fán yǔ dí zhàn sān jūn bì yào de qí dì lì zé kě yǐ guǎ dí zhòng yǐ ruò shèng qiáng
凡与敌战,三军必要得其地利,则可以寡敌众,以弱胜强。
suǒ wèi zhī dí zhī kě jī zhī wú zú zhī kě yǐ jī ér bù zhī dì lì shèng zhī bàn yě
所谓知敌之可击,知吾卒之可以击,而不知地利,胜之半也。
cǐ yán jì zhī bǐ yòu zhī jǐ dàn bù dé dì lì zhī zhù zé yì bù quán shèng
此言既知彼又知己,但不得地利之助,则亦不全胜。
fǎ yuē tiān shí bù rú dì lì
法曰:“天时不如地利。
sòng wǔ dì tǎo nán yàn
宋武帝讨南燕。
mù róng chāo zhào qún chén yì jù jìn shī
慕容超召群臣议拒晋师。
gōng sūn wǔ lóu yuē jìn shī jìn guǒ suǒ lì zài sù zhàn chū fēng yǒng ruì bù kě jī yě
公孙五楼曰:“晋师劲果,所利在速战,初锋勇锐,不可击也。
yi jù dà xiàn shǐ bù dé rù
宜据大岘,使不得入。
kuàng rì yán shí jū qí ruì qì
旷日延时,沮其锐气。
kě xú jiǎn jīng bīng èr qiān jì xún hǎi ér nán jué qí liáng dào
可徐拣精兵二千骑,循海而南,绝其粮道;
bié qiǎn duàn huī lǜ zhū zhōu zhī jūn yuán shān dōng xià
别遣段晖率诸州之军,缘山东下。
fù bèi jī zhī cǐ shàng cè yě
腹背击之,此上策也。
gè mìng shǒu zǎi yī xiǎn zì gù jiào qí zī chǔ zhī wài yú xī fén dàng shān chú sù miáo shǐ dí lái wú suǒ zī jiān bì qīng yě yǐ dài qí xìn zhōng cè yě
各命守宰依险自固,较其资储之外,余悉焚荡,芟除粟苗,使敌来无所资,坚壁清野,以待其衅,中策也。
zòng zéi rù xiàn chū chéng yíng zhàn xià cè yě
纵贼入岘,出城迎战,下策也。
chāo yuē jīng dū fù shèng hù kǒu zhòng duō fēi kě yǐ yī shí rù shǒu
”超曰:“京都富盛,户口众多,非可以一时入守。
qīng miáo bù yě fēi kě yǐ cù shān
青苗布野,非可以猝芟。
shè shǐ shān miáo shǒu chéng yǐ quán xìng mìng zhèn suǒ bù néng
设使芟苗守城,以全性命,朕所不能。
jīn jù wǔ zhōu zhī qiáng dài shān hé zhī gù zhàn chē wàn shèng tiě mǎ wàn qún zòng lìng guò xiàn zhì yú píng dì xú yǐ jīng qí rǒu zhī bì chéng qín yě
〔今〕据五州之强,带山河之固,战车万乘,铁马万群,纵令过岘,至于平地,徐以精骑蹂之,必成擒也。
mù róng zhèn yuē ruò rú shèng zhǐ bì xū píng yuán shí lǐ ér jūn jūn lěi chéng yòng mǎ wèi pián yí chū xiàn nì zhàn ér bù shèng yóu kě tuì shǒu
”慕容镇曰:“若如圣旨,必须平原十里而军,军垒成,用马为便宜,出岘逆战而不胜,犹可退守。
bù yí zòng dí rén xiàn zì yí jiǒng pò
不宜纵敌人岘,自贻窘迫。
xī chéng ān jūn bù shǒu jǐng xíng zhī xiǎn zhōng qū yú hán xìn
昔成安君不守井陉之险,终屈于韩信;
zhū gě zhān bù shǒu jiàn gé zhī xiǎn zú qín yú shān ài
诸葛瞻不守剑阁之险,卒擒于邓艾。
chén yǐ tiān shí bù rú dì lì yě zǔ shǒu dà xiàn cè zhī shàng yě
臣以天时不如地利也,阻守大岘,策之上也。
chāo yòu bù cóng
”超又不从。
ér shè jǔ liáng fù èr shù xiū chéng huáng jiǎn shì mǎ xù ruì yǐ dài zhī
而摄莒、梁父二戍,修城隍,拣士马,蓄锐以待之。
qí xià jìn shī yǐ cì dōng guǎn chāo qiǎn qí zuǒ jūn duàn huī děng bù qí wǔ wàn jìn jù lín qú
其夏,晋师已次〔东莞〕,超遣其左军段晖等步骑五万,进据临朐。
é ér jìn shī dù xiàn mù róng chāo jù lǜ bīng sì wàn jiù duàn huī děng yú lín qú zhàn bài chāo bēn guǎng gù shù rì ér bá yàn de xī píng
俄而,晋师渡岘,慕容超惧,率兵四万就段晖等于临朐,战败,超奔广固,数日而拔,燕地悉平。