yuán wén
【原文】
fén yáng wáng zhái zài qīn rén lǐ dà qǐ qí dì rèn rén chū rù bù wèn
汾阳王宅在亲仁里，大启其第，任人出入不问。
huī xià jiāng lì chū zhèn lái cí wáng fū rén jí ài nǚ fāng lín zhuāng lìng shuì jí shuǐ yì zhī bù yì pú lì
麾下将吏出镇来辞，王夫人及爱女方临妆，令帨汲水，役之不异仆隶。
tā rì zǐ dì liè jiàn bù tīng jì zhī yǐ qì yuē dà rén gōng yè lóng hè ér bù zì chóng zhòng guì jiàn jiē yóu wò nèi mǒu děng yǐ wéi suī yī huò bù dàng rú cǐ
他日子弟列谏，不听，继之以泣，曰：“大人功业隆赫，而不自崇重，贵贱皆游卧内，某等以为虽伊、霍不当如此。
gōng xiào wèi yuē ěr cáo gù fēi suǒ liào
”公笑谓曰：“尔曹固非所料。
qiě wú mǎ shí guān sù zhě wǔ bǎi pǐ guān xì zhě yī qiān rén jìn wú suǒ wǎng tuì wú suǒ jù
且吾马食官粟者五百匹，官饩者一千人，进无所往，退无所据。
xiàng shǐ chóng yuán jiōng hù bù tōng nèi wài yī yuàn jiāng qǐ gòu yǐ bù chén qí yǒu tān gōng hài néng zhī tú chéng jiù qí shì zé jiǔ zú jī fěn shì qí mò zhuī
向使崇垣扃户，不通内外，一怨将起，构以不臣，其有贪功害能之徒成就其事，则九族齑粉，噬脐莫追。
jīn dàng dàng wú jiàn sì mén dòng kāi suī chán huǐ yù xìng wú suǒ jiā yě zhū zǐ bài fú
今荡荡无间，四门洞开，虽谗毁欲兴，无所加也!”诸子拜服。
yú cháo ēn yīn shǐ rén fā guō shì mù dào wèi de
鱼朝恩阴使人发郭氏墓，盗未得。
zi yí zì jīng yáng lái cháo dì yàn zhī jí hào qì yuē chén jiǔ zhǔ bīng bù néng jìn shì cán rén zhī mù
子仪自泾阳来朝，帝唁之，即号泣曰：“臣久主兵，不能禁士残人之墓。
rén jīn yì fā xiān chén mù cǐ tiān qiǎn fēi rén huàn yě cháo ēn yòu cháng xiū jù yāo gōng huò yán jiāng bù lì gōng qí xià yuàn guǒ jiǎ yǐ cóng
人今亦发先臣墓，此天谴，非人患也!”朝恩又尝修具邀公，或言将不利公，其下愿裹甲以从。
zi yí bù xǔ dàn yǐ jiā tóng shù rén wǎng
子仪不许，但以家僮数人往。
cháo ēn yuē hé chē qí zhī guǎ
朝恩曰：“何车骑之寡？
zi yí gào yǐ suǒ wén
”子仪告以所闻。
cháo ēn huáng kǒng yuē fēi gōng zhǎng zhě dé wú zhì yí
朝恩惶恐曰：“非公长者，得无致疑。
píng dé zōng yǐ shān líng jìn jìn tú zǎi
〔评〕德宗以山陵近禁屠宰。
guō zi yí zhī lì rén fàn jìn jīn wú jiāng jūn péi xū zòu zhī
郭子仪之隶人犯禁，金吾将军裴谞奏之。
huò wèi yuē jūn dú bù wéi guō gōng de hu
或谓曰：“君独不为郭公地乎？
xū yuē cǐ nǎi suǒ yǐ wéi zhī dì yě
”谞曰：“此乃所以为之地也。
guō gōng wàng zhòng shàng xīn jí wèi bì wèi dǎng fù zhě zhòng gù wǒ fā qí xiǎo guò yǐ míng guō gōng zhī bù zú wèi bù yì kě hu
郭公望重，上新即位，必谓党附者众，故我发其小过，以明郭公之不足畏，不亦可乎？
ruò xū zhě kě wèi guō gōng zhī yì yǒu yǐ
”若谞者，可谓郭公之益友矣。
kàn guō fén yáng jué wáng jiǎn xiāo hé jiā shù biàn xiǎo
看郭汾阳，觉王翦、萧何家数便小。
jīng yú huáng lǎo zhī shù suī cháo ēn yì bù dé bù wèi shèng dé suǒ huà yǐ
精于黄老之术，虽朝恩亦不得不为盛德所化矣。
jūn zǐ bù xìng ér yù xiǎo rén qiè bù kě yǔ yī bān jiàn shí
君子不幸而遇小人，切不可与一般见识。