智囊(选录) · 冯梦龙 · Chapter 223 of 247

闺智部·谢小娥

PinyinModern Translation
Size

yuán wén

【原文】

xiè xiǎo é zhě yù zhāng gū kè nǚ yě

谢小娥者,豫章估客女也。

shēng bā suì sàng mǔ jià lì yáng duàn shì

生八岁,丧母,嫁历阳段氏。

gù èr xìng cháng tóng zhōu mào yì jiāng hú jiān

故二姓常同舟,贸易江湖间。

xiǎo é nián shí sì shǐ jí jī fù yǔ fu jiē wèi jié dào suǒ shā èr xìng zhī dǎng jiān yān

小娥年十四,始及笄,父与夫皆为劫盗所杀,二姓之党歼焉。

xiǎo é yì shāng nǎo zhé zú piāo liú shuǐ zhōng wèi tā chuán suǒ huò jīng xī ér huó

小娥亦伤脑折足,漂流水中,为他船所获,经夕而活。

yīn liú zhuǎn qǐ shí zhì shàng yuán xiàn yī miào guǒ sì ní jìng wù

因流转乞食,至上元县,依妙果寺尼净悟。

chū xiǎo é fù sǐ shí mèng fù wèi yuē shā wǒ zhě chē zhōng yuán mén dōng cǎo

初,小娥父死时,梦父谓曰:“杀我者,‘车中猿,门东草。

yòu shù rì hòu mèng qí fu wèi yuē shā wǒ zhě hé zhōng zǒu yī rì fu

’”又数日后,梦其夫谓曰:“杀我者,‘禾中走,一日夫’。

xiǎo é bù néng jiě cháng shū cǐ yǔ guǎng qiú zhì zhě biàn zhī lì nián bù dé

”小娥不能解,常书此语,广求智者辨之,历年不得。

zhì yuán hé bā nián li gōng zuǒ ba jiāng xī cóng shì pō zhōu jiàn yè dēng wǎ guān sì gé

至元和八年,李公佐罢江西从事,泊舟建业,登瓦官寺阁。

sēng jī wù wèi li shù zhī

僧赍物为李述之,

li píng lán shū kōng

李凭栏书空,

yí sī hēi lǜ

疑思嘿虑,

hū rán liǎo wù

忽然了悟,

lìng sì tóng jí zhào xiǎo é

令寺童疾召小娥,

wèi zhī yuē shā rǔ fù zhě shēn lán

谓之曰:“杀汝父者申兰,

shā rǔ fu zhě shēn chūn yě

杀汝夫者申春也,

qí rì chē zhōng yuán zhě

其日‘车中猿’者,

chē zì zhī zhōng nǎi shēn zì

车字之中乃‘申’字,

shēn fēi shǔ hóu hu cǎo xià yǒu mén

申非属猴乎?草下有门,

mén zhōng yǒu dōng

门中有东,

lán zì yě

‘兰’字也。

yòu hé zhōng zǒu shì chuān tián guò yì shì shēn zì yī rì fu zhě fu shàng gèng yī huà xià yī rì shì chūn zì

又‘禾中走’,是穿田过,亦是‘申’字,‘一日夫’者,夫上更一画,下一日,是‘春’字。

qí wèi shēn lán shēn chūn kě míng yǐ xiǎo é tòng kū zài bài mì shū sì zì yú yī shì fǎng èr zéi yǐ fù qí yuān

其为申兰、申春可明矣!”小娥恸哭再拜,密书四字于衣,誓访二贼以复其冤。

gèng wéi nán zǐ fú yōng bǎo jiāng hú jiān

更为男子服,佣保江湖间。

suì yú zhì xún yáng jùn jiàn zhǐ bǎng zi zhào yòng zhě é yìng zhào wèn qí zhǔ guǒ shēn lán yě

岁余,至浔阳郡,见纸榜子召佣者,娥应召,问其主,果申兰也。

é xīn fèn mào shùn

娥心愤貌顺。

biān pī dà yǒu xīn rén

(边批:大有心人。

zài lán zuǒ yòu jī èr suì yú shén jiàn qīn ài jīn bó chū rù zhī shù wú bù wěi zhī

)在兰左右,积二岁余,甚见亲爱,金帛出入之数无不委之。

měi dǔ xiè zhī yī wù qì jù wèi cháng bù àn qì

每睹谢之衣物器具,未尝不暗泣。

lán yǔ chūn zōng kūn dì yě chūn jiā zài dà jiāng běi dú shù pǔ wǎng lái mì qià

兰与春,宗昆弟也,春家在大江北独树浦,往来密洽。

yī rì chūn xié dà lǐ jiān jiǔ yì lán zhì xī qún zéi bì zhì

一日春携大鲤兼酒诣兰,至夕,群贼毕至。

hān yǐn jì zhū xiōng jì qù chūn chén zuì wò yú nèi shì

酣饮,暨诸凶既去,春沉醉卧于内室。

lán yì fù qǐn yú tíng xiǎo é qián suǒ chūn yú nèi biān pī zéi zài zhǎng zhōng cóng róng bǎi bù

兰亦覆寝于庭,小娥潜锁春于内,(边批:贼在掌中,从容摆布。

chōu pèi rèn xiān zhǎn lán shǒu hū háo lín rén bìng zhì

)抽佩刃先斩兰首,呼号邻人并至。

chūn qín yú nèi lán sǐ yú wài huò zāng huò zhì shù qiān wàn

春擒于内,兰死于外,获赃货至数千万。

chū lán chūn yǒu dǎng shù shí rén àn jì qí míng xī qín jiù lù

初,兰、春有党数十人,暗记其名,悉擒就戮。

shí xún yáng tài shǒu zhāng gōng jiā qí xiào jié miǎn sǐ é jìng jiǎn fà wèi ní yǐ zhōng

时浔阳太守张公嘉其孝节,免死,娥竟剪发为尼以终。

biān pī hái dāng jīng yì qǐ tè miǎn sǐ

(边批:还当旌异,岂特免死?)

píng qí zhì yǒng huò yǒu zhī qí jiān rěn chù wàn wàn nán jí

〔评〕其智勇或有之,其坚忍处,万万难及。

✦ You read 闺智部·谢小娥

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.