。

shàng suǒ wéi shù wèn jūn wèi jūn qīng dòng guān zhōng

上所为数问君,畏君倾动关中。

jīn jūn hú bù duō mǎi tián dì jiàn shì dài yǐ zì wū

今君胡不多买田地,贱贳贷以自污。

biān pī wáng jiǎn zhī zhì

(边批:王翦之智。

shàng xīn bì ān

)上心必安。

yú shì hé cóng qí jì

”于是何从其计。

shàng hái bǎi xìng zhē dào su xiàng guó shàng nǎi dà yuè

上还,百姓遮道诉相国,上乃大悦。

píng hàn shǐ yòu yán hé mǎi tián zhái bì jū qióng pì chù bù zhì yuán wū yuē lìng hòu shì xián shī wú jiǎn

〔评〕汉史又言,何买田宅必居穷僻处,不治垣屋,曰:“令后世贤,师吾俭;

bù xián wú wéi shì jiā suǒ duó

不贤,无为势家所夺。

yǔ qián suǒ yún qiáng mǎi mín tián zhái shì shǔ liǎng jié bù zhī qián nǎi miǎn huò zhī quán hòu nǎi bǎo jiā zhī cè qí zhì zhèng bù xiāng fáng yě

”与前所云强买民田宅似属两截,不知前乃免祸之权,后乃保家之策,其智政不相妨也。

sòng zhào hán wáng pǔ qiáng mǎi rén dì zhái jù liǎn cái huì wèi yù shǐ zhōng chéng léi dé xiāng suǒ hé

宋赵韩王普强买人第宅,聚敛财贿,为御史中丞雷德骧所劾。

hán shì zhōng jì ba dù mén jué kè kǒu bù yán bīng shí kuà lǘ xié jiǔ cóng yī èr xī tóng zòng yóu xī hú yǐ zì lè

韩世忠既罢,杜门绝客,口不言兵,时跨驴携酒,从一二奚童,纵游西湖以自乐。

cháng yì mǎi xīn gàn xiàn guān tián gāo zōng wén zhī shén xǐ cì yù zhá hào qí zhuāng yuē jīng zhōng

尝议买新淦县官田,高宗闻之,甚喜,赐御札,号其庄曰:“旌忠”。

èr gōng zhī mǎi tián yì cǐ yì yě

二公之买田,亦此意也。

fū rén zhǔ bù néng tuī gān dǎn yǐ yǔ háo jié gōng zhì lìng yǒu gōng zhī rén bù xī zì wū yǐ qí xìng miǎn

夫人主不能推肝胆以与豪杰功,至令有功之人,不惜自污以祈幸免。

sān dài jiāo tài zhī fēng dàng rú yǐ rán jiàng ér jīn rì dà chén wú lùn yǒu gōng wú gōng wú bù duō mǎi tián zhái zì wū zhě bǐ yòu chí hé shuō yé

三代交泰之风荡如矣!然降而今日,大臣无论有功无功,无不多买田宅自污者,彼又持何说耶?

chén píng dāng lǚ shì yì yì zhī jì rì yǐn chún jiǔ nòng fù rén

陈平当吕氏异议之际,日饮醇酒,弄妇人;

péi dù dāng huàn guān xūn zhuó zhī jì tuì jū lǜ yě bǎ jiǔ fù shī bù wèn rén jiān shì

而唐朝的裴度在宦官气焰正盛时,也曾隐居乡间喝酒作诗,不过问朝廷之事。

gǔ rén míng zhé bǎo shēn zhī shù lì rú cǐ jiē suǒ yǐ jué qí yí yě

古人明哲保身之术,例如此,皆所以绝其疑也。

guó chū yù shǐ yuán kǎi yǐ wǔ zhǐ yǐn fēng jí guī

国初,御史袁凯以忤旨引风疾归。

tài zǔ shǐ rén chān zhī jiàn kǎi fāng pú fú wǎng lí xià shí zhū quǎn shǐ hái bào nǎi miǎn

太祖使人觇之,见凯方匍匐往篱下食猪犬矢,还报,乃免。

gài kǎi nì zhī yǒu cǐ shǐ jiā rén yǐ chǎo miàn jiǎo shā táng cóng zhú tǒng chū zhī qián bù lí xià ěr kǎi yì zhì yǐ zāi

盖凯逆知有此,使家人以炒面搅砂糖,从竹筒出之,潜布篱下耳,凯亦智矣哉!

✦ You read 术智部·王翦 萧何

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.