yuán wén
【原文】
tài gōng fēng yú qí wǔ yuè ér bào zhèng
太公封于齐,五月而报政。
zhōu gōng yuē hé zú tóng sù yě
周公曰:“何族[同速]也?
yuē wú jiǎn qí jūn chén lǐ cóng qí sú
”曰:“吾简其君臣,礼从其俗。
bó qín zhì lǔ sān nián ér bào zhèng
”伯禽至鲁,三年而报政。
zhōu gōng yuē hé chí yě
周公问:“为什么这么晚?”
yuē biàn qí sú gé qí lǐ sàng sān nián ér hòu chú zhī
”曰:“变其俗,革其礼,丧三年而后除之。
zhōu gōng yuē hòu shì qí běi miàn shì qí hu
”周公曰:“后世其北面事齐乎?
fu zhèng bù jiǎn bù yì mín bù néng jìn
夫政不简不易,民不能近;
píng yì jìn mín mín bì guī zhī
为政平和亲近百姓,百姓必定会归附他。
zhōu gōng wèn tài gōng hé yǐ zhì qí yuē zūn xián ér shàng gōng
周公问太公何以治齐,曰:“尊贤而尚功。
zhōu gōng yuē hòu shì bì yǒu cuàn shì zhī chén
”周公曰:“后世必有篡弑之臣。
tài gōng wèn zhōu gōng hé yǐ zhì lǔ yuē zūn xián ér shàng qīn
”太公问周公何以治鲁,曰:“尊贤而尚亲。
tài gōng yuē hòu qǐn ruò yǐ
”太公曰:“后寝弱矣。
féng shù píng
[冯述评]
èr gōng néng duàn qí lǔ zhī bì yú shù bǎi nián zhī hòu ér bù néng yù wèi zhī wéi
二公能断齐、鲁之敝于数百年之后,而不能预为之维;
fēi bù yù wéi yě zhì dào kě wèi zhě zhǐ cǐ ěr
非不欲维也,治道可为者止此耳。
suī dì wáng zhī fǎ gù wèi yǒu jiǔ ér bù bì zhě yě
虽帝王之法,固未有久而不敝者也;
bì ér gèng zhī yì sì hu hòu zhī rén ér yǐ
敝而更之,亦俟乎后之人而已。
gù kǒng zǐ yǒu biàn qí biàn lǔ zhī shuō
故孔子有“变齐、变鲁”之说。
lù kuí rì yuē shǐ fū zǐ zhī zhì xíng zé jī lǚ zhī yán bù yàn
陆葵日曰:“使夫子之志行,则姬、吕之言不验。
fu shǐ kǒng zǐ guǒ xíng qí zhì yì bù guò biàn jīn zhī qí lǔ wèi xī zhī qí lǔ wèi bì yǒu jiā yú èr gōng yě
”夫使孔子果行其志,亦不过变今之齐、鲁,为昔之齐、鲁,未必有加于二公也。
èr gōng zhī sūn zi gǒu néng rì jǐng jù yú èr gōng zhī yán yòu qǐ sì kǒng zǐ chū ér shǐ yì biàn hu
二公之孙子,苟能日儆惧于二公之言,又岂俟孔子出而始议变乎?