fán bù bīng yǔ chē qí zhàn zhě bì yī qiū líng xiǎn zǔ lín mù ér zhàn zé shèng
凡步兵与车、骑战者,必依丘陵、险阻、林木而战则胜。
ruò yù píng yì zhī dào xū yòng jù mǎ qiāng wèi fāng zhèn bù bīng zài nèi
若遇平易之道,须用拒马枪为方阵,步兵在内。
mǎ jūn bù bīng zhōng fēn wèi zhù duì zhàn duì
马军、步兵中分为驻队、战队。
zhù duì shǒu zhèn zhàn duì chū zhàn
驻队守阵,战队出战;
zhàn duì shǒu zhèn zhù duì chū zhàn
战队守阵,驻队出战。
dí gōng wǒ yī miàn zé wǒ liǎng shào chū bīng cóng páng yǐ yǎn zhī
敌攻我一面,则我两哨出兵,从旁以掩之;
dí gōng wǒ liǎng miàn wǒ fēn bīng cóng hòu yǐ dǎo zhī
敌攻我两面,我分兵从后以捣之;
dí gōng wǒ sì miàn wǒ wèi yuán zhèn fēn bīng sì chū yǐ fèn jī zhī
敌攻我四面,我为圆阵,分兵四出以奋击之。
dí ruò bài zǒu yǐ qí bīng zhuī zhī bù bīng suí qí hòu nǎi bì shèng zhī fǎ
敌若败走,以骑兵追之,步兵随其后,乃必胜之法。
fǎ yuē bù bīng yǔ chē qí zhàn zhě bì yī qiū líng xiǎn zǔ rú wú xiǎn zǔ lìng wǒ shì zú wéi xíng mǎ jí lí
法曰:“步兵与车、骑战者,必依丘陵、险阻,如无险阻,令我士卒为行马、蒺藜。
wǔ dài shǐ jìn jiāng zhōu dé wēi wèi lú lóng jié dù shǐ shì yǒng bù xiū biān bèi suì shī yú guān zhī xiǎn
《五代史》:晋将周德威为卢龙节度使,恃勇不修边备,遂失榆关之险。
qì dān měi chú mù yú yíng píng zhī jiān xiàn xīn zhōu dé wēi fù qǔ bù kè bēn guī yōu zhōu
契丹每刍牧于营、平之间,陷新州,德威复取不克,奔归幽州。
qì dān wéi zhī èr bǎi rì chéng zhōng wēi kùn
契丹围之二百日,城中危困。
li sì yuán wén zhī yuē li cún xù bù qí qī wàn huì yú yì zhōu jiù zhī
李嗣源闻之,约李存勖,步骑七万,会于易州救之。
nǎi zì yì zhōu běi xíng yú dà fáng lǐng xún jiàn ér dōng
乃自易州北行,逾大房岭,循涧而东。
sì yuán yǔ yǎng zǐ cóng kē jiāng sān qiān qí wèi xiān fēng jìn zhì shān kǒu qì dān yǐ wàn qí zhē qí qián jiàng shì shī sè
嗣源与养子从珂将三千骑为先锋,进至山口,契丹以万骑遮其前,将士失色。
sì yuán yǐ bǎi qí xiān jìn miǎn zhòu yáng biān hú yǔ wèi qì dān yuē rǔ wú gù fàn wǒ jiāng yì jìn wáng mìng wǒ jiāng bǎi wàn qí zhòng zhí dǐ xi lóu miè rǔ zhǒng zú
嗣源以百骑先进,免胄扬鞭,胡语谓契丹曰:“汝无故犯我疆埸,晋王命我将百万骑众,直抵西楼,灭汝种族。
yīn yuè mǎ fèn wō sān rù qí zhèn zhǎn qì dān qiú zhǎng yī rén
”因跃马奋挝,三入其阵,斩契丹酋长一人。
hòu jūn qí jìn qì dān bīng què jìn bīng shǐ dé chū
后军齐进,契丹兵却,晋兵始得出。
li cún xù mìng bù bīng fá mù wèi lù jiǎo zhèn rén chí yī zhī yǐ chéng zhài
李存勖命步兵伐木为鹿角阵,人持一枝以成寨。
qì dān huán zhài ér guò zhài zhōng wàn nǔ qí fā shè zhī liú shǐ bì rì qì dān rén mǎ sǐ zhě sè dào
契丹环寨而过,寨中万弩齐发射之,流矢蔽日,契丹人马死者塞道。
jiāng zhì yōu zhōu qì dān liè zhèn yǐ dài zhī
将至幽州,契丹列阵以待之。
cún xù lìng bù bīng zhèn yú hòu jiè wù xiān dòng
存勖令步兵阵于后,戒勿先动。
lìng léi bīng yè chái rán cǎo ér jìn yān chén bì tiān qì dān mò cè qí duō shǎo yīn gǔ rù zhàn
令羸兵曳柴、燃草而进,烟尘蔽天,契丹莫测其多少,因鼓入战。
cún xù nǎi qū hòu zhèn qǐ ér chéng zhī qì dān suì dà bài xí juǎn qí zhòng zì běi shān kǒu dùn qù
存勖乃趋后阵,起而乘之,契丹遂大败,席卷其众,自北山口遁去。
fú zhǎn qí shǒu jí wàn jì suì jiě yōu zhōu zhī wéi
俘斩其首级万计,遂解幽州之围。