yuán wén
【原文】
hé jìn yǔ yuán shào móu zhū huàn guān hé tài hòu bù tīng jìn nǎi zhào dǒng zhuó yù yǐ bīng xié tài hòu
何进与袁绍谋诛宦官，何太后不听，进乃召董卓，欲以兵胁太后。
cáo cāo wén ér xiào zhī yuē yān shù zhī guān gǔ jīn yi yǒu dàn shì zhǔ bù dàng jiǎ zhī yǐ quán chǒng shǐ zhì yú cǐ
曹操闻而笑之，曰：“阉竖之官，古今宜有，但世主不当假之以权宠，使至于此。
jì zhì qí zuì dāng zhū yuán è yī yù lì zú yǐ hé bì fēn fēn zhào wài jiāng hu
既治其罪，当诛元恶，一狱吏足矣，何必纷纷召外将乎？
yù jǐn zhū zhī shì bì xuān lù wú jiàn qí bài yě
欲尽诛之，事必宣露，吾见其败也。
zhuō wèi zhì ér jìn jiàn shā
”卓未至而进见杀。
cáo cāo yuán shàng yuán xī bēn liáo dōng shàng yǒu shù qiān jì
曹操袁尚、袁熙奔辽东，尚有数千骑。
chū liáo dōng tài shǒu gōng sūn kāng shì yuǎn bù fú jí cāo pò wū wán huò shuō cāo suì zhēng zhī shàng xiōng dì kě qín yě
初，辽东太守公孙康恃远不服，及操破乌丸，或说操遂征之，尚兄弟可擒也。
cāo yuē wú fāng shǐ kāng zhǎn sòng shàng xī shǒu lái bù fán bīng yǐ
操曰：“吾方使康斩送尚、熙首来，不烦兵矣。
jiǔ yuè cāo yǐn bīng zì liǔ chéng hái kāng jí zhǎn shàng xī chuán qí shǒu
”九月，操引兵自柳城还，康即斩尚、熙，传其首。
zhū jiāng wèn qí gù cāo yuē bǐ sù wèi shàng děng wú jí zhī zé bìng lì huǎn zhī zé xiàng tú qí shì rán yě
诸将问其故，操曰：“彼素畏尚等，吾急之则并力，缓之则相图，其势然也。
cáo gōng zhī dōng zhēng yě yì zhě jù jūn chū yuán shào xí qí hòu jìn bù dé zhàn ér tuì shī suǒ jù
曹公之东征也，议者惧军出，袁绍袭其后，进不得战而退失所据。
gōng yuē shào xìng chí ér duō yí lái bì bù sù
公曰：“绍性迟而多疑，来必不速；
liú bèi xīn qǐ zhòng xīn wèi fù jí jī zhī bì bài cǐ cún wáng zhī jī bù kě shī yě
刘备新起，众心未附，急击之，必败，此存亡之机，不可失也。
zú dōng jī bèi
”卒东击备。
tián fēng guǒ shuō shào yuē hǔ fāng bǔ lù xióng jù qí xué ér dàn qí zi hǔ jìn bù dé lù ér tuì bù dé qí zi
田丰果说绍曰：“虎方捕鹿，熊据其穴而啖其子，虎进不得鹿，而退不得其子。
jīn cāo zì zhēng bèi kōng guó ér qù jiāng jūn cháng jǐ bǎi wàn hú jì qiān qún zhí zhǐ xǔ dōu chí qí cháo xué bǎi wàn zhī shī zì tiān ér xià ruò jǔ yán huǒ yǐ jiāo fēi péng fù cāng hǎi ér wò piào tàn yǒu bù xiāo miè zhě zāi
今操自征备，空国而去，将军长戟百万，胡骑千群，直指许都，持其巢穴，百万之师自天而下，若举炎火以焦飞蓬，覆沧海而沃漂炭，有不消灭者哉？
bīng jī biàn zài sī xū jūn qíng jié yú fú gǔ
兵机变在斯须，军情捷于桴鼓。
cāo wén bì shě bèi hái xǔ wǒ jù qí nèi bèi gōng qí wài nì cāo zhī tóu bì xuán huī xià yǐ shī cǐ bù tú cāo de guī guó xiū bīng xī mín jī gǔ yǎng shì
操闻，必舍备还许，我据其内，备攻其外，逆操之头必悬麾下矣!失此不图，操得归国，休兵息民，积谷养士。
fāng jīn hàn dào ling chi gāng jì chí jué
方今汉道陵迟，纲纪弛绝。
ér cāo yǐ xiāo xióng zhī zī chéng bá hù zhī shì zì hǔ láng zhī yù chéng cuàn nì zhī móu suī bǎi dào gōng jī bù kě tú yě
而操以枭雄之资，乘跋扈之势，恣虎狼之欲，成篡逆之谋，虽百道攻击，不可图也。
shào cí yǐ zi jí bù xǔ
”绍辞以子疾，不许。
biān pī nú cái bù chū cāo suǒ liào
（边批：奴才不出操所料。
fēng jǔ zhàng jī de yuē fu zāo cǐ nán yù zhī jī ér yǐ yīng ér zhī gù shī qí huì xī zāi
）丰举杖击地曰：“夫遭此难遇之机，而以婴儿之故失其会，惜哉!”
ān dìng yǔ qiāng hú mì ěr tài shǒu wú qiū xìng jiāng zhī guān gōng jiè zhī yuē qiāng hú yù yǔ zhōng guó tōng zì dāng qiǎn rén lái shèn wù qiǎn rén wǎng shàn rén nán de bì qiě jiào qiāng rén wàng yǒu qǐng qiú yīn yǐ zì lì
安定与羌胡密迩，太守毋丘兴将之官，公戒之曰：“羌胡欲与中国通，自当遣人来，慎勿遣人往!善人难得，必且教羌人妄有请求，因以自利。
bù cóng biàn wèi shī yì sú yì
不从，便为失异俗意；
cóng zhī zé wú yì
从之则无益。
xìng yáng nuò qù
”兴佯诺去。
jí dǐ jùn zhé qiǎn xiào wèi fàn líng zhì qiāng líng guǒ jiào qiāng shǐ zì qǐng wèi shǔ guó dū wèi
及抵郡，辄遣校尉范陵至羌，陵果教羌使自请为属国都尉。
gōng xiào yuē wú yù zhī dāng ěr fēi shèng yě dàn gēng shì duō ěr
公笑曰：“吾预知当尔，非圣也，但更事多耳。
píng cāo míng yú jiǎn bèi ér hàn zhōng zhī yì zhì yíng de lǒng zòng bèi de shǔ bù yòng sī mǎ yì liú yè zhī jì hé yě
〔评〕操明于翦备，而汉中之役，志盈得陇，纵备得蜀，不用司马懿、刘晔之计，何也？
huò zhě yǒu tiān yì yān
或者有天意焉？